Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Hag­sjá: Breytt­ar neyslu­venj­ur í ljósi heims­far­ald­urs

Útbreiðsla Covid-19 virðist hafa töluverð áhrif á neysluvenjur Íslendinga. Kortavelta dróst saman milli ára í mars en tók einnig breytingum í takt við færri ferðalög og samkomur.
17. apríl 2020

Samantekt

Seðlabanki Íslands birti í gær gögn um veltu innlendra greiðslukorta í mars. Alls nam velta tengd verslun og þjónustu innanlands 57 mö. kr. og dróst saman um 6,9% milli ára miðað við fast verðlag, sem er mesti samdráttur sem hefur mælst síðan í janúar 2013. Erlendis nam greiðslukortavelta innlendra korta 9 mö. kr. í mars, sem er 43,2% minni velta en í mars fyrir ári síðan miðað við fast gengi. Samdráttur erlendis hefur ekki mælst meiri síðan í september 2009.

Innlend kortavelta tók ákveðnum breytingum í mars sem ber þess merki að fólk hafi haldið sig heima. Samkvæmt Rannsóknarsetri verslunarinnar (RSV) var samdráttur mestur í þeim útgjaldaliðum sem tengjast ferðalögum, svo sem kaupum á skipulögðum ferðum eða gistiþjónustu. Einnig var minna keypt af eldsneyti samanborið við marsmánuð í fyrra.

Mörgum tónleikum og viðburðum var slegið á frest og kemur því ekki á óvart að um 30% samdráttur mældist í kortaveltu á veitingastöðum og í menningar-, afþreyingar- og tómstundastarfsemi. Íslendingar versluðu einnig mun minna í fataverslunum samanborið við mars fyrir ári síðan. Samdráttur þar mældist 37% milli ára miðað við fast verðlag.

Það mældist þó ekki samdráttur innan allra útgjaldaliða kortaveltunnar, heldur jukust kaup af ákveðnu tagi talsvert. Kortavelta í raf- og heimilistækjaverslunum jókst um 27%, sem er til marks um aukinn áhuga á vörum til afþreyingar- og nytsemi meðan tíma er varið innan veggja heimilisins. Kortavelta jókst einnig í áfengisverslunum, í lyfja- og heilsuverslunum, stórmörkuðum og byggingarvöruverslunum.

Þeir útgjaldaliðir sem drógust saman að einhverju leyti mynda um 25% af heildarneyslu landsmanna samkvæmt mælingum Hagstofunnar. Þeir liðir sem jukust að einhverju leyti, mynda um 27%. Það er því fyrirséð að í það minnsta helmingur af neyslu landsmanna muni verða fyrir áhrifum af Covid-19 faraldrinum og benda kortaveltugögn til þess að samdrátturinn verði meiri en aukningin. Einkaneysla mun því að líkindum dragast saman með tilheyrandi áhrifum á hagvöxt, í það minnsta fyrst um sinn meðan áhrif samkomu- og ferðatakmarkana vara.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Breyttar neysluvenjur í ljósi heimsfaraldurs (PDF)

Þú gætir einnig haft áhuga á
8. maí 2026
Stöðugleiki á gjaldeyrismarkaði - spáum þó lítils háttar veikingu
Það sem af er ári hefur krónan styrkst og evran stendur núna í 144 krónum. Nokkuð gott jafnvægi hefur verið á milli innflæðis og útflæðis á gjaldeyrismarkaði. Raungengi er mjög hátt og við eigum von á að krónan veikist næstu ár.
4. maí 2026
Sólmyrkvinn gæti skapað verðbólguskot á versta tíma
Almyrkvi á sólu verður sýnilegur á vesturhluta landsins þann 12. ágúst næstkomandi. Gríðarleg eftirspurn er eftir flugi til landsins, gistingu, veitingaþjónustu og bílaleigubílum á þeim tíma og mikið er uppbókað nú þegar. Aukin velta og verðþrýstingur á ýmissi þjónustu verður líklega töluverð á þeim svæðum sem sólmyrkvinn sést.
Mánaðamót 2
4. maí 2026
Mánaðamót 4. maí 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
4. maí 2026
Vikubyrjun 4. maí 2026
Verðbólga lækkaði úr 5,4% í 5,2% í apríl og gistinóttum á hótelum fjölgaði á milli ára. Seðlabanki Bandaríkjanna, Seðlabanki Evrópu og Englandsbanki héldu vöxtum óbreyttum.
29. apríl 2026
Verðbólga hjaðnar í 5,2%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,81% og lækkar verðbólga við það úr 5,4% í 5,2%. Við höfðum spáð því að verðbólga myndi hækka í 5,5%. Mestu munaði að flugfargjöld hækkuðu nokkuð minna í apríl en við höfðum spáð. Eldsneytisverð hefur áfram mest áhrif til hækkunar á milli mánaða. Mælingin eykur líkur á því að Seðlabankinn taki minna hækkunarskref í maí.
27. apríl 2026
Hægari verðhækkanir á íbúðamarkaði og raunverðslækkanir í kortunum
Hátt vaxtastig, ströng lánþegaskilyrði og breytt lánaframboð hafa dregið úr verðhækkunum á íbúðamarkaði. Raunverð íbúða hefur nú lækkað nokkra mánuði í röð og við gerum ráð fyrir að sú þróun haldi áfram. Framboð íbúða til sölu hefur aukist hratt og birgðatími hefur lengst, sérstaklega á nýjum íbúðum.
Vikubyrjun
27. apríl 2026
Vikubyrjun 27. apríl 2026
Árshækkun vísitölu íbúðaverðs mældist 2,6% og vísitölu leiguverðs 6,3% í mars. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman að raunvirði á milli ára á VSK-tímabilinu jan-feb. Á miðvikudag birtir Hagstofan aprílmælingu vísitölu neysluverðs. Við spáum því að verðbólga hækki úr 5,4% í 5,5%.
22. apríl 2026
Vísbendingar um kólnandi hagkerfi
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 5% að raunvirði í janúar og febrúar, samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þá sýna nýleg gögn um fjölda starfandi að verulega hefur dregið úr fjölgun starfa sem stóð í stað á milli ára í febrúar.
20. apríl 2026
Merki um að innlend neysla sé að minnka
Kortavelta jókst um 0,8% á milli ára í mars að raunvirði. Eins og síðustu mánuði jókst kortavelta erlendis talsvert en þetta var annar mánuðurinn í röð þar sem kortavelta innanlands dregst saman. Við spáum hægari vexti í einkaneyslu ásamt hóflegum launahækkunum á næstu árum.
Vikubyrjun
20. apríl 2026
Vikubyrjun 20. apríl 2026
Horfur eru á að sú kólnun sem hefur verið í hagkerfinu undanfarið muni vara lengur en áður var spáð, samkvæmt hagspá sem við birtum fyrir helgi. Við eigum von á hægfara hjöðnun verðbólgu og að stýrivextir haldi áfram að hækka á árinu.