Viltu spara hluta af sum­ar­laun­un­um þín­um?

Það skiptir flesta máli að fá góðar tekjur af sumarvinnunni og eiga sem mest eftir í lok sumars. Hér fjöllum við um nokkur atriði sem er gott að hafa í huga þegar þú ræður þig í sumarvinnuna og vilt byrja að spara.
17. maí 2022 - Landsbankinn

Þegar þú ræður þig í vinnu átt þú að fá upplýsingar um kaup, kjör og vinnutíma. Þú þarft líka að hafa á hreinu hvort þú sért launamaður eða verktaki. Þegar þú ert launamaður nýtur þú meiri réttinda samkvæmt lögum og kjarasamningum en sem verktaki. Ef þú vilt fá upplýsingar um hvaða réttinda þú nýtur getur þú leitað til stéttarfélagsins þíns og fengið upplýsingar og ráðgjöf.

Það er líka góð regla að fara vandlega yfir launaseðilinn um hver mánaðamót, skoða tímaskráningu, launataxta, hvort launin hafi verið lögð inn á reikninginn þinn, hvort þú fáir greitt orlof (ef það á við) og að greitt sé í lífeyrissjóð.

Hvað sýnir launaseðillinn?

Þegar þú færð útborgað í fyrsta sinn sérðu á launaseðlinum þínum að við launin þín geta bæst ýmsar greiðslur, s.s. orlofsgreiðslur, mótframlag launagreiðanda í skyldulífeyrissparnað og viðbótarlífeyrissparnað sem þú færð ekki útborgaðar strax. Svo er líka tekið af laununum þínum, t.d. skattur, greiðslur í lífeyrissjóð og gjald til stéttarfélags.

Ef þú ert 16 ára eða eldri áttu rétt á persónuafslætti sem er í raun skattaafsláttur sem dregst frá þeim skatti sem þú greiðir af launum þínum. Persónuafsláttur árið 2022 er 53.916 krónur á mánuði, eða 646.992 kr. á ári. Ef persónuafsláttur er ekki fullnýttur í hverjum mánuði safnast hann upp sem kemur sér sérlega vel fyrir þau sem eru bara með vinnu á sumrin. Ef þú ert með fleiri en einn vinnuveitanda þarftu að passa að persónuafslátturinn þinn sé ekki fullnýttur hjá báðum aðilum – þú vilt ekki fá bakreikninginn frá Skattinum.

Upplýsingar um persónuafslátt hjá Skattinum

Það borgar sig að spara

Ef þú vilt eiga afgang í lok sumars þarftu að spara. Upphæðin þarf ekki að vera há en margt smátt gerir eitt stórt. Það getur verið mjög einfalt að byrja – aðalmálið er að ákveða að spara. Þú getur farið í appið, sett þér sparnaðarmarkmið og appið reiknar hversu mikið þú þarft að leggja fyrir á mánuði til að ná markmiðinu. Þú getur valið hvort þú leggur fyrir fasta upphæð í hverjum mánuði eða ákveðið hlutfall af laununum þínum. Með sjálfvirkum sparnaði þarftu ekki að muna eftir því að leggja hluta af laununum til hliðar.

Sparnaður er hluti af því að undirbúa framtíðina, tímamótin, húsnæðiskaupin eða hvað sem er. Ef þú ert 18 ára eða eldri þá getur þú stofnað mánaðarlega áskrift í appinu og stundað viðskipti með sjóði Landsbréfa.

Nánar um verðbréf í appi

Viðbótarlífeyrissparnaður til að kaupa fyrstu íbúð

Frá 16 ára aldri getur þú borgað hluta af laununum þínum í viðbótarlífeyrissparnað. Ef þú greiðir 2-4% af heildarlaunum í viðbótarlífeyrissparnað þá færðu aukalega 2% af laununum þínum frá vinnuveitanda sem mótframlag. Þessi 2% frá vinnuveitanda eru í raun launahækkun sem þú færð bara ef þú ert með viðbótarlífeyrissparnað. Þú getur síðar nýtt þér viðbótarlífeyrissparnaðinn, skattfrjálst, til þess að kaupa þína fyrstu íbúð. Það getur því margborgað sig að skrá sig sem fyrst í viðbótarlífeyrissparnað.

Meira um viðbótarlífeyrissparnað

Hvert fer skyldulífeyrissparnaðurinn þinn?

Sem launamaður greiðir þú 4% af laununum þínum í skyldulífeyrissparnað en vinnuveitandi yfirleitt 11,5% til viðbótar, eða samtals 15,5%. Stór hluti launamanna getur valið í hvaða lífeyrissjóð þeir greiða en sumar starfsstéttir eru bundnar tilteknum lífeyrissjóðum vegna kjarasamninga. Sjóðirnir eru ólíkir og því mikilvægt að kynna sér þá möguleika sem í boði eru. Hjá flestum lífeyrissjóðum rennur allur eða meirihluti skyldulífeyrissparnaðarins í samtryggingu. Samtrygging er ekki eign heldur réttindi sem tryggja fastar mánaðarlegar greiðslur út ævina.

Meira um skyldulífeyrissparnað

Allt er auðveldara með rafrænum skilríkjum

Við mælum með að þú náir þér í rafræn skilríki. Þau eru einföld og örugg leið til innskráningar t.d. í appið og netbankann og nýtast til auðkenningar og undirritunar á ýmis konar skjölum. Rafræn undirritun hefur sama lagalegt gildi og hefðbundin undirskrift. Rafræn skilríki eru vistuð á SIM-kortum í farsímum og eru auðveld í notkun því einungis þarf farsíma og PIN-númer sem þú velur þegar þú virkjar skilríkin. Ef þú ert ekki með rafræn skilríki í símanum getur þú komið í næsta útibú og virkjað þau. Forráðamaður getur skrifað undir virkjun rafrænna skilríkja fyrir 18 ára og yngri á mitt.audkenni.is og þarf þess vegna ekki að koma með í bankann.

Í langflestum tilvikum eru fyrstu skrefin út á vinnumarkaðinn skemmtileg og gagnleg reynsla. Vonandi kynnist þú nýju og áhugaverðu fólki, færð innsýn í hin ýmsu störf og lærir eitthvað nýtt. Gangi þér vel!

Greinin birtist fyrst 1. júní 2021

Þú gætir einnig haft áhuga á
Íbúðahús
9. nóv. 2022

Hvernig virka verðtryggð lán?

Verðtryggð lán eru bundin við vísitölu neysluverðs sem er notuð til að mæla verðbólgu. Það þýðir að höfuðstóll lánsins hækkar í takt við verðbólguna hverju sinni. Ef verðbólga er mikil getur hækkunin verið umtalsverð og haft þau áhrif að greiðslubyrði verðtryggðra lána hækkar þegar líður á lánstímann.
2. nóv. 2022

Hvernig er hægt að ávaxta sparnað í verðbólgu?

Þegar verðbólga er há getur verið snúið að ávaxta sparnað til skemmri tíma. Ef ávaxta á sparnaðinn til lengri tíma eru fleiri möguleikar í stöðunni.
20. okt. 2022

Þú getur byggt upp séreign með skyldulífeyrissparnaðinum

Í hugum margra er lítill munur á lífeyrissjóðum og þeirri þjónustu sem þeir bjóða upp á. Sú er þó ekki raunin og liggur munurinn m.a. í því að sumir lífeyrissjóðir bjóða fólki upp á þann kost að greiða hluta af skyldulífeyrissparnaði í séreign sem ella hefði runnið í samtryggingu. Séreignin erfist að fullu við fráfall sjóðsfélaga.
11. okt. 2022

Hvaða áhrif hafa vaxtahækkanir á lánin mín?

Hærri stýrivextir leiða til þess að vextir og mánaðarleg greiðslubyrði á lánum sem eru með breytilega vexti hækka. Þetta á meðal annars við um neytendalán á borð við yfirdrátt og greiðsludreifingu á kreditkortum en mestu munar þó yfirleitt um íbúðalánin.
Fasteignir
2. sept. 2022

Ætti ég að festa vextina á íbúðaláninu mínu?

Seðlabankinn hefur á árinu 2022 hækkað stýrivexti, úr 2% í 5,5% en lægstir voru stýrivextir 0,75% á árinu 2021. Þegar vextir byrjuðu að hækka varð algengara að fólk festi vextina, í 3 eða 5 ár. Í þessari grein er fjallað um muninn á föstum og breytilegum vöxtum og hvað þarf að hafa í huga þegar ákvörðun um lánsform er tekin.
26. ágúst 2022

Kaup í sjóðum getur verið einfaldasta leiðin til að dreifa áhættunni

Sjóðir eru í stuttu máli safn margra fjárfestinga og er ætlað að einfalda fólki dreifingu eigna til að draga úr áhættu og sveiflum. Margar tegundir sjóða eru í boði og fylgja þeir ólíkum markmiðum. Sumir sjóðir stefna til dæmis að því að lágmarka áhættu eða sérhæfa sig í tilteknum atvinnugreinum eða hugmyndafræði, s.s. sjálfbærni.
26. ágúst 2022

Hvernig kaupi ég hlutabréf?

Það er mjög einfalt að kaupa hlutabréf. Til dæmis er hægt að fjárfesta í hlutabréfum einstakra félaga og margskonar sjóðum í netbanka Landsbankans og í Landsbankaappinu á einfaldan hátt og fylgjast þar með þróun fjárfestingarinnar.
26. ágúst 2022

Fyrstu skrefin í verðbréfafjárfestingum

Áður en byrjað er að fjárfesta í verðbréfum er mikilvægt að hafa ákveðin lykilatriði á hreinu og vera meðvituð um áhættuna.
15. júní 2022

Hvað á að borga fyrir barnapössun?

Stundum þurfa foreldrar að skreppa eða geta ekki sótt börn á réttum tíma vegna vinnu eða náms. Sumarnámskeið eru líka yfirleitt styttri en vinnudagur. Því þarf stundum að redda pössun. En hvað á að borga á tímann fyrir barnapössun?
10. júní 2022

Hafðu bankann í vasanum í sumarfríinu

Þú getur nýtt þér nánast alla þjónustu bankans í símanum og tölvunni. Í þessari grein er fjallað um nokkrar algengustu aðgerðirnar í appinu og netbankanum sem geta komið sér vel í sumarfríinu.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur