Þú get­ur byggt upp sér­eign með skyldu­líf­eyr­is­sparn­að­in­um

Í hugum margra er lítill munur á lífeyrissjóðum og þeirri þjónustu sem þeir bjóða upp á. Sú er þó ekki raunin og liggur munurinn m.a. í því að sumir lífeyrissjóðir bjóða fólki upp á þann kost að greiða hluta af skyldulífeyrissparnaði í séreign sem ella hefði runnið í samtryggingu. Séreignin erfist að fullu við fráfall sjóðsfélaga.
14. október 2021

Bæði launþegum og fólki sem starfar sjálfstætt ber að greiða í lífeyrissjóð. Launþegi greiðir 4% af launum sínum í skyldulífeyrissparnað en algengast er að launagreiðandi greiði 11,5% til viðbótar. Greiðslur í skyldlífeyrissparnað nema því samtals 15,5%. Í dag er staðan sú að stór hluti launþega getur valið í hvaða lífeyrissjóð þeir greiða. Þó binda kjarasamningar sumar starfsstéttir við tiltekna lífeyrissjóði og hafa sjóðfélagar í þeim tilvikum ekki val um hvert greitt er.

Til viðbótar við skyldulífeyrissparnaðinn getur launþegi ákveðið að greiða í séreignarsparnað (oft nefndur viðbótarlífeyrissparnaður). Algengast er að launþegi greiði 4% og á móti komi 2% framlag frá launagreiðanda. Hámarksiðgjald í séreignarsparnað er 6%.

Lífeyrissjóðirnir – ekki allir eins

Þótt ýmsir hópar séu bundnir við tiltekna lífeyrissjóði fer sá hópur stækkandi sem getur valið sér lífeyrissjóð. Síðarnefnda hópnum stendur ýmislegt til boða því uppbygging lífeyrissréttinda er ólík á milli sjóða. Munar þar mestu um þátt séreignar og samspil séreignar og samtryggingar í skyldulífeyrissparnaði.

Framfærsla fólks eftir að starfsævinni lýkur byggir jafnan á samspili fjögurra þátta. Allir þessir ólíku tekjustofnar skapa svigrúm til að njóta efri áranna sem best.

  1. Greiðslur frá almannatryggingum en þær eru tekjutengdar og taka mið af öðrum tekjum, launatekjum og tekjum úr lífeyrissjóðum.
  2. Tekjur úr samtryggingarhluta lífeyrissjóða. Hér geta greiðslurnar verið frá ýmsum sjóðum en þær skerðast aldrei vegna annarra tekna.
  3. Séreignarsparnaður sem erfist að fullu og skerðist ekki vegna annarra tekna.
  4. Annar sparnaður og eignir.

 Lífeyrissjóðirnir eru ólíkir og því mikilvægt að kynna sér þá möguleika sem í boði eru. Valkostirnir, bæði við inngreiðslur og útgreiðslur lífeyrissparnaðar í lífeyrissjóði, eru einnig margir og það borgar sig að kynna sér þá vel svo sparnaðurinn uppfylli þau markmið sem þú vilt stefna að.

Hluti af skyldulífeyrissparnaði getur runnið í séreign

Hjá flestum lífeyrissjóðum rennur allur eða meirihluti skyldulífeyrissparnaðarins í samtryggingu. Kosturinn við rík samtryggingarréttindi er sá að sjóðfélögum er tryggður lífeyrir út ævina. Á móti kemur að við fráfall sjóðfélaga eru réttindi erfingja oft takmörkuð, þ.e. makalífeyrir er aðeins greiddur í takmarkaðan tíma og barnalífeyrir einungis til barna undir 18 ára aldri. Iðgjöld og réttindi sjóðfélaga í samtryggingarsjóði sem fellur frá áður en að lífeyristaka hefst nýtast þannig aðeins að litlu leyti fyrir þá sem eftir standa. Hafa ber í huga að réttindi í samtryggingu minnka við lægri inngreiðslur.

Sumir lífeyrissjóðir, þar á meðal Íslenski lífeyrissjóðurinn, bjóða hins vegar þann kost að greiða hluta af skyldulífeyrissparnaði í séreign sem ella hefði runnið í samtryggingu. Kostirnir við það eru margir. Séreignin er eign sjóðfélagans en henni má ráðstafa að vild eftir að hún losnar við 60 ára aldur. Séreignin erfist við fráfall og er ekki aðfararhæf ef til gjaldþrots kemur. Þá hefur sjóðfélaginn jafnan meira um það að segja hvernig séreignin ávaxtast, þ.e. hvaða ávöxtunarleið er valin, ólíkt því sem gengur og gerist með samtryggingarréttindin.

Margir kjósa einnig að byggja upp séreign með séreignarsparnaði (viðbótarlífeyrissparnaði). Séreignarhluti skyldulífeyrissparnaðar ásamt séreignarsparnaði getur numið umtalsverðum hluta tekna hvers og eins og orðið að mikilvægum sjóði sem tryggir aukin lífsgæði eſtir sextugt.

Ólíkar þarfir og markmið

Þarfir fólks og staða í lok starfsævinnar eru af ýmsum toga. Þannig kjósa sum okkar að hætta að vinna snemma á ævinni til að geta notið lífsins sem lengst á meðan önnur vilja helst aldrei hætta að vinna. Þá finnst sumum réttast að safna í góðan séreignarsjóð sem erfist á meðan önnur vilja tryggja sér góð samtryggingarréttindi. Hvað sem öllu líður er mikilvægt að huga að lífeyrismálum því lífeyrissöfnun hefur mikil áhrif á það svigrúm sem við höfum til að geta notið lífsins eftir starfslok.

Nánari upplýsingar

Ráðgjöf um lífeyrismál

Nánar um skyldulífeyrissparnað hjá Íslenska lífeyrissjóðnum

Þú gætir einnig haft áhuga á
10. maí 2022

Fyrstu skrefin í verðbréfafjárfestingum

Áður en byrjað er að fjárfesta í verðbréfum er mikilvægt að hafa ákveðin lykilatriði á hreinu og vera meðvituð um áhættuna.
Evrópsk verslunargata
11. apríl 2022

Góð ráð um kortanotkun og greiðslur í útlöndum

Við mælum með að fólk greiði með snertilausum hætti þegar það er á ferðalagi erlendis, annað hvort með Apple Pay, kortaappinu eða með því að nota snertilausa virkni kreditkorta. Það er samt enn nauðsynlegt að taka kortin sjálf með í ferðalagið.
11. jan. 2022

Hvað þýða öll þessi fjármálaorð?

Áður en við förum að lesa okkur til um íbúðakaup eða mætum á fund með fjármálaráðgjafa getur verið gott að skoða hugtökin sem við munum lesa og heyra í samtalinu. Þannig getum við verið viss um að hafa þá undirstöðu sem við þurfum til að byggja skilning og taka raunverulega upplýstar ákvarðanir.
5. jan. 2022

Fimm leiðir til að setja sér fjárhagsleg markmið

Fjárhagsleg markmiðasetning er oft grunnurinn að því að önnur markmið geti orðið að veruleika. Hér á eftir fara nokkur ráð um hvernig gott er að bera sig að þegar þú setur þér fjárhagsleg markmið.
14. des. 2021

Valgreiðslur í netbankanum – hvaðan koma þær og til hvers eru þær?

Valgreiðslur (valkröfur) eru reikningar sem ekki þarf að greiða. Þær eru gjarnan stofnaðar af félagasamtökum eða stofnunum og oft í þeim tilgangi að afla styrkja til góðra málefna. Í appinu og netbankanum er hægt að fela valgreiðslur eða eyða þeim (og auðvitað greiða þær, ef vilji er til þess). Um þetta og aðra eiginleika valgreiðslna fjallar þessi grein.
7. okt. 2021

Hvernig getur sparnaður stuðlað að sjálfbærara samfélagi?

Loftslagsbreytingar, góðir stjórnarhættir og ábyrg nýting auðlinda jarðar eru aðeins nokkur viðfangsefni sjálfbærni, enda snertir hún á flestu sem við tökum okkur fyrir hendur.
Verðbréfasíða í netbanka
5. okt. 2021

Þetta er gott að vita áður en þú kaupir hlutabréf

Áður en fjárfest er í hlutabréfum er mikilvægt að vera með lykilhugtök á hreinu, skilja ferlið og vera meðvituð um áhættuna sem fylgir.
Kona að hlaupa
15. sept. 2021

Hvers vegna eignadreifingarsjóðir?

Þegar þú fjárfestir í eignadreifingarsjóði fjárfestir þú í vel dreifðu eignasafni. Markmið eignadreifingarsjóða er að ná ávöxtun og dreifa áhættu með virkri stýringu á fjárfestingum í íslenskum og erlendum fjármálagerningum.
28. júní 2021

Ertu á leið í sumarfrí?

Þú getur nýtt þér nánast alla þjónustu bankans í símanum og tölvunni. Í þessari grein er fjallað um nokkrar algengustu aðgerðirnar í appinu og netbankanum sem geta komið sér vel í sumarfríinu.
Rafbíll í hleðslu
7. júní 2021

Ertu á leiðinni í fyrsta rafbílaferðalagið?

Ferðalög á rafbílum hafa aldrei verið auðveldari og sífellt fjölgar nýjum hraðhleðslustöðvum sem geta hlaðið bílinn nánast til fulls á 10-40 mínútum. Það þarf þó að hafa nokkra hluti í huga áður en lagt er af stað í langferðalag á rafbílnum.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur