Los­un gróð­ur­húsaloft­teg­unda fer minnk­andi – eða hvað?

Af þeim greinum sem losuðu mest af gróðurhúsalofttegundum á árinu 2016 hefur losunin minnkað alls staðar frá 2016 fram til fyrri árshelmings 2021 nema í heimilageiranum þar sem losun hefur aukist um 12%. Mest minnkaði losun í flutningum og geymslu þar sem losunin í ár er einungis um 40% af því sem hún var 2016.
Hverasvæði
3. september 2021 - Hagfræðideild

Í lok febrúar 2021 sendu íslensk stjórnvöld frá sér uppfærð markmið fyrir Ísland í loftslagsmálum til Sameinuðu þjóðanna. Nýju markmiðin fela í sér verulega aukinn samdrátt losunar gróðurhúsalofttegunda, um 55% eða meira, til ársins 2030, miðað við árið 1990. Fyrra markmið var 40% minnkun. Ísland stendur að sameiginlegu markmiði með aðildarríkjum ESB og Noregi í þessum efnum.

Það er því mikið undir hvað varðar þróun losunar gróðurhúsalofttegunda hér á landi. Sé litið á þróunina frá árinu 2016 má sjá að losun hefur almennt farið minnkandi og var sú þróun farin af stað áður en kórónufaraldurinn lét til sín taka. Losunin var mest rúmlega 700 þús. tonn CO2 ígilda á 3. ársfjórðungi 2018 en var í kringum 400 þús. tonn á fjórðungi á fyrri hluta ársins 2021. Nokkur árstíðasveifla er í losun og er hún jafnan mest á þriðja ársfjórðungi.

Hér á landi er langmest losun frá flutningum og þar á eftir framleiðslu, sé miðað við tölur frá 2016. Fyrir utan þessar tvær greinar eru það landbúnaður og fiskveiðar og svo heimilin sem losa mest af gróðurhúsalofttegundum hér á landi.

Af þeim greinum sem litið var á hér að ofan hefur losunin minnkað alls staðar frá 2016 fram til fyrri árshelmings 2021 nema í heimilageiranum þar sem losun hefur aukist um 12%. Mest minnkaði losun í flutningum og geymslu þar sem losunin í ár er einungis um 40% af því sem hún var 2016.

Sé litið á heimilin má sjá að langstærstur hluti losunar heimila er vegna losunar einkabílsins. Þannig var losun koltvísýringsígilda vegna aksturs heimilisbifreiða 158 kílótonn á öðrum ársfjórðungi 2021. Það er hæsta gildi sem hefur mælst frá 2016 og um 22% meiri losun en á sama tíma í fyrra.

Á fyrri hluta ársins 2016 komu um ¾ hlutar losunar í flutningum frá flugi og tæpur fjórðungur frá flutningum á sjó. Þessi staða hefur breyst mikið á síðustu árum þar sem miklar breytingar hafa orðið í losun koltvísýrings frá flugi, ekki síst vegna fækkunar íslenskra fyrirtækja í flugrekstri og samdráttar vegna yfirstandandi faraldurs. Á fyrri hluta ársins 2021 komu þannig 44% losunar frá flugi og 45% vegna flutninga á sjó. Losun vegna flutninga á sjó hefur minnkað um 44% á þessum tíma og losun frá flugi um 83%.

Heimsfaraldurinn hefur gert alla samanburði í sambandi við þróun losunar gróðurhúsalofttegunda erfiðari en ella. Erfitt er að greina góðan árangur vegna áætlana frá „árangri“ sem kemur tímabundið til vegna þess að hægt hefur verulega á hagkerfinu. Þar má t.d. benda á að hægt hefur verulega á flugi og ferðamennsku og sama má segja um umferð flutningaskipa um heimsins höf. Það er hins vegar ljóst að ekki má slaka á neins staðar í baráttunni við losunina ef markmið Íslands eiga að nást fyrir árið 2040.

Lesa Hagsjána í heild

Hagsjá: Losun gróðurhúsalofttegunda fer minnkandi – eða hvað?

Þú gætir einnig haft áhuga á
Epli
11. apríl 2024
Spáum lækkun verðbólgu úr 6,8% í 6,1%
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,61% á milli mánaða í apríl og að ársverðbólgalækki töluvert, eða úr 6,8% í 6,1%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda og matarkarfan. Apríl í fyrra var stór hækkunarmánuður og þar sem við gerum ráð fyrir töluvert minni mánaðarhækkun nú lækkar ársverðbólga töluvert. Á móti gerum við ekki ráð fyrir því að verðbólga lækki mikið næstu mánuði þar á eftir og búumst við því að hún verði 5,9% í júlí.
Gönguleið
8. apríl 2024
Vikubyrjun 8. apríl 2024
Um 14% fleiri ferðamenn fóru um Keflavíkurflugvöll í febrúar síðastliðnum en í febrúar í fyrra. Ferðamenn gistu þó skemur en áður, því skráðum gistinóttum fækkaði um 2,7% á milli ára í febrúar.
3. apríl 2024
Fréttabréf Hagfræðideildar 3. apríl 2024
Mánaðarlegt fréttabréf frá Hagfræðideild um nýjustu hagtölur og stöðu og horfur í efnahagsmálum.
2. apríl 2024
Vikubyrjun 2. apríl 2024
Um 30% fyrirtækja vilja fjölga starfsfólki á næstu sex mánuðum, samkvæmt nýjustu könnun Gallup meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins sem var framkvæmd í mars. Hlutfallið eykst úr 23% frá síðustu könnun sem var gerð í desember.  
Íbúðir
26. mars 2024
Hækkandi íbúðaverð kyndir undir verðbólgu
Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,8% milli mánaða í mars og við það jókst ársverðbólga úr 6,6% í 6,8%. Langmest áhrif til hækkunar í mælingunni má rekja til hækkunar á íbúðaverði, og þá sérstaklega utan höfuðborgarsvæðisins. Verð á nýjum bílum hafði mest áhrif til lækkunar í mars.
Seðlabanki
25. mars 2024
Vikubyrjun 25. mars 2024
Peningastefnunefnd Seðlabankans tilkynnti á miðvikudag að stýrivöxtum yrði haldið óbreyttum í 9,25%. Ákvörðunin var í samræmi við spá okkar, en tónninn í yfirlýsingunni var harðari en við bjuggumst við.
Ferðamenn
18. mars 2024
Vikubyrjun 18. mars 2024
Gögn síðasta árs benda til þess að þeir ferðamenn sem hingað komu hafi að meðaltali dvalið skemur en árið á undan en aftur á móti eytt meiru á dag.
Vélsmiðja Guðmundar
15. mars 2024
Að flytja út „annað“ er heldur betur að skila sér
Útflutningur hefur alltaf verið mjög mikilvægur fyrir Íslendinga og íslenskan efnahag. Lengst af var fiskurinn okkar aðal útflutningsvara, svo bættist álið við og nú síðasta áratuginn eða svo hefur ferðaþjónusta rutt sér til rúms og er orðin stærsta einstaka útflutningsvara Íslendinga. Á síðustu árum hefur annar útflutningur, þ.e. útflutningur sem ekki heyrir undir neinn þessara flokka, vaxið hratt og raunar hraðar en ferðaþjónustan, þó faraldurinn torveldi samanburðinn aðeins.
Fjölbýlishús
14. mars 2024
Spáum 6,6% verðbólgu í mars
Við spáum því að vísitala neysluverðs hækki um 0,57% milli mánaða í mars og að ársverðbólga verði óbreytt í 6,6%. Mest áhrif til hækkunar í spá okkar hafa reiknuð húsaleiga, flugfargjöld til útlanda, föt og skór og matarkarfan. Við eigum enn von á að verðbólgan hjaðni rólega næstu mánuði og verði komin niður í 5,4% í júní.
14. mars 2024
Óbreytt vaxtastig en bjartur tónn
Þrátt fyrir hjaðnandi verðbólgu og sátt um langtímakjarasamning á stórum hluta vinnumarkaðar teljum við að peningastefnunefnd haldi meginvöxtum bankans óbreyttum í 9,25% í næstu viku, fjórða skiptið í röð. Verðlag hækkaði umfram væntingar í febrúar og verðbólguvæntingar hafa lítið breyst frá síðasta fundi nefndarinnar. Auk þess ríkir enn óvissa um framvindu kjarasamninga annarra hópa. Við teljum þó að tónninn í yfirlýsingunni verði bjartari en verið hefur og að vaxtalækkun kunni að vera handan við hornið.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur