Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Árið 2022 fimmta stærsta ferða­manna­ár­ið frá upp­hafi

Rétt tæplega 1,7 milljónir erlendra ferðamanna lögðu upp frá Keflavíkurflugvelli árið 2022, sem gerir það fimmta stærsta ferðamannaárið frá upphafi. Ferðamenn voru tæplega 115 þúsund í desember, þó nokkuð færri en í sama mánuði árin 2019 og 2018, en hver ferðamaður eyddi að jafnaði meiru en þá miðað við fast gengi.
Ferðamenn
11. janúar 2023

Brottfarir erlendra ferðamanna frá Keflavíkurflugvelli voru 114.788 í desember, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Þær voru 8% færri en í desember árið 2019, síðasta árið fyrir faraldur, en það var aðeins í júlí og nóvember árið 2022 sem brottfarir voru fleiri en í sama mánuði árið 2019. Brottfarir í desember voru 16% færri en í sama mánuði á metferðamannaárinu 2018.

Heildarfjöldi erlendra ferðamanna fyrir allt árið 2022 nemur rétt tæplega 1,7 milljónum, eins og Hagfræðideild Landsbankans spáði í október. Brottfarir yfir árið 2022 voru 15% færri en árið 2019 og 27% færri en 2018, enda voru ferðatakmarkanir vegna faraldursins enn í gildi á fyrstu mánuðum ársins og ekki fyrr en í sumar sem ferðaþjónustan fór virkilega að ná sér á strik.

Á árinu 2022 voru brottfarir langflestar í ágúst, tæplega 243 þúsund, og fæstar í janúar, tæplega 67 þúsund. Bandaríkjamenn áttu ríflega 25% allra brottfara árið 2022, Bretar 14% og Þjóðverjar 8%. Spá okkar frá því í október gerir ráð fyrir að ferðamönnum fjölgi á þessu ári og verði í kringum 1,9 milljónir, en fjöldinn veltur þó mjög á þróun efnahagsástandsins í okkar helstu viðskiptalöndum.

Uppsafnaðar gistinætur aldrei fleiri

Hagstofan birtir ekki tölur yfir fjölda gistinótta í desember fyrr en síðar í mánuðinum, en í nóvember voru gistinætur erlendra ferðamanna tæplega 410 þúsund á skráðum gististöðum á Íslandi, 56% fleiri en í nóvember árið áður. Uppsafnaður fjöldi gistinótta erlendra ferðamanna á skráðum gististöðum á Íslandi á síðasta ári var orðinn rúmlega 6,6 milljónir í nóvember, 130% fleiri en í sama mánuði árið áður og 265% fleiri en í sama mánuði árið 2020. Þær voru þó enn örlítið færri en árin 2018 og 2019 (6% færri og 4% færri). Munurinn á fjölda gistinótta nú og árin 2018 og 2019 er mun minni en munurinn á fjölda ferðmanna, sem sýnir að hver ferðamaður dvelur að meðaltali lengur nú en hann gerði þá. Hér ber þó að hafa í huga að ætla má að fyrir hverjar þrjár skráðar gistinætur sé um það bil ein óskráð, til dæmis í gegnum Airbnb, ógreidda gistingu eða gistingu í bílum.   

Séu gistinætur Íslendinga taldar með hafa þær aldrei verið fleiri á bilinu janúar til nóvember en í fyrra. Samtals voru uppsafnaðar gistinætur allra yfir síðasta ár orðnar rétt tæplega 8,4 milljónir í nóvember, en voru 8,1 milljón á metferðamannaárinu 2018. Faraldurinn ýtti mjög undir ferðalög Íslendinga innanlands og þótt samkomu- og ferðatakmarkanir hafi verið afnumdar áður en sumarið gekk í garð og Íslendingar héldu til útlanda, héldu þeir engu að síður áfram að ferðast innanlands.

Kortavelta ferðamanna

Kortavelta ferðamanna nam 16,1 milljarði í desember árið 2022 samkvæmt gögnum Rannsóknaseturs verslunarinnar, 73% meiru en í sama mánuði árið áður á föstu gengi, og 10% meiru en í desember 2019, áður en faraldurinn dró verulega úr komum ferðamanna. Ef horft er á árið 2022 í heild nam kortavelta ferðamanna 262 milljörðum, 1% meiru en árið 2019, á föstu gengi. Það er þó 16% minna en metárið 2018.

Þótt ferðamenn hafi verið 16% færri í desember í ár en í sama mánuði árið 2018 er kortaveltan næstum alveg sú sama og þá, á föstu gengi. Því virðast ferðamenn gera betur við sig en árið 2018, m.a. með lengri ferðalögum.

Í desember 2022 var kortavelta hvers ferðamanns að meðaltali 140 þúsund krónur. Í desember 2018 var hún 118 þúsund krónur, miðað við fast gengi. Fólk eyðir því meiru í eigin mynt nú en áður.

Ferðamenn greiddu með greiðslukortum tæpa 62 milljarða króna fyrir gistiþjónustu á árinu 2022, um 42 milljarða í verslun og 37 milljarða í veitingaþjónustu.

Rúmir 29 milljarðar fóru í bílaleigu og fjöldi bílaleigubíla í umferð var á seinni hluta ársins mjög svipaður fjöldanum árið 2019, fyrir faraldur. Þeir voru enn þó nokkuð færri en árið 2018.

Af þessari umfjöllun er ljóst að ferðaþjónustan hefur rétt nokkuð vel úr kútnum eftir faraldurinn og greinilegt að einhver hópur fólks mun halda áfram að ferðast þrátt fyrir efnahagsþrengingar. Ferðaþjónustan er stærsta einstaka útflutningsgrein okkar Íslendinga. Hátt í 40% af útflutningi á þriðja ársfjórðungi síðasta árs mátti rekja til ferðþjónustunnar og ljóst að þessi grein er og verður áfram ein helsta undirstaða hagvaxtar hér á landi.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
2. feb. 2026
Mánaðamót 2. febrúar 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Bílar
2. feb. 2026
Vikubyrjun 26. janúar 2026
Vísitala neysluverðs mældist 5,2% í janúar. Mælingin var aðeins hærri en við áttum von á, en að mestu leyti í takt við okkar spá. Við spáum að peningastefnunefnd hækki vexti á miðvikudaginn. Í síðustu viku birti Landsbankinn uppgjör.
Seðlabanki Íslands
30. jan. 2026
Spáum 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta í næstu viku 
Við spáum því að peningastefnunefnd hækki stýrivexti um 0,25 prósentustig í næstu viku en muni á fundi sínum einnig fjalla um möguleika á að halda stýrivöxtum óbreyttum. Verðbólga jókst umfram væntingar í janúar og mældist 5,2%. Aukin verðbólga í janúar skýrist að mestu leyti af hækkun opinberra gjalda, en þó ekki einungis. Mælingin ber þess einnig merki að undirliggjandi verðþrýstingur er enn til staðar. Ekki hefur tekist að draga úr verðbólguvæntingum og kaupmáttaraukning heldur áfram að skila sér í aukinni neyslu.  
Bakarí
29. jan. 2026
Aukna verðbólgu má rekja til opinberra gjalda
Verðbólga jókst úr 4,5% í 5,2% í janúar. Verðbólga mældist lægst 3,7% í nóvember síðastliðnum og hefur því hækkað um 1,5 prósentustig síðan þá. Verðhækkanir tengdar bílum og rekstri bifreiða skýra hækkunina að langmestu leyti nú í janúar. Matvara hækkaði þó töluvert umfram spár og verð á flugfargjöldum lækkaði minna en við spáðum. Á móti hafði húsnæðiskostnaður minni áhrif til hækkunar en við höfðum gert ráð fyrir.
Kranar á byggingarsvæði
26. jan. 2026
Vikubyrjun 26. janúar 2026
Vísitala íbúðaverðs lækkaði um tæplega 1,2% á milli mánaða í desember og á sama tíma lækkaði vísitala leiguverðs um 1,4%. Hagstofan birti vísitölu launa, sem hélst óbreytt á milli mánaða. Á fimmtudag verður vísitala neysluverðs í janúar birt.
Mynt 100 kr.
19. jan. 2026
Vikubyrjun 19. janúar 2026
Kortavelta heimila heldur áfram að aukast á milli ára en velta erlendra korta hér á landi hefur tekið að dragast saman í takt við fækkun ferðamanna. Í vikunni birtir HMS vísitölu íbúðaverðs, vísitölu leiguverðs og mánaðarskýrslu.
15. jan. 2026
Spáum 5,1% verðbólgu í janúar
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,30% á milli mánaða í janúar. Gangi spáin eftir mun verðbólga aukast úr 4,5% í 5,1%. Janúarútsölur hafa mest áhrif til lækkunar í mánuðinum en breytingar á gjaldtöku ökutækja hafa mest áhrif til hækkunar, samkvæmt spánni. Mikil óvissa er þó um hvernig Hagstofan tekur breytingarnar inn í verðmælingar.
Smiður
13. jan. 2026
Atvinnuleysi eykst en kortavelta líka
Atvinnuástandið hefur versnað smám saman og eftirspurn eftir vinnuafli er minni en áður. Atvinnuleysi hefur aukist hratt og mældist 4,4% í desember, en svo mikið hefur atvinnuleysi ekki mælst í rúmlega þrjú og hálft ár. Þessi þróun styður við markmið Seðlabankans um að draga úr þenslu í hagkerfinu og vinna bug á verðbólgu. Á sama tíma heldur neysla landsmanna áfram að aukast með hverjum mánuðinum, en heildarkortavelta hefur aukist um 6% á fyrstu ellefu mánuðum síðasta árs frá sama tímabili árið áður.
Bílar
12. jan. 2026
Breytt gjaldtaka af bílum gæti aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig
Breytingar á gjaldtöku hins opinbera af rekstri og kaupum ökutækja gætu aukið verðbólgu um 0,7 prósentustig. Óvíst er hvort áhrifin komi fram að öllu leyti í janúar eða dreifist yfir næstu mánuði, en telja má að það velti ekki síst á eftirspurn eftir bílum í byrjun árs.
Rafbíll í hleðslu
12. jan. 2026
Vikubyrjun 12. janúar 2026
Skráð atvinnuleysi hélt áfram að aukast í desember og var 0,6 prósentustigum meira en á sama tíma árið áður. Álíka margir erlendir ferðamenn heimsóttu Ísland í fyrra og síðustu tvö ár á undan en utanlandsferðir Íslendinga voru 18% fleiri í fyrra en árið á undan. Þó nokkur óvissa ríkir um verðbólgumælingu janúarmánaðar, ekki síst í tengslum við breytta gjaldtöku á innflutningi og rekstri bíla. Við gefum út verðbólguspá næsta fimmtudag.