Los­un gróð­ur­húsaloft­teg­unda fer minnk­andi – eða hvað?

Af þeim greinum sem losuðu mest af gróðurhúsalofttegundum á árinu 2016 hefur losunin minnkað alls staðar frá 2016 fram til fyrri árshelmings 2021 nema í heimilageiranum þar sem losun hefur aukist um 12%. Mest minnkaði losun í flutningum og geymslu þar sem losunin í ár er einungis um 40% af því sem hún var 2016.
Hverasvæði
3. september 2021 - Hagfræðideild

Í lok febrúar 2021 sendu íslensk stjórnvöld frá sér uppfærð markmið fyrir Ísland í loftslagsmálum til Sameinuðu þjóðanna. Nýju markmiðin fela í sér verulega aukinn samdrátt losunar gróðurhúsalofttegunda, um 55% eða meira, til ársins 2030, miðað við árið 1990. Fyrra markmið var 40% minnkun. Ísland stendur að sameiginlegu markmiði með aðildarríkjum ESB og Noregi í þessum efnum.

Það er því mikið undir hvað varðar þróun losunar gróðurhúsalofttegunda hér á landi. Sé litið á þróunina frá árinu 2016 má sjá að losun hefur almennt farið minnkandi og var sú þróun farin af stað áður en kórónufaraldurinn lét til sín taka. Losunin var mest rúmlega 700 þús. tonn CO2 ígilda á 3. ársfjórðungi 2018 en var í kringum 400 þús. tonn á fjórðungi á fyrri hluta ársins 2021. Nokkur árstíðasveifla er í losun og er hún jafnan mest á þriðja ársfjórðungi.

Hér á landi er langmest losun frá flutningum og þar á eftir framleiðslu, sé miðað við tölur frá 2016. Fyrir utan þessar tvær greinar eru það landbúnaður og fiskveiðar og svo heimilin sem losa mest af gróðurhúsalofttegundum hér á landi.

Af þeim greinum sem litið var á hér að ofan hefur losunin minnkað alls staðar frá 2016 fram til fyrri árshelmings 2021 nema í heimilageiranum þar sem losun hefur aukist um 12%. Mest minnkaði losun í flutningum og geymslu þar sem losunin í ár er einungis um 40% af því sem hún var 2016.

Sé litið á heimilin má sjá að langstærstur hluti losunar heimila er vegna losunar einkabílsins. Þannig var losun koltvísýringsígilda vegna aksturs heimilisbifreiða 158 kílótonn á öðrum ársfjórðungi 2021. Það er hæsta gildi sem hefur mælst frá 2016 og um 22% meiri losun en á sama tíma í fyrra.

Á fyrri hluta ársins 2016 komu um ¾ hlutar losunar í flutningum frá flugi og tæpur fjórðungur frá flutningum á sjó. Þessi staða hefur breyst mikið á síðustu árum þar sem miklar breytingar hafa orðið í losun koltvísýrings frá flugi, ekki síst vegna fækkunar íslenskra fyrirtækja í flugrekstri og samdráttar vegna yfirstandandi faraldurs. Á fyrri hluta ársins 2021 komu þannig 44% losunar frá flugi og 45% vegna flutninga á sjó. Losun vegna flutninga á sjó hefur minnkað um 44% á þessum tíma og losun frá flugi um 83%.

Heimsfaraldurinn hefur gert alla samanburði í sambandi við þróun losunar gróðurhúsalofttegunda erfiðari en ella. Erfitt er að greina góðan árangur vegna áætlana frá „árangri“ sem kemur tímabundið til vegna þess að hægt hefur verulega á hagkerfinu. Þar má t.d. benda á að hægt hefur verulega á flugi og ferðamennsku og sama má segja um umferð flutningaskipa um heimsins höf. Það er hins vegar ljóst að ekki má slaka á neins staðar í baráttunni við losunina ef markmið Íslands eiga að nást fyrir árið 2040.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Losun gróðurhúsalofttegunda fer minnkandi – eða hvað?

Þú gætir einnig haft áhuga á
Fataverslun
10. júlí 2024
Spáum að verðbólga aukist lítillega og verði 5,9% í júlí 
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,15% á milli mánaða í júlí og að verðbólga aukist úr 5,8% í 5,9%. Við gerum ráð fyrir að júlímánuður verði nokkuð dæmigerður þar sem sumarútsölur verða til lækkunar á vísitölunni en flugfargjöld til útlanda til hækkunar. Við spáum nokkurn veginn óbreyttri verðbólgu í ágúst og september, en að verðbólga hjaðni í 5,4% í október. 
8. júlí 2024
Vikubyrjun 8. júlí 2024
Hátt vaxtastig hefur hvatt til sparnaðar og hægt á eftirspurn í hagkerfinu. Innlán heimila voru 20% meiri í maí síðastliðnum en í maí í fyrra, samkvæmt nýbirtum Hagvísum Seðlabanka Íslands. Óbundin innlán hafa aukist langmest.
1. júlí 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 1. júlí 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Litríkir bolir á fataslá
1. júlí 2024
Vikubyrjun 1. júlí 2024
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% í júní. Verðbólga mældist því 5,8% og lækkaði úr 6,2%. Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum í mars og apríl dróst saman um 4,6% að raunvirði og launavísitalan hækkaði um 0,2% í maí, samkvæmt tölum sem Hagstofan birti í síðustu viku.
Flugvél á flugvelli
27. júní 2024
Verðbólga í takt við væntingar – lækkar í 5,8%
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,48% á milli mánaða í júní og við það lækkaði ársverðbólga úr 6,2% í 5,8%. Reiknuð húsaleiga, hækkandi flugfargjöld til útlanda og verðhækkun á hótelgistingu höfðu mest áhrif til hækkunar á vísitölunni. Á móti lækkaði verð á fötum og skóm, húsgögnum og heimilisbúnaði og ökutækjum á milli mánaða í júní.
25. júní 2024
Velta í hagkerfinu minnkar á milli ára
Velta samkvæmt virðisaukaskattsskýrslum dróst saman um 4,6% að raunvirði í mars og apríl og um 2% í janúar og febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum Hagstofunnar. Þróunin er ólík eftir útflutningsgreinum. Ferðaþjónusta eykst lítillega á milli ára, velta í sjávarútvegi og álframleiðslu minnkar en velta í lyfjaframleiðslu eykst til muna.
Bílar
25. júní 2024
Merki um lítilsháttar kólnun á vinnumarkaði
Atvinnuleysi er nú aðeins meira en á sama tíma í fyrra og laun hækka minna. Nýbirt launavísitala sýnir 0,2% hækkun á milli mánaða í maí og hafa laun nú hækkað um 6,7% á síðustu tólf mánuðum. Allar líkur eru á að á þessu ári hækki laun mun minna en á síðasta ári, enda hafa nýir kjarasamningar minni hækkanir í för með sér en þeir síðustu.
Paprika
24. júní 2024
Vikubyrjun 24. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% í maí og vísitala leiguverðs um 3,2% samkvæmt gögnum sem bárust í síðustu viku. Englandsbanki hélt vöxtum óbreyttum á meðan svissneski seðlabankinn lækkaði vexti um 0,25 prósentustig. Eftirtektarverðasta innlenda hagtalan sem birtist í þessari viku er eflaust vísitala neysluverðs sem Hagstofan birtir á fimmtudaginn.
Fjölbýlishús
19. júní 2024
Vísitala íbúðaverðs á hraðri uppleið
Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 1,4% á milli mánaða í maí. Nafnverð íbúða er 8,4% hærra en á sama tíma í fyrra og raunverð íbúða er 4% hærra. Undirritaðir kaupsamningar um íbúðir á höfuðborgarsvæðinu voru 150% fleiri í maí á þessu ári en í maí í fyrra.  
Krani með stiga
18. júní 2024
Vikubyrjun 18. júní 2024
Í síðustu viku fengum við tölur um atvinnuleysi, fjölda ferðamanna og greiðslukortaveltu hér á landi í maí. Seðlabanki Bandaríkjanna hélt vöxtum óbreyttum. Síðar í dag birtir HMS vísitölu íbúðaverðs.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur