Spá­um 3,9% verð­bólgu í des­em­ber

Áhrif tilboðsdaga í nóvember ganga til baka

Tilboðsdagar í nóvember höfðu töluverð áhrif til lækkunar á vísitölu neysluverðs í nóvember. Föt og skór lækkuðu um 2,7% á milli mánaða en stærsti hluti þeirrar lækkunar er vegna skóbúnaðar, en verðmælingar á skóm sveiflast alla jafna meira en á fötum. Liðurinn húsgögn og heimilisbúnaður lækkaði um 2,2%, sem er meiri lækkun en mældist í sumarútsölum í júlí fyrr á árinu. Tómstundir og menning lækkaði um 0,4%, aðallega vegna lækkunar á raftækjum og á útivistarvörum.

Áhrifin af tilboðsdögum í nóvember hafa aldrei mælst jafn sterk og nú og því aðeins vandasamara að lesa í stöðuna. Umfangsmeiri afsláttardagar kunna að skýrast af minni eftirspurn. Auk þess hefur netverslun Íslendinga aukist til muna og íslenskar verslanir eru í aukinni samkeppni við erlendar verslanir sem einnig eru með töluvert af tilboðum í nóvember. Tímabundnar verðlækkanir í tengslum við útsölur og tilboð hafa alla jafna gengið til baka að fullu á einum eða tveimur mánuðum og þurfa því ekki endilega að vera vísbending um undirliggjandi þróun. Við höllumst þó að því að áhrif tilboðsdaganna gangi að fullu til baka í desember.

Matarkarfan hækkar hóflega í desember

Matarkarfan hefur hækkað á árinu og framlag hennar til ársverðbólgu aukist. Verð á kjöti, fiski og mjólkurvörum hefur hækkað töluvert meira en almennt verðlag á árinu, eða í kringum 8%. Verð á kaffi og súkkulaði hefur einnig hækkað töluvert sem rekja má til hækkunar á heimsmarkaðsverði á kaffi og kakóbaunum. Í nóvember dró aðeins úr hækkunum á matarkörfunni, í takt við vísitölu verðlagseftirlits ASÍ. Verðlagseftirlitið mælir nú um 0,1% hækkun á milli mánaða, en í ljósi þess að mæling Hagstofunnar er oft aðeins hærri, gerum við ráð fyrir að hækkunin verði um 0,2%.

Spáum aðeins minni hækkunum á reiknaðri húsaleigu

Í spánni gerum við ráð fyrir að reiknuð húsaleiga hækki um 0,5% á milli mánaða næstu mánuði, sem er svipað og meðalhækkun þessa liðar það sem af er ári. Við teljum að annað vegna húsnæðis hækki um 0,3% í desember og að alls verði áhrif húsnæðiskostnaðar 0,13 prósentustig til hækkunar á vísitölunni. 

Flugfargjöld til útlanda hækka

Líkt og síðustu ár lækkuðu flugfargjöld til útlanda á milli mánaða í nóvember. Að öðru óbreyttu mátti búast við að tímabundið minni samkeppni í flugi til og frá Íslandi í kjölfar falls Play myndi halda uppi verði á flugfargjöldum. Það varð ekki raunin og reyndist 8% ódýrara að fljúga út í nóvember í ár en nóvember í fyrra. Brottförum Íslendinga frá Keflavíkurflugvelli fjölgaði um 20% á milli ára í nóvember. Farþegum hjá Icelandair fjölgaði um 15% á milli ára, en þar af fjölgaði farþegum sem hófu ferðalagið á Íslandi um 25% á milli ára. Þetta bendir til þess að verðlækkunin sé ekki vegna minni eftirspurnar.

Í desember verða allar mælingar á flugfargjöldum eftir fall Play komnar inn í verðbólgumælingar, en Hagstofan mælir flugfargjöld til útlanda 2 vikur, 4 vikur og 8 vikur fram í tímann. Við teljum að flugfargjöld til útlanda hækki á milli mánaða í desember líkt og síðustu ár, en að það dragi úr lækkuninni á  milli ára. Samkvæmt verðmælingu okkur lækkaði verð á bensíni um 1,5% á milli mánaða í desember. Við teljum að verð á nýjum bílum hækki aðeins vegna veikingar á gengi krónunnar. Alls eru áhrif ferðaliðarins 0,14 prósentustig til hækkunar á vísitölunni.

Spáum nokkurn veginn óbreyttri verðbólgu næstu mánuði

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,56% í desember, lækki um 0,14% í janúar, hækki um 0,81% í febrúar og um 0,38% í mars. Gangi spáin eftir verður ársverðbólga 3,9% í desember, 4,0% í janúar og 3,9% í febrúar og mars. Spáin er 0,1-0,2% hærri en fyrri spá sem við birtum daginn sem Hagstofan birti nóvembermælingu vísitölu neysluverðs. Ólíkt þeirri spá gerum við nú ráð fyrir að áhrif tilboðsdaga í nóvember gangi að fullu til baka í desember. Gengi krónunnar hefur lækkað síðan við birtum þá spá en á móti kemur að verðkönnun okkar á bensíni er lægri en við gerðum ráð fyrir þá.