Ferða­þjón­ust­an dríf­ur áfram kröft­ug­an hag­vöxt

Hagvöxtur mældist 6,1% á öðrum ársfjórðungi borið saman við sama tímabil í fyrra samkvæmt fyrsta mati Hagstofu Íslands. Þetta er ögn minni vöxtur en á fyrsta fjórðungi en engu að síður kröftugur vöxtur. Vöxturinn var nú eins og verið hefur keyrður áfram af miklum vexti í ferðaþjónustu. Þetta var fimmti ársfjórðungurinn í röð með jákvæðum hagvexti og er frekari staðfesting á því að hagkerfið sé á réttri leið.
31. ágúst 2022 - Hagfræðideild

Það er óhætt að segja að tölurnar hafi ekki komið neitt sérstaklega á óvart. Ef eitthvað er var vöxturinn þó ögn kröftugri en búast mátti við. Vöxtur útflutnings var áfram kröftugur en framlag hans til hagvaxtar var jákvætt um 8,8 prósentustig. Vöxtur einkaneyslu reyndist mjög mikill eða 13,5% en áhrif þess að hagvöxt voru þó minni en ætla mætti við fyrstu sýn. Ástæðan er sú að óvenjustór hluti af aukningu neyslunnar milli ára fór fram erlendis vegna ferðalaga Íslendinga og kemur það til frádráttar í landsframleiðslu. Fjárfesting í hagkerfinu var 5% minni en í fyrra en það skýrist að miklu leyti af mikilli fjárfestingu í skipum og flugvélum á öðrum fjórðungi í fyrra. Áframhald varð á kröftugum vexti í almennri atvinnuvegafjárfestingu þ.e. atvinnuvegafjárfestingu án skipa, flugvéla og stóriðju. Þannig óx almenn atvinnuvegfjárfesting um 23,4% milli ára. Vöxtur innflutnings var 17,6% sem er töluvert minni vöxtur en verið hefur. Ástæðan er sú að á öðrum fjórðungi í fyrra mældist hagvöxtur í fyrsta sinn eftir faraldur og því eru grunnáhrifin mun meiri nú á öðrum fjórðungi en á síðustu fjórðungum þar á undan.

Kröftugur vöxtur útflutnings borinn af mikilli fjölgun erlendra ferðamanna

Vöxtur útflutnings reyndist að þessu sinni vera 22,3%. Þetta er ögn minni vöxtur en á fyrsta fjórðungi en meiri vöxtur en á fjórða fjórðungi á síðasta ári. Þessi vöxtur var einungis borinn af vexti þjónustu en útflutt þjónusta jókst um 66,4% milli ára. Vöxtur vöruútflutnings dróst hins vegar saman um 2%. Mikinn vöxt í útflutningi þjónustu má skýra að langmestu leyti með miklum útflutningi á ferðaþjónustu. Fjöldi erlendra ferðamanna var 391 þúsund á öðrum fjórðungi og sexfaldaðist hann milli ára. Breytileikinn á hagvaxtarþróun á síðustu árum skýrist að mjög miklu leyti af vexti og viðgangi ferðaþjónustunnar. Svo mun verða áfram en ætla má að fjöldi erlendra ferðamanna verði í kringum 1,7 milljón á þessu ári. Til samanburðar voru þeir tæplega 2 milljónir 2019, síðasta árið fyrir faraldur.

Vöxtur einkaneyslu einnig kröftugur

Vöxtur einkaneyslu reyndist mjög kröftugur á öðrum fjórðungi en neysla jókst um 13,5% miðað við sama tímabil í fyrra. Mjög stór hluti af aukningu neyslunnar fór fram erlendis og kemur því til frádráttar í landsframleiðslu. Áhrif þessa mikla vaxtar í einkaneyslu á hagvöxt eru því mikið minni en ætla mætti við fyrstu sýn.

Áhrif faraldursins voru mikil á neyslusamsetningu heimilanna. Neyslan færðist nær öll inn í landið en mikill samdráttur var á neyslu erlendis eftir að faraldurinn skall á. Eftir að flugsamgöngur komust í samt lag hefur mjög stór hluti af neyslunni farið fram erlendis í formi ferðalaga og á það sérstaklega við á þessu ári. Sem dæmi var aukning kortaveltu í júní innanlands neikvæð og fór því öll neysluaukningin í þeim mánuði fram erlendis. Seðlabankinn hækkaði nýverið spá sína um einkaneyslu á árinu upp í 7,2% en hann hafði áður spáð 3,1% vexti.

Minni atvinnuvegafjárfesting skýrist af mikilli fjárfestingu í skipum og flugvélum í fyrra

Heildarfjárfesting í hagkerfinu dróst saman um 5% á fjórðungnum, samdrátturinn skýrist að miklu leyti af samdrætti í atvinnuvegafjárfestingu sem dróst saman um 6,1%. Almenn atvinnuvegafjárfesting, þ.e. öll atvinnuvegafjárfesting án skipa, flugvéla og stóriðju, jókst áfram kröftuglega eða um 23,4%. Samdráttur atvinnuvegafjárfestingar skýrist af miklum samdrætti í fjárfestingu í skipum og flugvélum sem var lítill nú á öðrum fjórðungi en margfalt meiri í fyrra.

Spáum kröftugum hagvexti á þessu ári

Bæði hagvaxtartalan og samsetningin á hagvextinum var í góðu samræmi við það sem verið hefur á síðustu fjórðungum. Það er því ekki hægt að segja að tölurnar hafi komið sérstaklega á óvart. Þjóðhagsspá okkar frá því í maí gerði ráð fyrir 5,1% hagvexti á þessu ári. Við munum gefa út nýja spá í október og er líklegt að við færum okkar spá upp á við, meðal annars vegna örari fjölgunar erlendra ferðamanna. Í maí spáðum við að fjöldinn yrði 1,5 milljónir á þessu ári en nú gerum við ráð fyrir tölu sem er í kringum 1,7 milljónir.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara. Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti. Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Mynt 100 kr.
5. feb. 2024
Vikubyrjun 5. febrúar 2024
Verðbólga hefur hjaðnað síðustu mánuði, en auk þess hefur hlutfall undirliða sem hafa hækkað um meira en 10% á undanförnum 12 mánuðum fækkað.
2. feb. 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 2. febrúar 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur