Hag­sjá: Und­ir­stöð­ur á fast­eigna­mark­aði traust­ari en oft áður

Sé litið á þróun skulda heimilanna eftir skuldsetningarhlutfalli má sjá að staða margra hefur batnað á síðustu árum. Þannig voru um 14% einstaklinga með íbúðaskuldir með skuldsetningarhlutfall undir 50% (heildarskuldir/heildareignir) á árinu 2011. Á árinu 2017 var þetta hlutfall komið upp í 30% og á því ári voru 55% með skuldsetningu undir 70%, en þeir voru 25% á árinu 2011.
7. nóvember 2018

Samantekt

Samkvæmt tölum Þjóðskrár fyrir september hækkaði fasteignaverð um 3,9% síðustu 12 mánuði. Þar af hækkaði verð á fjölbýli um 3,4% og verð á sérbýli um 4,4%. Þessi 3,9% árshækkun húsnæðisverðs er lægsti hækkunartaktur frá því vorið 2011. Grundvallarbreyting hefur orðið á þróun íbúðaverðs allt frá því að verðhækkanir nánast stöðvuðust á miðju ári 2017. Framboð nýrra íbúða hefur aukist mikið á þessum tíma, og viðskiptum hefur fjölgað að sama skapi.

Fjöldi viðskipta með húsnæði á höfuðborgarsvæðinu var nokkuð stöðugur í sumar og mun meiri en á síðasta ári. Meðalfjöldi viðskipta síðustu 9 mánuði fram til september var um 620 viðskipti til samanburðar við u.þ.b. 560 viðskipti á sama tíma á síðasta ári og um 590 á árinu 2016. Viðskiptum hefur því fjölgað í takt við aukið framboð og betra jafnvægi virðist ríkja á markaðnum en oft áður.

Í nýútkominni þjóðhagsspá Hagfræðideildar kemur fram að við reiknum með 4,3% hækkun fasteignaverðs á höfuðborgarsvæðinu milli 2017 og 2018. Það er veruleg breyting frá u.þ.b. 19% hækkun árið áður. Við reiknum svo með 4% hækkun á árinu 2019, 6% árið 2020 og 8% árið 2021. Meðalhækkun nafnverðs fasteigna á tímabilinu 2001-2017 var 8,8% þannig að segja má að skoðun okkar sé að hækkun fasteignaverðs nálgist sögulegt meðaltal á spátímabilinu.

Á fyrstu 9 mánuðum þessa árs hafa um 17% viðskipta með fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu verið með nýja íbúðir. Segja má að þessi aukna hlutdeild nýrra íbúða haldi fasteignaverðinu uppi þar sem fermetraverð á þeim nýju var rúmlega 16% hærra en á þeim eldri á þessu tímabili.

Raunverð íbúðarhúsnæðis er nú hærra en nokkru sinni fyrr, og var t.d. 2,1% hærra nú í september en það var í sama mánuði í fyrra. Allt fram á mitt ár 2017 hækkaði húsnæðisverð verulega meira en laun, tekjur og byggingarkostnaður, en meira jafnvægi hefur nú verið á milli þessara stærða í rúmt ár. Þá þróun má að einhverju leyti tengja við aukið framboð íbúða, minni uppkaup leigufélaga á íbúðum og lægra hlutfalls íbúða sem eru í útleigu til ferðamanna. Allt veldur þetta því að þrýstingur á verð upp á við er mun minni en var á árunum 2016-2017.

Hrein eign heimila í íbúðarhúsnæði hefur aukist mikið á síðustu árum. Skuldir heimilanna lækkuðu fram til ársins 2017. Þær hafa aukist nokkuð síðan en aukningin hefur samt verið hófleg miðað við aðrar hagstærðir. Skuldir heimilanna vegna húsnæðis hafa aukist síðustu ársfjórðunga en aðrar skuldir þeirra hafa dregist saman.

Skuldir heimila vegna húsnæðis jukust um 5,8% að raunvirði frá ágúst 2017 fram til sama tíma 2018 og hafa þær aukist um u.þ.b. 200 ma.kr. að raunvirði á u.þ.b. þremur síðustu árum. Eins og áður segir hafa aðrar skuldið heimilanna dregist saman og því hefur skuldaaukning heimilanna þróast með álíka hætti og ráðstöfunartekjur og verg landsframleiðslu á allra síðustu árum.

Sé litið á þróun skulda heimilanna eftir skuldsetningarhlutfalli má sjá að staða margra hefur batnað. Þannig voru um 14% einstaklinga með íbúðaskuldir með skuldsetningarhlutfall undir 50% (heildarskuldir/heildareignir) á árinu 2011. Á árinu 2017 var þetta hlutfall komið upp í 30% og á því ári voru 55% með skuldsetningu undir 70%, en þeir voru 25% á árinu 2011. Hér leggst margt á eitt, s.s. hækkun fasteignaverðs ásamt eftirgjöfum og uppgreiðslum skulda.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Undirstöður á fasteignamarkaði traustari en oft áður (PDF)

Þú gætir einnig haft áhuga á
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Mynt 100 kr.
5. feb. 2024
Vikubyrjun 5. febrúar 2024
Verðbólga hefur hjaðnað síðustu mánuði, en auk þess hefur hlutfall undirliða sem hafa hækkað um meira en 10% á undanförnum 12 mánuðum fækkað.
2. feb. 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 2. febrúar 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur