Hvern­ig er stað­greiðsla fjár­magn­s­tekju­skatts af geng­is­hagn­aði reikn­uð?

Margir kjósa að geyma hluta af sparnaði sínum á sparireikningum í erlendri mynt. Þegar gengi krónunnar veikist myndast gengishagnaður á þessum reikningum og ber bankanum að draga 22% fjármagnstekjuskatt af slíkum gengishagnaði. Skatturinn er innheimtur við úttekt af viðkomandi reikningi og skýrar reglur (en dálítið flóknar) gilda um útreikningana.
Dalir og evrur
26. mars 2019

Þegar gengi íslensku krónunnar veikist aukast fyrirspurnir um hvernig staðið er að útreikningi á staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts sem dreginn er af gengishagnaði sem myndast á sparireikningum í erlendri mynt. Í þessum pistli er leitast við að útskýra hvernig skatturinn er reiknaður.

Fjármagnstekjuskattur er 22% og er lagður á gengishagnað sem myndast á innlánsreikningum í erlendri mynt. Skatturinn er staðgreiðsluskyldur ef reikningurinn er í eigu einstaklings en innlendir lögaðilar eru undanþegnir staðgreiðslunni. Gengishagnaður myndast þegar gengi viðkomandi gjaldmiðils hefur styrkst gagnvart krónu frá því upphæðin í erlendri mynt er lögð inn og þar til hún er tekin út.

Dæmi: 1.000 Bandaríkjadalir eru lagðir inn á reikning á genginu 100. Síðan styrkist gengi Bandaríkjadals gagnvart krónu og við úttekt er gengið orðið 120. Andvirði 1.000 Bandaríkjadala var 100.000 krónur við innborgun en við útborgunina hafði andvirðið hækkað í 120.000 krónur. Gengishagnaðurinn nam því 20.000 krónum. Fjármagnstekjuskatturinn sem þarf að staðgreiða af gengishagnaðinum er 22%, eða 4.400 krónur sem samsvarar 36,67 Bandaríkjadölum. Sú upphæð er því dregin frá gengishagnaðinum. Eigandi reikningsins fær því ekki 120.000 krónur (ætli hann sér að taka allt út af reikningnum) heldur 115.600 krónur.

Getur þurft að miða við fleiri atriði en eitt gengi

Í ofangreindu dæmi var miðað við eina innborgun og eina útborgun. Dæmið verður eðli málsins samkvæmt aðeins flóknara þegar um er að ræða margar innborganir. Reglurnar eru þó skýrar og í sjálfu sér er ekki erfitt að reikna þetta út. Gengismunur reiknast af upphæð útborgunar hverju sinni og er fundinn með því að miða fyrst við mismun á gengi hennar og gengi elstu innborgunar, síðan næst elstu innborgunar og svo koll af kolli þar til upphæð útborgunarinnar er náð. Útborgun tekur þannig fyrst mið af elstu innborgun, síðan af þeirri næst elstu o.s.frv. Gengishagnaður einnar útborgunar getur þannig miðast við fleiri en eina innborgun og fleiri en eitt gengi.

Gengistapi má jafna á móti gengishagnaði innan ársins

Ekki er alltaf gengishagnaður af innstæðum í erlendri mynt. Í ofangreindu dæmi styrktist Bandaríkjadalur en krónan veiktist. Ef þróunin hefði verið öfug og gengi Bandaríkjadals t.d. verið 80 krónur en ekki 100 krónur við útborgun hefði orðið 20.000 króna gengistap á innstæðunni. Gengistapi má jafna á móti gengishagnaði innan árs á sama reikningi. Ekki má þó nýta gengistap á milli ára á móti gengishagnaði og ekki má heldur jafna gengistapi á móti vöxtum til að lækka fjármagnstekjuskatt af vöxtunum.

Staðgreiðsla innheimt við úttekt eða millifærslu

Til nánari skýringar er bent á að samkvæmt lögum nr. 94/1996, um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur, er innlánsstofnunum sem taka við innlánum í erlendri mynt skylt að draga 22% tekjuskatt í staðgreiðslu af vaxtatekjum, afföllum og arði og skila í ríkissjóð. Til staðgreiðsluskyldra vaxtatekna telst m.a. innleystur gengishagnaður á staðgreiðsluári, sem og innleystur gengishagnaður sem fellur til frá einu greiðslutímabili til annars innan staðgreiðsluársins. Samkvæmt lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, telst til tekna sem vextir af kröfum og inneignum, vextir sem greiddir eru eða eru greiðslukræfir og greiddar verðbætur á afborganir og vexti. Ákvörðun tekna skal vera þannig að innleystur gengishagnaður af hvers konar innlánsreikningum og kröfum í erlendri mynt á því ári sem innlausn á sér stað skal færður til tekna og miðast við mismun á kaupgengi hlutaðeigandi erlends gjaldeyris frá 1. janúar 2010 eða síðar og á úttektar- eða greiðsludegi. Eins og áður segir er heimilt að jafna saman gengishagnaði og gengistapi hvers innlánsreiknings fyrir sig innan ársins.

Samkvæmt lögum nr. 94/1996 skal staðgreiðsla af vöxtum fara fram þegar vextir eru greiddir út eða færðir eiganda til eignar á reikningi. Staðgreiðsla af gengishagnaði skal þannig innheimt við úttekt af reikningi, hvort sem um úttekt í reiðufé eða millifærslu yfir á annan reikning er að ræða. Í því sambandi skiptir ekki máli þótt millifært sé yfir á annan reikning í sömu mynt. Þannig myndast staðgreiðsluskyldan vegna gengishagnaðar strax við úttekt af reikningi.

Innheimta fjármagnstekjuskatts af gengishagnaði á innlánsreikningum er samkvæmt framangreindu bráðabirgðaskattheimta sem byggist á lögum. Telji þeir sem verða fyrir skattheimtunni sig eiga rétt á endurgreiðslu, t.d. vegna ákvæða í tvísköttunarsamningi, geta þeir sótt um endurgreiðslu hjá ríkisskattstjóra.

Erna er lögmaður í Lögfræðideild og Sigurjón sérfræðingur í Fjárstýringu Landsbankans.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Verðbréfasíða í netbanka
24. jan. 2024
Viltu ná árangri með eignadreifingu?
Okkur er oft ráðlagt að dreifa eignum okkar til þess að draga úr sveiflum. Viðkvæðið „ekki setja öll eggin í sömu körfuna“ stendur fyrir sínu, en með því að dreifa áhættunni getum við varið okkur gegn ófyrirséðu tapi af stökum fjárfestingum.
18. jan. 2024
Hvernig er fjármálaheilsan?
Við upphaf nýs árs er mjög algengt að fólk byrji í heilsuátaki, enda oft ekki vanþörf á eftir margra vikna sykurát og óhóflega neyslu á mat og drykk. Það er upplagt að nota tækifærið til að velta líka fyrir sér fjármálaheilsunni og setja sér markmið um að bæta fjármálin.
16. jan. 2024
Hægt að spara stórfé með því að leggja bílnum
Svigrúmið til að skera niður föst útgjöld heimilisins þannig að virkilega muni um er oft lítið. Eitt liggur þó betur við höggi en flest annað, nefnilega hinn rándýri einkabíll!
Verðbréf í appi
4. jan. 2024
Þetta er gott að vita áður en þú kaupir í sjóði
Fjárfesting í verðbréfa- og fjárfestingarsjóðum er vinsæl leið til að ávaxta sparifé. Ef þú ert að velta fyrir þér að setja sparnaðinn þinn, eða hluta af honum, í sjóð er gott að þekkja nokkur lykilhugtök.
20. des. 2023
Hvað á að borga fyrir barnapössun?
Stundum þurfa foreldrar að skreppa eða geta ekki sótt börn á réttum tíma vegna vinnu eða náms. Frí í skólum eru líka lengri en sumarfrí foreldra og sumarnámskeið eru yfirleitt styttri en vinnudagur. Því þarf stundum að redda pössun. En hvað á að borga á tímann fyrir barnapössun?
Rafræn greiðsla
10. nóv. 2023
Hvað kostar að taka skammtímalán og dreifa greiðslunum?
Til að bera saman kjör á skammtímalánum er ekki nóg að horfa á vextina eða vaxtaprósentuna eina og sér heldur þarf að taka allan kostnað inn í reikninginn, svo sem lántökugjöld og greiðslugjöld. Á lánum sem fela í sér greiðsludreifingu er algengt að kjörin jafngildi 30-44% ársvöxtum. Og það er slatti!
2. nóv. 2023
Vantar þig fimmhundruðkalla?
Ertu á leiðinni með barnið í bekkjarafmæli og þarft að útvega nokkra fimmhundruðkalla í snatri? Við hjálpum þér að finna þá.
Netbanki
15. sept. 2023
Hægt að lækka eða komast hjá þjónustugjöldum
Þú borgar ekkert fyrir grunnþjónustu í appinu og netbankanum og þú getur komist hjá því að greiða þjónustugjöld eða lækkað þau með því að velja ódýrari eða gjaldfrjálsar þjónustuleiðir sem eru í boði hjá Landsbankanum.
Ungt fólk
8. sept. 2023
Hvað breytist við að verða fjárráða?
Þegar þú verður fjárráða berð þú ábyrgð á peningunum þínum og viðskiptasögu. Við þessi tímamót er gott að staldra við, kynna sér mikilvæg atriði um fjármálin sín og fá sem besta yfirsýn yfir hlutina.
5. sept. 2023
Hvaða áhrif hafa vaxtahækkanir á lánin mín?
Hærri stýrivextir leiða til þess að vextir og mánaðarleg greiðslubyrði á lánum sem eru með breytilega vexti hækka. Þetta á meðal annars við um neytendalán á borð við yfirdrátt og greiðsludreifingu á kreditkortum en mestu munar þó yfirleitt um íbúðalánin.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur