Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

At­vinnu­leysi jókst minna í des­em­ber en reikna mátti með

Samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar var almennt skráð atvinnuleysi í desember 10,7% af áætluðum fjölda fólks á vinnumarkaði og hafði aukist úr 10,6% frá því í nóvember. Atvinnuleysi sem tengist hlutabótaleið var áfram 1,4% og var óbreytt milli mánaða. Heildaratvinnuleysi í desember var því 12,1% samanborið við 12,0% í nóvember og jókst þannig um 0,1 prósentustig.
Smiður að störfum
19. janúar 2021 - Greiningardeild

Samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar var almennt skráð atvinnuleysi í desember 10,7% af áætluðum fjölda fólks á vinnumarkaði og hafði aukist úr 10,6% frá því í nóvember. Um 26.500 manns voru á atvinnuleysisskrá, þar af um 21.400 atvinnulausir og um 5.100 atvinnulausir í minnkuðu starfshlutfalli. Atvinnuleysi sem tengist hlutabótaleið var áfram 1,4% og var óbreytt milli mánaða. Heildaratvinnuleysi í desember var því 12,1% samanborið við 12,0% í nóvember og jókst þannig um 0,1 prósentustig.

Almennt atvinnuleysi jókst nær stöðugt allt árið í fyrra og hafa sveiflur í því einungis tengst hlutabótaleiðinni. Meðalatvinnuleysi ársins var 7,9% sem er veruleg hækkun frá 3,6% meðalatvinnuleysi í fyrra. Meðalatvinnuleysi karla á árinu var 7,8% og 7,9% meðal kvenna.

Almennt er reiknað með að atvinnuleysi minnki þegar líður á árið 2021 samhliða því að tök náist á faraldrinum og landið opnist meira. Atvinnuleysi í upphafi ársins 2021 verður væntanlega á bilinu 11,3-11,7% samkvæmt spá Vinnumálastofnunar - það var 4,8% í janúar 2020.

Almennt atvinnuleysi á Suðurnesjum var 21,9% í desember og hlutabótaatvinnuleysi 1,5%, samtals 23,4%. Almennt atvinnuleysi þar er því rúmlega tvöfalt meira en á höfuðborgarsvæðinu, þar sem það var næst mest, eða um 10,6%. Þriðja mesta atvinnuleysið var á Suðurlandi, 10%. Minnsta atvinnuleysið var á Vestfjörðum og Norðurlandi vestra eins og verið hefur.

Alls höfðu 4.213 manns verið án atvinnu í almenna kerfinu í meira en 12 mánuði í lok desember, en þeir voru 1.648 í desemberlok 2019. Fjölgun langtímaatvinnulausra hefur því verið um 2.565 milli ára. Þá hefur þeim sem hafa verið atvinnulausir í 6-12 mánuði einnig fjölgað mikið. Þeir voru 6.661 í lok desember en 2.172 fyrir ári.

Atvinnulausum í almenna kerfinu fjölgaði í öllum atvinnugreinum milli desembermánaða 2019 og 2020. Aukningin var mest í ferðatengdri starfsemi, t.d. í farþegaflutningum og gistiþjónustu. Þá var töluverð aukning í menningartengdri þjónustu. Minnsta aukningin var í sjávartengdri starfsemi, byggingariðnaði, upplýsingatækni, fjármála- og tryggingastarfsemi, auk þjónustu og verslunar og vöruflutningum.

Um 8.700 erlendir ríkisborgarar voru atvinnulausir í almenna kerfinu í lok desember, en það svarar til um 24% atvinnuleysis í þeim hópi. Auk þess voru um 1.500 erlendir ríkisborgarar á hlutabótaleið og því má ætla að heildaratvinnuleysi erlendra ríkisborgara hafi verið nálægt 27,0% í desember. Hlutfall erlendra ríkisborgara á atvinnuleysisskrá er nú um 41% og hefur verið í kringum 40% frá því haustið 2019, fyrir utan vormánuðina 2020, þegar atvinnuleysi var sem mest.

Það er ljóst að árangur næst ekki að neinu ráði í baráttunni við atvinnuleysið fyrr en landið nær að opnast meira. Í því sambandi skiptir ekki einungis máli hver staðan er hér á landi, ástandið í heimalöndum væntanlegra ferðamanna skiptir ekki síður máli. Nú hefur verið ákveðið að taka upp litakerfi við landamærin í takti við önnur Evrópulönd þann 1. maí og þannig reynt að auka fyrirsjáanleika varðandi komur til Íslands næsta sumar. Árangur í bólusetningum hér og annars staðar skiptir mestu máli í þessu sambandi.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Atvinnuleysi jókst minna í desember en reikna mátti með

Þú gætir einnig haft áhuga á
16. nóv. 2026
Olían finnur sér leið  
Olíuflutningar frá Persaflóasvæðinu hafa tekið verulega við sér undanfarna mánuði og nálgast magnið sem flutt var áður en átökin brutust út. Mun stærri hluti olíunnar fer nú frá svæðinu um hjáleiðir fram hjá Hormússundi og flutningarnir eru flóknari, áhættusamari og dýrari en áður. Framboð olíuafurða hefur tekið hægar við sér en framboð á hráolíu vegna truflana á olíuhreinsun og flutningum. Það hefur komið sérstaklega niður á framboði á dísilolíu, sem hefur hækkað mun meira í verði en hráolía. 
Vikubyrjun
16. nóv. 2026
Vikubyrjun 16. nóvember 2026
Þrátt fyrir minna flugframboð er fjöldi erlenda ferðamanna það sem af er ári næstum sá sami og í fyrra. Áfram eru merki um kólnun á vinnumarkaði, en skráð atvinnuleysi í október var 0,4 prósentustigum hærra en í október í fyrra. Á miðvikudag er síðasta vaxtaákvörðun ársins hjá peningastefnunefnd Seðlabankans og við spáum óbreyttum vöxtum.
Stýrivextir
12. nóv. 2026
Spáum aftur óbreyttum vöxtum
Við spáum því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Verðbólga er enn mikil og mælist jafn há og við síðustu vaxtaákvörðun, en það er fyrst og fremst vegna utanaðkomandi verðhækkana að mæld verðbólga hefur ekki hjaðnað. Við teljum að það sé farið að styttast í vaxtalækkun.
12. nóv. 2026
Spáum 6,0% verðbólgu í nóvember
Við spáum því að vísitala neysluverðs lækki um 0,41% í nóvember og að verðbólga hækki í 6,0%. Flugfargjöld til útlanda lækka alla jafna í nóvember og munu hafa mest áhrif til lækkunar gangi spáin eftir. Við gerum ráð fyrir að nóvembertilboð setji svip sinn á mælinguna, en dagur einhleypra er í miðri verðsöfnunarvikunni.
Vikubyrjun
9. nóv. 2026
Vikubyrjun 9. nóvember 2026
Fjöldi starfandi samkvæmt skrám hélst óbreyttur á milli ára í september. Verðbólga jókst á evrusvæðinu og hefur ekki mælst hærri í þrjú ár. Englandsbanki hækkaði vexti.
5. nóv. 2026
Vinnumarkaður kólnar og það hægir á launahækkunum
Eftirspurn eftir vinnuafli hefur minnkað, atvinnuleysi hefur aukist og vinnumarkaðurinn sýnir skýr merki kólnunar. Kólnun í hagkerfinu hefur dregið úr hækkunartakti launa og í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir hóflegri launahækkunum næstu árin. Þrátt fyrir það teljum við að kaupmáttur aukist áfram, samhliða minni verðbólgu og meiri uppgangi í atvinnulífinu á síðari hluta spátímans.
4. nóv. 2026
Minna af fiski en meiri verðmæti
Útflutningsmagn sjávarafurða hefur dregist saman undanfarin ár, en hátt afurðaverð hefur að miklu leyti vegið upp samdráttinn. Í fyrra jukust útflutningsverðmæti sjávarafurða þrátt fyrir að útflutningsmagnið hefði minnkað. Í nýlegri hagspá gerum við ráð fyrir áframhaldandi samdrætti í útflutningi sjávarafurða í ár og á næsta ári. Ef lokaráðgjöf fyrir loðnu verður nær upphafsráðgjöfinni gæti samdráttur þó snúist í vöxt og hagvaxtarhorfur batnað.
Mánaðamót 2
2. nóv. 2026
Mánaðamót 2. nóvember 2026
Mánaðarlegt fréttabréf frá Greiningardeild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Vikubyrjun
2. nóv. 2026
Vikubyrjun 2. nóvember 2026
Verðbólga hélst óbreytt í 5,9% í október, í samræmi við væntingar. Mikil hækkun á eldsneyti er áfram helsti drifkraftur verðbólgunnar. Gistinóttum erlendra ferðamanna fjölgaði á milli ára í september. 
29. okt. 2026
Verðbólga áfram 5,9%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,44% á milli mánaða í október og verðbólga mælist áfram 5,9%, í takt við okkar spá. Verðbólga án húsnæðis mælist nú einnig 5,9%. Mikil hækkun á eldsneyti er áfram helsti drifkraftur verðbólgunnar.