Líf­ið eft­ir vinnu

Sumir kjósa af ýmsum ástæðum að hætta að vinna snemma á ævinni á meðan aðrir vilja helst aldrei hætta. Bilið milli þess þegar fólk hættir störfum og hvenær það telst aldrað breikkar stöðugt. Mikilvægt er að huga tímanlega að lífeyrismálum, því lífeyrir hefur mikil áhrif á það svigrúm sem fólk hefur til að njóta lífsins eftir starfslok og gefur svigrúm til að hætta fyrr að vinna.
Eldri hjón drekka kaffi
23. janúar 2020

Fyrir marga geta árin eftir að störfum lýkur verið tími til að sinna hugðarefnum og njóta uppskeru starfsævinnar. Fólk hefur meiri sveigjanleika en áður til að velja hvenær það hættir störfum og hvernig það hagar lífeyrissparnaði. Hægt er að byrja að taka út séreignarsparnað við sextugt en sömuleiðis má bíða með töku ellilífeyris til sjötugs og jafnvel lengur. Það sem fólk vill taka sér fyrir hendur er ólíkt, sumir vilja sem minnstu breyta, aðra dreymir um að ferðast og sjá heiminn eða sinna áhugamálunum sínum.

Laun geta lækkað um allt að helming þegar fólk hættir að vinna og fer á eſtirlaun. Til að vega á móti því má t.d. nýta séreignarsparnað til að halda sömu ráðstöfunartekjum fyrstu árin eſtir starfslok.

Samspil skyldulífeyrissparnaðar, séreignarsparnaðar, annars sparnaðar og eigna sem fólk byggir upp yfir ævina skapar svigrúm til að njóta efri áranna sem best. Valkostirnir, bæði við inngreiðslur og útgreiðslur sparnaðar, eru hins vegar margir og það borgar sig að kynna sér þá vel svo sparnaðurinn uppfylli markmið hvers og eins.

Margir geta valið sér lífeyrissjóð

Öllum launþegum og sjálfstætt starfandi aðilum ber að greiða í lífeyrissjóð. Launþegi greiðir 4% af launum sínum í skyldulífeyrissparnað en vinnuveitandi yfirleitt 11,5% til viðbótar eða samtals 15,5%. Stór hluti launþega getur valið í hvaða lífeyrissjóð þeir greiða en sumar starfsstéttir eru bundnar tilteknum lífeyrissjóðum vegna kjarasamninga. Sjóðirnir eru ólíkir og því mikilvægt að kynna sér þá möguleika sem í boði eru.

Hjá flestum lífeyrissjóðum rennur allur eða meirihluti skyldulífeyrissparnaðarins í samtryggingu. Samtrygging er ekki eign heldur réttindi sem tryggja fastar mánaðarlegar greiðslur út ævina.

Þú getur byggt upp séreign með skyldulífeyrissparnaðinum

Sumir lífeyrissjóðir, þar á meðal Íslenski lífeyrissjóðurinn, bjóða þann kost að greiða hluta af skyldulífeyrissparnaði í séreign sem ella hefði runnið í samtryggingu. Kostirnir við það eru margir. Séreignin er þín eign, hún safnast upp og henni má ráðstafa að eigin vild eſtir að hún losnar. Hún erfist við fráfall og er ekki aðfararhæf ef til gjaldþrots kemur.

Margir kjósa einnig að byggja upp séreign með viðbótarlífeyrissparnaði, sem getur numið allt að 6% af launum þegar 2% mótframlag vinnuveitanda er talið með. Séreignarhluti skyldulífeyrissparnaðar ásamt viðbótarlífeyrissparnaði (séreignarsparnaði) getur numið umtalsverðum hluta tekna þinna og orðið að mikilvægum sjóði sem tryggir þér aukin lífsgæði eſtir sextugt.

Hefðbundin leið

Í hefðbundnum sameignarsjóði rennur allur skyldusparnaðurinn í samtryggingu. Lífeyrisþeginn öðlast þá réttindi í samræmi við greiðslur sem tryggja fasta upphæð í tekjur út ævina. Réttindin erfast ekki og einungis er hægt að byggja upp séreign með viðbótarlífeyrissparnaði.

Blönduð leið

Í blandaðri leið Íslenska lífeyrissjóðsins er leitað jafnvægis milli samtryggingar og séreignar. Skyldusparnaður skiptist þá í 8% sem renna í sameign og 7,5% sem greidd eru í frjálsa séreign. Með viðbótarlífeyrissparnaði getur séreignarsparnaður numið allt að 13,5% af launum. Þessi leið er sú sem flestir viðskiptavinir Íslenska lífeyrissjóðsins velja.

Séreignarleið

Í séreignarleið Íslenska lífeyrissjóðsins er mikil áhersla lögð á séreignarsparnað. 4,3% launa renna í samtryggingu, 4,7% í bundna séreign, sem erfist og er til ráðstöfunar frá 70 ára aldri. 7,5% eru greidd í frjálsa séreign sem er laus við sextugt. Með viðbótarlífeyrissparnaði getur séreignarsparnaður numið alls 18,2% af launum. Í þessari leið hefjast greiðslur úr samtryggingu ekki fyrr en við 80 ára aldur.

Séreignarsparnaður eykur ráðstöfunartekjur eftir sextugt

Séreignarsparnaði má ráðstafa að vild eftir að hann losnar. Margir kjósa t.d. að nýta hann til að halda sömu tekjum fyrstu árin eſtir starfslok eða til að hætta störfum áður en eftirlaunaaldri er náð.

Séreign

Útgreiðslur og samspil séreignarsparnaðar og samtryggingar hafa mikil áhrif á fjárhagslegt svigrúm eſtir starfslok. Frjálsan séreignarsparnað má t.d. nýta til að hætta vinnu um sextugt og/eða til að tryggja óbreyttar tekjur fyrstu árin eſtir að taka lífeyris hefst. Hægt er að flýta eða seinka töku samtryggingarlífeyris og hækka þá eða lækka mánaðarlegar greiðslur í samræmi.

Réttindi tapast ekki þótt skipt sé um lífeyrissjóð

Þegar skipt er um lífeyrissjóð má óska eftir flutningi á séreignarsparnaði. Samtryggingarhlutinn verður eftir í gamla sjóðnum og ávaxtast þar. Þetta hefur engin áhrif á þá útgreiðslu sem þú færð þegar kemur að því að fá greitt úr lífeyrissjóðnum. Algengt er að fólk eigi réttindi í fleiri en einum sjóði. Það er góð regla að fara vel yfir öll yfirlit og fylgjast með réttindum þínum.

Fylgstu með stöðunni

Viðskiptavinir Íslenska lífeyrissjóðsins hafa alltaf aðgang að réttindum sínum og stöðu sparnaðar í netbanka Landsbankans og Landsbankaappinu. Einnig er hægt að sækja um og breyta um ávöxtunar- og útgreiðsluleiðum á sjóðfélagavef Landsbankans.

Það borgar sig að fá góða ráðgjöf

Ráðgjafar Landsbankans veita allar upplýsingar og fræðslu um lífeyrissparnað. Á vef Landsbankans, og á vef Íslenska lífeyrissjóðsins má finna gagnlegar upplýsingar um lífeyrismál, helstu leiðir, ávöxtun og kosti Íslenska lífeyrissjóðsins.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Mosfellsbær
28. des. 2020

Ertu að flytja til landsins og vantar bankareikning?

Það er ekki flókið að stofna bankareikning, jafnvel þótt þú sért nýkomin/-inn til landsins. Til þess að stofna til viðskipta við banka á Íslandi þarftu að vera með íslenska kennitölu. Ef þú ert ekki með kennitölu er fyrsta skrefið að stofna kennitölu hjá Þjóðskrá Íslands.
Ungir menn að ræða málin
28. des. 2020

Hvað breytist við að verða fjárráða?

Á átjánda afmælisdeginum þínum verður þú sjálfráða, sem þýðir að þú ræður þér næstum að öllu leyti sjálf/ur. Á sama degi verður þú líka fjárráða, sem þýðir að þú hefur full yfirráð yfir peningunum þínum sem áður voru að mestu leyti á ábyrgð foreldra eða forráðamanna.
Fjórir krakkar, tveir í forgrunni og tveir að klifra í bakgrunni
28. des. 2020

Bankaþjónusta fyrir börn og unglinga

Þegar börn verða níu ára geta þau, með samþykki foreldra eða forráðamanns, fengið debetkort og skoðað bankareikninginn sinn í appi og netbanka. Ýmis bankaþjónusta er í boði fyrir börn og unglinga og skýrar reglur gilda um fjármál þeirra.
Fjölskylda í göngutúr
27. mars 2020

Hvað geri ég ef tekjurnar lækka skyndilega?

Ef fólk verður fyrir óvæntum tekjumissi eða tekjulækkun er mikilvægt að bregðast hratt við, s.s. með því að reyna að minnka útgjöld. Ýmis úrræði og lausnir eru í boði.
4. sept. 2019

Ungt fólk og peningar

Á ungt fólk að hugsa um sparnað? Pétur Kiernan, fjölmiðlamaður og nemi í fjármálaverkfræði, hefur kynnt sér ungt fólk og peninga með því að ræða við nokkur ungmenni og fá ráðgjöf hjá sérfræðingi Landsbankans.
Reykjavíkurtjörn
11. des. 2018

Að hverju þarf að huga við skiptingu dánarbúa?

Starfsfólk Landsbankans er oft beðið um aðstoð og upplýsingar við meðferð og frágang dánarbúa. Eðli málsins samkvæmt geta þessi mál verið viðkvæm og flókin. Strangar reglur gilda um meðferð dánarbúa og bankinn getur aðeins veitt upplýsingar ef öllum formsatriðum hefur verið fylgt.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur

Tryggja virkni vefsins

Greina notkun svo við getum mælt og aukið gæði vefsins

Notaðar til að birta persónubundnar auglýsingar

Nánar um vefkökur