Sér­eign­ar­sparn­að­ur not­að­ur til að spara fyr­ir fyrstu íbúð

Ein hagstæðasta leiðin til að spara fyrir útborgun fyrir fyrstu íbúð er að skrá sig í séreignarsparnað því slíkan sparnað er hægt að nota skattfrjálst til útborgunar.
fjölskylda
16. nóvember 2018

Í huga margra, sérstaklega af yngri kynslóðinni, eru kaup á fyrstu íbúð nánast óyfirstíganlegt verkefni, enda er húsnæðisverð hátt. Yfirleitt er aðeins hægt að fá 85% af kaupverði íbúða að láni og afganginn þarf að útvega með öðrum hætti, annað hvort með því að spara eða fá aðstoð frá ættingjum eða öðrum.

Óhætt er að fullyrða að ein hagstæðasta leiðin til að spara fyrir útborgun í íbúð er að nota séreignarsparnað. Ekki er nóg með að slíkan sparnað er hægt að nota skattfrjálst til að greiða inn á íbúð heldur fæst líka framlag frá vinnuveitanda sem aðeins skilar sér ef launþeginn er skráður í séreignarsparnað. Skráning í slíkan sparnað jafngildir í raun kauphækkun. Það sem gerir séreignarsparnaðinn svona einstaklega góða sparnaðarleið er því tvennt. Annars vegar að enginn skattur er greiddur af þeim hluta launanna sem renna inn í séreignarsparnaðinn ef hann er nýttur til að kaupa íbúð. Hins vegar vegna þess að launagreiðandinn leggur til verulegan hluta af upphæðinni sem sparast. Í raun má því segja að bæði ríkið og vinnuveitandinn hjálpi til við íbúðarkaupin.

Hægt að safna fyrst og borga svo inn á lán

Einstaklingar sem ekki hafa áður keypt íbúð geta notað séreignarsparnað sinn til að safna fyrir útborgun eða nýta greiðslu inn á lán sem tryggð eru með veði í íbúðinni sem keypt er. Báða kostina má nýta á tíu ára tímabili. Þannig er mögulegt að safna fyrir útborgun í t.d. fimm ár og greiða svo inn á húsnæðislán í önnur fimm ár. Einnig er heimilt að safna fyrst, kaupa íbúð og greiða inn á lán, selja íbúðina, safna séreignarsparnaði og kaupa nýja íbúð innan árs frá því að fyrri íbúðin var seld.

Umsókn og ráðstöfun

Fyrsta skrefið til að safna fyrir íbúð með þessum hætti er að skrá sig í séreignarsparnað. Þegar svo kemur að úttekt á uppsöfnuðum iðgjöldum vegna kaupa á fyrstu íbúð þarf að senda rafræna umsókn um slíka ráðstöfun séreignarsparnaðar hjá ríkisskattstjóra innan tólf mánaða frá undirritun kaupsamnings. Sama gildir um ráðstöfun iðgjalda inn á húsnæðislán.

Séreignarsparnaður til húsnæðiskaupa

Einstaklingar mega nýta 500.000 krónur af séreignarsparnaði sínum á ári skattfrjálst til útborgunar í fyrstu íbúð en hjón og sambýlisfólk geta nýtt samtals eina milljón króna. Um er að ræða allt að 4% af launum frá launþega eða að hámarki 333.000 kr. og 2% frá launagreiðanda eða að hámarki 167.000 kr. Hámarksheimildin á því tíu ára tímabili sem heimildin gildir nemur því fimm milljónum króna hjá einstaklingi og tíu milljónum króna hjá hjónum og sambúðafólki. Til að fullnýta heimildina þurfa mánaðarlaun einstaklings að nema a.m.k. 694.000 krónum; í tilviki hjóna eða sambúðarfólks þurfa mánaðarlaun hvors aðila að nema a.m.k. 694.000 krónum.

Séreignarsparnaður greiddur inn á lán

Sambærilegar reglur gilda þegar séreignarsparnaður er nýttur skattfrjálst til greiðslu inn á lán. Þannig má nýta sparnaðinn í allt að tíu ár til að greiða inn á húsnæðislán sem tryggð eru með veði í fyrstu íbúð viðkomandi.

Reglubundinn sparnaður færir þig hraðar að markinu

Fyrir marga duga framangreindar leiðir um nýtingu séreignarsparnaðar til húsnæðiskaupa e.t.v. skammt. Hjá mörgum verður séreignarsparnaðurinn aldrei annað en hluti þeirrar fjárhæðar sem safna þarf í útborgun fyrstu íbúðar og því er nauðsynlegt að huga að öðrum sparnaði samhliða. Með því að leggja reglulega fyrir, til viðbótar við séreignarsparnað, myndast samlegðaráhrif sem geta stytt tímann sem það tekur að safna fyrir íbúð umtalsvert. Með forsjálni, skipulagningu og viðbótarframlagi verður draumurinn um eigið húsnæði kannski ekki svo fjarlægur eftir allt saman.

Ólafur Páll Gunnarsson er framkvæmdastjóri Íslenska lífeyrissjóðsins.

Þú gætir einnig haft áhuga á
28. apríl 2021

Hvað þarf að hafa í huga við fyrstu fasteignakaup?

Kaup á fyrstu fasteign eru mikil tímamót í lífi okkar flestra. Kaupin geta verið vandasöm og þau geta valdið verulegu stressi, enda er yfirleitt um að ræða mestu fjárfestingu sem við ráðumst í. Gott er að brynja sig með upplýsingum og skoða eftirfarandi atriði áður en haldið er af stað.
Íbúðir
23. feb. 2021

Hvort borgar sig að leigja eða kaupa?

Ég hef nokkrum sinnum áður skrifað greinar hér á vefinn um þessa spurningu. Alltaf hefur niðurstaðan verið sú að það hafi verið hagstæðara að kaupa en leigja. Á árinu 2020 þróaðist kaup- og leiguverð með misjöfnum hætti hér á landi. Kaupverð hækkaði töluvert en leiguverð lækkaði. Það er því tímabært að rifja þessa umfjöllun upp miðað við nýjustu tölur.
28. des. 2020

Ert þú að hefja framkvæmdir?

Hvort sem þú ætlar að stækka pallinn, setja kvistglugga á risið, byggja sumarhús eða jafnvel nýtt íbúðarhús er fyrsta skrefið að gera raunhæfa verk- og kostnaðaráætlun.
Viðhald íbúðahúsnæðis
6. júlí 2020

Hvort borgar sig að leigja eða kaupa?

Stundum eru notaðar einfaldar aðferðir til þess að meta hvort hagstæðara sé að leigja eða kaupa húsnæði. Þá er markaðsverði eignarinnar oft stillt upp á móti ársleigu reiknað á fermetra.
Fjölskylda heima í stofu
20. maí 2020

Er endurfjármögnun skynsamlegur kostur fyrir mig?

Margir geta haft hag af því að endurfjármagna lánin en ýmislegt þarf að hafa í huga þegar endurfjármögnun er skoðuð.
Fjölbýlishús
19. okt. 2018

Hvort er hagstæðara að taka verðtryggt eða óverðtryggt lán?

Flest þeirra sem taka fasteignalán eða eru að hugsa um að endurfjármagna eldri lán velta því fyrir sér hvort hagstæðara sé að taka verðtryggt eða óverðtryggt lán.
Stúdentagarðar
12. okt. 2018

Að leigja eða kaupa - hvort er betra?

Kannanir sýna að nær allir vilja eiga þak yfir höfuðið en flestir sem eru á leigumarkaði segjast vera þar af illri nauðsyn. En hvort borgar sig betur, að kaupa eða leigja?
Kranar á byggingarsvæði
11. okt. 2018

Hvað þarftu til að kaupa fyrstu íbúðina?

Skortur er á íbúðum fyrir ungt fólk á viðráðanlegu verði. Fasteignaverð hefur stórhækkað og kaupendur að fyrstu íbúð þurfa annað hvort að eiga nokkrar milljónir króna í sparifé eða fá hjálp frá fjölskyldu eða öðrum til að geta keypt íbúð.
Blokkir í Skuggahverfi
20. jan. 2017

Miklu munar á leiguverði eftir hverfum og landshlutum

Þjóðskrá Íslands sendir mánaðarlega út upplýsingar um leiguverð sem eru byggðar á þinglýstum leigusamningum um húsaleigu. Niðurstaðan er sýnd sem leiga á hvern fermetra fyrir tveggja, þriggja og fjögurra til fimm herbergja íbúðir víða um land.
Skólavörðustígur í Reykjavík
19. jan. 2017

Er útilokað að eignast fyrstu fasteign?

Á síðustu árum hefur sú skoðun verið áberandi í umræðu um fasteignamarkað að nú sé mun erfiðara fyrir ungt fólk að eignast sína fyrstu fasteign en áður var.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur