Spá­um 8,1% verð­bólgu í des­em­ber

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,76% milli mánaða í desember og að ársverðbólga hækki í 8,1%. Þeir liðir sem vega þyngst til hækkunar á vísitölunni eru flugfargjöld til útlanda, reiknuð húsaleiga og verð á mat og drykkjarvöru. Við gerum áfram ráð fyrir að verðbólga hjaðni eftir áramót og verði 7,3% í janúar, 6,8% í febrúar og 6,7% í mars.
Flugvél
12. desember 2023

Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,76% milli mánaða í desember. Gangi spáin eftir hækkar verðbólgan lítillega og verður 8,1%. Flugfargjöld til útlanda hækka um 19,4% samkvæmt spánni og er sá liður sem vegur þyngst til hækkunar á vísitölunni í desember. Reiknuð húsaleiga, þ.e. kostnaður við að búa í eigin húsnæði, hækkar um 1,1% samkvæmt spánni og verð á mat og drykkjarvörum hækkar einnig. Við gerum ráð fyrir að verð á bensíni lækki á milli mánaða.

Spáum því að reiknuð húsaleiga hækki minna en síðustu mánuði

Síðustu þrjá mánuði hefur vísitala markaðsverðs íbúðarhúsnæðis, sem Hagstofan reiknar, hækkað og var hækkunin í síðasta mánuði um 1,4%. Það er nokkuð rífleg hækkun á flesta mælikvarða. Nokkrar ástæður geta verið fyrir hækkunum. Við höfum fjallað um áður að nýleg fjölgun hlutdeildarlána hafi mögulega haft áhrif til hækkunar á íbúðaverðsvísitölum, enda ýta þau undir sölu á nýjum íbúðum sem eru að jafnaði dýrari en þær eldri. Þá má vera að umræða um yfirvofandi íbúðaskort og verðhækkanir kyndi undir eftirspurn, ekki síst á meðal fyrstu kaupenda, og óbreytt vaxtastig í vetur kann að ýta undir bjartsýni á markaðnum.

Við gerum ráð fyrir að vísitala markaðsverðs íbúðarhúsnæðis hækki um 0,5% milli mánaða sem er nokkuð minni hækkun en síðustu mánuði. Samkvæmt skoðun okkar á kaupskrá fasteigna lækkaði meðalfermetraverð í kaupsamningum sem gerðir voru í október, en vísitalan er reiknuð sem þriggja mánaða hlaupandi meðaltal. Í næstu vísitölumælingu dettur ágúst út, en í þeim mánuði hækkaði fermetraverð töluvert. Við teljum því að hækkunin verði nokkuð minni en síðustu tvo mánuði. Þá gerum við ráð fyrir að áhrif vaxtahlutans verði 0,6% í desember og að reiknuð húsaleiga hækki því um 1,1%.

Verð á flugfargjöldum til útlanda og mat hækkar en bensínverð lækkar

  • Við gerum ráð fyrir að flugfargjöld til útlanda hækki um 19,4% í desember, en flugfargjöld hækka alla jafna í desember, áður en þau lækka svo aftur í janúar.
  • Samkvæmt verðathugun okkar kostar bensínlítrinn að meðaltali 312,8 krónur og lækkaði úr 316,6 krónum frá fyrri mánuði. Verð á díselolíu kostar að meðaltali 316,2 krónur nú og lækkaði úr 320,4 krónum frá fyrri mánuði. Samanlagt teljum við að bensín- og díselolíuverð lækki því um 1,0% á milli mánaða í desember.
  • Við gerum ráð fyrir að verð á mat og drykkjarvöru hækki um 0,5% í desember.

Spá um desembermælingu VNV

       
Undirliður Vægi í VNV Breyting (spá) Áhrif (spá)
Matur og drykkjarvara 15,0% 0,5% 0,08%
Áfengi og tóbak 2,4% 0,2% 0,00%
Föt og skór 3,9% 0,8% 0,03%
Húsnæði án reiknaðrar húsaleigu 9,7% 0,3% 0,03%
- Reiknuð húsaleiga 19,5% 1,1% 0,22%
Húsgögn, heimilisbúnaður o.fl. 6,3% 0,7% 0,04%
Heilsa 3,7% 0,3% 0,01%
Ferðir og flutningar (annað) 3,8% 0,5% 0,02%
- Kaup ökutækja 6,0% 0,5% 0,03%
- Bensín og díselolía 2,9% -1,0% -0,03%
- Flugfargjöld til útlanda 1,6% 19,4% 0,31%
Póstur og sími 1,6% -0,6% -0,01%
Tómstundir og menning 10,0% 0,0% 0,00%
Menntun 1,0% -0,1% 0,00%
Hótel og veitingastaðir 5,3% -0,1% -0,01%
Aðrar vörur og þjónusta 7,2% 0,4% 0,03%
Alls 100,0%   0,76%

Við spáum því að verðbólga hækki lítillega í desember en lækki eftir áramót

Við gerum ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 0,76% í desember, 0,11% í janúar, 0,86% í febrúar og 0,55% í mars á næsta ári. Gangi spá okkar eftir verður verðbólga 8,1% í desember. Eftir áramót hjaðnar hún loks og verður 7,3% í janúar, 6,8% í febrúar og 6,7% í mars. Mánaðarbreytingar á vísitölu neysluverðs voru töluverðar í janúar og febrúar í ár. Þær mælingar detta út úr ársverðbólgunni í janúar og febrúar á næsta ári og við það ætti verðbólgan að hjaðna verulega í byrjun árs.

Spáin fyrir næstu mánuði breytist því lítillega frá fyrri spá. Við teljum áfram að íbúðaverð hækki lítillega næstu mánuði, en áður höfðum við gert ráð fyrir að verðið yrði að mestu óbreytt. Á móti hefur bensínverð lækkað meira en við gerðum áður ráð fyrir og áhrif af hækkun flugfargjalda verður minni í desember en við töldum í fyrri spá.

Í janúar togast yfirleitt á hækkanir vegna gjaldskrárhækkana og lækkanir vegna janúarútsala, þó vísitalan hafi yfirleitt lækkað í janúar. Í ár og í fyrra voru undantekningar á því, en vísitala neysluverðs hækkaði töluvert í janúar á þessu ári, eða um 0,85%. Eins og áður segir gerum við ráð fyrir nokkuð minni hækkun næsta janúar, 0,11%. Þar hefur breyting á stuðningi ríkisins við kaup á rafmagnsbílum áhrif til hækkunar. Einnig tekur Hagstofan inn hækkun á lóðamati í reiknaða húsaleigu í janúar sem ýtir spánni upp, auk annarra gjaldskrárhækkana. Þá hefur nýleg veiking á gengi krónunnar einnig nokkur áhrif á spána næstu mánuði. Við teljum einnig að þótt janúarútsölur verði betri en síðustu tvö ár, verði afslættir ekki jafn ríflegir og fyrir faraldur.

Fyrirvari
Innihald og form þessarar greiningar er unnið af starfsfólki Hagfræðideildar Landsbankans hf. (hagfraedideild@landsbankinn.is) og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem greiningin var unnin. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsfólks Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar greiningin er dagsett, en þær geta breyst án fyrirvara.

Landsbankinn hf. og starfsfólk hans taka ekki ábyrgð á viðskiptum sem byggð eru á þeim upplýsingum og skoðunum sem hér eru settar fram, enda eru þær ekki veittar sem persónuleg ráðgjöf fyrir einstök viðskipti.

Bent skal á að Landsbankinn hf. getur á hverjum tíma haft beinna eða óbeinna hagsmuna að gæta, ýmist sjálfur, dótturfélög hans eða fyrir hönd viðskiptavina, s.s. sem fjárfestir, lánardrottinn eða þjónustuaðili. Greiningar eru engu að síður unnar sjálfstætt af Hagfræðideild Landsbankans og innan Landsbankans eru í gildi reglur um aðskilnað starfssviða sem eru aðgengilegar á vef bankans.
Þú gætir einnig haft áhuga á
29. feb. 2024
Skýr viðsnúningur í hagkerfinu á síðasta ári
Hagvöxtur mældist 4,1% árið 2023, samkvæmt fyrsta mati Hagstofunnar. Vöxturinn var meiri en búist var við, en það skýrist ekki síst af miklum breytingum í nýjustu uppfærslu Hagstofunnar á gögnum um 1. til 3. ársfjórðung. Árið hófst af miklum krafti en eftir því sem leið á það hægðist um og hver fjórðungur var rólegri en sá á undan.
Bananar í verslun
28. feb. 2024
Verðbólga 6,6% og hjaðnar mun minna en búist var við
Vísitala neysluverðs hækkaði um 1,33% milli mánaða í febrúar og við það hjaðnaði ársverðbólga lítillega, úr 6,7% í 6,6%. Janúarútsölur gengu hraðar til baka en oft áður og gjaldskrárhækkanir fyrir sorphirðu, holræsi og kalt vatn höfðu meiri áhrif til hækkunar en við höfðum spáð. Reiknuð húsaleiga hækkaði minna en við gerðum ráð fyrir, en flugfargjöld til útlanda hækkuðu þvert á spá okkar um lækkun á milli mánaða.
Vöruhótel
26. feb. 2024
Vikubyrjun 26. febrúar 2024
Á árunum 2010 til 2019 var samfelldur afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd. Nokkur halli var árin 2020 og 2021 á meðan heimsfaraldurinn geisaði, en síðan hafa utanríkisviðskipti verið nokkurn veginn í jafnvægi.
Gata í Reykjavík
22. feb. 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkar áfram örlítið milli mánaða
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar. Sérbýli hækkaði um 0,1% og fjölbýli um 0,4%. Raunverð íbúða er nokkurn veginn það sama og fyrir einu ári. Undirrituðum kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði á milli ára síðustu fjóra mánuði eftir að hafa fækkað sífellt frá miðju ári 2021.
Bátur
19. feb. 2024
Vikubyrjun 19. febrúar 2024
Nokkur breyting hefur orðið á samsetningu vinnumarkaðarins hér á landi frá árinu 1991. Stjórnendum, sérfræðingum, sérmenntuðu starfsfólki, þjónustu- og verslunarfólki hefur fjölgað verulega á sama tíma og skrifstofufólki, bændum og fiskveiðifólki hefur fækkað.
Peningaseðlar
15. feb. 2024
Spáum áframhaldandi hjöðnun í febrúar: Úr 6,7% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,89% milli mánaða í febrúar og að ársverðbólga hjaðni úr 6,7% í 6,1%. Útsölulok munu hafa mest áhrif til hækkunar á milli mánaða í febrúar, samkvæmt spánni. Þá koma gjaldskrárhækkanir á sorphirðu, fráveitu og köldu vatni inn í mælingar nú í febrúar. Lægri flugfargjöld til útlanda vega þyngst á móti hækkunum, gangi spáin eftir.
Flugvél
12. feb. 2024
Ferðamenn dvelja skemur og eyða færri krónum
Um 131 þúsund erlendir ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í janúar. Þeir voru fleiri en í janúar í fyrra en færri en árin fyrir faraldur. Fjórði ársfjórðungur síðasta árs var sá fjölmennasti frá upphafi.
Smiður
12. feb. 2024
Vikubyrjun 12. febrúar 2024
Á fjórða ársfjórðungi síðasta árs voru fleiri atvinnulausir á Íslandi en sem nam lausum störfum. Því var öfugt farið um mitt ár 2022 þegar spennan á vinnumarkaði var sem mest og fyrirtæki kepptust um starfsfólk. Þessi viðsnúningur er eitt merki þess að tekið sé að draga út spennu á vinnumarkaði, ekki síst vegna aukins peningalegs aðhalds.
Hús í Reykjavík
9. feb. 2024
Meirihluti útistandandi íbúðalána nú verðtryggður
Hátt vaxtastig hefur breytt samsetningu íbúðalána til heimila. Meirihluti útistandandi íbúðalána heimila er nú verðtryggður, en heimili hafa frá byrjun síðasta árs í auknum mæli fært sig úr óverðtryggðum lánum yfir í verðtryggð. Hrein ný íbúðalán banka og lífeyrissjóða hafa aukist frá miðju síðasta ári en drógust nú saman milli mánaða í desember.
5. feb. 2024
Mánaðaryfirlit yfir sértryggð skuldabréf - janúar 2024
Meðfylgjandi er mánaðarlegt yfirlit sértryggðra skuldabréfa.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur