Hækkandi íbúðaverð kyndir undir verðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,8% á milli mánaða í mars, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga eykst um 0,2 prósentustig frá því í febrúar og fer úr 6,6% í 6,8% í mars. Við spáðum 0,57% hækkun á vísitölunni og að ársverðbólgan yrði óbreytt milli mánaða. Það sem helst skýrir muninn á okkar spá og mælingu Hagstofunnar er mun meiri hækkun á reiknaðri húsaleigu en við gerðum ráð fyrir. Sé hún tekin út fyrir sviga var mælingin í takti við okkar spá. Árshækkun vísitölu neysluverðs án húsnæðis stóð í stað milli mánaða í 4,7%.
Húsnæðisverð leiðir hækkun vísitölunnar
Sem fyrr segir var það hækkandi húsnæðisverð, það er að segja hækkandi reiknuð húsaleiga, sem leiddi hækkun vísitölunnar í mars. Á móti vó verðlækkun á nýjum bílum um 0,9% á milli mánaða í mars. Eins og við héldum gengu janúarútsölur að langmestu leyti til baka strax í febrúar, en verðið hækkaði þó enn minna í mars en við höfðum gert ráð fyrir.
Helstu liðir vísitölunnar:
- Reiknuð húsaleiga hækkaði töluvert umfram okkar spá, eða um 2,1% í mars (+0,4% áhrif á vísitöluna). Við höfðum spáð 0,9% hækkun.
- Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 9,9% (+0,15% áhrif á vísitöluna) en við höfðum spáð 8% hækkun. Verðið hækkaði meira í marsmánuði í ár en oft áður, enda eru páskarnir í mars í ár, með tilheyrandi eftirspurn eftir flugferðum.
- Föt og skór hækkuðu um 2,1% (+0,08% áhrif á vísitöluna) í mars, en við spáðum 3% hækkun.
- Matarkarfan hækkaði um 0,4% (+0,06% áhrif á vísitöluna), örlítið meira en við höfðum spáð, eða 0,3%.
- Kaup ökutækja lækkuðu um 0,9% (-0,06% áhrif á vísitöluna), en við spáðum örlítilli hækkun um 0,2%.
Íbúðaverð hækkar umfram spár
Reiknuð húsaleiga hækkaði um 2,1% (+0,4% áhrif á vísitöluna) á milli mánaða í mars sem er nokkuð meiri hækkun en síðustu mánuði. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis á landinu öllu hækkaði um 1,6%, töluvert umfram spá okkar um 0,4% hækkun. Áhrif vaxta voru 0,5 prósentustig til hækkunar, sem er í samræmi við okkar spá. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkaði verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu um 0,6% en verð á sérbýli hækkaði um 1,2%. Íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins hækkaði mest, um 3,8% á milli mánaða. Hækkandi húsnæðisverð utan höfuðborgarsvæðisins er í takt við umfjöllun Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar frá því í síðustu viku. Samkvæmt þeirra nýju vísitölu hækkaði verð á fjölbýli í nágrenni höfuðborgarsvæðisins um 6,4% í febrúar. HMS rekur verðhækkunina til eftirspurnarþrýstings vegna íbúðakaup Grindvíkinga.
Samhliða birtingu marsvísitölunnar birti Hagstofan greinargerð um nýja aðferð við mælingu á reiknaðri húsaleigu. Aðferðin byggir á svokölluðum húsaleiguígildum og verður tekin í notkun í júní. Aðferðin verður því fyrst notuð við mælingu á vísitölu neysluverðs sem verður birt 27. júní.
Gerum áfram ráð fyrir að ársverðbólga lækki næstu mánuði
Við spáum því nú að vísitala neysluverðs hækki um 0,61% í apríl, 0,40% í maí og 0,55% í júní. Gangi spáin eftir mun verðbólga mælast 6,1% bæði í apríl og maí. Hún hjaðnar svo í 5,8% í júní. Spáin er aðeins hærri en sú sem við birtum í verðkönnunarvikunni. Munurinn skýrist fyrst og fremst af því að verðbólgan jókst meira í mars en við gerðum ráð fyrir, en auk þess gerum við nú ráð fyrir meiri hækkun á íbúðaverði en í fyrri spá. Í júní gerum við aftur á móti ráð fyrir minni hækkun á íbúðaverði en mánuðina á undan þar sem við gerum ráð fyrir því að ný aðferðafræði Hagstofunnar haldi aftur af sveiflum í húsnæðisliðnum. Hafa ber þó í huga að engin reynsla er komin á nýju aðferðafræðina og spá júnímánaðar því háð meiri óvissu en oft áður.
Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
