Það getur virst flókið að setja sig inn í reglur um skatta og skerðingar, lífeyri og tekjuáætlanir, en það getur svo sannarlega margborgað sig. En hvar á að byrja að lesa sér til? Einmitt hér!
Byrjum á nokkrum staðreyndum um skatta og skerðingar
- Skerðingar ellilífeyris TR og fjármagnstekjuskattur taka mið af tekjum, ekki eignum.
- Úttekt á viðbótarlífeyrissparnaði og ávöxtun hans hefur engin áhrif á ellilífeyrisgreiðslur TR í dag.
- Allar greiðslur úr skyldulífeyrissparnaði hafa áhrif til skerðingar, hvort sem um er að ræða samtryggingu eða séreign.
- Ellilífeyrir TR skerðist ekki um krónu á móti krónu og greiðslur frá lífeyrissjóðum skerðast ekki vegna annarra tekna. Króna-á-móti-krónu skerðing var afnumin 1. Janúar 2017.
- Þar sem greiðslur frá TR eru tekjutengdar er mjög mikilvægt að skila inn tekjuáætlun árlega til að tryggja réttar greiðslur.
- Aðrar tekjur, s.s. frá lífeyrissjóðum eða fjármagnstekjur, mega vera samanlagt 300.000 kr. á einstakling og 600.000 kr. á hjón eða samskattaða.
Að flýta eða seinka töku lífeyris hjá TR
Það þarf að sækja sérstaklega um töku lífeyris hjá TR og gefur stofnunin sér allt að 5 vikna frest frá móttöku umsóknar og þar til greiðslur fara að berast. Með undirritaðri umsókn þarft þú að senda inn tekjuáætlun og staðfestingu á að sótt hafi verið um greiðslur úr lífeyrissjóði.
Nú er hægt að sækja um lífeyri frá TR frá 65 ára aldri. Ef við sækjum um svo snemma tökum við á okkur varanlega skerðingu, en það er einnig hægt að fresta töku til 80 ára aldurs með varanlegri aukningu réttinda. Á síðu TR er reiknivél sem gerir okkur kleift að sjá muninn.
Það getur borgað sig að geyma að sækja um lífeyri hjá TR þar til farið er af vinnumarkaði vegna þess að greiðslur TR eru tekjutengdar.
Hvaða áhrif hafa atvinnutekjur?
Skerðing vegna atvinnutekna virkar á sama hátt og með aðrar tekjur, þ.e. 45% tekna umfram frítekjumörk dragast frá greiðslum ellilífeyris og 11,9% frá greiðslum heimilisuppbótar. Frítekjumark atvinnutekna er 2.524.800 kr. á ári eða 210.400 kr. á mánuði.
Ef sótt er um lífeyri hjá TM með vinnu er mjög mikilvægt að skila inn tekjuáætlun til TR til að tryggja að greiðslur séu réttar. Með nákvæmri tekjuáætlun drögum við úr líkunum á að lenda í leiðréttingu eftir á. Tekjuáætlun er skilað inn í gegnum mínar síður TR.
Viltu dilla tásunum á Tene?
Við flutning frá Íslandi skiptir máli hvort flutt er til lands innan EES eða ekki og hvort það sé til staðar samningur á sviði almannatrygginga á milli Íslands og viðkomandi lands. Lífeyrisþegi sem flytur til annars lands innan EES heldur áfram lífeyrisgreiðslum sínum frá TR en greiðslur vegna félagslegrar aðstoðar, eins og heimilisuppbætur, falla niður við flutning. Ef lífeyrisþeginn flytur til lands sem er utan EES falla allar greiðslur niður ef enginn samningur er til staðar á sviði almannatrygginga við viðkomandi land.
Tilkynna þarf flutning til Þjóðskrár Íslands og láta TR vita af breyttu heimilisfangi. Greiðslur geta fallið tímabundið niður ef TR fær ekki upplýsingar um nýtt lögheimili erlendis.
Lífeyrisþegar búsettir erlendis þurfa að skila inn lífsvottorði og skattframtali frá búsetulandi á hverju ári. Ef viðkomandi á maka þarf skattframtal maka að fylgja með.
Greiðslur inn á erlenda reikninga
TR sér um að millifæra greiðslur til viðskiptavina sem búa erlendis. Millifærslur inn á erlenda reikninga fara í gegnum viðskiptabanka til erlendra banka fyrsta virka dag hvers mánaðar. Millifærslur á erlenda bankareikninga geta tekið 3 til 4 virka daga að berast á reikning viðtakanda. Gjald er tekið skv. gjaldskrá viðskiptabanka vegna hverrar erlendrar greiðslu og það ert þú sem viðtakandi sem greiðir.
Denis og Gústav starfa í Verðbréfa- og lífeyrisþjónustu Landsbankans, Jóhanna í Viðskiptalausnum markaða.
Greinin var fyrst birt 18. júní 2024 og uppfærð 9. september 2026.
