Spáum 4,7% verðbólgu í desember
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,35% á milli mánaða nú í desember og að ársverðbólga lækki úr 4,8% í 4,7%. Við eigum von á að verðlag þróist með nokkuð svipuðum hætti og síðast í desembermánuði, en mest áhrif til hækkunar á milli mánaða hafa flugfargjöld til útlanda og húsnæðisliðurinn.
Reiknuð húsaleiga í aðalhlutverki næstu mánuði
Í síðasta mánuði gerðum við ráð fyrir því að reiknuð húsaleiga myndi lækka á milli mánaða. Þvert á okkar spá hækkaði liðurinn nokkuð, eða um 0,9%. Við byggðum spána meðal annars á því að stór hluti leigusamninga sem teknir eru með í útreikningi Hagstofunnar eru vísitölutengdir með vísitölu neysluverðs til verðtryggingar, sem er vísitala neysluverðs með tveggja mánaða töf. Í nóvember var því septembermæling vísitölunnar notuð og sýndi hún 0,24% lækkun á milli mánaða. Í hverjum mánuði eru einnig gerðir nýir leigusamningar eða eldri samningar uppfærðir og líklegast að þeir samningar hafi áhrif til hækkunar á meðalleiguverði.
Við höfum litið til þróunar á leiguvísitölu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) sem vísbendingu um hvernig nýir samningar gætu haft áhrif á útreikning Hagstofunnar í hverjum mánuði, en það hefur ekki reynst vel hingað til. Það skýrist líklega helst af því að Hagstofan notar alla gilda samninga sem gerðir eru fram að þeim tímapunkti sem útreikningurinn fer fram, þannig að samningar sem voru gerðir fyrri hluta nóvembermánaðar voru teknir með í nóvembermælingu Hagstofunnar. Vísitala HMS byggir aftur á móti á breytingu á meðalverði nýrra samninga síðustu tveggja mánaða, og fyrir nýjustu vísitölu HMS voru samningar sem gerðir voru í nóvember því ekki með í þeirri mælingu. Í mælingu Hagstofunnar eru því komnir inn samningar sem eru ekki komnir í vísitölu HMS.
Það verður því óhjákvæmilega áfram einhver óvissa um hvernig þessi liður breytist á milli mánaða, að minnsta kosti þangað til komin er meiri reynsla á þróunina. Við spáum því að nú í desember og næstu mánuði muni reiknuð leiga hækka um 0,6% (+0,12% áhrif) á milli mánaða sem er í takt við þróunina frá því að ný aðferðafræði var tekin upp.
Matarkarfan hækkar lítillega
Samkvæmt verðlagseftirliti ASÍ hefur verð á mat og drykkjarvörum hækkað um rétt rúmlega 0,2% það sem af er desember. Mælingar hjá verðlagseftirliti ASÍ hafa verið mjög nálægt mælingum Hagstofunnar síðustu mánuði svo við gerum ráð fyrir að mánaðarhækkunin verði í samræmi við það nú í desember.
Flugfargjöld til útlanda hækka og bensínverð lækkar
Flugfargjöld til útlanda sveiflast verulega í samanburði við marga aðra liði vísitölunnar. Sveiflurnar eru árstíðabundnar og flugfargjöld hækka nær alltaf á milli mánaða í desember. Við gerum ráð fyrir að flugfargjöld til útlanda hækki um 3,5% á milli mánaða (+0,06% áhrif). Samkvæmt verðkönnun okkar stendur verð á bensíni og díselolíu í stað á milli mánaða í desember. Við teljum að bensín hækki um 5% um áramót vegna hækkana opinberra gjalda.
Spá um desembermælingu VNV
| Undirliður | Vægi í VNV | Breyting (spá) | Áhrif (spá) |
| Matur og drykkjarvara | 14,9% | 0,2% | 0,03% |
| Áfengi og tóbak | 2,3% | 0,1% | 0,00% |
| Föt og skór | 3,8% | 1,0% | 0,04% |
| Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu | 9,8% | 0,7% | 0,07% |
| Reiknuð húsaleiga | 20,0% | 0,6% | 0,12% |
| Húsgögn og heimilisbúnaður | 5,6% | -0,3% | -0,02% |
| Heilsa | 4,0% | 0,2% | 0,01% |
| Ferðir og flutningar (annað) | 3,8% | 0,1% | 0,00% |
| - Kaup ökutækja | 6,7% | 0,2% | 0,01% |
| - Bensín og díselolía | 3,2% | 0,0% | 0,00% |
| - Flugfargjöld til útlanda | 1,8% | 3,5% | 0,06% |
| Póstur og sími | 1,6% | 0,0% | 0,00% |
| Tómstundir og menning | 9,9% | 0,0% | 0,00% |
| Menntun | 0,9% | 0,0% | 0,00% |
| Hótel og veitingastaðir | 5,1% | 0,1% | 0,00% |
| Aðrar vörur og þjónusta | 6,6% | 0,3% | 0,02% |
| Alls | 100,0% | 0,35% |
Spáum 3,9% verðbólgu í mars á næsta ári
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,35% í desember, lækki um 0,22% í janúar, hækki um 0,80% í febrúar og um 0,57% í mars. Gangi spáin eftir mælist verðbólga 4,7% í desember, 4,6% í janúar, 4,1% í febrúar og 3,9% í mars. Lækkun ársverðbólgu í febrúar skýrist að miklu leyti af hækkunum á sorphirðugjöldum í febrúar í ár sem detta út úr ársverðbólgunni og af því að í ár gengu janúarútsölurnar hraðar til baka en venjulega, þ.e. hækkunin í febrúar var meiri en venjulega en hækkunin í mars var minni en venjulega. Í mars koma grunnáhrif frá reiknaðri húsaleigu síðan til lækkunar á ársverðbólgu, en óvenju mikil hækkun í mars í ár dettur þá út.
Spáin er lítillega hærri en síðasta spá sem við birtum. Skýringin liggur meðal annars í hækkun á kolefnisgjaldi á eldsneyti, sem hækkar nokkuð umfram önnur gjöld á eldsneyti. Bensínverð hækkar um 5% í janúar samkvæmt okkar útreikningum. Nýtt gjald á nikótínvörur um áramótin hefur einnig smávægileg áhrif. Þá var verðmæling okkar á raforku til heimila núna í desember hærri en við gerðum áður ráð fyrir. Þar að auki gerum við nú ráð fyrir aðeins meiri hækkun á reiknaðri húsaleigu.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.
Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
