Hagsjá: Verð á fjölbýli hækkar áfram – lækkun á sérbýli
Samantekt
Samkvæmt tölum Þjóðskrár hækkaði fasteignaverð á höfuðborgarsvæðinu um 0,5% í febrúar. Þar af hækkaði verð á fjölbýli um 0,7% en verð á sérbýli lækkaði um 0,3%. Verð á fjölbýli hefur hækkað um 9,8% á síðustu 12 mánuðum og verð á sérbýli um 13%. Heildarhækkun húsnæðisverðs nemur 10,6%. Fasteignaverð á höfuðborgarsvæðinu hafði nú í febrúar hækkað um 1,9% á síðustu sex mánuðum, en hækkaði um 8,5% næstu sex mánuði þar á undan. Verðhækkanir voru litlar seinni hluta 2017 og væntingar hafa staðið til þess að meiri ró verði á þessum markaði á næstu misserum. Þessi niðurstaða fyrir febrúar þarf ekki að raska þeirri spá. Ekki er ólíklegt að verðhækkanir verði meiri en var seinni hluta 2017 og jafnframt mun minni en var í rúmt ár þar á undan.
Veruleg hækkun fasteignaverðs á síðustu misserum hefur orðið samhliða mjög lítilli verðbólgu og reyndar hefur verðbólga án húsnæðis verið neikvæð í langan tíma. Raunhækkun húsnæðisverðs mæld á föstu verðlagi án húsnæðis hefur því verið veruleg, en ársbreytingin fer ört lækkandi. Þannig var raunverð fasteigna nú í febrúar um 11,5% hærra en það var í febrúar 2017. Þar af var raunverð fjölbýlis um 10% hærra og raunverð sérbýlis um 15% hærra.
Í febrúar voru viðskipti með fasteignir á höfuðborgarsvæðinu töluvert minni bæði með fjölbýli og sérbýli en næstu mánuði þar á undan. Hluta af því má væntanlega skýra með því hve stuttur febrúarmánuður er, en engu að síður var fjöldi viðskipta nú í febrúar rúmlega 20% minni en var í febrúar í fyrra.Sé litið á fjölda viðskipta í lengra samhengi má sjá að þeim hefur fækkaði á milli ára í fyrsta skipti í langan tíma. Viðskiptin á árinu 2017 voru álíka mikil og á árinu 2015. Fækkunin heldur áfram á fyrstu mánuðum ársins 2018 og er meðalfjöldi viðskipta fyrstu tvo mánuði orðinn minni en var að meðaltali á árunum 2003-2017.
Síðustu 2-3 ár hafa einkennst að því að verð á fjölbýli hefur hækkað verulega meira en kaupmáttur launa. Sú þróun stöðvaðist um mitt síðasta ár þegar verulega dró úr verðhækkunum fjölbýlis. Einnig dró nokkuð úr hækkunum á kaupmætti launa á seinni hluta ársins 2017 þannig að þessar stærðir héldust nokkuð vel í hendur á seinni hluta ársins 2017. Verðið hefur síðan þá hækkað heldur meira en kaupmátturinn þannig að það lítur ekki út fyrir að hlutfall þessara stærða sé á leiðinni hratt niður á við eins og gerðist á árunum eftir hrun.
Þróun verðbólgu á næstu misserum verður væntanlega mest háð þróun launa og fasteignaverðs. Á síðustu misserum hafa tveir meginþættir togast á sem áhrifaþættir verðbólgu, annars vegar fasteignaverð og hins vegar styrking gengis, sem mikið til hefur eytt áhrifum hækkandi launakostnaðar. Hefði fasteignaverð ekki hækkað með viðlíka hætti og raunin hefur verið er ljóst að verðhjöðnun hefði mælst hér á landi í töluverðan tíma. Stöðnun fasteignaverðs frá miðju síðasta ári breytti þessari þróun nokkuð og tölur um fasteignaverð í nóvember sneru stöðunni algerlega við þar sem fasteignaverðið fór þá frekar að draga verðlag og þar með verðbólgu niður á við. Tölur um fasteignaverð í janúar sýndu dálítið frábrugðinn takt, sem var svo dálítið veikari í febrúar. Eftir er að sjá hvort sú þróun haldi áfram með sama hætti.
Lesa Hagsjána í heild
Hagsjá: Verð á fjölbýli hækkar áfram – lækkun á sérbýli (PDF)
