Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Fleiri ferða­menn en minni verð­mæti

Á fyrstu fimm mánuðum ársins komu 3,9% fleiri erlendir ferðamenn til Íslands en á sama tíma í fyrra. Á móti hefur skráðum gistinóttum fækkað um hálft prósent á fyrstu fjórum mánuðum ársins frá sama tímabili í fyrra og að sama skapi hefur kortavelta erlendra ferðamanna á föstu gengi dregist saman um tæplega 2% á milli ára.
Ferðafólk
11. júní 2024

Erlendum ferðamönnum fækkaði um 2,3% á milli ára í maí, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Engu að síður hafa fleiri ferðamenn aðeins tvisvar heimsótt Ísland í maí mánuði, í fyrra og á metárinu 2018. Á fyrstu fimm mánuðum ársins hefur ferðamönnum aftur á móti alls fjölgað um 3,9% frá sama tíma í fyrra. 

Gista skemur og eyða minna 

Fyrstu fjóra mánuði ársins voru skráðar gistinætur 0,5% færri en á sama tíma í fyrra, samkvæmt nýlega uppfærðum tölum Hagstofunnar. Áður höfðu bráðabirgðatölur um gistinætur gefið til kynna rúmlega 6% fækkun gistinótta á milli ára. Samkvæmt uppfærðum tölum voru gistinætur í fyrra færri en bráðabirgðatölurnar gáfu til kynna og fækkun gistinótta í ár því mun minni en áður virtist.  

Erlend kortavelta innanlands hefur einnig dregist saman á fyrstu fjórum mánuðum ársins samkvæmt tölum Seðlabankans, eða um 1,9% frá fyrra ári. Eins og áður hefur verið fjallað um virðist vanta hluta af erlendri kortaveltu í kortaveltutölur Seðlabankans, sem skýrist af því að fyrirtæki í ferðaþjónustu hafa fært færsluhirðingu til erlendra færsluhirða. Það er því líklegt að kortavelta hafi dregist minna saman en opinberar tölur segja til um, en óljóst hversu mikið umfangið er. 

Tölur um gistinætur og erlenda kortaveltu fylgjast nokkuð vel að á síðustu mánuðum og í raun betur en tölur um fjölda erlendra ferðamanna og kortavelta eða gistinætur. Tölur fyrir fyrstu fjóra mánuði ársins benda til þess að verðmæti ferðaþjónustunnar hafi dregist örlítið saman á fyrstu mánuðum ársins, hvort sem hægt er að taka fyllilega mark á tölum um kortaveltu eða ekki.  

Samdráttur á fyrsta ársfjórðungi 

Niðurstöður úr nýlega birtum þjóðhagsreikningum Hagstofunnar sýna einnig að ferðaþjónustan hefur dregist saman á fyrsta fjórðungi ársins frá fyrra ári, mælt á föstu verðlagi. Í þjóðhagsreikningum samanstendur ferðaþjónusta af tveimur liðum, farþegaflutningum með flugi annars vegar og ferðalögum hins vegar. Ferðalagaliðurinn, sem nær yfir neyslu ferðamanna fyrir utan flugfargjöld, dregst saman á milli ára, en farþegaflutningaliðurinn eykst aftur á móti frá fyrra ári. Þetta skýrist líklega af auknu flugframboði íslenskra flugfélaga en einnig stækkandi hlutfalli tengifarþega um Keflavíkurflugvöll.  

Saman sýna þessir liðir þó samdrátt um sirka 2,7% á milli ára, á föstu verðlagi. Hagstofan tekur reyndar fram að galli sé á gögnum um þjónustuútflutning, en einnig að gallinn ætti ekki að hafa mikil áhrif á niðurstöðurnar. Það kemur ekki fram í hverju gallinn felst, en ekki er ólíklegt að það hafi með kortaveltugögn að gera. Unnið er að frekari sannprófun, samkvæmt frétt Hagstofunnar, og vonandi fæst betri mynd af heildarumfangi ferðaþjónustunnar með uppfærðum gögnum. 

Hefur ferðaþjónustan náð jafnvægi? 

Eins og við höfum fjallað um var síðasta ár metár í ferðaþjónustunni á flesta mælikvarða, þó fjöldametið frá 2018 hafi ekki verið slegið. Þeir ferðamenn sem komu í fyrra gistu lengur og eyddu meira en á metárinu. Met var því slegið í erlendri kortaveltu á föstu gengi og í fjölda gistinótta, sem skilaði sér í að hlutur ferðaþjónustunnar af landsframleiðslu hefur aldrei verið meiri en í fyrra.  

Það sem af er ári hefur ferðamönnum haldið áfram að fjölga en aðeins hefur dregið úr fjölda gistinótta og erlendri kortaveltu. Neysluhegðun ferðmanna er því orðin líkari því sem hún var á toppi síðustu ferðamannasveiflu á árunum fyrir faraldurinn. 

Þó árið hafi farið rólega af stað var ferðaþjónusta enn stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar á þessu tímabili, sú sem skilaði mestum útflutningsverðmætum á fyrsta fjórðungi ársins. Stærstu mánuðir ársins í ferðaþjónustunni eru framundan og sumarmánuðirnir hafa langmest að segja um það hvernig árið í heild kemur út fyrir ferðaþjónustuna.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Flugvél
28. ágúst 2025
Verðbólga hjaðnar þvert á væntingar
Vísitala neysluverðs lækkaði um 0,15% á milli mánaða í ágúst og verðbólga hjaðnaði úr 4,0% í 3,8%. Hjöðnun á milli mánaða kemur ánægjulega á óvart en við spáðum 0,07% hækkun á vísitölunni og óbreyttri verðbólgu. Við gerum nú ráð fyrir að verðbólga verði 3,8% í árslok, að stærstum hluta vegna lægri mælingar nú en við spáðum áður.
Seðlabanki Íslands
25. ágúst 2025
Vikubyrjun 25. ágúst 2025
Seðlabanki Íslands hélt stýrivöxtum óbreyttum í 7,50% í síðustu viku og allir nefndarmenn studdu ákvörðunina. Vísitala íbúðaverðs hefur hækkað um 4,2% á síðasta árinu, en í janúar var árshækkunin 10,4%. Í vikunni birtir Hagstofan verðbólgutölur fyrir ágústmánuð og þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung.
Hús í Reykjavík
22. ágúst 2025
Íbúðamarkaður í betra jafnvægi þótt nýjar íbúðir seljist hægt
Á síðustu misserum hefur dregið töluvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði. Vísitala íbúðaverðs hefur hækkað um 4,2% á síðustu 12 mánuðum, aðeins örlítið umfram almennt verðlag, og ársbreytingin hefur ekki verið minni frá því í byrjun árs 2024. Þótt kaupsamningar hafi verið færri á fyrstu sjö mánuðum þessa árs en á sama tíma í fyrra er enn talsverð velta á markaðnum.
Fólk við Geysi
19. ágúst 2025
Útflutningur í sókn en innflutningur líka
Vöruútflutningur frá Íslandi hefur aukist frá því í fyrra en samt hefur vöruskiptahalli aldrei verið meiri en nú. Þetta skýrist af stórauknum vöruinnflutningi, einkum á tölvubúnaði í tengslum við uppbyggingu gagnavera. Ferðaþjónustan hefur skilað auknum tekjum í ár en á móti hefur utanlandsferðum Íslendinga fjölgað og uppsafnaður kortaveltujöfnuður við útlönd var enn neikvæður í lok júlí.
Frosnir ávextir og grænmeti
18. ágúst 2025
Vikubyrjun 18. ágúst 2025
Við búumst við að peningastefnunefnd Seðlabankans haldi stýrivöxtum óbreyttum á miðvikudag. Auk vaxtaákvörðunarinnar fáum við vísitölu íbúðaverðs í vikunni og nokkur uppgjör. Metfjöldi erlendra ferðamanna fór frá landinu í júlí, atvinnuleysi var óbreytt á milli mánaða og áfram var nokkur kraftur í greiðslukortaveltu heimila.
Seðlabanki Íslands
15. ágúst 2025
Ekki horfur á frekari vaxtalækkun á árinu
Við spáum því að peningastefnunefnd geri hlé á vaxtalækkunarferlinu og haldi stýrivöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga jókst umfram væntingar í apríl og verðbólguvæntingar hafa haldist tiltölulega stöðugar. Þá virðist hagkerfið þola vaxtastigið vel, kortavelta hefur aukist sífellt síðustu mánuði og enn er þó nokkur velta á íbúðamarkaði. Peningalegt taumhald losnaði með aukinni verðbólgu í apríl og við teljum ólíklegt að peningastefnunefnd þyki tímabært að lækka raunstýrivexti enn frekar.
Flugvél á flugvelli
14. ágúst 2025
Spáum óbreyttri verðbólgu í ágúst
Við spáum því að verðbólga standi í stað í ágúst og mælist 4,0%. Eins og alla jafna í ágústmánuði má búast við að sumarútsölur gangi til baka að hluta. Einnig má gera ráð fyrir lækkandi flugfargjöldum. Næstu mánuði gerum við ráð fyrir að verðbólga aukist lítillega en hjaðni svo undir lok árs, og mælist 4,0% í desember.
Flugvöllur, Leifsstöð
13. ágúst 2025
Aukinn kaupmáttur, meiri neysla og fleiri utanlandsferðir
Neysla landsmanna virðist halda áfram að aukast og utanlandsferðir hafa verið þó nokkuð fleiri á þessu ári en á sama tíma í fyrra. Launavísitalan hefur enda hækkað um 8,1% á síðustu tólf mánuðum og kaupmáttur haldið áfram að aukast. Atvinnuleysi hefur haldist nokkuð hóflegt. Það er þó lítillega meira en á sama tíma í fyrra og merki eru um að spenna á vinnumarkaði fari smám saman dvínandi.
11. ágúst 2025
Vikubyrjun 11. ágúst 2025
Í síðustu viku tóku gildi nýir tollar á innflutning til Bandaríkjanna. Nokkrar áhugaverðar hagtölur koma í þessari viku: brottfarir um Keflavíkurflugvöll, skráð atvinnuleysi, væntingakönnun markaðsaðila og greiðslumiðlun. Í vikunni fara fram verðmælingar vegna vísitölu neysluverðs og uppgjörstímabil í Kauphöllinni heldur áfram með sex uppgjörum.
Epli
5. ágúst 2025
Vikubyrjun 5. ágúst 2025
Gistinóttum á landinu fjölgaði alls um 8,4% á milli ára í júní. Verðbólga á evrusvæðinu hélst óbreytt á milli mánaða og Seðlabanki Bandaríkjanna hélt stýrivöxtum óbreyttum.