Spá­um að verð­bólga lækki í 9,5% í apríl

Hagstofan birtir aprílmælingu vísitölu neysluverðs fimmtudaginn 27. apríl næstkomandi. Við spáum því að vísitalan hækki um 1% milli mánaða og að ársverðbólgan lækki úr 9,8% í 9,5%. Spá okkar til næstu mánaða gerir ráð fyrir að verðbólga lækki, þótt það gerist hægt, og fari niður fyrir 8% í júlí.
19. apríl 2023

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,59% milli mánaða í mars sem var aðeins minna en við höfðum spáð. Ársverðbólga dróst saman, úr 10,2% í 9,8%. Smávægileg breyting varð á samsetningu verðbólgunnar milli mánaða í mars, en framlag bensíns og húsnæðis lækkaði á meðan framlag þjónustu hækkaði.

Vísitalan hækki um 1% milli mánaða og ársverðbólga lækki í 9,5%

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 1% milli mánaða í apríl. Gangi sú spá eftir mun ársverðbólga lækka úr 9,8% í 9,5%. Að þessu sinni eru það sex undirliðir sem hafa mest áhrif: Matarkarfan, reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda og liðurinn „húsgögn, heimilisbúnaður o.fl.“ til hækkunar en verð á nýjum bílum og dælueldsneyti til lækkunnar.

Matarkarfan hækkar

Verðlagsnefnd búvara tilkynnti í lok mars um hækkun heildsöluverðs mjólkur og mjólkurafurða, en sú hækkun tók gildi 1. apríl. Samkvæmt verðkönnun okkar hækkaði verð á mjólk og mjólkurafurðum um 5,5% milli verðkönnunarvikna og eru áhrif þess á matarkörfuna 1,1 prósentustig til hækkunar. Auk þess virðast brauð og kornmeti, kjöt, fiskur og kaffi hafa hækkað nokkuð milli mánaða samkvæmt okkar athugun og gerum við ráð fyrir að heildarhækkun á mat og drykkjarvöru verði 2% núna í apríl.

Verðlækkun á húsgögnum og heimilisbúnaði gengur til baka

Liðurinn húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. lækkaði um 1,7% milli mánaða í mars. Þetta er sá liður sem kom okkur mest á óvart í marsmælingunni. Mesta lækkunin var á sængurfatnaði og handklæðum sem lækkuðu um 10,3% milli mánaða, sem útskýrist líklega af tilboðum sem voru í verðsöfnunarvikunni. Við teljum að þessi áhrif gangi nú til baka og að liðurinn hækki um 1,5% milli mánaða (0,09% áhrif á VNV) í apríl.

Bensín og nýir bílar lækka, flugfargjöld hækka

Verðkönnun okkar bendir til þess að verð á bensíni og díselolíu lækki um 1,9% milli mánaða í apríl (-0,07% áhrif til lækkunar á vístölunni) en tilkynnt hefur verið um verðlækkun á nýjum bílum í einstaka tilfellum og gerum við því ráð fyrir að liðurinn kaup ökutækja lækki um 3% milli mánaða (-0,19% áhrif til lækkunar). Flugfargjöld til útlanda hækka venjulega í kringum páska og við spáum 16% hækkun milli mánaða (0,28% áhrif til hækkunar). Alls gerum við ráð fyrir að liðurinn ferðir og flutningar verði 0,03% til hækkunar á vísitölu neysluverðs. Þó er gott að hafa í huga að þessir liðir, og þá sérstaklega flugfargjöld til útlanda, sveiflast mjög mikið milli mánaða.

Óvenju mikil hækkun íbúðaverðs hefur áhrif

Samkvæmt nýútgefnum tölum HMS hækkaði vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu um 1,5% á milli mánaða í mars. Það er óvenjumikil breyting miðað við síðustu mánuði, eða mesta hækkun síðan í júní í fyrra og mun að líkindum hafa áhrif til hækkunar vísitölu neysluverðs.

Reiknaður kostnaður þess að búa í eigin húsnæði, þ.e. reiknuð húsaleiga, sem er sá liður sem Hagstofan mælir, samanstendur af íbúðaverði á landinu öllu, afskriftum ásamt framlagi vaxtabreytinga. Við spáum því að hækkun íbúðaverðs á landinu öllu eins og hún birtist í reiknaðri húsaleigu verði um 1,2% á milli mánaða og að áhrif vaxta verði 0,9 prósentustig til hækkunar. Liðurinn hækki því um 2,1%, sem yrði mikil breyting frá síðasta mánuði þegar liðurinn í heild hækkaði um 0,8%, en þar af voru áhrif vaxta 0,7 prósentustig og hækkun húsnæðisverðs 0,1 prósentustig.

Spá um aprílmælingu VNV

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 15,40% 2,00% 0,31%
Áfengi og tóbak 2,50% 0,20% 0,00%
Föt og skór 3,40% 0,20% 0,01%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 10,30% 0,40% 0,04%
- Reiknuð húsaleiga 19,70% 2,10% 0,41%
Húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. 6,30% 1,50% 0,09%
Heilsa 3,70% 0,70% 0,02%
Ferðir og flutningar (annað) 3,90% 0,00% 0,00%
- Kaup ökutækja 6,20% -3,00% -0,19%
- Bensín og díselolía 3,60% -1,90% -0,07%
- Flugfargjöld til útlanda 1,80% 16,00% 0,28%
Póstur og sími 1,50% -0,60% -0,01%
Tómstundir og menning 9,10% 0,10% 0,01%
Menntun 0,70% 0,00% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,00% 0,60% 0,03%
Aðrar vörur og þjónusta 6,90% 0,70% 0,05%
Alls 100,0%   1,00%

Verðbólga undir 8% í júlí

Spá okkar um 9,5% verðbólgu í apríl er óbreytt frá síðustu spá sem við birtum í lok mars. Samsetning hækkunarinnar breytist aðeins á milli spáa. Við eigum núna von á meiri hækkun á mat og drykkjarvöru og reiknaðri húsaleigu en aftur á móti lækkun á verði nýrra bíla og dælueldsneyti. Spá okkar til næstu tveggja mánaða er lítillega hærri en síðasta spá og spilar þar inn í hærra verð á íbúðarhúsnæði. Við gerum núna ráð fyrir 9,2% verðbólgu maí, 8,6% í júní og 7,7% í júlí.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
6. júní 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - maí 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Flutningaskip
5. júní 2024
Aukinn halli á viðskiptum við útlönd
Alls var 41 ma. kr. halli á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi. Hallinn jókst nokkuð milli ára. Þrátt fyrir þetta batnaði erlend staða þjóðarbúsins á fjórðungnum.
4. júní 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 4. júní 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
3. júní 2024
Vikubyrjun 3. júní 2024
Landsframleiðsla dróst saman um 4% á fyrsta ársfjórðungi og verðbólga mældist 6,2% í maí, aðeins umfram spár.
Fiskiskip á Ísafirði
31. maí 2024
Samdráttur á fyrsta ársfjórðungi
Hagkerfið dróst saman um 4% á milli ára á fyrsta ársfjórðungi samkvæmt nýbirtum þjóðhagsreikningum Hagstofunnar. Þetta er í fyrsta sinn síðan árið 2021 sem landsframleiðsla dregst saman á milli ára. Samdrátturinn skýrist helst af minni birgðasöfnun vegna loðnubrests. Einkaneysla og fjárfesting jukust aftur á móti á fjórðungnum sem er til marks um eftirspurnarþrýsting.
Íbúðahús
30. maí 2024
Verðbólga jókst þvert á spár
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,58% á milli mánaða í maí og við það hækkaði ársverðbólga úr 6,0% í 6,2%. Hækkanir voru á nokkuð breiðum grunni og meiri en við bjuggumst við. 
Þjóðvegur
29. maí 2024
Margra ára hallarekstur og óskýrar mótvægisaðgerðir
Stjórnvöld sjá fram á að rétta smám saman úr ríkisrekstrinum á næstu árum en gera ekki ráð fyrir afgangi fyrr en árið 2028, eftir níu ára samfelldan hallarekstur. Hallarekstur var viðbúinn í faraldrinum en almennt er óæskilegt að ríkissjóður sé rekinn með halla í uppsveiflu og á tímum mikillar þenslu og verðbólgu. Við teljum að áfram verði reynt að halda aftur af opinberri fjárfestingu og að samneysla aukist aðeins minna á næstu árum en undanfarin ár.
Mynt 100 kr.
27. maí 2024
Krónan stöðug en Ísland verður dýrara
Krónan hefur verið óvenju stöðug frá því í nóvember í fyrra. Við teljum að krónan styrkist lítillega á þessu ári og að raungengið hækki þar sem verðbólga verði meiri hér en í helstu viðskiptalöndum okkar.
Fasteignir
27. maí 2024
Vikubyrjun 27. maí 2024
Velta á íbúðamarkaði hefur aukist á síðustu mánuðum og kaupsamningum fjölgað. Undirritaðir kaupsamningar á höfuðborgarsvæðinu í apríl í ár voru meira en tvöfalt fleiri en í apríl í fyrra.
Fiskveiðinet
22. maí 2024
Botnfisksveiðar vega upp á móti loðnubresti
Heildarafli íslenskra fiskiskipa dróst saman í fyrra og útflutningur sjávarafurða var 7,9% minni í fyrra en árið á undan. Aflaheimildir á þorski hafa dregist saman nokkur ár í röð en nú virðist þróunin vera að snúast við þar sem þorskkvóti var aukinn um 1% fyrir yfirstandandi veiðitímabil. Loðnuvertíð síðasta árs var mjög góð en í ár verður engin loðna veidd. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegum vexti í útflutningi sjávarafurða.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur