Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Ferða­menn eyða lang­mestu í gist­ingu

Kortavelta erlendra ferðamanna innanlands á fyrstu fimm mánuðum ársins jókst töluvert á milli ára. Þrír stærstu útgjaldaliðir ferðamanna eru gistiþjónusta, veitingaþjónusta og verslun. Kortveltan hefur aldrei verið meiri í þessum liðum en nú á fyrstu 5 mánuðum ársins sé kortaveltan skoðuð á föstu verðlagi.
Gönguleið
22. júní 2023

Á fyrstu fimm mánuðum ársins var erlend kortavelta innanlands um 108 ma.kr. á föstu verðlagi, mun meiri en á sama tíma í fyrra þegar hún var 73. ma.kr. Hafa ber í huga að ferðaþjónustan í upphafi síðasta árs var enn lituð af faraldrinum og ferðamönnum fjölgað mjög síðan þá. Því er ekki furða þótt kortavelta ferðamanna hafi aukist í takt. Á fyrstu fimm mánuðum ársins í ár komu 720 þúsund ferðamenn til landsins en þeir voru 455 þúsund í fyrra. Kortaveltan það sem af er ári er örlítið meiri en árið 2019, þá var hún 104 ma.kr og ferðamenn lítillega færri en nú, 705 þúsund á fyrstu fimm mánuðum ársins.

Gistiþjónusta stærsti útgjaldaliðurinn samkvæmt kortaveltu

Þegar kortaveltan er skoðuð eftir útgjaldaliðum má sjá að hún jókst langmest í gistiþjónustu það sem af er ári og nam 29 mö.kr. Hún hefur aldrei verið meiri að raunvirði. Tekið skal fram að greiðslukortavelta mælir ekki alla neyslu erlendra ferðamanna hér á landi og inniheldur til dæmis ekki útgjöld vegna flugs til og frá landinu sem er mjög stór kostnaðarliður í ferðalögum til landsins.

Verslun er næststærsti útgjaldaliður kortaveltu og greiðslur í verslunum námu um 17 mö.kr. á fyrstu fimm mánuðum ársins. Hún nær til dæmis yfir verslun í stórmörkuðum, fataverslun, gjafa- og minjagripaverslun og tollfrjálsa verslun. Veitingaþjónusta kemur þar á eftir þar sem kortavelta nam um 16 mö.kr á fyrstu fimm mánuðum ársins. Síðustu ár hafa úttektir á reiðufé dregist saman jafn og þétt.

Kortavelta á hvern ferðamann ennþá hærri en fyrir faraldur

Meðalkortavelta á hvern ferðamann á föstu gengi er ennþá meiri en fyrir faraldur, sem þýðir að hver ferðamaður eyðir að meðaltali meiri pening í sínum gjaldmiðli en fyrir faraldur. Það kann að skýrast af því að fólk ferðaðist minna þegar ferðatakmarkanir voru í gildi í faraldrinum, einhverjir gætu átt uppsafnaðan sparnað eftir faraldurinn eða telja sig eiga inni að gera vel við sig á ferðalögum, nú þegar hægt er að ferðast á ný. Kortavelta á hvern ferðamann var þó minni nú í maí en í maí í fyrra þegar hún var óvenjumikil, hugsanlega vegna þess að þá var ferðaþjónustan rétt að komast á skrið og áhrif þess að faraldurinn var nýgenginn yfir í hámarki. Einnig hefur skráðum gistinóttum fjölgað hlutfallslega meira en fjöldi óskráðra gistinótta eftir faraldur, sem þýðir að þeir sem hingað koma eru líklegri til að gista á hótelum en fyrir faraldur. 

Ferðamenn fara þó ekki varhluta af verðbólgunni. Ef kortavelta á hvern ferðamann er skoðuð á föstu verðlagi eykst hún ekki jafnmikið og á föstu gengi, enda dregur hækkandi verðlag úr raunvirði neyslunnar. Kortavelta á hvern ferðamann á föstu verðlagi nú í maí var svipuð og hún var árið 2018.

Kortavelta á hvern ferðamann er almennt meiri á sumrin en á veturna, einfaldlega vegna þess að ferðmenn dvelja lengur á landinu.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Seðlabanki
12. mars 2026
Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku 
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting. 
Ísjaki að brotna
12. mars 2026
Spáum 5,4% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
Flutningaskip við Vestmannaeyjar
9. mars 2026
Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
Olíuvinnsla
9. mars 2026
Vikubyrjun 9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
Gönguleið
6. mars 2026
Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.
Mánaðamót 2
2. mars 2026
Mánaðamót 2. mars 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. mars 2026
Vikubyrjun 2. mars 2026
Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.
27. feb. 2026
Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu
Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.
26. feb. 2026
Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu
Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.
Fasteignir
24. feb. 2026
Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram
Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.