Neysla nú svipuð því sem var fyrir Covid-faraldurinn

Neysla Íslendinga var 14% meiri í maí en í fyrra miðað við fast verðlag og gengi og 2% meiri en í maí árið 2019. Það má því segja að neysla sé að verða svipuð því sem var áður en faraldurinn braust út, en neyslan er þó hlutfallslega meiri innanlands þar sem ferðalög eru enn fátíð, þó þeim fari fjölgandi.

21. júní 2021 - Greiningardeild

Seðlabanki Íslands birti fyrir helgi gögn um veltu innlendra greiðslukorta í maí. Alls nam velta tengd verslun og þjónustu innanlands 81 mö.kr. og jókst um 9% milli ára miðað við fast verðlag. Kortavelta Íslendinga erlendis nam 11 mö.kr. og jókst um 66% milli ára miðað við fast gengi. Samanlagt jókst kortavelta um 14% milli ára í maí miðað við fast gengi og fast verðlag sem er svipuð þróun og hefur sést á síðustu mánuðum, þ.e. talsvert mikil aukning þar sem verið er að miða 12 mánaða breytingu við tímabil þar sem fyrsta bylgja faraldursins reið yfir með mikilli óvissu og takmörkum á neyslu og daglegu lífi fólks.

Við sjáum nokkuð áberandi viðsnúning eiga sér stað nú, þar sem samdráttur vormánaða í fyrra verður að nánast jafn miklum vexti. Neyslustigið nú er því nokkuð svipað því sem var áður en faraldurinn braust út. Í maí 2019 nam kortavelta Íslendinga alls 90,5 mö.kr. á verðlagi og gengi maímánaðar í ár, samanborið við 92 ma.kr. nú og mælist því um 2% meiri nú en fyrir tveimur árum.

Munurinn er hins vegar sá að neyslan fer nú í auknum mæli fram innanlands. Fyrir tveimur árum fór um 20% af neyslunni fram erlendis en nú er hlutfallið um 12%. Þó neysla Íslendinga erlendis hafi aukist um 66% milli ára í maí, er hún enn tæplega 40% minni en hún var í maí 2019. Þetta skýrist af því að ferðalög eru enn talsvert undir því sem eðlilegt getur talist í maímánuði.

Lesa Hagsjána í heild:

Hagsjá: Neysla nú svipuð því sem var fyrir Covid-faraldurinn

Þú gætir einnig haft áhuga á

12. mars 2026

Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku

Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting.

12. mars 2026

Spáum 5,4% verðbólgu í mars

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.

9. mars 2026

Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra

Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.

9. mars 2026

Vikubyrjun 9. mars 2026

Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.

6. mars 2026

Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum

Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.

2. mars 2026

Mánaðamót 2. mars 2026

Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.

2. mars 2026

Vikubyrjun 2. mars 2026

Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.

27. feb. 2026

Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu

Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.

26. feb. 2026

Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu

Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.

24. feb. 2026

Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram

Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.

Vefkökur

Neysla nú svip­uð því sem var fyr­ir Covid-far­ald­ur­inn

Lesa Hagsjána í heild:

Neysla nú svipuð því sem var fyrir Covid-faraldurinn