Hag­sjá: Skráð at­vinnu­leysi virð­ist hafa náð há­marki – lækk­un í júní

Þátttaka útlendinga á vinnumarkaði hér á landi er orðin svo mikil og langvarandi að stór hluti þeirra nær að vinna sér inn sama rétt á vinnumarkaði og innlendir starfsmenn, t.d. til atvinnuleysisbóta. Það kemur því ekki á óvart að töluverður hluti atvinnulausra sé af erlendu bergi brotinn. Hlutfall erlendra starfsmanna af atvinnulausum hefur farið stöðugt vaxandi og er nú í kringum 35%.
6. ágúst 2019

Samantekt

Samkvæmt nýjustu tölum Vinnumálastofnunar minnkaði skráð atvinnuleysi milli maí og júní, úr 3,6% í 3,4%. Skráð atvinnuleysi jókst nokkuð fyrstu mánuði ársins og fór hæst í maí þegar það mældist 3,7% og hefur síðan minnkað tvo mánuði í röð.

Atvinnuleysi jókst meira á Suðurnesjum og á höfuðborgarsvæðinu á þessum tíma en á landinu öllu, en minnkaði svo aftur allsstaðar í júní. Staðan var óneitanlega frekar dökk í lok mars þegar WOW air varð gjaldþrota. Nú lítur hins vegar út fyrir að mikil neikvæð áhrif á atvinnustig, sérstaklega í ferðaþjónustu og á Suðurnesjum, hafi ekki orðið eins mikil og langvarandi og óttast var í lok vetrar.

Atvinnuleysi er enn mest á Suðurnesjum. Sé litið á meðalatvinnuleysi síðustu 12 mánaða skera Suðurnes sig nokkuð úr, bæði hvað karla og konur varðar. Skráð atvinnuleysi kvenna hefur verið nokkuð meira á Suðurnesjum en hjá körlum. Atvinnuleysi hefur verið næst mest á höfuðborgarsvæðinu, í kringum 3% hjá báðum kynjum, og þar næst á Norðurlandi eystra, í kringum 2,5% hjá báðum kynjum. Athygli vekur að atvinnuleysi hefur verið mun meira hjá konum en körlum á Austurlandi og Suðurlandi. Eins og verið hefur í langan tíma er atvinnuleysi minnst á Norðurlandi vestra.

Á síðustu árum hefur skráð atvinnuleysi kvenna jafnan verið meira en hjá körlum, en sá munur hefur minnkað mikið á síðustu mánuðum. Þannig munaði bara 0,1 prósentustigi á atvinnuleysi karla og kvenna í mars og nú í júní var atvinnuleysi karla 3,3% og 3,6% meðal kvenna.

Langtímaatvinnuleysi hefur minnkað stöðugt frá árunum 2012-2013 þegar það var mest. Á þeim tíma hafði allt að 40% atvinnulausra verið án vinnu í eitt ár eða lengur. Á síðustu mánuðum hefur innan við 20% atvinnulausra verið án vinnu í ár eða lengur. Töluverðar sveiflur eru í þessum hlutföllum innan ársins, en nú í júní höfðu að meðaltali 19% atvinnulausra verið án atvinnu í ár eða lengur á síðustu 12 mánuðum.

Þátttaka erlends starfsfólks á íslenskum vinnumarkaði hefur aukist mikið á síðustu árum. Að ýmsu leyti má segja að útlendingar séu eins konar jaðarvinnuafl, þeir koma sterkt inn þegar mikið er til af lausum störfum og eru oft fyrstir út þegar störfum fækkar. Þátttaka útlendinga er hins vegar orðin svo mikil og langvarandi að stór hluti þeirra nær að vinna sér inn sama rétt á vinnumarkaði og innlendir starfsmenn, t.d. til atvinnuleysisbóta. Það kemur því ekki á óvart miðað við stöðu erlends starfsfólks á vinnumarkaði að töluverður hluti atvinnulausra sé af erlendu bergi brotinn. Hlutfall erlendra starfsmanna af atvinnulausum hefur farið stöðugt vaxandi og er nú í kringum 35%.

Eins og áður segir lítur staðan varðandi atvinnustig skár út en við mátti búast. Töluverð óvissa ríkir hins vegar um stöðu hagkerfisins og þróunar næstu ára, t.d. eru mismunandi skoðanir á því hvort samdráttur verði í landsframleiðslu á þessu ári eða ekki. Atvinnustigið mun auðvitað taka mikið mið af því hvert hagkerfið stefnir á næstu misserum.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Skráð atvinnuleysi virðist hafa náð hámarki – lækkun í júní (PDF)

Þú gætir einnig haft áhuga á
Byggingakrani og fjölbýlishús
21. maí 2024
Vikubyrjun 21. maí 2024
Velta samkvæmt virðisaukaskattskýrslum gefur mynd af því hvar hagkerfið er að vaxa og hvar það er að dragast saman. Samkvæmt nýjustu gögnum mældist veruleg aukning milli ára í fasteignaviðskiptum og í byggingarstarfsemi en samdráttur í framleiðslu málma, bílasölu og í sjávarútvegi á fyrstu mánuðum ársins.
Hús í Reykjavík
16. maí 2024
Spáum óbreyttri verðbólgu í maí
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,38% á milli mánaða í maí og að ársverðbólga haldist óbreytt í 6,0%. Húsnæðiskostnaður og flugfargjöld til útlanda munu hafa mest áhrif á vísitöluna, en í sitthvora áttina. Húsnæði hækkar en flugfargjöld lækka. Við teljum að verðbólga verði nær óbreytt út sumarið.
Kranar á byggingarsvæði
15. maí 2024
Ennþá spenna á vinnumarkaði þótt hægi á efnahagsumsvifum
Vinnumarkaðurinn hefur staðið af sér vaxtahækkanir síðustu ára og þótt eftirspurn eftir starfsfólki hafi minnkað er enn þó nokkur spenna á markaðnum. Nýir kjarasamningar kveða á um hóflegri launahækkanir en þeir síðustu og líklega dregur úr launaskriði eftir því sem þensla í hagkerfinu minnkar.
Peningaseðlar
13. maí 2024
Vikubyrjun 13. maí 2024
Samhliða því sem vextir hafa hækkað hafa innlán heimilanna aukist verulega. Þetta hefur skilað sér í stórauknum vaxtatekjum til heimila sem eru nú orðnar meiri en vaxtagjöld.
Fjölbýlishús
10. maí 2024
Spáum hækkandi íbúðaverði
Íbúðaverð hefur hækkað jafnt og þétt á síðustu mánuðum. Í nýrri hagspá spáum við því að það hækki um 7% á þessu ári og um 8-9% næstu tvö ár. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun spáir því að nýjum fullbúnum íbúðum fækki með hverju árinu og fjöldi þeirra komist ekki nálægt því að mæta íbúðaþörf.
Fólk við Geysi
7. maí 2024
Annað metár í ferðaþjónustu í uppsiglingu?
Síðasta ár var metár í íslenskri ferðaþjónustu á flesta mælikvarða, þó ekki hafi verið slegið met í fjölda ferðamanna. Hlutur ferðaþjónustunnar af landsframleiðslu var um 8,8% í fyrra og hefur aldrei verið stærri. Í nýrri hagspá gerum við ráð fyrir að fjöldi ferðamanna í ár jafni metið frá 2018 og að verðmætin sem greinin skili af sér verði meiri en nokkru sinni fyrr.
6. maí 2024
Vikubyrjun 6. maí 2024
Álit markaðsaðila á taumhaldi peningastefnu hefur breyst verulega á síðustu mánuðum þrátt fyrir að stýrivextir hafa verið óbreyttir síðan í ágúst í fyrra. Skýrist það af að verðbólga hefur hjaðnað og hægst hefur á hagkerfinu.
3. maí 2024
Væntingar og verðbólguhorfur aftra vaxtalækkun
Við spáum því að peningastefnunefnd haldi stýrivöxtum óbreyttum í næstu viku. Þótt verðbólga hafi hjaðnað verulega í apríl og ýmis merki séu komin fram um að undirliggjandi verðbólga fari hjaðnandi teljum við horfur á að verðbólga verði föst í kringum 6% fram yfir sumarmánuðina. Auk þess teljum við að nefndin líti svo á að verðbólguvæntingar hafi ekki gefið nægjanlega eftir og að enn séu merki um þó nokkra spennu í hagkerfinu.  
2. maí 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 2. maí 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Fólk að ganga við Helgafell
29. apríl 2024
Vikubyrjun 29. apríl 2024
Hagvöxtur verður takmarkaður á næstu árum, samkvæmt nýrri hagspá til ársins 2026 sem við gáfum út í morgun. Við spáum 0,9% hagvexti í ár, 2,2% á næsta ári og loks 2,6% árið 2026.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur