Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Færri ferða­menn en meiri korta­velta 

Um 122 þúsund ferðamenn komu til landsins í janúar, samkvæmt talningu Ferðamálastofu. Ferðamenn voru 5,8% færri en á sama tíma í fyrra sem er á skjön við þróun síðustu mánaða, en allt frá því í júlí sl. hefur ferðamönnum fjölgað á milli ára. Þótt ferðamönnum hafi fækkað í janúar hélt kortavelta þeirra áfram að aukast. 
Ferðamenn á jökli
19. febrúar 2025

Rétt tæplega 2,3 milljónir ferðamanna komu til landsins í fyrra samkvæmt talningu Ferðamálastofu og fjölgaði ferðamönnum því um 2,25% á milli ára. Eldgosin á Reykjanesi höfðu framan af nokkur áhrif á ferðaþjónustuna en hún náði sér á strik þegar leið á árið og mikill kraftur var í komum ferðamanna á lokafjórðungi ársins. Fjöldamet voru slegin í október, nóvember og desember og því kom aðeins á óvart að ferðamönnum hefði fækkað á milli ára í janúar. Sé þessi janúarmánuður settur í samhengi við sama mánuð fyrri ára, sést að fjöldinn nú var svipaður og á árunum 2023 og 2020.  

Færri Bretar en fleiri Bandaríkjamenn 

Þau þjóðerni sem helst heimsækja Ísland eru Bretar og Bandaríkjamenn. Á venjulegu ári eru Bandaríkjamenn fjölmennastir yfir sumarmánuðina en yfir vetrarmánuðina taka Bretar við og eru fjölmennastir. Þennan vetur hefur þróunin þó verið öfug. Frá því í október í fyrra hefur ferðum Breta til Íslands fækkað á milli ára, en á móti hefur ferðum Bandaríkjamanna fjölgað. Sömu þróun mátti sjá áfram í janúar og hafa Bandaríkjamenn aðeins einu sinni verið fleiri í janúarmánuði, á metárinu 2018. 

Þegar leit að Íslandi frá Bretlandi er skoðaður á Google eftir mánuðum sést að hann er mestur yfir vetrarmánuðina, einkum í janúar. Í janúar síðastliðnum var leit að Íslandi þó töluvert minni á þeim bæ en síðustu ár, sem er í takt við fækkun ferðamanna frá Bretlandi. Leitir Bandaríkjamanna sveiflast ekki eins mikið yfir árið og hafa ekki dregist eins mikið saman og leitir Breta.  

Kortavelta jókst á milli ára í janúar 

Kortavelta ferðamanna jókst á milli ára í janúar, hvort sem hún er skoðuð á föstu gengi eða föstu verðlagi. Fjöldi ferðamanna og erlend kortavelta innanlands fylgist alla jafna nokkuð vel að. Síðast þegar fjöldi ferðamanna dróst saman á milli ára, í júní í fyrra, dróst kortavelta á föstu gengi einnig saman á milli ára. Þróunin nú er því á skjön við það sem hefði mátt ætla. Skýringin gæti legið í aukinni hlutdeild Bandaríkjamanna, en Bandaríkjamenn hafa að jafnaði eytt meiru í ferðum sínum hingað til lands en Bretar. Þetta kann að vera ástæða þess að kortavelta jókst umfram fjölgun ferðamanna í desember og jókst á milli ára í janúar á sama tíma og ferðamönnum fækkaði. Gögn um gistinætur og kortaveltu eftir þjóðerni hafa ekki verið uppfærð síðustu mánuði og því er erfitt að vita fyrir víst hver ástæðan er fyrir þróuninni nú, en Hagstofan vinnur að því að yfirfara gistináttatölur eftir þjóðerni.  

Utanlandsferðum Íslendinga fjölgaði í janúar 

Í janúar fóru rúmlega 48 þúsund Íslendingar til útlanda, 22% fleiri ferðir en á sama tíma í fyrra og hafa utanlandsferðir Íslendinga aldrei verið fleiri í janúarmánuði. Töluverðar sveiflur hafa mælst í utanlandsferðum Íslendinga allra síðustu mánuði, en þær voru 24% fleiri í desember en árið áður og kom það í kjölfar 22% samdráttar milli ára í nóvember. Fjölgun utanlandsferða Íslendinga í janúar er í takt við aukna kortaveltu erlendis í mánuðinum. 

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Greiningardeildar Landsbankans hf. (greiningardeild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Greiningardeildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Greiningardeild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
Seðlabanki
12. mars 2026
Spáum hækkun stýrivaxta í næstu viku 
Við spáum því að í næstu viku muni peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hækka vexti um 0,25 prósentustig. Verðbólga hefur aukist meira en spár gerðu ráð fyrir og verðbólguvæntingar hafa einnig aukist. Ólga hefur aukist á alþjóðlegum mörkuðum vegnastríðsátaka í Mið-Austurlöndum sem eykur verðbólguþrýsting. 
Ísjaki að brotna
12. mars 2026
Spáum 5,4% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,55% á milli mánaða í mars. Gangi spáin eftir mun verðbólga hækka úr 5,2% í 5,4%. Hærra eldsneytisverð, sem rekja má til átakanna í Mið-Austurlöndum, skýrir að stærstum hluta þá hækkun verðbólgu á milli mánaða sem við spáum. Óljóst er hversu lengi átökin munu standa yfir og hversu langvinn áhrifin á verðbólgu hér á landi verða. Mikið er undir verðbólgumælingum næstu mánaða en forsendur í kjarasamingum á almennum vinnumarkaði byggja á að verðbólga mælist undir 4,7% í ágúst, eða að hún mælist að meðaltali undir 4,4% sex mánuði þar á undan. Auknar líkur eru á því að þær forsendur haldi ekki.
Flutningaskip við Vestmannaeyjar
9. mars 2026
Verulegur halli á viðskiptum við útlönd í fyrra
Verulegur halli mældist á viðskiptum við útlönd í fyrra. Erlend staða þjóðarbúsins versnaði á síðasta ári, en er engu að síðar mjög sterk. Krónan veiktist á móti evru í fyrra, en styrktist á móti bandaríkjadal. Sterk staða útflutningsgreina gæti stutt við krónuna á þessu ári þó órói á alþjóðasviðinu auki óvissuna.
Olíuvinnsla
9. mars 2026
Vikubyrjun 9. mars 2026
Talsvert minni halli var á viðskiptum við útlönd á fyrsta ársfjórðungi ársins en á sama fjórðungi árið áður. Í vikunni fáum við ferðamannatölur og skráð atvinnuleysi.
Gönguleið
6. mars 2026
Atvinnuleysi ólíkt eftir hópum
Atvinnuleysi mjakast upp, störfum er hætt að fjölga og minni eftirspurn er eftir vinnuafli en áður. Aukið atvinnuleysi síðustu mánuði má þó nánast eingöngu rekja til erlends vinnuafls. Atvinnuleysi hefur lítið breyst meðal Íslendinga og er lítið í alþjóðlegum samanburði. Þrátt fyrir kólnun á vinnumarkaði hefur kaupmáttur launa aukist og einkaneysla haldist sterk, en það hefur stutt við eftirspurn og viðhaldið verðbólguþrýstingi.
Mánaðamót 2
2. mars 2026
Mánaðamót 2. mars 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. mars 2026
Vikubyrjun 2. mars 2026
Samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar var hagvöxtur á síðasta ári 1,3%, en 0,6% samdráttur mældist á fjórða ársfjórðungi. Verðbólga hélst óbreytt á milli mánaða í febrúar og mælist 5,2%. Velta skv. VSK-skýrslum dróst saman á tímabilinu nóv-des í öllum þremur stóru útflutningsgeirunum.
27. feb. 2026
Hagvöxtur í fyrra drifinn áfram af einkaneyslu
Landsframleiðsla jókst um 1,3% á milli ára að raunvirði í fyrra, en dróst saman um 0,6% á fjórða ársfjórðungi. Einkaneysla var mjög sterk bæði á árinu í heild og á fjórða ársfjórðungi. Fjármunamyndun og innflutningur litaðist af uppbyggingu á gagnaverum, sem var þó nokkur á fyrri hluta árs, en minnkaði á þriðja ársfjórðungi og var lítil á þeim fjórða.
26. feb. 2026
Undirliggjandi þrýstingur eykst þrátt fyrir óbreytta verðbólgu
Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2%. Vísitala neysluverðs hækkaði töluvert meira í febrúar en við spáðum. Mesta frávik frá okkar spá er vegna flugfargjalda til útlanda sem hækkuðu töluvert, en flestir liðir hækkuðu aðeins meira en við spáðum. Reiknuð húsaleiga hækkaði þó minna og Hagstofan leiðrétti verðmælingar á eldsneyti í janúar sem kemur til lækkunar nú, en hefði átt að þýða minni verðbólga í janúar.
Fasteignir
24. feb. 2026
Íbúðaverð tók stökk í janúar en raunverð íbúða lækkar áfram
Hækkun vísitölu íbúðaverðs á milli mánaða í janúar hefur ekki verið meiri síðan í byrjun árs 2024. Á síðustu mánuðum hefur þó dregið talsvert úr verðhækkunum á íbúðamarkaði og raunverð hefur lækkað á milli ára þrjá mánuði í röð. Við gerum ráð fyrir raunverðslækkunum á milli ára á allra næstu mánuðum, þó nafnverðslækkanir séu ólíklegri.