Botn­fisks­veið­ar vega upp á móti loðnu­bresti

Heildarafli íslenskra fiskiskipa dróst saman í fyrra og útflutningur sjávarafurða var 7,9% minni í fyrra en árið á undan. Aflaheimildir á þorski hafa dregist saman nokkur ár í röð en nú virðist þróunin vera að snúast við þar sem þorskkvóti var aukinn um 1% fyrir yfirstandandi veiðitímabil. Loðnuvertíð síðasta árs var mjög góð en í ár verður engin loðna veidd. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegum vexti í útflutningi sjávarafurða.
Fiskveiðinet
22. maí 2024

Útflutningur sjávarafurða dróst saman um 7,9% milli ára í fyrra að raunvirði. Mestu munaði um samdrátt í útflutningi á þorski og loðnu, þrátt fyrir góða loðnuvertíð. Þorskafli dróst saman um 9% milli ára í fyrra en hann hefur minnkað stöðugt síðustu ár. Ráðgjöf um hámarksafla þorsks fyrir yfirstandandi veiðitímabil er aftur á móti 1% hærri en í fyrra og horfur eru á lítillega auknum þorskheimildum næstu ár. Töluverðar sveiflur hafa orðið í veiðiheimildum á loðnu síðustu ár og þar með veiddum afla. Vel hefur verið veitt af loðnu síðustu þrjú ár, en í ár verður hins vegar ekkert veitt þar sem leiðangrar leiddu í ljós að ekki væri næg loðna til staðar. Eitthvað verður þó flutt út af loðnuafurðum, þar sem miklar birgðir söfnuðust upp í síðustu vertíð sem gera má ráð fyrir að fluttar verði út í ár.

Útflutningsverðmæti dregist saman á fyrsta fjórðungi ársins

Útflutningsverðmæti sjávarafurða í heild voru 5% minni á fyrsta fjórðungi þessa árs en á sama tímabili í fyrra, mælt á föstu gengi. Samdráttinn má að langmestu leyti rekja til 27% minni útflutningsverðmæti uppsjávarafurða, að mestu vegna loðnubrests. Á móti vegur að útflutningsverðmæti síldar var um 41% meira á fyrsta fjórðungi í ár en í fyrra. Þá hefur mikið verið veitt af kolmunna frá byrjun árs. Útflutningsverðmæti botnfisksafurða jukust um 5% á fyrsta fjórðungi ársins, á föstu gengi. Mestu munar um 4% aukningu útflutningsverðmæta af þorskafurðum, og 9% aukningu í verðmætum ýsuafurða. Fyrsti fjórðungur ársins var því nokkuð góður, að loðnibresti undanskildum sem þó vegur þungt.

Verð sjávarafurða verið stöðugt

Verð sjávarafurða hækkaði nokkuð hratt frá byrjun árs 2021 og náði hámarki í byrjun árs 2023, sé miðað við verðvísitölu sjávarafurða. Hækkunina má að mestu rekja til hækkunar á vísitölu botnfisksafurða. Vísitalan hefur lækkað frá hæstu gildum en verið þó nokkuð stöðug síðustu 12 mánuði eða svo, þar sem smávægileg lækkun á botnfisksafurðum er vegin upp með hækkun á verði uppsjávarafurða.

Spáum hóflegum vexti í útflutningi sjávarafurða

Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir að útflutningur vaxi í heild um 2,9% og að vöxtur útflutningsframleiðslu sjávarafurða verði um 2% í ár, eftir 7,9% samdrátt milli ára í fyrra. Við gerum ráð fyrir að auknar aflaheimildir á helstu botnfisktegundum, ásamt auknum aflaheimildum fyrir síld og kolmunna, vegi upp loðnubrest. Þá söfnuðust upp óvenju miklar birgðir af loðnuhrognum eftir síðustu loðnuvertíð sem við gerum ráð fyrir að verði fluttar út í á þessu ári.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
25. júní 2024
Velta í hagkerfinu minnkar á milli ára
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 4,6% að raunvirði í mars og apríl og um 2% í janúar og febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þróunin er ólík eftir útflutningsgreinum. Ferðaþjónusta eykst lítillega á milli ára, velta í sjávarútvegi og álframleiðslu minnkar en velta í lyfjaframleiðslu eykst til muna.
Bílar
25. júní 2024
Merki um lítilsháttar kólnun á vinnumarkaði
Atvinnuleysi er nú aðeins meira en á sama tíma í fyrra og laun hækka minna. Nýbirt launavísitala sýnir 0,2% hækkun á milli mánaða í maí og hafa laun nú hækkað um 6,7% á síðustu tólf mánuðum. Allar líkur eru á að á þessu ári hækki laun mun minna en á síðasta ári, enda hafa nýir kjarasamningar minni hækkanir í för með sér en þeir síðustu.
Paprika
24. júní 2024
Vikubyrjun 24. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% í maí og vísitala leiguverðs um 3,2% samkvæmt gögnum sem bárust í síðustu viku. Englandsbanki hélt vöxtum óbreyttum á meðan svissneski seðlabankinn lækkaði vexti um 0,25 prósentustig. Eftirtektarverðasta innlenda hagtalan sem birtist í þessari viku er eflaust vísitala neysluverðs sem Hagstofan birtir á fimmtudaginn.
Fjölbýlishús
19. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs á hraðri uppleið
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% á milli mánaða í maí. Nafnverð íbúða er 8,4% hærra en á sama tíma í fyrra og raunverð íbúða er 4% hærra. Undirritaðir kaupsamningar um íbúðir á höfuðborgarsvæðinu voru 150% fleiri í maí á þessu ári en í maí í fyrra.  
Krani með stiga
18. júní 2024
Vikubyrjun 18. júní 2024
Í síðustu viku fengum við tölur um atvinnuleysi, fjölda ferðamanna og greiðslukortaveltu hér á landi í maí. Seðlabanki Bandaríkjanna hélt vöxtum óbreyttum. Síðar í dag birtir HMS vísitölu íbúðaverðs.
Strönd
14. júní 2024
Óvæntur kraftur í kortaveltu í maí
Kortavelta íslenskra heimila jókst á milli ára í maí, bæði innanlands og erlendis. Síðustu mánuði hefur kortavelta nær alltaf dregist saman á milli ára en eykst nú meira en hún hefur gert frá því í janúar 2023. Þessi aukna kortavelta vekur athygli í þrálátu hávaxtastigi og samdrætti í hagkerfinu á fyrsta ársfjórðungi.
Frosnir ávextir og grænmeti
13. júní 2024
Spáum rétt tæplega 6% verðbólgu í sumar
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,47% á milli mánaða í júní og að verðbólga lækki í 5,8%. Samkvæmt spánni verða hækkanirnar nokkuð almennar, líkt og í síðasta mánuði. Við spáum nokkuð óbreyttri verðbólgu næstu mánuði.
Ferðafólk
11. júní 2024
Fleiri ferðamenn en minni verðmæti
Á fyrstu fimm mánuðum ársins komu 3,9% fleiri erlendir ferðamenn til Íslands en á sama tíma í fyrra. Á móti hefur skráðum gistinóttum fækkað um hálft prósent á fyrstu fjórum mánuðum ársins frá sama tímabili í fyrra og að sama skapi hefur kortavelta erlendra ferðamanna á föstu gengi dregist saman um tæplega 2% á milli ára.
Seðlabanki Íslands
10. júní 2024
Vikubyrjun 10. júní 2024
Evrópski seðlabankinn lækkaði vexti í síðustu viku. Vinnumarkaðstölur frá Bandaríkjunum voru sterkari en almennt var búist við sem eykur líkurnar á að vaxtalækkunarferli seðlabankans þar í landi seinki.
6. júní 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - maí 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur