Hag­kerfi í hæg­um vexti - hagspá til 2028

Horfur eru á að sú kólnun sem hefur verið í hagkerfinu undanfarið muni vara lengur en áður var spáð. Hagvöxtur verður hóflegur og einkum drifinn áfram af þjónustuútflutningi. Útlit er fyrir að verðbólga verði 4,8% í ár og sennilegt er að stýrivextir verði hækkaðir upp í 8,25% á þessu ári. Merki eru um slaka á vinnumarkaði með auknu atvinnuleysi og minni eftirspurn fyrirtækja eftir starfsfólki.

Helstu atriði hagspár til 2028

• Hagvöxtur verður 1,7% í ár, 1,6% á næsta ári og 1,8% árið 2028, gangi spáin eftir. Vöxturinn verður ekki síst borinn uppi af auknum þjónustuútflutningi sem rekja má til gagnavera.
• Verðbólga hjaðnar hægt og vextir verða hækkaðir. Við spáum 4,8% meðalverðbólgu í ár en óvissan í þróun verðbólgu fer ekki síst eftir því hverju fram vindur í stríðinu í Mið-Austurlöndum. Við gerum ráð fyrir að vextir verði hækkaðir á næstu fundum peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands. Ekki er útlit fyrir að hægt verði að lækka þá fyrr en á næsta ári.
• Við eigum von á að áfram verði nokkuð gott jafnvægi á milli innflæðis og útflæðis á gjaldeyrismarkaði. Raungengi krónunnar er mjög hátt. Við eigum frekar von á að krónan veikist aðeins á spátímabilinu.
• Við spáum mjög hægum vexti einkaneyslu, aðeins 0,4% í ár og 1-2% árlega á síðari árum spátímans. Háir vextir, aukið atvinnuleysi og aukin svartsýni heimila munu líklega hafa áhrif hér.
• Við spáum samdrætti í fjármunamyndum í ár upp á 2,3%, 1,9% árið 2027 og svo smávægilegum vexti árið 2028. Dræm sala nýbygginga og háir vextir munu letja íbúðauppbyggingu og atvinnuvegafjárfesting er líkleg til þess að dragast saman eftir mikinn vöxt vegna uppbyggingar gagnavera.
• Við gerum ráð fyrir kraftmiklum vexti í þjónustuútflutningi sem má rekja til útfluttrar þjónustu tengdri gagnaverum. Þar að auki fengum við ágætis loðnuvertíð 2026. Ferðaþjónustan er líkleg til þess að standa nokkurn veginn í stað, sem er þó ágætis árangur þegar mikil óvissa ríkir úti í heimi og flugfélagsins Play nýtur ekki lengur við. Alls spáum við 2,5% vexti útflutnings í ár en 3,6% á næsta ári, ekki síst vegna þess að þá verður mikill vöxtur í álútflutningi eftir að viðgerð lýkur á kerlínu Norðuráls sem bilaði haustið 2025.
• Við gerum ráð fyrir minna launaskriði en verið hefur. Þrátt fyrir að forsenduákvæði kjarasamninga vegna verðbólgu virkist væntum við þess að lausn finnist sem verður til þess að launahækkunum svipi til þess sem kjarasamningar gerðu ráð fyrir. Um þetta ríkir auðvitað gífurlega mikil óvissa og það má vera að við séum að vanmeta forsendur um launaþróun. Við spáum því að laun hækki almennt um 5,2% í ár og um tæp 5% árin þar á eftir. Atvinnuleysi hefur aðeins aukist undanfarið og gerum við ráð fyrir 4-4,5% atvinnuleysi öll ár spátímans á meðan hagkerfið helst í rólegum takti.
• Þróun á íbúðamarkaði hefur verið með rólegasta móti, en háir vextir, breytt lánaframboð og mikil íbúðauppbygging undanfarið hafa haft þar áhrif. Við gerum ráð fyrir að sú þróun haldi áfram á meðan vextir haldast háir og að nafnverð hækki einungis um 2% í ár og 2,6% á næsta ári, sem mun leiða til þess að raunverð lækkar bæði árin. Á síðasta ári spátímans gerum við svo ráð fyrir að íbúðaverð hækki um 4%.