Hvernig er stað­greiðsla fjár­magn­s­tekju­skatts af geng­is­hagn­aði reikn­uð?

Margir kjósa að geyma hluta af sparnaði sínum á sparireikningum í erlendri mynt. Þegar gengi krónunnar veikist myndast gengishagnaður á þessum reikningum og ber bankanum að draga 22% fjármagnstekjuskatt af slíkum gengishagnaði. Skatturinn er innheimtur við úttekt af viðkomandi reikningi og skýrar reglur (en dálítið flóknar) gilda um útreikningana.
Dalir og evrur
26. mars 2019

Þegar gengi íslensku krónunnar veikist aukast fyrirspurnir um hvernig staðið er að útreikningi á staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts sem dreginn er af gengishagnaði sem myndast á sparireikningum í erlendri mynt. Í þessum pistli er leitast við að útskýra hvernig skatturinn er reiknaður.

Fjármagnstekjuskattur er 22% og er lagður á gengishagnað sem myndast á innlánsreikningum í erlendri mynt. Skatturinn er staðgreiðsluskyldur ef reikningurinn er í eigu einstaklings en innlendir lögaðilar eru undanþegnir staðgreiðslunni. Gengishagnaður myndast þegar gengi viðkomandi gjaldmiðils hefur styrkst gagnvart krónu frá því upphæðin í erlendri mynt er lögð inn og þar til hún er tekin út.

Dæmi: 1.000 Bandaríkjadalir eru lagðir inn á reikning á genginu 100. Síðan styrkist gengi Bandaríkjadals gagnvart krónu og við úttekt er gengið orðið 120. Andvirði 1.000 Bandaríkjadala var 100.000 krónur við innborgun en við útborgunina hafði andvirðið hækkað í 120.000 krónur. Gengishagnaðurinn nam því 20.000 krónum. Fjármagnstekjuskatturinn sem þarf að staðgreiða af gengishagnaðinum er 22%, eða 4.400 krónur sem samsvarar 36,67 Bandaríkjadölum. Sú upphæð er því dregin frá gengishagnaðinum. Eigandi reikningsins fær því ekki 120.000 krónur (ætli hann sér að taka allt út af reikningnum) heldur 115.600 krónur.

Getur þurft að miða við fleiri atriði en eitt gengi

Í ofangreindu dæmi var miðað við eina innborgun og eina útborgun. Dæmið verður eðli málsins samkvæmt aðeins flóknara þegar um er að ræða margar innborganir. Reglurnar eru þó skýrar og í sjálfu sér er ekki erfitt að reikna þetta út. Gengismunur reiknast af upphæð útborgunar hverju sinni og er fundinn með því að miða fyrst við mismun á gengi hennar og gengi elstu innborgunar, síðan næst elstu innborgunar og svo koll af kolli þar til upphæð útborgunarinnar er náð. Útborgun tekur þannig fyrst mið af elstu innborgun, síðan af þeirri næst elstu o.s.frv. Gengishagnaður einnar útborgunar getur þannig miðast við fleiri en eina innborgun og fleiri en eitt gengi.

Gengistapi má jafna á móti gengishagnaði innan ársins

Ekki er alltaf gengishagnaður af innstæðum í erlendri mynt. Í ofangreindu dæmi styrktist Bandaríkjadalur en krónan veiktist. Ef þróunin hefði verið öfug og gengi Bandaríkjadals t.d. verið 80 krónur en ekki 100 krónur við útborgun hefði orðið 20.000 króna gengistap á innstæðunni. Gengistapi má jafna á móti gengishagnaði innan árs á sama reikningi. Ekki má þó nýta gengistap á milli ára á móti gengishagnaði og ekki má heldur jafna gengistapi á móti vöxtum til að lækka fjármagnstekjuskatt af vöxtunum.

Staðgreiðsla innheimt við úttekt eða millifærslu

Til nánari skýringar er bent á að samkvæmt lögum nr. 94/1996, um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur, er innlánsstofnunum sem taka við innlánum í erlendri mynt skylt að draga 22% tekjuskatt í staðgreiðslu af vaxtatekjum, afföllum og arði og skila í ríkissjóð. Til staðgreiðsluskyldra vaxtatekna telst m.a. innleystur gengishagnaður á staðgreiðsluári, sem og innleystur gengishagnaður sem fellur til frá einu greiðslutímabili til annars innan staðgreiðsluársins. Samkvæmt lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, telst til tekna sem vextir af kröfum og inneignum, vextir sem greiddir eru eða eru greiðslukræfir og greiddar verðbætur á afborganir og vexti. Ákvörðun tekna skal vera þannig að innleystur gengishagnaður af hvers konar innlánsreikningum og kröfum í erlendri mynt á því ári sem innlausn á sér stað skal færður til tekna og miðast við mismun á kaupgengi hlutaðeigandi erlends gjaldeyris frá 1. janúar 2010 eða síðar og á úttektar- eða greiðsludegi. Eins og áður segir er heimilt að jafna saman gengishagnaði og gengistapi hvers innlánsreiknings fyrir sig innan ársins.

Samkvæmt lögum nr. 94/1996 skal staðgreiðsla af vöxtum fara fram þegar vextir eru greiddir út eða færðir eiganda til eignar á reikningi. Staðgreiðsla af gengishagnaði skal þannig innheimt við úttekt af reikningi, hvort sem um úttekt í reiðufé eða millifærslu yfir á annan reikning er að ræða. Í því sambandi skiptir ekki máli þótt millifært sé yfir á annan reikning í sömu mynt. Þannig myndast staðgreiðsluskyldan vegna gengishagnaðar strax við úttekt af reikningi.

Innheimta fjármagnstekjuskatts af gengishagnaði á innlánsreikningum er samkvæmt framangreindu bráðabirgðaskattheimta sem byggist á lögum. Telji þeir sem verða fyrir skattheimtunni sig eiga rétt á endurgreiðslu, t.d. vegna ákvæða í tvísköttunarsamningi, geta þeir sótt um endurgreiðslu hjá ríkisskattstjóra.

Erna er lögmaður í Lögfræðideild og Sigurjón sérfræðingur í Fjárstýringu Landsbankans.

Þú gætir einnig haft áhuga á
Kona að hlaupa
15. sept. 2021

Hvers vegna eignadreifingarsjóðir?

Þegar þú fjárfestir í eignadreifingarsjóði fjárfestir þú í vel dreifðu eignasafni. Markmið eignadreifingarsjóða er að ná ávöxtun og dreifa áhættu með virkri stýringu á fjárfestingum í íslenskum og erlendum fjármálagerningum.
28. júní 2021

Ertu á leið í sumarfrí?

Þú getur nýtt þér nánast alla þjónustu bankans í símanum og tölvunni. Í þessari grein er fjallað um nokkrar algengustu aðgerðirnar í appinu og netbankanum sem geta komið sér vel í sumarfríinu.
Rafbíll í hleðslu
7. júní 2021

Ertu á leiðinni í fyrsta rafbílaferðalagið?

Ferðalög á rafbílum hafa aldrei verið auðveldari og sífellt fjölgar nýjum hraðhleðslustöðvum sem geta hlaðið bílinn nánast til fulls á 10-40 mínútum. Það þarf þó að hafa nokkra hluti í huga áður en lagt er af stað í langferðalag á rafbílnum.
Verðbréf í appi
3. maí 2021

Þetta er gott að vita áður en þú kaupir í sjóði

Fjárfesting í verðbréfa- og fjárfestingarsjóðum er vinsæl leið til að ávaxta sparifé. Almennt má segja að slíkir sjóðir gefi kost á meiri ávöxtun en hefðbundnir sparireikningar, sérstaklega þegar vextir eru lágir. Áhættan er á hinn bóginn meiri og hún er mjög misjöfn á milli sjóða. Því er gott að þekkja nokkur lykilhugtök þegar þú veltir fyrir þér að setja sparnaðinn þinn, eða hluta af honum, í sjóð.
29. mars 2021

Nýttu þér bankaþjónustu í símanum og á netinu

Þú getur nýtt þér nánast alla þjónustu bankans í símanum og tölvunni. Í þessari grein er fjallað um nokkrar algengustu aðgerðirnar sem eru framkvæmdar í appinu og netbankanum.
24. mars 2021

Aldrei of snemmt að byrja að spara

Sparnaður er góð leið til þess að láta drauma sína rætast. Það er gaman að sjá fjárhæðina hækka og því fylgir öryggistilfinning að eiga fyrir óvæntum útgjöldum. Svo er mikið frelsi fólgið í því að geta keypt sér það sem mann vantar eða bara langar í, þegar maður vill.
8. mars 2021

Ertu að hugsa um að kaupa rafbíl?

Samgöngur eru órjúfanlegur hluti af daglegu lífi. Kostnaður við samgöngur vegur þungt í heimilisbókhaldinu og fólk getur sparað sér ótrúlega mikla peninga með því að gera breytingar á því hvernig það fer á milli staða.
4. mars 2021

Hvað þarf að hafa í huga við kaup á bíl?

Kaup á bíl þarfnast góðs undirbúnings enda er kostnaðarsamt að kaupa, reka bíl og halda honum við. Í þessari grein er fjallað stuttlega um nokkur atriði sem þarf að hafa í huga við bílakaup.
Fjölskylda að útbúa mat
17. feb. 2021

Leitin að ávöxtun

Þar sem vextir á Íslandi eru nú lágir þarf fólk sem vill spara, eða hefur nú þegar komið sér upp sparnaði, að hugsa betur um hvernig það getur fengið góða ávöxtun. Þá er eðlilegt að spyrja hvaða sparnaðarleiðir henti til að fá sem besta vexti en takmarka um leið áhættuna.
27. jan. 2021

Persónuvernd barna - hvaða upplýsingar vinnur bankinn um þig?

Allar upplýsingar um þig eða sem tengjast þér eru persónuupplýsingar, t.d. nafnið þitt, kennitalan, heimilisfang og símanúmer og jafnvel ljósmyndir af þér eða myndbönd. Persónuvernd þýðir að þú átt rétt á þínu einkalífi. Bankinn biður þig ekki um meiri upplýsingar en hann þarf.
Vefkökur

Með því að smella á “Leyfa allar” samþykkir þú notkun á vefkökum til þess að auka virkni vefsins, greina vefnotkun og aðstoða við markaðssetningu.

Nánar um vefkökur