Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Ferða­menn eyða lang­mestu í gist­ingu

Kortavelta erlendra ferðamanna innanlands á fyrstu fimm mánuðum ársins jókst töluvert á milli ára. Þrír stærstu útgjaldaliðir ferðamanna eru gistiþjónusta, veitingaþjónusta og verslun. Kortveltan hefur aldrei verið meiri í þessum liðum en nú á fyrstu 5 mánuðum ársins sé kortaveltan skoðuð á föstu verðlagi.
Gönguleið
22. júní 2023

Á fyrstu fimm mánuðum ársins var erlend kortavelta innanlands um 108 ma.kr. á föstu verðlagi, mun meiri en á sama tíma í fyrra þegar hún var 73. ma.kr. Hafa ber í huga að ferðaþjónustan í upphafi síðasta árs var enn lituð af faraldrinum og ferðamönnum fjölgað mjög síðan þá. Því er ekki furða þótt kortavelta ferðamanna hafi aukist í takt. Á fyrstu fimm mánuðum ársins í ár komu 720 þúsund ferðamenn til landsins en þeir voru 455 þúsund í fyrra. Kortaveltan það sem af er ári er örlítið meiri en árið 2019, þá var hún 104 ma.kr og ferðamenn lítillega færri en nú, 705 þúsund á fyrstu fimm mánuðum ársins.

Gistiþjónusta stærsti útgjaldaliðurinn samkvæmt kortaveltu

Þegar kortaveltan er skoðuð eftir útgjaldaliðum má sjá að hún jókst langmest í gistiþjónustu það sem af er ári og nam 29 mö.kr. Hún hefur aldrei verið meiri að raunvirði. Tekið skal fram að greiðslukortavelta mælir ekki alla neyslu erlendra ferðamanna hér á landi og inniheldur til dæmis ekki útgjöld vegna flugs til og frá landinu sem er mjög stór kostnaðarliður í ferðalögum til landsins.

Verslun er næststærsti útgjaldaliður kortaveltu og greiðslur í verslunum námu um 17 mö.kr. á fyrstu fimm mánuðum ársins. Hún nær til dæmis yfir verslun í stórmörkuðum, fataverslun, gjafa- og minjagripaverslun og tollfrjálsa verslun. Veitingaþjónusta kemur þar á eftir þar sem kortavelta nam um 16 mö.kr á fyrstu fimm mánuðum ársins. Síðustu ár hafa úttektir á reiðufé dregist saman jafn og þétt.

Kortavelta á hvern ferðamann ennþá hærri en fyrir faraldur

Meðalkortavelta á hvern ferðamann á föstu gengi er ennþá meiri en fyrir faraldur, sem þýðir að hver ferðamaður eyðir að meðaltali meiri pening í sínum gjaldmiðli en fyrir faraldur. Það kann að skýrast af því að fólk ferðaðist minna þegar ferðatakmarkanir voru í gildi í faraldrinum, einhverjir gætu átt uppsafnaðan sparnað eftir faraldurinn eða telja sig eiga inni að gera vel við sig á ferðalögum, nú þegar hægt er að ferðast á ný. Kortavelta á hvern ferðamann var þó minni nú í maí en í maí í fyrra þegar hún var óvenjumikil, hugsanlega vegna þess að þá var ferðaþjónustan rétt að komast á skrið og áhrif þess að faraldurinn var nýgenginn yfir í hámarki. Einnig hefur skráðum gistinóttum fjölgað hlutfallslega meira en fjöldi óskráðra gistinótta eftir faraldur, sem þýðir að þeir sem hingað koma eru líklegri til að gista á hótelum en fyrir faraldur. 

Ferðamenn fara þó ekki varhluta af verðbólgunni. Ef kortavelta á hvern ferðamann er skoðuð á föstu verðlagi eykst hún ekki jafnmikið og á föstu gengi, enda dregur hækkandi verðlag úr raunvirði neyslunnar. Kortavelta á hvern ferðamann á föstu verðlagi nú í maí var svipuð og hún var árið 2018.

Kortavelta á hvern ferðamann er almennt meiri á sumrin en á veturna, einfaldlega vegna þess að ferðmenn dvelja lengur á landinu.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Smiður
13. jan. 2026
Atvinnuleysi eykst en kortavelta líka
Atvinnuástandið hefur versnað smám saman og eftirspurn eftir vinnuafli er minni en áður. Atvinnuleysi hefur aukist hratt og mældist 4,4% í desember, en svo mikið hefur atvinnuleysi ekki mælst í rúmlega þrjú og hálft ár. Þessi þróun styður við markmið Seðlabankans um að draga úr þenslu í hagkerfinu og vinna bug á verðbólgu. Á sama tíma heldur neysla landsmanna áfram að aukast með hverjum mánuðinum, en heildarkortavelta hefur aukist um 6% á fyrstu ellefu mánuðum síðasta árs frá sama tímabili árið áður.
Bílar
12. jan. 2026
Breytt gjaldtaka af bílum gæti aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig
Breytingar á gjaldtöku hins opinbera af rekstri og kaupum ökutækja gætu aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig. Óvíst er hvort áhrifin komi fram að öllu leyti í janúar eða dreifist yfir næstu mánuði, en telja má að það velti ekki síst á eftirspurn eftir bílum í byrjun árs.
Rafbíll í hleðslu
12. jan. 2026
Vikubyrjun 12. janúar 2026
Skráð atvinnuleysi hélt áfram að aukast í desember og var 0,6 prósentustigum meira en á sama tíma árið áður. Álíka margir erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í fyrra og síðustu tvö ár á undan en utanlandsferðir Íslendinga voru 18% fleiri í fyrra en árið á undan. Þó nokkur óvissa ríkir um verðbólgumælingu janúarmánaðar, ekki síst í tengslum við breytta gjaldtöku á innflutningi og rekstri bíla. Við gefum út verðbólguspá næsta fimmtudag.
5. jan. 2026
Mánaðamót 5. janúar 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vöruhótel
5. jan. 2026
Vikubyrjun 5. janúar 2026
Verðbólgan kom aftan að landsmönnum stuttu fyrir jól og fór úr 3,7% í 4,5%. Verðbólga í desember var aðeins 0,3 prósentustigum minni en í upphafi síðasta árs þegar hún mældist 4,8%. Á sama tímabili lækkuðu stýrivextir um 1,25 prósentustig, úr 8,50% í 7,25%.
Bananar
22. des. 2025
Verðbólgumælingin ekki jafnslæm og hún virðist í fyrstu
Verðbólga rauk upp í 4,5% í desember eftir að hafa hjaðnað verulega í nóvember og mælst 3,7%. Rífleg hækkun á flugfargjöldum til útlanda skýrir stóran hluta hækkunarinnar, en einnig töluverð gjaldskrárhækkun á hitaveitu í desember. Aukin verðbólga skýrist þannig af afmörkuðum, sveiflukenndum liðum og ekki er að greina merki um að undirliggjandi verðbólguþrýstingur hafi aukist að ráði.
Vélsmiðja Guðmundar
22. des. 2025
Vikubyrjun 22. desember 2025
Fasteignamarkaðurinn fer enn kólnandi, ef marka má skýrslu sem HMS gaf út í síðustu viku. Gistinóttum á hótelum fækkaði um 6,6% á milli ára í nóvember. Kaupmáttur ráðstöfunartekna jókst um 1,9% á milli ára á þriðja ársfjórðungi, samkvæmt Hagstofunni. Í dag birtir Hagstofan verðbólgutölur.
Flugvél
15. des. 2025
Vikubyrjun 15. desember 2025
Færri erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í nóvember í ár en í nóvember í fyrra en utanlandsferðum Íslendinga hélt áfram að fjölga. Skráð atvinnuleysi hefur aukist þó nokkuð á síðustu mánuðum og var 4,3% í nóvember.
11. des. 2025
Spáum 3,9% verðbólgu í desember
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,56% á milli mánaða í desember. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 3,7% í 3,9% í desember. Flugfargjöld til útlanda, reiknuð húsaleiga og lok tilboðsdaga í nóvember verða til hækkunar en bensínverð til lækkunar. Við gerum ráð fyrir að verðbólga verði á bilinu 3,9% til 4,0% næstu mánuði.
8. des. 2025
Vikubyrjun 8. desember 2025
Talsvert minni afgangur mældist af viðskiptum við útlönd á þriðja ársfjórðungi þessa árs en þess síðasta. Í síðustu viku gaf Seðlabankinn út yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar og fundargerð peningastefnunefndar. Í þessari viku verða birtar ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi fyrir nóvembermánuð.