Veikt lyk­il­orð er eins og ólæst­ar úti­dyr

Traust og örugg lykilorð eru enn einfaldasta vörnin gegn netsvikum en samt sem áður velja margir sér lykilorð af kæruleysi. Í þessum pistli verður fjallað um öryggi lykilorða og leiðir til að velja sér traust lykilorð sem (tiltölulega) auðvelt er að leggja á minnið. Málefnið er brýnt því flest bendir til þess að netsvik færist mjög í vöxt.
25. apríl 2017 - Landsbankinn

Á netinu höldum við utan um fjármálin, geymum ljósmyndir og skjöl, tengjumst vinum og venslafólki, við verslum og ýmislegt fleira. Lykilorð að vefsíðum veita aðgang að persónulegum og fjárhagslegum upplýsingum sem enginn vill að liggi á glámbekk. Að velja sér lélegt lykilorð er eins og að sleppa því að læsa útidyrunum þegar farið er að heiman. Kæruleysi í þessum efnum er þó býsna algengt því samkvæmt bandarísku alríkislögreglunni (FBI) eru þrjú algengustu lykilorðin í Bandaríkjunum þessi:

  • 12345
  • 123456
  • 12345678

Miðað við upplýsingar sem liggja fyrir um lykilorðanotkun á Norðurlöndum má leiða að því líkum að margir hérlendis noti lykilorð á borð við „lykilord“ og „vinnan“. Algeng – en slæm – aðferð er að nota „qwerty“ og önnur mynstur á lyklaborðinu, s.s. lárétt, lóðrétt og skáhallt. Þegar kemur að því að uppfæra lykilorðið er mynstrinu einfaldlega hliðrað um einn reit til hliðar og „qwerty“ verður að „wertyu.“ Hakkarar vita vel af þessari tilhneigingu og þeir sem nota lykilorð sem þessi liggja því vel við höggi.

Ekki nota sama lykilorðið fyrir margar síður

Verðmætustu upplýsingarnar fyrir hakkara eru aðgangsorð að netbönkum og verslunarsíðum. Samt leggja hakkarar mikið á sig til að stela kennitölum og lykilorðum að óöruggum vefsíðum, s.s. sölusíðum og spjalltorgum. Við fyrstu sýn blasir hagnaðarvonin ekki við – hvað eiga hakkarar að gera við aðgangsupplýsingar að vefsíðum sem fólk notar ekki til að stýra fjármálum eða geyma viðkvæmar upplýsingar, kortanúmer eða annað slíkt? Ástæðan er einföld. Það eru góðar líkur á því að fólk noti sömu lykilorðin á óöruggu vefsíðunum og í netbankanum sínum. Það er slæmt að nota veik lykilorð. Enn verra er að nota sama veika lykilorðið á mörgum vefsíðum. Ef hakkarar komast yfir lykilorð að einni síðu veldur það nokkurs konar dómínó-áhrifum þar sem hakkararnir reyna að nota lykilorðið á öllum vefsíðum sem þeir telja líklegt að þú sækir.

Veikt lykilorð grafík

Mikilvægt að skipta reglulega um lykilorð

Talið er að fimmtungur netverja noti enn sömu lykilorðin og fyrir áratug. Þá er talið að helmingur netverja noti enn sömu lykilorðin og fyrir fimm árum. Æskilegt er að skipta reglulega um lykilorð því reynslan sýnir að þau geta lekið út. Núorðið bjóða margar vefsíður upp á nokkurs konar styrkleikamælingu lykilorðsins þegar lykilorð er valið í fyrsta sinn. Þetta er góð þjónusta en er því miður ekki alls staðar í boði.

Dæmi:

Skref 1: Búum til lykilorðasetningu:
Hví í ósköpunum þarf ég að muna svona mörg lykilorð?

Skref 2: Fjarlægjum orðabilin:
Hvííósköpunumþarfégaðmunasvonamörglykilorð?

Skref 3: Veljum stuttan bút úr setningunni:
Íósköpun

Skref 4: Bætum tölustöfum og a.m.k. einum hástaf einhversstaðar inn:
íósKöpun73 (10 stafir með blöndu af bók- og tölustöfum, há- og lágstöfum).

Íslensku sértáknin gera hökkurum erfitt fyrir

Við á Íslandi erum heppin að í íslensku eru ýmis sértákn sem gerir erlendum hökkurum erfiðara fyrir. Eini gallinn er sá að á ferðalögum erlendis getur verið erfitt að finna íslenskt lyklaborð en ávinningurinn af auknu öryggi vegur það oftast upp.

Allt bendir til þess að tilraunum til netsvika muni fjölga umtalsvert næstu misseri og ár. Hakkarar reyna sífellt að finna nýjar leiðir til að stela aðgangsupplýsingum. Því er klókt að þekkja helstu hættur á netinu og þannig draga úr líkum á því að verða fórnarlamb netsvika.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Netöryggi
7. sept. 2022

Fræðsluefni um varnir gegn netsvikum

Við höfum tekið saman aðgengilegt fræðsluefni um hvernig hægt er að þekkja netsvik og verjast þeim.
8. júlí 2022

Mundu eftir netörygginu - líka þegar þú ert í fríi

Tilraunum til hvers kyns netsvika hefur fjölgað mikið og reynslan sýnir að þeim fjölgar á sumrin. Ástæðan er talin vera sú að netsvikarar vonast eftir því að þá sé fólk sé kærulausara og sé líklegra til að taka þátt í fölskum Facebook-leik, smella á hlekk í hugsunarleysi eða skoða ný „fjárfestingartækifæri“.
12. maí 2022

Ekki smella á hlekkinn – og ekki falla í gildruna

Notkun á tölvum og símum er stór hluti af okkar daglega lífi og því nauðsynlegt að vera meðvituð og upplýst um hætturnar sem leynast á netinu.
New temp image
8. mars 2022

Upptökur af fróðlegum fundi um netöryggismál

Landsbankinn stóð fyrir vel heppnuðum fundi um netöryggismál fimmtudaginn 3. mars 2022. Á fundinum var m.a. fjallað um hvernig skipulagðir glæpahópar beina spjótum sínum að einstaklingum og fyrirtækjum og hvernig verjast má atlögum þeirra.
2. mars 2022

Tinder-svindlarinn og hætturnar á netinu

Tilraunir til fjársvika á netinu aukast stöðugt og dæmi eru um að Íslendingar hafi tapað milljónum til svindlara á netinu. Oft er verið að spila með tilfinningar og góðmennsku fólks og mikilvægt að fólk þekki einkenni svikatilrauna, hvort sem þau beinast gegn þér eða þínum nánustu.
5. nóv. 2021

14 góð ráð til að auka öryggi í netverslun

Verslun á netinu er ekki hættulaus, tölvuþrjótar leggja mikið á sig til að stela greiðsluupplýsingum eða svíkja fé út úr fólki með öðrum hætti. Hér fyrir neðan eru nokkur einföld ráð til að minnka hættuna á netsvikum.
Netöryggi
4. nóv. 2021

Hvernig get ég varist kortasvikum?

Það er mjög mikilvægt að lesa vandlega öll skilaboð sem koma frá bankanum þínum, kortafyrirtækjum, þjónustuaðilum eða verslunum áður en þú gefur upp greiðsluupplýsingar eða samþykkir greiðslu. Með því að fara vandlega yfir skilaboðin getur þú dregið verulega úr hættunni á að verða þolandi kortasvika.
12. apríl 2021

Þekkt vörumerki notuð til að svíkja út peninga

Undanfarið hefur borið meira á tilraunum til svonefndra vörumerkjasvika sem ganga út á að villa um fyrir fólki með gylliboðum í nafni þekktra fyrirtækja og lokka það inn á vefsíður fjársvikara. Nýverið birtust færslur á Facebook með fölsuðum skjámyndum úr íslenskum bankaöppum, í einmitt þessum tilgangi.
8. okt. 2020

Fræðsla og umræða um netöryggi ber árangur

Þrátt fyrir að meira sé nú um tilraunir til hvers kyns netsvika falla færri í gildruna. Það sem af er árinu 2020 hefur fjársvikamálum á netinu, þar sem svikin takast og tjón verður, fækkað um helming miðað við sama tíma árið 2019. Við teljum að þróunin sé að mestu leyti fræðslu og umræðu um netöryggi að þakka en kórónuveirufaraldurinn hefur líka sín áhrif.
Ástarsvik tákn
11. sept. 2020

Brostið hjarta og tómt veski – varist ástarsvik á netinu

Í ástarsvikum stofna svikarar til falsks ástarsambands á netinu í þeim tilgangi að hafa fé af fórnarlömbunum. Þeir þykjast t.d. vera ungar konur í vanda eða særðir hermenn til að fá fólk til að bíta á agnið.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur