14 góð ráð til að auka ör­yggi í net­versl­un

Verslun á netinu er ekki hættulaus, tölvuþrjótar leggja mikið á sig til að stela greiðsluupplýsingum eða svíkja fé út úr fólki með öðrum hætti. Hér fyrir neðan eru nokkur einföld ráð til að minnka hættuna á netsvikum.
5. nóvember 2021 - Landsbankinn

Kortasvik hafa aukist í takti við aukna notkun kortanna á netinu. Því er mikilvægt að korthafar geri ráðstafanir til að auka öryggi sitt í netviðskiptum.

1. Greiðslusíður eiga alltaf að vera dulkóðaðar

Slóðin á greiðslusíðum netverslana á að hefjast á stöfunum „https“, sem tryggir að öll gögn séu dulkóðuð. Stundum er þetta táknað með mynd af læstum lás við hlið slóðarinnar.

2. Sláðu inn slóðina – ekki smella á hlekki

Ekki smella á hlekki sem þú færð í pósti eða í auglýsingum á netinu. Farðu frekar beint inn á vefverslunina.

3. Kynntu þér við hvern þú ert að versla

Það er mikilvægt að þekkja seljandann og vöruna áður en þú gefur upp kortaupplýsingar, t.d. með því að leita að nafni verslunarinnar á netinu eða á samfélagsmiðlum eða spyrjast fyrir um reynslu annarra.

Þessar vefsíður safna upplýsingum um söluaðila:

Trustpilot Reviews: Experience the power of customer reviews

Google Safe Browsing – Google Transparency Report

4. Varist fölsk SMS og falska tölvupósta

Mörg svikamál snúast um fölsk SMS eða falska tölvupósta sem sendir eru í nafni vefverslana eða flutningafyrirtækja. Oft er beðið um kortanúmer og öryggisnúmer kortsins. Jafnvel eru dæmi um að hringt sé í fólk og reynt að blekkja það til að veita þessar upplýsingar.

5. Ekki vista kortaupplýsingar á netinu

Algengt er að vefverslanir bjóði upp á að vista kortaupplýsingar og hið sama gera margir netvafrar. Við mælum ekki með þessu því  alltaf er hætta á að þessar upplýsingar leki út. Því er öruggara að slá inn kortaupplýsingarnar hverju sinni í stað þess að vista þær í verslun eða vafra.

6. Vandaðu val á lykilorðum og ekki nota sama lykilorðið alls staðar

Það er alls ekki góð hugmynd að nota sama lykilorðið á mörgum stöðum. Innskráning með Facebook- eða Google-aðgangi getur þó verið ágæt og örugg leið til að skrá sig inn.

7. Fylgstu með færslum í netbankanum og appinu

Það borgar sig að fylgjast vel með bankareikningum og greiðslukortum, sérstaklega í fríum og í aðdraganda jóla, þegar færslur eru óvenju margar. Í Landsbankaappinu er hægt að stilla kreditkort og fyrirframgreidd kort þannig að þú fáir skilaboð ef tekið er út af kortinu þínu án þess að kortið sjálft hafi verið afhent, t.d. þegar verslað er á netinu.

8. Mundu að skrá þig alltaf út

Mundu að skrá þig alltaf út af netversluninni eftir að hafa verslað á netinu, sérstaklega ef þú samnýtir tölvur með öðrum.

9. Ekki versla á opnu neti

Það er aldrei góð hugmynd að versla á opnu neti á kaffihúsum, flugvöllum eða álíka stöðum. Verslaðu helst á læstu neti heima hjá þér eða notaðu farsímagagnatenginguna í símanum þínum ef þú verslar utan heimilisins.

10. Notaðu vandaðar greiðsluleiðir

Þegar verslað er við vandaðar netverslanir er öruggt að nota greiðslukort. Til að takmarka frekar hættu á tjóni má nota t.d. Paypal, fyrirframgreidd kreditkort eða gjafakort. Ekki er mælt með millifærslum á reikning verslunar eða þjónustuveitanda.

Gættu síðan vel að eftirfarandi:

  • Ertu sannarlega að fá skilaboð frá þeim aðila sem þú varst að versla við?
  • Er upphæðin í skilaboðunum í þeim gjaldmiðli sem þú notaðir við kaupin?
  • Stemmir upphæðin sem þú verslaðir fyrir, við þá upphæð sem fylgir í SMS skilaboðum með staðfestingarkóða?

11. Treystu á skynsemina og varastu tilboð sem eru of góð til að vera sönn

 Ef tilboðið er óeðlilega gott eða eitthvað í tækniumhverfi eða útliti verslunarinnar er grunsamlegt skaltu einfaldlega hætta við kaupin eða að minnsta kosti kynna þér hlutina betur.

12. Veittu aðeins nauðsynlegar upplýsingar

Vefverslanir þurfa ýmsar upplýsingar eins og nafn, netfang og heimilisfang. En það er engin eðlileg ástæða til að biðja um mynd af skilríkjum, s.s. vegabréfi eða ökuskírteini, og ekki heldur upplýsingar um bankareikning, lykilorð, leyninúmer eða annað slíkt. Ef þú færð slíka beiðni skaltu hætta við viðskiptin.

13. Geymdu öll gögn

Geymdu kvittanir, pöntunarnúmer, vörulýsingar og auglýst verð á þeirri stundu sem kaupin fóru fram. Geymdu tölvupóstkvittanir og tilkynningar um viðskiptin.

14. Gættu þess að tölvan sé í lagi

Uppfærðu öryggisbúnað og hugbúnað reglulega og forðastu að nota tölvur sem þú veist að hafa ekki verið uppfærðar nýlega.

Pistillinn birtist fyrst 25. apríl 2017 en var síðast uppfærður í nóvember 2021.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Netöryggi
4. nóv. 2021

Hvernig get ég varist kortasvikum?

Það er mjög mikilvægt að lesa vandlega öll skilaboð sem koma frá bankanum þínum, kortafyrirtækjum, þjónustuaðilum eða verslunum áður en þú gefur upp greiðsluupplýsingar eða samþykkir greiðslu. Með því að fara vandlega yfir skilaboðin getur þú dregið verulega úr hættunni á að verða þolandi kortasvika.
21. júní 2021

Svikarar fara ekki í sumarfrí

Tilraunum til netsvika fjölgar yfirleitt á sumrin. Hugsanlega vonast svikararnir til að þegar fólk er í fríi sé það líklegra til að smella á hlekki í hugsunarleysi eða lesa ekki nægilega vel SMS-skilaboð eða tölvupóst áður en það bregst við.
12. apríl 2021

Þekkt vörumerki notuð til að svíkja út peninga

Undanfarið hefur borið meira á tilraunum til svonefndra vörumerkjasvika sem ganga út á að villa um fyrir fólki með gylliboðum í nafni þekktra fyrirtækja og lokka það inn á vefsíður fjársvikara. Nýverið birtust færslur á Facebook með fölsuðum skjámyndum úr íslenskum bankaöppum, í einmitt þessum tilgangi.
8. okt. 2020

Fræðsla og umræða um netöryggi ber árangur

Þrátt fyrir að meira sé nú um tilraunir til hvers kyns netsvika falla færri í gildruna. Það sem af er árinu 2020 hefur fjársvikamálum á netinu, þar sem svikin takast og tjón verður, fækkað um helming miðað við sama tíma árið 2019. Við teljum að þróunin sé að mestu leyti fræðslu og umræðu um netöryggi að þakka en kórónuveirufaraldurinn hefur líka sín áhrif.
Ástarsvik tákn
11. sept. 2020

Brostið hjarta og tómt veski – varist ástarsvik á netinu

Í ástarsvikum stofna svikarar til falsks ástarsambands á netinu í þeim tilgangi að hafa fé af fórnarlömbunum. Þeir þykjast t.d. vera ungar konur í vanda eða særðir hermenn til að fá fólk til að bíta á agnið.
Skilaboðasvik
2. sept. 2020

Góð ráð um netöryggi í fjarnámi og fjarvinnu

Samhliða því að sífellt fleiri stunda fjarnám eða sinna vinnu að heiman leita netþrjótar að nýjum leiðum til að svindla á fólki. Það má gera ýmislegt til að auka netöryggi heimilisins og treysta varnir gegn óprúttnum aðilum.
23. okt. 2019

Það kostar ekkert að gera tölvupóstinn öruggari

Reglulega koma fram á sjónarsviðið nýjungar sem efla öryggi fólks á netinu. Hér er fjallað um áhugaverðar, ókeypis lausnir fyrir fyrirtæki og stofnanir sem gera tölvupóstsendingar bæði öruggari og skilvirkari.
17. okt. 2019

Sæmdarkúgun – óþægilegar en innihaldslausar hótanir

Ein tegund fjárkúgunar er svonefnd sæmdarkúgun (e. sextortion) þar sem vegið er að sæmd og friðhelgi viðkomandi í þeim tilgangi að beita kúgun. Búist er við að slíkum málum fari fjölgandi.
1. okt. 2019

Útsmoginn sálfræðihernaður í netsvikum

Netsvikarar beita útsmognum sálfræðihernaði til að blekkja fórnarlömb sín. Tölvupóstar frá þeim geta verið á óaðfinnanlegri íslensku og þeir bjóða upp á sannfærandi (en falska) netbanka sem virðast sýna ótrúlega ávöxtun.
12. júlí 2019

Fjárfestasvik eru algengustu netsvikin hérlendis það sem af er ári

Netsvik birtast okkur í ýmsum útgáfum. Þar má nefna svonefnd fjárfestasvik (investment scam) og hefur umfang þeirra hérlendis aukist um 77% á árinu.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur