End­uð­um árið í 9,6% ár­s­verð­bólgu

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,66% milli mánaða í desember. Ársverðbólgan jókst úr 9,3% í 9,6% sem var nokkurn veginn í samræmi við væntingar okkar, en við áttum von á að verðbólgan færi í 9,5%. Við búumst við að verðbólgan hjaðni strax í næsta mánuði og verði komin niður fyrir 8% í mars.
Flugvél
22. desember 2022

Mest áhrif til hækkunar milli mánaða höfðu flugfargjöld til útlanda (+19,4% milli mánaða, +0,34% áhrif) og matur og drykkjarvörur (+0,6% milli mánaða, +0,10% áhrif). Mest áhrif til lækkunar hafði bensín (-1,8% milli mánaða, -0,07% áhrif).

Mæling Hagstofunnar var nokkurn veginn í samræmi við væntingar okkar. Við höfðum spáð 0,68% hækkun í verðkönnunarvikunni, en lækkuðum spána í 0,60% í gær eftir að HMS birti vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu, en sú mæling var mun lægri en við áttum von á.

Þó verðbólga í heild sé í takt við spá okkar var ýmislegt í tölunum sem kom okkur á óvart. Reiknuð húsaleiga, matarkarfan og húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. hækkuðu nokkuð meira en við áttum von á. Verð á nýjum bílum hækkaði hins vegar minna en við áttum von á.

Mismunandi þróun íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og utan

Eins og fram kom að ofan hækkaði reiknuð húsaleiga nokkuð meira en við áttum von á, um 0,41% en við spáðum 0,17% hækkun. Reiknuð húsaleiga samanstendur af markaðsverði húsnæðis á landinu öllu ásamt framlagi vaxtabreytinga húsnæðislána. Vaxtaliðurinn var í fullu samræmi við væntingar, en framlag hans var 0,45 prósentustig til hækkunar. Við áttum hins vegar von á að markaðsverð húsnæðis myndi lækka nokkuð meira en mæling Hagstofunnar sýndi, sem skýrir spáskekkjuna. Við gerðum ráð fyrir um 0,3% lækkun en mæling Hagstofunnar var upp á 0,04% lækkun. Það sem skýrir einna helst muninn er að sérbýli á höfuðborgarsvæðinu lækkaði minna samkvæmt mælingum Hagstofunnar en gögn HMS bentu til, auk þess sem húsnæðisverð utan höfuðborgarsvæðisins hækkaði um 0,6%. Saman varð þetta til þess að mjög lítil lækkun mældist á húsnæðisverði á landinu öllu sem er það sem haft er til grundvallar í útreikningi á reiknaðri húsaleigu.

Matarkarfan hefur á undanförnum þremur mánuðum hækkað nokkuð meira en við höfðum spáð. Þetta bendir til þess að verðhækkanir að utan komi fram með skýrari hætti í verðlaginu nú en á fyrri hluta ársins.

Smávægileg breyting á samsetningu verðbólgunnar

Það varð smávægileg breyting á samsetningu verðbólgunnar milli mánaða. Framlag innfluttra vara (án bensíns) hækkaði um 0,2 prósentustig, eða úr 1,3 prósentustigum í 1,5 prósentustig og framlag þjónustu hækkaði einnig um 0,2 prósentustig, úr 1,9 prósentustigum í 2,1 prósentustig. Árshækkun allra fjögurra kjarnavísitalnanna jókst meira en vísitölunnar í heild. Árshækkun kjarnavísitölu 4 jókst mest, eða 0,6 prósentustig og fór hún í fyrsta sinn yfir 6% á þessu ári. Í kjarnavísitölu 4 er búið að taka út flesta sveiflukennda liði auk áhrifa húsnæðisverðs. Þetta er í samræmi við það að framlag húsnæðisverðs, sem hefur verið einn megindrifkraftur verðbólgu síðasta árs, sé að fjara út enda er húsnæðismarkaður farinn að kólna. Áhrif annarra liða er að aukast og verðbólgan því að verða almennari.

Óbreyttar horfur til næstu þriggja mánaða

Það er ekkert í þessum tölum sem breytir skoðun okkar til næstu mánaða. Við áttum von á að verðbólga myndi hækka milli mánaða í desember og byrja að hjaðna aftur strax í janúar á næsta ári. Við spáum því að verðbólgan verði 9,1% í janúar, 8,6% í febrúar og 7,9% í mars. Spáin fyrir næstu þrjá mánuði er 0,1 prósentustigi hærri en sú sem við birtum fyrr í vikunni, en spá um breytingar milli mánaða er óbreytt. Hækkunin á spánni skýrist einungis af því að desembermælingin var um 0,1 prósentustigi hærri en við höfðum gert ráð fyrir.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Dollarar og Evrur
6. feb. 2023

Vikubyrjun 6. febrúar 2023

Það er ekki bara hér á landi sem verðbólga er há um þessar mundir heldur er það staðan víða um heim og hafa seðlabankar flest allra ríkja brugðist við með vaxtahækkunum. Í síðustu viku hækkuðu seðlabankar Bandaríkjanna, Evrópu og Englandsbanki vexti og hafa stýrivextir í þessum hagkerfum ekki verið hærri síðan fyrir fjármálakreppuna haustið 2008.
Seðlabanki
2. feb. 2023

Spáum 0,5 prósentustiga hækkun stýrivaxta

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands kemur saman í næstu viku og stýrivaxtaákvörðun nefndarinnar verður birt miðvikudaginn 8. febrúar. Við teljum líklegast að nefndin hækki vexti bankans um 0,50 prósentur. Það má færa rök fyrir minni hækkun, en miðað við núverandi ástand, og umræðuna í þjóðfélaginu, mun nefndin líklegast líta svo á að senda þurfi skýr skilaboð um að böndum verði náð á verðbólgu.
Bananar
30. jan. 2023

Ársverðbólgan aftur komin upp í 9,9% – verð á bílum hækkaði mikið

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,85% milli mánaða í janúar samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólgan jókst úr 9,6% í 9,9%. Hún er því komin aftur upp í sama gildi og hún var í í júlí í fyrra, en það var hæsta gildið í núverandi verðbólgukúf. Verðbólgan var mun meiri en við áttum von á, sem skýrist að miklu leyti af miklum verðhækkunum á nýjum bílum. Það sem veldur mestum áhyggjum í tölunum frá því í morgun er að þeim undirliðum fjölgar áfram sem hækka í verði umfram verðbólgumarkmið.
Fasteignir
30. jan. 2023

Vikubyrjun 30. janúar 2023

Nýjum, fullbúnum íbúðum fjölgaði minna í fyrra en á árunum 2019 til 2021. Við sjáum samt ýmis merki þess að það sé nokkuð kröftug uppbygging í kortunum.
Fasteignir
25. jan. 2023

Íbúðum fjölgaði minna í fyrra en árin á undan en kröftug uppbygging í kortunum

Íbúðum á Íslandi fjölgaði minna á árinu 2022 en síðustu þrjú ár þar á undan en íbúðir í byggingu hafa aldrei verið fleiri en nú. Velta í byggingariðnaði hefur aukist og útlán banka til fyrirtækja í byggingargeiranum hafa færst mjög í aukana. Því má gera ráð fyrir að nýjar íbúðir rísi hraðar á næstunni. Afar erfitt er þó að segja til um hvort magnið verði í samræmi við þörf eða eftirspurn eftir íbúðum.
Skólavörðustígur í Reykjavík
23. jan. 2023

Vikubyrjun 23. janúar 2023

Frá upphafi árs 2020, rétt áður en heimsfaraldurinn skall á, hefur fasteignaverð hækkað um 50%, mun meira en laun, almennt verðlag og leiguverð.
Fasteignir
18. jan. 2023

Íbúðaverð lækkaði meira en búist var við í desember

Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu lækkaði um 0,7% milli mánaða í desember. Við þetta breytist verðbólguspáin okkar fyrir janúarmánuð örlítið og við gerum nú ráð fyrir 9,3% verðbólgu en ekki 9,4% eins og við spáðum í síðustu viku.
Kaffihús
16. jan. 2023

Kortavelta stóð í stað á milli ára í desember

Kortavelta íslenskra heimila stóð í stað á milli ára í desember að raunvirði. Kortaveltan hefur aukist í útlöndum en dregist saman innanlands. Ef desembermánuður 2022 er borinn saman við desember 2019 ferðuðust Íslendingar álíka mikið til útlanda en eyddu mun meiri pening erlendis nú en þá. Að sama skapi hefur meðalneysla erlendra ferðamanna hér á landi aukist.
Flugvél
16. jan. 2023

Vikubyrjun 16. janúar 2023

Tæplega 1,7 milljónir erlendra farþega fóru um Leifsstöð í fyrra. Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á sumrin en Bretar eiga það til að koma frekar utan háannatíma.
Epli
12. jan. 2023

Spáum að verðbólga lækki í 9,4% í janúar

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,31% milli mánaða í janúar. Gangi spáin eftir lækkar ársverðbólgan úr 9,6% í 9,4%. Það hefur ekki orðið veruleg breyting á verðbólguhorfum til næstu mánaða frá því við birtum síðast spá í lok desember. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni rólega á næstu mánuðum og fari niður fyrir 8% í apríl. Við gerum þó ráð fyrir ögn hægari hjöðnun nú, m.a. vegna hærra matvælaverðs.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur