Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Frétta­bréf Hag­fræði­deild­ar 1. októ­ber 2024

Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
1. október 2024

Staða og horfur í efnahagsmálum

Verðbólga hjaðnaði úr 6,0% í 5,4% í september, þó nokkuð meira en búist var við. Undirliggjandi verðbólga virðist vera á niðurleið, enda dró úr árshækkun allra kjarnavísitalna verðbólgunnar. Þó ber að hafa í huga að stóran hluta hjöðnunarinnar síðustu tvo mánuði má skýra með stjórnvaldsaðgerðum, þ.e. niðurfellingu einstaka skólagjalda á háskólastigi og á gjöldum vegna skólamáltíða í grunnskóla. Þótt breytingarnar lækki neysluverðsvísitöluna geta þær aukið þenslu í hagkerfinu til lengri tíma, enda hafa heimilin meira á milli handanna til þess að eyða í annað. Því ber að varast að túlka hjöðnunina sem snarminnkandi eftirspurnarþrýsting.

Við gáfum út stýrivaxtaspá í lok september og gerum ráð fyrir að stýrivöxtum verði áfram haldið óbreyttum þann 2. október nk. Ýmis merki eru um nokkuð kröftuga eftirspurn í hagkerfinu þótt verðbólga sé á niðurleið og landsframleiðsla hafi dregist saman á fyrri árshelmingi. Kortavelta eykst statt og stöðugt á milli ára, íbúðaverð er á hraðri uppleið, velta á íbúðamarkaði er meiri en í fyrra og atvinnuleysi hefur ekki aukist að ráði. Í ljósi þess að verðbólga hjaðnaði umfram væntingar er þó ekki útilokað að peningastefnunefnd finni sig knúna til að lækka vexti lítillega. Í öllu falli teljum við að nefndin sýni „varkárni“, eins og hún lýsti yfir eftir síðustu vaxtaákvörðun.

Þrátt fyrir vaxtastigið hefur íbúðaverð hækkað stöðugt á milli mánaða frá því í janúar. Árshækkun vísitölu íbúðaverðs hefur því verið á hraðri uppleið og stendur nú í 10,8% og raunverðið, sem var farið að lækka á milli mánaða um mitt síðasta ár, hefur nú hækkað um 6,5% á milli ára. Vaxtahækkanir viðskiptabankanna á verðtryggðum íbúðalánum kunna þó að slá á kraftinn á íbúðamarkaði með tímanum.

Greina má merkilega mikinn kraft í kortaveltu íslenskra heimila. Kortaveltan hefur aukist á milli ára í hverjum einasta mánuði ársins, bæði hér heima og ekki síður erlendis. Á sama tíma hafa innlán aukist hratt og yfirdráttur minnkað. Þannig benda gögn um heimilisbókhald landsmanna til þess að neyslan aukist enn, þrátt fyrir háa vexti og minnkandi launahækkanir. Jafnvel hafa þau svigrúm til aukinnar neyslu á næstu misserum.

Lesa fréttabréfið í heild:

Fréttabréf Hagfræðideildar 1. október 2024 (PDF)

Fyrirvari
Þessi samantekt og/eða umfjöllun er markaðsefni ætlað til upplýsingar en ekki sem grundvöllur viðskipta. Markaðsefni þetta felur hvorki í sér fjárfestingarráðgjöf né óháða fjárfestingargreiningu. Lagakröfur sem gilda um fjárfestingarráðgjöf og fjárfestingargreiningu eiga því ekki við, þ.m.t. bann við viðskiptum fyrir dreifingu.

Upplýsingar um þróun gengis innlendra hlutabréfa, skuldabréfa og/eða vísitalna koma frá Nasdaq Iceland – Kauphöllinni. Á vef Landsbankans er hægt að nálgast nánari upplýsingar með því að smella á viðkomandi hlutabréf, skuldabréfaflokk eða vísitölu. Upplýsingar um þróun gengis erlendra fjármálagerninga, vísitalna og/eða sjóða koma frá aðilum sem Landsbankinn hefur metið áreiðanlega. Þróun gengis í fortíð gefur ekki vísbendingu um framtíðarþróun.

Upplýsingar um fyrri árangur sjóða Landsbréfa byggja á upplýsingum frá Landsbréfum. Á vef Landsbankans er hægt að nálgast nánari upplýsingar með því að smella á heiti viðkomandi sjóðs, þ.m.t. um árangur síðastliðinna fimm ára. Upplýsingar um fyrri árangur sjóða sýna nafnávöxtun, nema annað sé tekið fram. Ef fyrri árangur sjóða byggir á erlendum gjaldmiðli getur ávöxtun aukist eða minnkað vegna gengissveiflna. Árangur í fortíð gefur ekki áreiðanlega vísbendingu um framtíðarárangur.

Verðbréfaviðskipti fela í sér áhættu og eru lesendur hvattir til að kynna sér Áhættulýsingu vegna viðskipta með fjármálagerninga og Stefnu Landsbankans um hagsmunaárekstra sem finna má á vef Landsbankans.

Landsbankinn hefur starfsleyfi sem viðskiptabanki samkvæmt lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og sætir eftirliti Fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands (www.sedlabanki.is/fjarmalaeftirlit).
Þú gætir einnig haft áhuga á
26. júní 2026
Verðbólgumælingin bendir til kólnunar þrátt fyrir hækkun ársverðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,94% á milli mánaða og verðbólga hækkar því úr 5,1% í 5,2%. Við spáðum því að verðbólga myndi standa í stað. Hækkun á flugfargjöldum hafði mest áhrif til hækkunar á milli mánaða og skýrir sífellt stærri hluta ársverðbólgunnar. Vísbendingar um kólnun í hagkerfinu og minni eftirspurn verða sífellt skýrari.
Vikubyrjun
22. júní 2026
Vikubyrjun 22. júní 2026
Í vikunni fáum við verðbólgutölur fyrir júnímánuð, en við spáum því að verðbólga mælist 5,1% og standi í stað á milli mánaða. Í liðinni viku komu nýjar kortaveltutölur frá Seðlabankanum sem sýna að það hægir á vexti neyslunnar, en þó eru ekki merki um snöggkólnun líkt og fyrri gögn, sem nú hafa verið leiðrétt, höfðu bent til.
18. júní 2026
Áfram rólegt á íbúðamarkaði 
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um 0,4% á milli mánaða í maí. Árshækkun vísitölunnar mælist nú 2,2% og er talsvert lægri en hækkanir á almennu verðlagi. Raunverð íbúða hefur því lækkað um 2,4% á milli ára og maí er sjötti mánuðurinn í röð þar sem raunverð lækkar á þann mælikvarða. Velta á íbúðamarkaði hefur jafnframt verið talsvert minni það sem af er ári en á sama tímabili í fyrra.
16. júní 2026
Seigla í einkaneyslu eftir allt saman?
Kortavelta íslenskra heimila stóð nokkurn veginn í stað á milli ára í maí, að teknu tillit til verðlags og gengis. Tölur fyrir apríl voru jafnframt leiðréttar upp á við en þær höfðu sýnt töluverðan samdrátt. Gömlu apríltölurnar voru birtar daginn fyrir ákvörðun peningastefnunefndar og hafa mögulega haft áhrif á ákvörðunina. Uppfærðar tölur benda til þess að áfram hægi á vexti einkaneyslu, en ekki til snöggkólnunar eins og apríltölurnar gáfu til kynna.
Vikubyrjun
15. júní 2026
Vikubyrjun 15. júní 2026
Erlendum ferðamönnum fjölgaði í maí þrátt fyrir minna flugframboð en utanlandsferðir Íslendinga eru færri. Skráð atvinnuleysi mældist 4,2% í maí.
12. júní 2026
Samdráttur í sölu sumarhúsa eftir sterk ár
Fjölgun sumarhúsa hér á landi hefur haldist nokkuð stöðug síðasta áratug, en rúmlega helmingur sumarhúsa landsins er staðsettur á Suðurlandi. Kaupsamningum hefur fækkað lítillega frá því í fyrra og verðhækkanir hafa verið hóflegar.
11. júní 2026
Spáum því að verðbólga standi í stað í júní
Við spáum því að verðbólga standi í stað í júní og mælist aftur 5,1%. Ferðaþjónustutengdir liðir hækka alla jafna í júní og mun verð á flugfargjöldum til útlanda hafa mest áhrif til hækkunar, gangi spáin eftir. Við gerum einnig ráð fyrir hækkun á hótelum og veitingastöðum í júnímælingunni. Við gerum ráð fyrir að verðbólga aukist næstu mánuði og teljum nánast öruggt að forsendur kjarasamninga bresti í ágúst.
Vikubyrjun
8. júní 2026
Vikubyrjun 8. júní 2026
Á fyrsta ársfjórðungi mældist minni halli á viðskiptum við útlönd en á sama tíma í fyrra. Í síðustu viku birti HMS fasteignamat fyrir 2027, en fasteignamat lækkaði að raunvirði á milli ára. 
Mánaðamót 2
1. júní 2026
Mánaðamót 1. júní 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
1. júní 2026
Vikubyrjun 1. júní 2026
Samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar mældist 2,7% hagvöxtur á fyrsta ársfjórðungi. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,07% á milli mánaða og verðbólga lækkaði því úr 5,2% í 5,1%.