Landsbankinn Logo

Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur
Póstlistar

Hag­sjá: Hag­töl­ur sýna sterk­an vinnu­mark­að en vænt­ing­ar stjórn­enda nei­kvæð­ar

Hagtölur gefa almennt vísbendingu um sterkan og virkan vinnumarkað. Niðurstöður könnunar Gallup meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins í lok síðasta árs gáfu hins vegar töluvert aðra mynd. 10% fyrirtækjanna bjóst við fjölgun starfsmanna en 30% þeirra við fækkun á næstu sex mánuðum. Samsvarandi tölur árið áður voru 28% sem reiknuðu með fjölgun og 13% með fækkun.
28. febrúar 2019

Samantekt

Samkvæmt niðurstöðum vinnumarkaðskönnunar Hagstofunnar er áætlað að 207.500 manns hafi verið á vinnumarkaði í janúar 2019, sem jafngildir 81,9% atvinnuþátttöku. Af þeim voru 201.400 starfandi og 6.100 atvinnulausir. Atvinnuleysi var því 2,9% af mannafla, sem var svipað og í október og nóvember, en mun meira en var í desember.

Starfandi fólk var tæplega átta þúsund fleira nú í janúar en í janúar 2018. Sé litið á 12 mánaða hlaupandi meðaltal er enn nokkuð stöðug aukning á starfandi fólki. Á þann mælikvarða voru um 4.300 fleiri starfandi í janúar 2019 en í janúar 2018. Atvinnuþátttaka í janúar var 81,9% en var 81,5% í janúar 2018, þannig að atvinnuþátttaka jókst um 0,4 prósentustig milli ára.

Vikulegar vinnustundir voru að jafnaði 38,2 í janúar og hafði fækkað um 0,2 á einu ári. Sé miðað við 12 mánaða meðaltal var vinnutíminn í janúar 0,1 stund lengri en var í janúar 2018 og hefur hann verið mjög stöðugur á þann mælikvarða allt síðasta ár.

Séu breytingar á fjölda starfandi og vikulegum vinnutíma teknar saman jókst vinnuaflsnotkun nær samfellt á árinu 2018. Aukningin milli ára var mikil frá ágúst til nóvember, nokkuð minni í desember, en jókst svo aftur í janúar 2019. Aukning vinnuaflsnotkunar, eða fjölda unninna vinnustunda, er jafnan talin merki um gott gengi í hagkerfinu. Sé litið á breytinguna milli janúarmánaða 2018 og 2019 jókst vinnuaflsnotkun um 3,5%. Fjöldi starfandi jókst um 4% milli ára, en vinnustundum fækkaði um 0,5%.

Sé litið á 12 mánaða hlaupandi meðaltal hefur atvinnuleysi samkvæmt mælingum Hagstofunnar verið nokkuð stöðugt í næstum tvö ár en fór þó lækkandi seinni hluta ársins 2018. Tölur Vinnumálastofnunar um skráð atvinnuleysi fóru hins vegar hækkandi seinni hluta ársins 2018. Skráð atvinnuleysi var þannig 3% nú í janúar samanborið við 2,2% í janúar 2018. Almennt er búist við því að atvinnuleysi hafi nú þegar náð lágmarki í hagsveiflunni eftir mikla lækkun fram til ársins 2017.

Tölurnar hér að framan gefa almennt vísbendingu um sterkan og virkan vinnumarkað. Niðurstöður síðustu könnunar Gallup fyrir Samtök atvinnulífsins og Seðlabankann meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins í lok síðasta árs gáfu hins vegar til kynna mun lakara mat á aðstæðum í atvinnulífinu en könnunin hefur sýnt allt frá árinu 2014.

31% stjórnenda taldi aðstæður í atvinnulífinu góðar í lok ársins 2018, samanborið við 70% árið áður, og 23% töldu þær slæmar. 10% fyrirtækjanna bjóst við fjölgun starfsmanna en 30% þeirra við fækkun á næstu sex mánuðum. Samsvarandi tölur árið áður voru 28% sem reiknuðu með fjölgun og 13% með fækkun.

Sú bjartsýni sem hefur ríkt í íslensku efnahagslífi síðustu ár virðist því á undanhaldi. Væntingar stjórnenda til aðstæðna í atvinnulífinu eftir sex mánuði voru þannig minni í lok ársins 2018 en frá upphafi mælinga árið 2002. 68% stjórnenda töldu að aðstæður myndu versna samanborið við 24% árið áður.

Það er nokkuð ljóst að mikil óvissa um framgang kjarasamninga hefur haft áhrif á afstöðu og væntingar stjórnenda í könnun Gallup í lok síðasta árs. Sú óvissa hefur síst minnkað og því til viðbótar hafa borist ýmis neikvæð tíðindi fyrir íslenskt atvinnulíf eins og engin loðnuveiði í ár, erfiðleikar á byggingamarkaði og samdráttur í framboði flugferða til og frá landinu. Það er því líklegt að niðurstöður næstu könnunar Gallup um þessi mál verði frekar neikvæðari en jákvæðar.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Hagtölur sýna sterkan vinnumarkað en væntingar stjórnenda neikvæðar (PDF)

Þú gætir einnig haft áhuga á
Seðlabanki
12. mars 2026
Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku 
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting. 
Ísjaki að brotna
12. mars 2026
Spáum 5,4% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
Flutningaskip við Vestmannaeyjar
9. mars 2026
Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
Olíuvinnsla
9. mars 2026
Vikubyrjun 9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
Gönguleið
6. mars 2026
Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.
Mánaðamót 2
2. mars 2026
Mánaðamót 2. mars 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. mars 2026
Vikubyrjun 2. mars 2026
Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.
27. feb. 2026
Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu
Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.
26. feb. 2026
Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu
Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.
Fasteignir
24. feb. 2026
Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram
Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.