Ferða­þjón­ust­an dríf­ur áfram kröft­ug­an hag­vöxt

Hagvöxtur mældist 6,1% á öðrum ársfjórðungi borið saman við sama tímabil í fyrra samkvæmt fyrsta mati Hagstofu Íslands. Þetta er ögn minni vöxtur en á fyrsta fjórðungi en engu að síður kröftugur vöxtur. Vöxturinn var nú eins og verið hefur keyrður áfram af miklum vexti í ferðaþjónustu. Þetta var fimmti ársfjórðungurinn í röð með jákvæðum hagvexti og er frekari staðfesting á því að hagkerfið sé á réttri leið.
31. ágúst 2022 - Hagfræðideild

Það er óhætt að segja að tölurnar hafi ekki komið neitt sérstaklega á óvart. Ef eitthvað er var vöxturinn þó ögn kröftugri en búast mátti við. Vöxtur útflutnings var áfram kröftugur en framlag hans til hagvaxtar var jákvætt um 8,8 prósentustig. Vöxtur einkaneyslu reyndist mjög mikill eða 13,5% en áhrif þess að hagvöxt voru þó minni en ætla mætti við fyrstu sýn. Ástæðan er sú að óvenjustór hluti af aukningu neyslunnar milli ára fór fram erlendis vegna ferðalaga Íslendinga og kemur það til frádráttar í landsframleiðslu. Fjárfesting í hagkerfinu var 5% minni en í fyrra en það skýrist að miklu leyti af mikilli fjárfestingu í skipum og flugvélum á öðrum fjórðungi í fyrra. Áframhald varð á kröftugum vexti í almennri atvinnuvegafjárfestingu þ.e. atvinnuvegafjárfestingu án skipa, flugvéla og stóriðju. Þannig óx almenn atvinnuvegfjárfesting um 23,4% milli ára. Vöxtur innflutnings var 17,6% sem er töluvert minni vöxtur en verið hefur. Ástæðan er sú að á öðrum fjórðungi í fyrra mældist hagvöxtur í fyrsta sinn eftir faraldur og því eru grunnáhrifin mun meiri nú á öðrum fjórðungi en á síðustu fjórðungum þar á undan.

Kröftugur vöxtur útflutnings borinn af mikilli fjölgun erlendra ferðamanna

Vöxtur útflutnings reyndist að þessu sinni vera 22,3%. Þetta er ögn minni vöxtur en á fyrsta fjórðungi en meiri vöxtur en á fjórða fjórðungi á síðasta ári. Þessi vöxtur var einungis borinn af vexti þjónustu en útflutt þjónusta jókst um 66,4% milli ára. Vöxtur vöruútflutnings dróst hins vegar saman um 2%. Mikinn vöxt í útflutningi þjónustu má skýra að langmestu leyti með miklum útflutningi á ferðaþjónustu. Fjöldi erlendra ferðamanna var 391 þúsund á öðrum fjórðungi og sexfaldaðist hann milli ára. Breytileikinn á hagvaxtarþróun á síðustu árum skýrist að mjög miklu leyti af vexti og viðgangi ferðaþjónustunnar. Svo mun verða áfram en ætla má að fjöldi erlendra ferðamanna verði í kringum 1,7 milljón á þessu ári. Til samanburðar voru þeir tæplega 2 milljónir 2019, síðasta árið fyrir faraldur.

Vöxtur einkaneyslu einnig kröftugur

Vöxtur einkaneyslu reyndist mjög kröftugur á öðrum fjórðungi en neysla jókst um 13,5% miðað við sama tímabil í fyrra. Mjög stór hluti af aukningu neyslunnar fór fram erlendis og kemur því til frádráttar í landsframleiðslu. Áhrif þessa mikla vaxtar í einkaneyslu á hagvöxt eru því mikið minni en ætla mætti við fyrstu sýn.

Áhrif faraldursins voru mikil á neyslusamsetningu heimilanna. Neyslan færðist nær öll inn í landið en mikill samdráttur var á neyslu erlendis eftir að faraldurinn skall á. Eftir að flugsamgöngur komust í samt lag hefur mjög stór hluti af neyslunni farið fram erlendis í formi ferðalaga og á það sérstaklega við á þessu ári. Sem dæmi var aukning kortaveltu í júní innanlands neikvæð og fór því öll neysluaukningin í þeim mánuði fram erlendis. Seðlabankinn hækkaði nýverið spá sína um einkaneyslu á árinu upp í 7,2% en hann hafði áður spáð 3,1% vexti.

Minni atvinnuvegafjárfesting skýrist af mikilli fjárfestingu í skipum og flugvélum í fyrra

Heildarfjárfesting í hagkerfinu dróst saman um 5% á fjórðungnum, samdrátturinn skýrist að miklu leyti af samdrætti í atvinnuvegafjárfestingu sem dróst saman um 6,1%. Almenn atvinnuvegafjárfesting, þ.e. öll atvinnuvegafjárfesting án skipa, flugvéla og stóriðju, jókst áfram kröftuglega eða um 23,4%. Samdráttur atvinnuvegafjárfestingar skýrist af miklum samdrætti í fjárfestingu í skipum og flugvélum sem var lítill nú á öðrum fjórðungi en margfalt meiri í fyrra.

Spáum kröftugum hagvexti á þessu ári

Bæði hagvaxtartalan og samsetningin á hagvextinum var í góðu samræmi við það sem verið hefur á síðustu fjórðungum. Það er því ekki hægt að segja að tölurnar hafi komið sérstaklega á óvart. Þjóðhagsspá okkar frá því í maí gerði ráð fyrir 5,1% hagvexti á þessu ári. Við munum gefa út nýja spá í október og er líklegt að við færum okkar spá upp á við, meðal annars vegna örari fjölgunar erlendra ferðamanna. Í maí spáðum við að fjöldinn yrði 1,5 milljónir á þessu ári en nú gerum við ráð fyrir tölu sem er í kringum 1,7 milljónir.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara. Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti. Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Seðlabanki
29. sept. 2022

Spáum 0,5 prósentustiga hækkun stýrivaxta í október

Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækki vexti bankans um 0,5 prósentustig í næstu viku. Gangi spá okkar eftir fara meginvextir bankans, sjö daga bundin innlán, úr 5,5% upp í 6%.
Fataverslun
28. sept. 2022

Verðbólga heldur áfram að hjaðna

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,09% milli mánaða í september. Ársverðbólgan dróst saman úr 9,7% í 9,3% og alls hefur hún minnkað um 0,6% prósentustig síðan hún náði hámarki í 9,9% í júlí. Við eigum von á hægfara hjöðnun næstu mánuði og að verðbólga mælist 8,3% í desember.
Lyftari í vöruhúsi
26. sept. 2022

Kaupmáttur hefur rýrnað um 4,2% á árinu

Kaupmáttur hefur rýrnað um 4,2% frá því í janúar og þótt launavísitalan hafi hækkað örlítið í ágúst hægist enn á árshækkuninni. Laun hafa hækkað hlutfallslega langmest í greinum tengdum ferðaþjónustunni á síðustu 12 mánuðum, en einnig í byggingar- og veitustarfsemi, og mest meðal verkafólks.
Fjölbýlishús
26. sept. 2022

Vikubyrjun 26. september 2022

Íbúðum til sölu á höfuðborgarsvæðinu hefur fjölgað verulega frá því í vor, úr tæplega 500 í rúmlega 1.000. Fjölgunin skýrist fremur af eldri íbúðum sem eru settar í sölu en nýjum íbúðum sem koma inn á markaðinn.
Fasteignir
21. sept. 2022

Íbúðaverð lækkar milli mánaða í fyrsta sinn síðan 2019

Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu lækkaði um 0,4% milli mánaða í ágúst. Þetta er í fyrsta sinn síðan í nóvember 2019 sem vísitalan lækkar og skýr merki um að markaðurinn sé farinn að kólna.
Fólk við Geysi
20. sept. 2022

Atvinnuleysi minnkar enn og aðflutt vinnuafl sífellt mikilvægara

Atvinnuleysi dróst saman um 0,1 prósentustig milli mánaða í ágúst og var 3,1%. Atvinnuleysi minnkaði mest í ferðatengdum greinum milli mánaða, enda fjölgaði erlendum ferðamönnum eftir því sem leið á sumarið. Sífellt fleiri stjórnendur fyrirtækja á Íslandi telja vanta vinnuafl og eftir því sem störfum fjölgar verður erlent vinnuafl mikilvægara á íslenskum vinnumarkaði.
Flutningaskip
19. sept. 2022

Vikubyrjun 19. september 2022

Á fyrstu sex mánuðum ársins var 84 milljarða króna halli af viðskiptum við útlönd. Þrátt fyrir þennan mikla halla hefur krónan styrkst innan árs. Skýrist þetta meðal annars af því að öllum viðskiptum fylgir ekki endilega gjaldeyrisflæði.
Bananar í verslun
15. sept. 2022

Verðbólga mun mjakast niður á við í september

Við spáum því að almennt verðlag hækki um 0,34% milli ágúst og september. Gangi spáin eftir verður ársverðbólgan 9,6% og yrði það þá frekari staðfesting þess að verðbólga hafi þegar náð hámarki hér á landi. Verðbólga fór hæst í 9,9% í júlí og mældist svo aðeins minni eða 9,7% í ágúst. Gangi spáin eftir verður septembermánuður annar mánuðurinn í röð þar sem verðbólgan lækkar milli mánaða. Við eigum von hægri hjöðnun verðbólgunnar á næstunni og að hún verði komin niður í 8,8% í desember.
Olíuvinnsla
12. sept. 2022

Olíuverð einn helsti drifkraftur verðbólgu á síðustu 50 árum

Hrávöruverð hefur almennt farið lækkandi á síðustu mánuðum. Það mun styðja við hjöðnun verðbólgunnar í heiminum en hún hefur ekki mælst meiri á Vesturlöndum í nokkra áratugi.
12. sept. 2022

Vikubyrjun 12. september 2022

Flest ríki eru núna að berjast við mikla verðbólgu. Þó vandamálið sé svipað að stærðargráðu víðsvegar í heiminum geta ástæðurnar fyrir hárri verðbólgu verið af ýmsum toga.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur