Hvað kost­ar að taka vaxta­laus lán?

Stundum er auglýst að neytendur geti fengið vaxtalaus lán við kaup á dýrari hlutum og tækjum. Ýmiss kostnaður fellur oftast til við lántökuna. Þegar upp er staðið er því lítill eða enginn munur á hvort lánið beri vexti eða ekki.
Þvottavélar í verslun
7. nóvember 2018

Í þessum pistli er tekið dæmi um vaxtalaust lán að fjárhæð 600.000 krónur til sex mánaða. Lántökugjald er 3,5%. Seðilgjald er 250 krónur sem þarf að greiða í hvert skipti sem greitt er af láninu, þ.e. einu sinni í mánuði eða alls sex sinnum. Kostnaður við að taka lánið er því alls 22.500 krónur.

Bera þarf saman árlega hlutfallstölu kostnaðar

Þessi kostnaður er í raun sambærilegur við vaxtakostnað. En hverjir eru þá vextirnir af þessu vaxtalausa láni? Til að reikna það út þarf að reikna út árlega hlutfallstölu kostnaðar (ÁHK). Árleg hlutfallstala kostnaðar felur í sér allan kostnað lántakandans vegna lántökunnar, þ.e. vexti, lántökugjald, seðilgjöld og annan fastan kostnað. Með því að bera saman ÁHK er hægt að sjá hvaða lánsform er hagstæðast hverju sinni.

Í dæminu hér að ofan kemur í ljós að árleg hlutfallstala kostnaðar af vaxtalausa láninu er 14%. Til samanburðar má benda á að hæstu yfirdráttarvextir eru 12% og ÁHK af því yfirdráttarláni er 12,7%. Yfirdráttarlánið ber vissulega vexti en á hinn bóginn leggst enginn annar kostnaður ofan á það, þ.e. hvorki lántökugjald né seðilgjald. Yfirdrátturinn er því ódýrari en vaxtalausa lánið sem tekið var sem dæmi.

Árleg hlutfallstala kostnaðar sýnir raunverulegan kostnað lántakandans af hvers konar lánsformi. Af ofangreindu er ljóst að vaxtalaust lán er ekki endilega ódýrasta lánið. Að mínu mati getur því verið villandi að tala um vaxtalaus lán nema ljóst sé að enginn eða lítill kostnaður, hvorki gjöld né vextir, leggist ofan á lánsfjárhæðina.

Sparnaður og varasjóður

Að því sögðu er rétt að minna á að ef ekki er brýn nauðsyn að kaupa eitthvað, þá er alltaf hagkvæmast að spara að fullu eða að hluta fyrir kaupunum og lækka þannig þá fjárhæð sem þarf að taka að láni. Sú vísa er heldur aldrei of oft kveðin að sparnaður borgar sig. Ef fólk hefur tök á borgar sig að eiga smávegis varasjóð sem nýta má ef kaupa þarf stærri og dýrari hluti. Stundum er hins vegar ekki hægt að komast hjá því að taka skammtímalán. Þá er rétt að velta því vandlega fyrir sér hvers konar skammtímalán koma best út en fjallað er um skammtímalán í öðrum pistli á Umræðunni.

Að lokum má benda á þá góðu reglu að þegar lokið er við að greiða upp lán er gott að halda áfram að greiða samsvarandi fjárhæð í reglubundinn sparnað. Sparnaðurinn getur farið í að greiða aukalega inn á önnur lán, leggja inn á sparireikning eða kaupa í verðbréfasjóði, allt eftir því hvað hentar hverju sinni.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Fjölskylda við rafmagnsbíl
20. maí 2024
Ertu að hugsa um að kaupa rafbíl?
Kaupverð og rekstrarkostnaður vega þungt í ákvarðanatöku um bílakaup en umhverfis- og samfélagsábyrgð skipta okkur flest æ meira máli. Til viðbótar við gerð, lit og stærð þarf að velja á milli orkugjafa, en rafbílar eru að hasla sér völl í öllum stærðarflokkum fólksbíla. Þannig eru nú til fjölmargar rafbílategundir í öllum flokkum sem mætt get fjölbreyttum þörfum neytenda. Allir ættu því að geta fundið eitthvað við sitt hæfi.
Íbúðir
8. maí 2024
Getur borgað sig að festa vexti þegar þeir eru svona háir?
Þau sem festu vexti á óverðtryggðum íbúðalánum þegar vextir voru sem lægstir, sjá nú fram á að greiðslubyrðin af lánunum muni hækka verulega þegar vextirnir losna. Margar leiðir eru færar til að lækka greiðslubyrði af íbúðalánum og ein þeirra er að festa vextina. En getur það borgað sig þegar vextir eru svona háir og fara vonandi lækkandi?
Lyftari í vöruhúsi
8. maí 2024
Verðbólgan á allra vörum - nokkur lykilatriði til að hafa á hreinu
Verðbólga, stýrivextir, verðbólguvæntingar og gengi. Hvað þýða þessi hugtök og af hverju skipta þau máli?
Ungt fólk
5. apríl 2024
Hvað breytist við að verða fjárráða?
Þegar þú verður fjárráða berð þú ábyrgð á peningunum þínum og viðskiptasögu. Við þessi tímamót er gott að staldra við, kynna sér mikilvæg atriði um fjármálin sín og fá sem besta yfirsýn yfir hlutina.
Stúlkur á hlaupahjólum
15. mars 2024
Hvað á að gera við fermingarpeninginn?
Áður voru fermingargjafir oft eigulegir gripir sem hjálpuðu fermingarbarninu inn í nýtt tímabil ævinnar – skatthol, pennar, orðabækur, merkileg skáldverk, hljómtæki, tjöld, armbandsúr eða ferðatöskur.
Hjón úti í náttúru
12. mars 2024
Það gæti borgað sig að spara í sjóðum ef þú færð greiðslur frá TR
Þau sem fá greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins hafa mörg hver rekið sig á að fjármagnstekjur umfram ákveðna fjárhæð geta skert greiðslurnar. Það er eðlilegt að spyrja sig hvaða leiðir séu bestar fyrir sparnaðinn, sérstaklega eftir að vextir tóku að hækka, og hvernig best er að haga sparnaði með tilliti til fjármagnstekna.
Verðbréfasíða í netbanka
24. jan. 2024
Viltu ná árangri með eignadreifingu?
Okkur er oft ráðlagt að dreifa eignum okkar til þess að draga úr sveiflum. Viðkvæðið „ekki setja öll eggin í sömu körfuna“ stendur fyrir sínu, en með því að dreifa áhættunni getum við varið okkur gegn ófyrirséðu tapi af stökum fjárfestingum.
18. jan. 2024
Hvernig er fjármálaheilsan?
Við upphaf nýs árs er mjög algengt að fólk byrji í heilsuátaki, enda oft ekki vanþörf á eftir margra vikna sykurát og óhóflega neyslu á mat og drykk. Það er upplagt að nota tækifærið til að velta líka fyrir sér fjármálaheilsunni og setja sér markmið um að bæta fjármálin.
16. jan. 2024
Hægt að spara stórfé með því að leggja bílnum
Svigrúmið til að skera niður föst útgjöld heimilisins þannig að virkilega muni um er oft lítið. Eitt liggur þó betur við höggi en flest annað, nefnilega hinn rándýri einkabíll!
Verðbréf í appi
4. jan. 2024
Þetta er gott að vita áður en þú kaupir í sjóði
Fjárfesting í verðbréfa- og fjárfestingarsjóðum er vinsæl leið til að ávaxta sparifé. Ef þú ert að velta fyrir þér að setja sparnaðinn þinn, eða hluta af honum, í sjóð er gott að þekkja nokkur lykilhugtök.
Vefkökur

Með því að smella á „Leyfa allar“ samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur