Sjá nánar

Tilgangur skjalaábyrgða (e. documentary credits) er að stuðla að greiðu uppgjöri á milli seljanda og kaupanda. Ábyrgðin felur í sér að seljandi getur verið viss um að fá sína greiðslu, að uppfylltum skilmálum, og kaupandi fær í hendurnar nauðsynleg skjöl til að geta leyst út vöruna.

Ferlið

Þegar við höfum móttekið ábyrgðarumsókn frá viðskiptavini, samþykkt hana og kaupandi hefur sett fram umbeðnar tryggingar, sendum við ábyrgðina með SWIFT-skeyti til tilkynningarbanka sem síðan tilkynnir hana áfram til seljanda.

Skjöl og greiðslur vegna viðskiptanna sem ábyrgðin er grundvölluð á fara í gegnum viðskiptabanka kaupanda og seljanda. Þegar banki gefur út ábyrgð felur það í sér að hann, fyrir hönd kaupanda, tekur að sér að greiða þeim banka er seljandi tilnefnir ákveðna fjárhæð.

Skilyrði fyrir greiðslu á grundvelli skjalaábyrgðar eru að seljandi framvísi nauðsynlegum skjölum varðandi sendingu vörunnar til kaupanda. Kaupandi ákveður í samráði við seljanda hvaða skjölum þurfi að framvísa og hvernig þau skuli gefin út. Það er hluti af skilmálum ábyrgðarinnar.

Bankar bera ekki ábyrgð á öðru en því sem tekið er fram í skilmálum ábyrgðar/ábyrgðarumsóknar. Það þýðir að bankar horfa eingöngu á skjölin sem liggja til grundvallar. Samningar á milli kaupanda og seljanda að öðru leyti eru bönkunum óviðkomandi.

Ábyrgðaraðilar skjalaábyrgða

• Kaupandi (applicant)
• Banki kaupanda (útgáfubanki - issuing bank)
• Banki seljanda (tilkynningarbanki - advising bank)
• Seljandi (beneficiary)

Tilgangur efndaábyrgða (e. guarantees) er að tryggja ábyrgðarþegum greiðslur ef umsækjandi efnir ekki skyldur sínar samkvæmt undirliggjandi samningum/viðskiptum.

Ferlið

Þegar við höfum móttekið ábyrgðarumsókn frá viðskiptavini, samþykkt hana og umsækjandi hefur sett fram umbeðnar tryggingar, sendum við ábyrgðina til ábyrgðarþega eða með SWIFT-skeyti (á aðeins við um erlendar ábyrgðir) til tilkynningarbanka sem síðan tilkynnir hana áfram til ábyrgðarþega.

Komi til þess að umsækjandi efnir ekki skyldur sínar samkvæmt undirliggjandi samningum/viðskiptum, getur ábyrgðarþegi gert  kröfu á Landsbankann um greiðslu, allt að fjárhæð ábyrgðarinnar, og samkvæmt skilmálum hennar. Slíkar kröfur þurfa að vera skriflegar og undirritaðar og þeim þarf að fylgja yfirlýsing ábyrgðarþega um að ábyrgðarumsækjandi hafi ekki staðið við gerða samninga.

Helstu tegundir efndaábyrgða:

• Ábyrgðir vegna vöru- og þjónustuviðskipta
• Verkábyrgðir (e. performance bonds)
• Húsaleiguábyrgðir
• Fiskmarkaðsábyrgðir
• Tilboðstryggingar (e. bid bonds)
• Ábyrgðir vegna sérstakrar skráningar á virðisaukaskattskrá við byggingarframkvæmdir
• Ábyrgðir vegna ferðaskrifstofuleyfa
• Ábyrgðir vegna aðflutningsgjalda sem veittur er gjaldfrestur á
• Ábyrgðir til handa öðrum lánastofnunum, sveitarfélögum og ríkissjóði

Skjalainnheimtur (e. documentary collections) henta vel í þeim tilfellum þar sem ekki er komin nægjanleg reynsla á viðskiptasambandið en seljandi fer þó ekki fram á bankaábyrgð fyrir greiðslu.

Seljandi getur verið viss um að skjöl, þar á meðal farmskjöl, eru ekki afhent kaupanda nema gegn greiðslu á andvirði þess selda eða samþykki á víxli, allt eftir samningum á milli kaupanda og seljanda.

Ferlið

Við sölu á vöru og/eða þjónustu milli landa geta seljendur nýtt sér þjónustu Landsbankans við að innheimta söluandvirði vörunnar/þjónustunnar í formi skjalainnheimta (e. documentary collections).

Seljandi sendir þá flutningsskjöl til okkar, annað hvort sjálfur eða felur sínum viðskiptabanka að gera það. Viðskiptabanki kaupanda má þá aðeins afhenda kaupanda skjölin gegn greiðslu eða samþykki á víxli, allt eftir fyrirmælum seljanda.

Innflutningur

Flutningsskjöl berast bankanum frá útlöndum, annað hvort frá banka eða beint frá seljanda. Með sendingunni fylgir fyrirmælabréf um hvernig skuli meðhöndla skjölin og hvernig ráðstafa á greiðslunni.

Útflutningur

Bankinn tekur að sér fyrir hönd viðskiptavinar/seljanda að innheimta hjá kaupanda andvirði útfluttra vörusendinga. Þá afhendir seljandi bankanum reikninga sem innheimta á, ásamt öðrum skjölum sem hann vill láta fylgja með til erlenda bankans. Auk vörureiknings (e. invoice) eru það yfirleitt farmskjöl og t.d. gæðavottorð, EUR 1 og heilbrigðisvottorð. Innheimtubeiðni/fyrirmælabréf fylgir frá viðskiptavini, þar sem hann gefur upp með hvaða hætti eigi að meðhöndla innheimtuna og hverjir séu skilmálar um afhendingu skjalanna.