Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Íbúða­verð tók stökk í janú­ar

Íbúðaverð hækkaði mun meira í janúar en síðustu mánuði. Íbúðaverð hefur verið nokkuð sveiflukennt og óútreiknanlegt undanfarið en stökkið í janúar skýrist af verðhækkun á sérbýli. Íbúðum á sölu hefur fjölgað hratt síðustu mánuði og birgðatími lengst. Grindavíkuráhrifin hafa fjarað út að langmestu leyti og hækkanir á verðtryggðum vöxtum kældu markaðinn undir lok síðasta árs.
Fjölbýlishús
21. febrúar 2025

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,5% á milli mánaða í janúar. Svo mikið hefur hún ekki hækkað síðan í febrúar 2024. Sé hækkunin borin saman við síðustu janúarmánuði má sjá að hún er svipuð og í janúar 2023, en í janúar 2024 lækkaði vísitalan um 1%. Vísitalan hefur verið nokkuð reikul síðustu mánuðina. Hún breyttist lítið á haustmánuðum en lækkaði um 0,6% í desember.

Hækkunin skýrist af sérbýli á höfuðborgarsvæðinu

Hækkunin í janúar var drifin áfram af verðhækkun á sérbýli á höfuðborgarsvæðinu, sem hækkaði um 3,7%. Verð á sérbýli sveiflast mun meira en á fjölbýli og þar sem sérbýli eru mun færri og fjölbreytilegri en íbúðir í fjölbýli segja skammtímaverðbreytingar á þeim minna um undirliggjandi verðþrýsting.

Ef íbúðaverð er skoðað á sama hátt og verðbólgan, sem breyting á vísitölu á síðustu 12 mánuðum, má segja að húsnæðisverðbólgan hafi mælst 10,4% í janúar. Hún jókst verulega á milli mánaða, en mældist 7,7% í desember.

Raunverð 7,2% hærra en á sama tíma í fyrra

Áfram eru íbúðaverðshækkanir á ársgrundvelli þó nokkuð umfram hækkanir á almennu verðlagi. Árshækkun vísitölu íbúðaverðs umfram VNV án húsnæðis (raunverðshækkun) er nú 7,2%. Raunverð fæst með því að taka tillit til verðbólgu, en til þess notum við vísitölu neysluverðs án húsnæðis. Raunverð hækkar þannig á milli ára ef árshækkun íbúðaverðs er meiri en árshækkun vísitölu neysluverðs án húsnæðis.

Fleiri íbúðir á sölu og birgðatími langur

Síðustu mánuði hefur mátt greina þó nokkuð flökt í vísitölunni og erfitt að sjá þróunina fyrir. Stökkið í janúar kemur aðeins á óvart, íbúðum á sölu hefur fjölgað hratt síðustu mánuði og birgðatími lengst, auk þess sem verulega hefur hægt á fólksfjölgun síðustu mánuði.

Lager af íbúðum til sölu hefur stækkað hratt á síðustu tveimur árum og nú eru rúmlega 4.000 íbúðir á sölu. Þær eru um 16% fleiri en á sama tíma í fyrra og um helmingur íbúða á sölu eru nýjar.

Hlutdeild nýrra íbúða af íbúðum til sölu hefur aldrei verið jafnstór og nú og HMS fjallaði nýlega um að það skýrðist að hluta til af því að það hafi færst í aukana að íbúðir séu settar á sölu áður en þær eru tilbúnar. Rúmlega helmingur nýrra íbúða eru enn á matsstigi 1-5, þ.e. ekki tilbúnar.

Ekki nóg með að mun fleiri íbúðir séu á sölu en áður heldur hefur birgðatími líka lengst verulega á allra síðustu árum. Birgðatími hefur ekki verið lengri frá því byrjað var að afla gagna um hann árið 2017 og á nýjum íbúðum er hann nú yfir 9 mánuðum.

Þess ber þó að geta að í nýjustu mánaðarskýrslu HMS er fjallað um að hugsanlega hafi komist hreyfing á markaðinn í janúar. Óvenjumargar íbúðir hafi verið teknar úr sölu í janúarmánuði og að þannig megi greina einhvers konar viðsnúning á markaðnum eftir fremur rólegan desembermánuð.

Líklegt að íbúðamarkaður verði áfram hófstilltur

Þótt lækkandi vextir ættu að öðru óbreyttu að lífga upp á íbúðamarkaðinn má nefna ýmsa þætti sem gætu temprað áhrif vaxtalækkana. Í fyrsta lagi hefur verðtryggð lántaka færst verulega í aukana og nú eru um 60% útistandandi útlána með veði í íbúð verðtryggð. Vaxtalækkanir hafa ekki jafnmikil áhrif á afborganir af verðtryggðum lánum og síðast í haust hækkuðu verðtryggðir vextir vegna hárra raunstýrivaxta. Í öðru lagi má telja ljóst að þótt nafnvextir hafi lækkað og gætu lækkað lítillega áfram næstu mánuði verður raunstýrivöxtum áfram haldið háum, að minnsta kosti þar til verðbólga kemst nær markmiði og eftirspurn í hagkerfinu hefur gefið enn meira eftir. Líklega má áfram gera ráð fyrir að íbúðaverð hækki á næstu mánuðum, en þó hóflega.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Stýrivextir
18. nóv. 2026
Óbreyttir vextir í samræmi við væntingar
Peningastefnunefnd hélt vöxtum óbreyttum í morgun og var ákvörðunin einróma. Tónninn var að okkar mati mildur og er ljóst að nefndin hefur vaxandi áhyggjur af kólnandi hagkerfi. Enn er þó lögð áhersla á að verðbólga og verðbólguvæntingar séu langt yfir markmiði. Gangi verðbólguspár eftir gerum við ráð fyrir að nefndin geti lækkað vexti í febrúar.
17. nóv. 2026
Íslendingar auka erlenda neyslu sína
Kortavelta Íslendinga jókst um 2,7% á milli ára í október að raunvirði. Áfram er mikill vöxtur í kortaveltu Íslendinga erlendis á sama tíma og samdráttur mælist innanlands. Við spáum því að einkaneysla aukist lítið í ár en taki síðan smám saman við sér.
16. nóv. 2026
Olían finnur sér leið  
Olíuflutningar frá Persaflóasvæðinu hafa tekið verulega við sér undanfarna mánuði og nálgast magnið sem flutt var áður en átökin brutust út. Mun stærri hluti olíunnar fer nú frá svæðinu um hjáleiðir fram hjá Hormússundi og flutningarnir eru flóknari, áhættusamari og dýrari en áður. Framboð olíuafurða hefur tekið hægar við sér en framboð á hráolíu vegna truflana á olíuhreinsun og flutningum. Það hefur komið sérstaklega niður á framboði á dísilolíu, sem hefur hækkað mun meira í verði en hráolía. 
Vikubyrjun
16. nóv. 2026
Vikubyrjun 16. nóvember 2026
Þrátt fyrir minna flugframboð er fjöldi erlenda ferðamanna það sem af er ári næstum sá sami og í fyrra. Áfram eru merki um kólnun á vinnumarkaði, en skráð atvinnuleysi í október var 0,4 prósentustigum hærra en í október í fyrra. Á miðvikudag er síðasta vaxtaákvörðun ársins hjá peningastefnunefnd Seðlabankans og við spáum óbreyttum vöxtum.
Stýrivextir
12. nóv. 2026
Spáum aftur óbreyttum vöxtum
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga er enn mikil og mælist jafn há og við síðustu vaxtaákvörðun, en það er fyrst og fremst vegna utanaðkomandi verðhækkana að mæld verðbólga hefur ekki hjaðnað. Við teljum að það sé farið að styttast í vaxtalækkun.
12. nóv. 2026
Spáum 6,0% verðbólgu í nóvember
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,41% í nóvember og að verðbólga hækki í 6,0%. Flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna í nóvember og munu hafa mest áhrif til lækkunar gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að nóvembertilboð setji svip sinn á mælinguna, en dagur einhleypra er í miðri verðsöfnunarvikunni.
Vikubyrjun
9. nóv. 2026
Vikubyrjun 9. nóvember 2026
Fjöldi starfandi samkvæmt skrám hélst óbreyttur á milli ára í september. Verðbólga jókst á evrusvæðinu og hefur ekki mælst hærri í þrjú ár. Englandsbanki hækkaði vexti.
5. nóv. 2026
Vinnumarkaður kólnar og það hægir á launahækkunum
Eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað, atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar. Kólnun í hagkerfinu hefur dregið úr hækkunartakti launa og í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegri launahækkunum næstu árin. Þrátt fyrir það teljum við að kaupmáttur aukist áfram, samhliða minni verðbólgu og meiri uppgangi í atvinnulífinu á síðari hluta spátímans.
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.