Ár­s­verð­bólga eykst úr 7,7% í 8,0%

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,35% milli mánaða í september og við það jókst ársverðbólga úr 7,7% í 8,0%. Flugfargjöld til útlanda lækkuðu mun minna en við bjuggumst við en að öðru leyti var mælingin nokkurn veginn í takt við okkar spá. Framlag þjónustu og húsnæðis til ársverðbólgu jókst á hlut annarra liða. Við gerum enn ráð fyrir að verðbólga hjaðni næstu mánuði.
Fjölbýlishús
28. september 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,35% á milli mánaða í september, samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga hækkar því annan mánuðinn í röð og fer úr 7,7% í 8,0% í september. Við höfðum spáð 0,22% hækkun á milli mánaða og að ársverðbólga yrði 7,8%.

Nánar um helstu undirliði

Mæling Hagstofunnar var að mestu mjög svipuð spá okkar, en flugfargjöld til útlanda lækkuðu þó mun minna en við gerðum ráð fyrir.

  • Reiknuð húsaleiga hækkaði um 0,87% milli mánaða þar sem markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði um 0,29% en áhrif vaxta voru 0,58% til hækkunar. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir en áhrif vaxta voru eins og við höfðum spáð. Markaðsverð íbúðarhúsnæðis sem Hagstofan reiknar tekur tillit til landsins í heild, en fyrr í mánuðinum gaf HMS út vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og hækkaði hún um 0,7%. Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hækkar verð á fjölbýli minna og verð á sérbýli lækkar meira en í mælingu HMS. Íbúðaverð utan höfuðborgarsvæðisins hækkar um 0,2% milli mánaða í mælingu Hagstofunnar.
  • Flugfargjöld til útlanda lækkuðu mun minna en við spáðum, eða um 10,6% í stað 18,7%, en flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna milli mánaða í september. Það er því 11% dýrara að fljúga til útlanda nú í september en í sama mánuði í fyrra, en í júlí og ágúst var verðið svipað og í sama mánuði árið áður.
  • Útsölulok höfðu minni áhrif en við gerðum ráð fyrir. Föt og skór hækkuðu um 3,7% en við höfðum spáð 4,8% hækkun.
  • Matur og drykkjarvörur hækkuðu um 0,5% á milli mánaða en við höfðum spáð 0,2% hækkun á milli mánaða.

Framlag þjónustu til ársverðbólgu heldur áfram að aukast

Ársverðbólga jókst um 0,3 prósentustig milli mánaða og er nú 8%. Framlag þjónustu til ársverðbólgu heldur áfram að aukast og stendur nú á bak við stærstan hluta hennar, eða 2,4 prósentustig af 8% verðbólgu. Hlutur húsnæðis jókst úr 2,0 prósentustigum í 2,2 á milli mánaða í september, en framlag húsnæðis hefur dregist töluvert saman frá því fyrir ári síðan þegar hlutur þess var 3,7 prósentustig. Framlag bensíns hefur verið til lækkunar á ársverðbólgu fjóra mánuði í röð, en áhrifin dragast saman milli mánaða nú í september þar sem bensínverð hækkaði milli mánaða. Það er þó enn örlítið lægra en það var fyrir ári. Framlag innfluttra vara án bensíns lækkar úr 2,2 prósentustigum í 2,0 en hlutur innlendra vara stendur í stað í 1,5 prósentustigum.

Undirliggjandi verðbólga, þar sem búið er að fjarlægja sveiflukennda liði, hækkar á milli mánaða í flestum kjarnavísitölum nema kjarnavísitölu 4. Það er áhugavert þar sem hlutur þjónustu í kjarnavísitölu 4 vegur þyngst, en skýringin gæti verið að hlutur innfluttra vara án bensíns í verðbólgunni dregst saman milli mánaða. Áhrif hækkandi vaxta sjást einnig þegar kjarnavísitala 3 er skoðuð, sem undanskilur áhrif vaxtabreytinga á húsnæðislið í reiknaðri húsaleigu, en sú vísitala hefur lækkað meira en hinar kjarnavísitölunnar síðustu mánuði.

Búumst við 6,9% verðbólgu í lok árs

Í ljósi verðbólgumælingarinnar í morgun hækkum við lítillega verðbólguspá okkar fyrir næstu mánuði. Við gerum nú ráð fyrir 7,4% verðbólgu í október, 7,0% í nóvember og 6,9% í desember. Þetta er hækkun um 0,1 prósentustig frá síðustu spá sem við birtum rétt eftir að HMS birti vísitölu íbúðaverðs í síðustu viku. Munurinn milli spáa skýrist aðallega af að við erum núna að gera ráð fyrir að flugfargjöld til útlanda verði hærri út árið en við gerðum í fyrri spá.

Næsta vaxtaákvörðun peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands verður birt miðvikudaginn 4. október.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Gönguleið
15. júlí 2024
Vikubyrjun 15. júlí 2024
Erlendir ferðamenn voru 9% færri í júní á þessu ári en í júní í fyrra. Atvinnuleysi var 3,1% í júní og er áfram lítillega meira en á sama tíma í fyrra.
Fataverslun
10. júlí 2024
Spáum að verðbólga aukist lítillega og verði 5,9% í júlí 
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,15% á milli mánaða í júlí og að verðbólga aukist úr 5,8% í 5,9%. Við gerum ráð fyrir að júlímánuður verði nokkuð dæmigerður þar sem sumarútsölur verða til lækkunar á vísitölunni en flugfargjöld til útlanda til hækkunar. Við spáum nokkurn veginn óbreyttri verðbólgu í ágúst og september, en að verðbólga hjaðni í 5,4% í október. 
8. júlí 2024
Vikubyrjun 8. júlí 2024
Hátt vaxtastig hefur hvatt til sparnaðar og hægt á eftirspurn í hagkerfinu. Innlán heimila voru 20% meiri í maí síðastliðnum en í maí í fyrra, samkvæmt nýbirtum Hagvísum Seðlabanka Íslands. Óbundin innlán hafa aukist langmest.
1. júlí 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 1. júlí 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Litríkir bolir á fataslá
1. júlí 2024
Vikubyrjun 1. júlí 2024
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% í júní. Verðbólga mældist því 5,8% og lækkaði úr 6,2%. Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum í mars og apríl dróst saman um 4,6% að raunvirði og launavísitalan hækkaði um 0,2% í maí, samkvæmt tölum sem Hagstofan birti í síðustu viku.
Flugvél á flugvelli
27. júní 2024
Verðbólga í takt við væntingar – lækkar í 5,8%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% á milli mánaða í júní og við það lækkaði ársverðbólga úr 6,2% í 5,8%. Reiknuð húsaleiga, hækkandi flugfargjöld til útlanda og verðhækkun á hótelgistingu höfðu mest áhrif til hækkunar á vísitölunni. Á móti lækkaði verð á fötum og skóm, húsgögnum og heimilisbúnaði og ökutækjum á milli mánaða í júní.
25. júní 2024
Velta í hagkerfinu minnkar á milli ára
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 4,6% að raunvirði í mars og apríl og um 2% í janúar og febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þróunin er ólík eftir útflutningsgreinum. Ferðaþjónusta eykst lítillega á milli ára, velta í sjávarútvegi og álframleiðslu minnkar en velta í lyfjaframleiðslu eykst til muna.
Bílar
25. júní 2024
Merki um lítilsháttar kólnun á vinnumarkaði
Atvinnuleysi er nú aðeins meira en á sama tíma í fyrra og laun hækka minna. Nýbirt launavísitala sýnir 0,2% hækkun á milli mánaða í maí og hafa laun nú hækkað um 6,7% á síðustu tólf mánuðum. Allar líkur eru á að á þessu ári hækki laun mun minna en á síðasta ári, enda hafa nýir kjarasamningar minni hækkanir í för með sér en þeir síðustu.
Paprika
24. júní 2024
Vikubyrjun 24. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% í maí og vísitala leiguverðs um 3,2% samkvæmt gögnum sem bárust í síðustu viku. Englandsbanki hélt vöxtum óbreyttum á meðan svissneski seðlabankinn lækkaði vexti um 0,25 prósentustig. Eftirtektarverðasta innlenda hagtalan sem birtist í þessari viku er eflaust vísitala neysluverðs sem Hagstofan birtir á fimmtudaginn.
Fjölbýlishús
19. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs á hraðri uppleið
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% á milli mánaða í maí. Nafnverð íbúða er 8,4% hærra en á sama tíma í fyrra og raunverð íbúða er 4% hærra. Undirritaðir kaupsamningar um íbúðir á höfuðborgarsvæðinu voru 150% fleiri í maí á þessu ári en í maí í fyrra.  
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur