Þegar komið er inn á E*TRADE síðuna eftir innskráningu hefur þú aðgang að margvíslegum upplýsingum um markaðina auk þess sem að sérhæft rannsóknarfyrirtæki Briefing.com gefur út efni fyrir fyrirtæki á bandaríska markaðinum. Auk þess eru hægt að lesa fréttir af hverjum heimamarkaði. Þessar rannsóknir og fréttir eru á ensku og því fer hér á eftir orðalisti með íslenskum skýringum.
A |
B |
C |
D |
E | F | G |
H |
I | J | K |
L |
M |
N |
O | P | Q |
R |
S |
T | U |
V | W | X | Y | Z
All or non - AON (Allt eða ekkert, AEE)
AEE (e. All or None - AON) táknar í verðbréfamiðlun að beiðni um kaup eða sölu (yfirleitt stórri beiðni) fylgi þau fyrirmæli að viðskiptin verði að ná umbeðnu magni, annars sé þeim sleppt.
ADR (American Depositary Receipt)
Svo eru nefnd sérstök verðbréf sem bandarískir bankar gefa út. Hvert slíkt bréf vottar að eigandi þess eigi tiltekna upphæð hlutabréfa í erlendu fyrirtæki, og séu bréfin í vörslu í heimalandi fyrirtækisins. Hvað varðar eignarvottorð, framsal og greiðslufrest er farið með ADR eins og hver önnur bandarísk verðbréf. Fjárfestar í Bandaríkjunum vilja oft fremur eiga ADR en að kaupa erlend hlutabréf milliliðalaust. Þá hafa þeir greiðan aðgang að upplýsingum um verð, bera minni viðskiptakostnað og arðgreiðslur berast greiðlega.
AMEX
Stytting fyrir American Stock Exchange sem er ein af þremur kauphöllum í New York.
AMEX index - XAX (AMEX-hlutabréfavísitalan ? XAX)
XAX er tákn fyrir nýju hlutabréfavísitöluna sem tekin var upp í AMEX-kauphöllinni 2. janúar 1997. XAX-vísitalan notar markaðsvirði hlutafélaganna sem vogtölur og mælir einungis verðbreytingar hlutabréfanna. Eldri vísitala, táknuð XAM, hafði alla tíð verið reiknuð út frá heildarafrakstri, þ.e. breyttu verðmæti hlutabréfaeignar að því tilskildu að arðgreiðslur hafi verið endurfjárfestar í sömu bréfum. Nýja AMEX-vísitalan er sambærilegri við aðrar helstu hlutabréfavísitölur sem aðeins spegla beinar verðbreytingar þeirra bréfa sem þær taka til.
Arbitrage (Misvirðisviðskipti)
Talað eru um misvirðisviðskipti og misvirðiskaupmann (arbitrageur, skammst. arb) þegar aðili getur hagnast á viðskiptum án nokkurrar áhættutöku og án þess að hrein viðbótarfjárfesting eigi sér stað. Misvirðistækifæri geta t.d. komið upp ef viðskipti með sama verðbréfið eiga sér stað á fleiri en einum markaði og verð á mismunandi mörkuðum er ekki hið sama. Misvirðiskaupmenn gegna mikilvægu hlutverki við að tryggja skilvirkni markaða.
Ask, asked price (Boðið söluverð)
Verð sem eigandi verðbréfs býður það til sölu á, sölutilboð.
Assets (Eignir)
Allt sem hægt er að meta til fjár í viðskiptum.
Asset allocation (Eignaráðstöfun)
Í eignaráðstöfun felst að ákveða hvaða eignir maður vill eiga og í hvaða hlutföllum. Útsjónarsöm eignaráðstöfun felst í því að bregðast við markaðsbreytingum, einkum vaxtaþróun, með því að breyta hlutföllum eignaflokka, og er flókið mál að ákveða réttan tíma til slíkra viðskipta
A- shares/B-shares (A-flokkur/B-flokkur hlutabréfa)
Stundum er hlutabréfum sama félags skipt í tvo flokka sem gefa að einhverju leyti mismunandi réttindi, t.d. ólíkan atkvæðisrétt, forgang annars flokksins til arðgreiðslna að vissu marki, eða misjafnan rétt til arðgreiðslna þar umfram.
Balance sheet (Efnahagsreikningur)
Skipulegt yfirlit um allar eignir og skuldir einstaklings eða fyrirtækis. Eignir umfram skuldir kallast hrein eign eða skuldlausar eignir.
Basis (Kostnaðarverð)
Í bókhaldi á oft að færa eignir á uppfærðu kostnaðarverði, þ.e. upphaflegu verði, uppreiknuðu ef við á, að viðbættum síðari endurbótum. Söluhagnaður (eða -tap), sem getur verið skattskyldur, er reiknaður með því að draga uppfært kostnaðarverð frá söluverðinu. Tökum sem dæmi að íbúð sé keypt á 12 milljónir, síðan byggð við hana sólstofa fyrir tvær milljónir; þá er uppreiknað kostnaðarverð 14 milljónir.
Best Ask (Hagstæðasta sölutilboð)
Verð sem eigandi verðbréfs býður það til sölu á.
Best Bid (Hagstæðasta kauptilboð)
Verð sem væntanlegur kaupandi er í svipinn tilbúinn að borga fyrir ákveðin verðbréf.
Beta
Beta (gríski stafurinn b ) er áhættumælikvarði sem oft er notaður til að bera verðsveiflur á hlutabréfasjóðum eða einstökum hlutabréfum saman við það sem almennt gerist á markaðnum. Beta er reiknuð út frá S&P 500-vísitölunni sem gefið er gildið 1. Ef verðbréf hefur beta-gildi lægra en 1 er verð þess stöðugra en á markaðnum í heild. Sé gildið hærra en 1 er meiri hætta á verðsveiflum. Sé beta = 1,3 táknar það 30% meiri sveiflur en á vísitölunni. Sé beta-gildi neikvætt táknar það sveiflur í öfugum takti við vísitöluna.
Bid (Boðið kaupverð)
Verð sem væntanlegur kaupandi er í svipinn tilbúinn að borga fyrir ákveðin verðbréf.
Block trade (Stórviðskipti)
Venjulega miðað við að keyptir séu í einu lagi a.m.k. 10.000 hlutir í hlutafélagi. Af skuldabréfum er miðað við 200.000 dala nafnverð eða meira. Hjá verðbréfamiðlurum er oft sérstök deild fyrir stórviðskipti (block desk). Með því að nota þá deild má stundum fá betra verð en ella.
Broker/Dealer (Verðbréfamiðlari, verðbréfasali)
Verðbréfamiðlari (e.: broker) hefur, í sem almennustum orðum, það hlutverk að leiða saman kaupanda og seljanda verðbréfa og koma á viðskiptum þeirra á milli, en fær þjónustu sína greidda með umboðslaunum (e.: commission). Verðbréfasali (e.: dealer) er sá hins vegar kallaður sem kaupir og selur fyrir eigin reikning og á á hverjum tíma sitt eigið verðbréfasafn sem hann hagnast á eða tapar eftir því hvernig kaupin gerast. Flest verðbréfafyrirtæki starfa í senn sem verðbréfamiðlarar og verðbréfasalar.
Buying Power (Kaupgeta)
Segir til um það hve mikið af verðbréfum hægt er að kaupa m.v. peningastöðu og lánsheimildir.
Call option (Kaupréttur)
Kaupréttur gefur eiganda sínum heimild, sem honum er þó ekki skylt að nota, til þess að kaupa tiltekin hlutabréf á ákveðnu verði (e.: strike price) innan tiltekinna tímamarka. Sá sem kaupir slíkan kauprétt gerir það í þeirri von að hlutabréfin hækki í verði og þar með verði kauprétturinn meira virði. Tilgangurinn getur verið spákaupmennska með kaupréttinn sjálfan, þ.e. að selja hann aftur þegar hann hefur hækkað í verði. Einnig getur eigandinn haft í huga að fjárfesta sjálfur í hlutabréfunum ef þau hækka nógu mikið í verði en hann þarf þó ekki að borga meira en hið samningsbundna verð. Verslað er með kauprétt í einingum sam svara til 100 hlutabréfaeininga. Kauprétturinn AAA MAR 65 call myndi t.d. gefa eiganda sínum rétt til að kaupa 100 hluti í fyrirtækinu AAA fyrir 65 dali hvern; það má hann gera hvenær sem er fram til þriðja föstudags í mars, þegar kauprétturinn rennur út.
Canceled order (Afturkölluð pöntun)
Beiðni um kaup eða sölu sem hefur verið afturkölluð áður en af viðskiptunum varð. Yfirleitt er hægt að afturkalla tilboð hvenær sem er þangað til viðskiptin hafa átt sér stað. Markaðspöntun má hins vegar því aðeins afturkalla að hún hafi verið lögð fram eftir að markaðurinn lokaði og sé afturkölluð áður en hann er opnaður næsta dag.
Capital stock (Stofnfé hlutafélags)
Allt það fé og eignir sem upphaflegir hluthafar leggja fram sem grundvöll að starfsfé félagsins Til þess teljast bæði almennt hlutafé og hvers konar forgangshlutafé.
Cash account (Staðgreiðslureikningur)
Þegar viðskiptavinur kaupir verðbréf út í staðgreiðslureikning hjá verðbréfamiðlara ber honum að hafa andvirði bréfanna laust á reikningnum áður en þrír viðskiptadagar eru liðnir frá kaupunum. Staðgreiðslureikningur hefur ekki verðbréfalánsheimildir (e. margin).
Cash available (Handbært fé)
Sú upphæð sem viðskiptavinur getur tekið út í peningum eða notað til frekari verðbréfakaupa án þess að lenda í skuld hjá miðlara sínum. Hún nemur hreinni eign á samanlögðum reikningum að meðtöldum verðbréfalánsheimildum.
Cash balance (Sjóður)
Öll viðskipti, sem fela í sér peningagreiðslur, birtast sem jákvæð upphæð eða neikvæð á sjóðsreikningi. Innstæða á sjóðsreikningi er venjulega lögð í peningamarkaðssjóð svo að hún beri vexti. Það sem inn kemur í peningum hjá verðbréfamiðlurum er samdægurs sett á peningamarkaðsjóð.
Cash flow (Sjóðstreymi)
Hreinar tekjur að viðbættum afskriftum og öðrum slíkum gjaldaliðum sem ekki þarf að borga í peningum. Öflugt sjóðstreymi er mikilvægt til þess að geta staðið undir vaxtagreiðslum, einkum þegar fyrirtæki eru mjög skuldsett.
Cash/share (Sjóður/hlutafé)
Sjóðseign hlutafélags deilt með fjölda (eða nafnverði) hluta sem í umferð eru af almennu hlutafé í félaginu. Sé þetta hlutfall hjá tilteknu hlutafélagi hátt, þá má segja að félagið sé "ríkt í sjóði" og sé e.t.v. áhættulítil fjárfesting og jafnvel vanmetið.
Clearinghouse (Greiðslumiðlun)
Fyrirtæki sem gerir upp viðskipti milli verðbréfamiðlara, jafnar út greiðslur til og frá verðbréfamiðlurum og reiknar út uppgjörsgreiðslur.
Closing commission (Uppgjörsþóknun)
Umboðslaun sem verðbréfamiðlari dregur af reikningi viðskiptavinar síns áður en hann reiknar honum tap eða gróða af viðskiptunum. Þetta er þóknun miðlarans fyrir að annast viðskiptin, e.t.v. samsett af mismunandi gjaldaliðum.
Closing price (Lokaverð)
Síðasta viðskiptaverð með hlutabréf á markaði fyrir lokun hans.
Commission (Umboðslaun)
Verðbréfamiðlari tekur umboðslaun af mönnum fyrir að annast viðskipti þeirra. Þau geta verið samsett af mismunandi gjaldaliðum. Tekið er tillit til umboðslaunanna þegar gerður er upp hagnaður eða tap af viðskiptum. Þegar verðbréf eru keypt bætast umboðslaun miðlarans við kostnaðarverð þeirra, og sölulaun hans dragast frá andvirði seldra bréfa áður en reiknaður er hagnaður eða tap af viðskiptunum. Umboðslaunin draga þannig niður skattskyldan söluhagnað en bætast við sölutap. Samanlögð umboðslaun af kaupum og sölu eru þóknun viðskiptavinarins til verðbréfamiðlarans. Hlutfall umboðslauna fer eftir upphæð viðskiptanna, einingarverði bréfanna (þau geta verið hærri af hlutabréfum í lágu verði) og tegund fjárfestingarinnar (framvirk viðskipti bera hærri umboðslaun).
Common shares (Almennt hlutafé)
Fjöldi (eða nafnverð) almennra hlutabréfa í umferð, eigin hlutabréf ekki meðtalin (þ.e. hlutabréf sem félagið hefur gefið út en keypt að nýju eða leyst til sín).
Common stock (Almenn hlutabréf)
Verðbréf sem standa fyrir eignarhlut í hlutafélagi. Eignarhlutur fylgir líka forgangshlutabréfum sem njóta vissra arðgreiðslna áður en kemur að almennu hluthöfunum og koma líka á undan þegar eignum er skipt milli hluthafa við félagsslit. Almennu hluthafarnir bera meiri áhættu ef reksturinn gengur illa og geta að sama skapi borið meira úr býtum þegar vel tekst til. Þeir kjósa líka stjórn hlutafélagsins.
Confirmation (Staðfesting)
Tilkynning sem verðbréfamiðlari sendir viðskiptavini sínum þar sem fram koma sundurliðaðar upplýsingar um kaup eða sölu verðbréfa.
Conversion price (Skiptiverð)
Stundum gefur hlutafélag út bréf, svo sem skuldabréf eða forgangshlutabréf, sem eru breytanleg (convertible) fyrir almenn hlutabréf í vissu hlutfalli. Ef maður á t.d. breytanlegt skuldabréf, 1000 dali að nafnverði, með skiptihlutfallinu 25 fyrir 1, þá getur hann skipt skuldabréfinu fyrir 25 almenn hlutabréf, og er skiptiverð þeirra samtals 1000 dalir eða 40 á hvert hlutabréf. Skiptiverðmætið væri hins vegar markaðsvirði 25 hluta í félaginu. Segjum að það sé 32 dalir á hvern hlut; skiptiverðmætið væri þá 25 x 32 = 800 dalir. Þá væri greinilega nær að halda skuldabréfinu og nota ekki skiptiréttinn.
Convertible bond (Breytanleg skuldabréf)
Skuldabréf sem skipta má fyrir tiltekinn fjölda annars konar verðbréfa, yfirleitt almennra hlutabréfa.
Covered calls (Varin kaupréttarsala)
Eigandi verðbréfs getur gefið út og selt kauprétt að bréfinu. (Salan er kölluð "varin" af því að hann hefur þegar eignast bréfið.) Salan gefur honum strax tekjur, og svo vonast hann til að markaðsverð bréfsins haldist lægra en umsamið verð samkvæmt kaupréttinum, þannig að eigandi kaupréttarins noti hann ekki; seljandinn heldur þá sínu verðbréfi auk þeirra tekna sem hann fékk af kaupréttarsölunni. Fari hins vegar svo að markaðsverð bréfsins fari upp fyrir það sem kauprétturinn hljóðar á, þá kallar kaupréttarhafinn eftir sínu bréfi sem hann fær nú á umsömdu verði. Hvort seljandinn hefur hagnað af viðskiptunum eða tapar á þeim fer eftir því hvað hann gaf fyrir bréfið í upphafi (kostnaðarverði þess). Sjá kaupréttur.
Credit balance (Innistæða á verðbréfareikningi)
Á staðgreiðslureikningi hjá verðbréfamiðlara táknar innistæða (credit balance) þá peningaupphæð sem tiltæk er til verðbréfakaupa. Á verðbréfareikningi táknar innistæða það sem lagt hefur verið inn vegna ókeyptra bréfa sem búið er að selja (e short selling).
Cumulative return (Uppsöfnuð ávöxtun í tiltekinn tíma)
Ávöxtun er oft gefin upp yfir ákveðið tímabil (t.d. 12 mánuði, 10 ár) sem er að ljúka (eða lauk við síðustu uppfærslu á verði). Að ávöxtun sé uppsöfnuð (cumulative; líka má tala um heildarávöxtun (total return)) merkir að reiknað er með að arður eða vextir, sem eignin gefur af sér, sé notað jafnharðan til að auka hana. Þetta er nýtilegasti mælikvarðinn til að bera saman ávöxtun mismunandi eigna, skuldabréfa, hlutabréfa, peningaeignar o.s.frv.
Current P/E ratio (V/H hlutfall, áætlað)
Hagnaður hlutafélags á líðandi stund er reiknaður með því að leggja saman hagnað tveggja síðustu uppgerðra ársfjórðunga (eða hagnað á hvern hlut, EPS) og áætlaðan hagnað tveggja næstu ársfjórðunga. Markðsvirði hlutabréfa í umferð (eða hvers hlutar) er deilt með þessum hagnaði til að reikna hagnaðarhlutfall bréfanna á líðandi stundu.
Current Ratio (Veltufjárhlutfall)
Veltufjármunir fyrirtækis deilt með skammtímaskuldum þess.
Date of Record (Skráningardagur viðskipta)
Viðmiðunardagsetning, segir til um hvenær þarf að vera búið að skrá nýjan eiganda fyrir hlutabréfum til þess að hann eigi rétt til arðgreiðslu.
Dividend (Arður)
Í Bandaríkjunum eru arðgreiðslur hlutafélaga ákveðnar af stjórninni og venjulega greiddar fyrir hvern ársfjórðung. Allir hluthafar í sama flokki bréfa njóta sömu arðgreiðslu í hlutalli við eign sína. Arði er úthlutað í peningum eða hlutabréfum, t.d. jöfnunarhlutabréfum, eða örsjaldan í framleiðsluvörum fyrirtækisins eða eignum þess. Hlutdeildarsjóðir sem borga út tekjur af fjárfestingum sínum (tekjusjóðir) úthluta líka arði að jafnaði ársfjórðungslega.
Dow Jones-hlutabréfavísitalan (DJIA)
Fyrirtækið Dow Jones &Co reiknar og birtir hlutabréfavísitöluna DJIA (Dow Jones Industrial Average) sem er meðaltal, vegið eftir verði, á hlutabréfum 30 mikils metinna fyrirtækja sem mikil hreyfing er á. Samtals eru þau að markaðsvirði 15 til 20% af öllum hlutafélögum sem skráð eru á New York-kauphöllinni. Dow Jones-vísitalan er elst og mest til hennar vitnað af öllum mælikvörðum á stöðu markaða. Vísitalan er gefin upp í stigum, ekki dollurum.
Electronic Data Gathering, Analysis, and Retrieval EDGAR
Tölvuvætt samskiptakerfi sem SEC kom upp og fyrirtæki nota til að senda inn öll þau skjöl sem skylt er að leggja fyrir SEC í tengslum við verðbréfaútboð fyrirtækja og upplýsingaskyldu fyrirtækjanna upp frá því. EDGAR kom í gagnið að fullu á miðju ári1995.
Ex-dividend (Tímabil frá tilkynningu að arðgreiðslu)
Tíminn frá því tilkynnt er um næstu arðgreiðslu hlutafélags og þar til hún er borguð út.
Ex-dividend date (Dagurinn eftir arðgreiðslu)
Sá dagur þegar væntanlega arðgreiðsla (í reiðufé eða hlutabréfum) hættir að fylgja með í kaupunum á viðkomandi hlutabréfum.
Held (Viðskiptastöðvun)
Sú staða að lokað hefur verið fyrir viðskipti með ákveðin verðbréf og viðskiptavakar megi ekki leggja fram tilboð.
Inside Market (Hagstæðustu kaup- og sölutilboð)
Hæsta boðið kaupverð og lægsta boðið söluverð hjá öllum þeim viðskiptavökum sem keppast um viðskipti með tiltekið Nasdaq-skráð verðbréf. Sem sagt hagstæðasta kaup- og sölutilboð sem fáanlegt er.
Last Sale reporting (Tilkynning um lokaverð)
Tilkynningarskylda verðbréfafyrirtækjanna til NASDAQ um lokaverð og fjölda bréfa í síðustu viðskiptum. Viðskiptin verða að vera tilkynnt innan 90 sekúndna eftir að þau eiga sér stað.
Limit Order (Tilboð)
Pöntun viðskiptavinar til verðbréfamiðlara um að leita kaupa eða sölu á tilteknum verðbréfum á föstu verði sem viðskiptavinurinn tilgreinir.
Market maker (Viðskiptavaki)
Ein helsta sérstaða Nasdaq-kauphallarinnar miðað við aðrar helstu kauphallir í Bandaríkjunum er sú, að þar eru margir viðskiptavakar sem bera ábyrgð á sömu bréfunum og keppa hver við annan um kaup þeirra og sölu. Yfir 500 verðbréfafyrirtæki, öll félagsmenn í NASD, taka að sér hlutverk viðskiptavaka fyrir tiltekin verðbréf og beita bolmagni sínu, sem felst í eigin fé þeirra, markaðsrannsóknum, afgreiðslustöðum og tölvukerfum, til að glæða viðskipti með þau. Hver einstakur viðskiptavaki keppir við hina um pantanir viðskiptavinanna með því að gefa upp kaupverð og söluverð sem er bindandi fyrir tiltekið magn af bréfum. Þegar pöntun berst verður viðskiptavakinn umsvifalaust að kaupa bréfin eða selja, kannski með því að auka eða minnka eigin eign af bréfunum, kannski með því að finna annan seljanda eða kaupanda á móti, sem oft tekur ekki nema nokkrar sekúndur.
Market Maker spread (Verðbil viðskiptavaka)
Verðbil hjá tilteknum viðskiptavaka er munurinn á verðinu sem hann er tilbúinn að gefa fyrir ákveðið verðbréf og verðinu sem hann býðst til að selja það á, með öðrum orðum munurinn á kauptilboðsverði og sölutilboðsverði hjá sama viðskiptavaka. Nú hagar hver viðskiptavaki verðboðum sínum eftir því hvort honum hentar í svipinn fremur að kaupa eða selja af viðkomandi bréfum. Þess vegna er verðbilið hjá einstökum viðskiptavaka engin vísbending um markaðinn sem heild. (Sjá einnig "Inside Market".)
Market order (Markaðspöntun)
Pöntun um að selja eða kaupa tiltekin verðbréf á hagstæðasta verði sem upp er gefið á markaðnum.
Market surveilance (Markaðseftirlit)
Hjá Nasdaq-kauphöllinni er sérstakri starfsdeild falið að rannsaka og fyrirbyggja fjandsamlega, afvegaleiðandi eða ólöglega viðskiptahætti á kauphöllinni. Allmikið er lagt í eftirlitið. Mjög flókin og fjölþætt tölvuforrit fara yfir allar tilkynningar um verð og viðskipti í beinni tengingu jafnóðum og þær berast. Síðan eru tölvur notaðar til að meta eftir á viðskiptamynstur hvers dags, viku og mánaðar.
Hvenær sem eitthvert sjálfvirka forritið gerir aðvart um óvenjulega hegðun verðs eða sölumagns af tilteknum hlutabréfum leggjast sérfræðingar markaðseftirlitsins yfir málið til að komast að niðurstöðu um hvort hér hafi komið fram afleiðing réttmætra markaðsafla eða e.t.v. brot á reglum. Meðal annars fara þeir yfir fréttatilkynningar, skoða viðskipti aftur í tímann og eiga viðtöl við verðbréfamiðlara, viðskiptavaka og yfirmenn skráðra hlutafélaga. Markaðseftirlitið gefst ógjarna upp fyrr en fullnægjandi skýring er fengin á hinum óvenjulegu markaðshreyfingum.
Hafi réttmæt markaðsöfl verið að verki er málinu lokað án aðgerða. Ef reglur virðast hins vegar hafa verið brotnar, er gripið til agaviðurlaga. Ef innherjar hjá hlutafélögunum eða einstakir fjárfestar eru bendlaðir við meint brot, er málinu vísað til SEC.
Market capital (Markaðsvirði)
Markaðsvirði, nafnverð hlutabréf (fjöldi hluta) margfaldað með gengi.
Material news (Mikilvægar fréttir)
Fréttir sem fyrirtæki, skráð hjá Nasdaq, birtir og líklegt má telja að hafi áhrif á virði verðbréfa félagsins eða breyti ákvörðunum fjárfesta. Meðal athugaverðra frétta má telja upplýsingar um einstök óvenjuleg atvik hjá fyrirtækinu, fregnir af yfirtökuboðum, tilkynningar um óvenjulega góða eða slæma rekstrarafkomu, og útgáfu jöfnunarhlutabréfa eða arðgreiðslu í hlutabréfum.
NASDAQ Composite Index (NASDAQ hlutabréfavísitalan)
Hlutabréfavísitala sem mælir verðbreytingar á öllum almennum hlutabréfum, bæði bandarískum og frá öðrum löndum, sem skráð eru á Nasdaq-kauphöllinni. Vogtölur eru markaðsvirði félaganna; þau hafa sem sagt því meiri áhrif á vísitöluna sem öll útistandandi hlutabréf þeirra eru í hærra verði.Vísitalan er endurreiknuð jafnt og þétt allan daginn og síðustu viðskipti með hver hlutabréf notuð til að endurmeta markaðsvirði félagsins og þar með vægi þess í vísitölunni.
Nasdaq Composite-vísitalan nær nú til meira en 5,000 hlutafélaga, sem er óvenjulega mikið fyrir kauphallarvísitölu. Vegna þessa breiða grundvallar er vísitalan ein þeirra sem mest er fylgst með og vísað til.
Nasdaq International Ltd.
Dótturfyrirtæki NASD með höfuðstöðvar í Lundúnum. Verkefni þess eru að veita NASD-félögum fyrirgreiðslu í Lundúnum, vera tengiliður fyrir fjölþjóðafyrirtæki sem óska að fá hlutabréf sín skráð á Nasdaq, laða stofnanafjárfesta utan Bandaríkjanna til að kaupa Nasdaq-skráð bréf, og loks að vekja athygli á NASD og mörkuðum þess á alþjóðavettvangi.
Nasdaq International Service
Viðbót við viðskiptakerfi Nasdaq-kauphallarinnar sem gerir kleift að eiga viðskipti snemma að morgni (kl. 3:30 til 9:00 að Austurstrandartíma) alla daga sem opið er í Bandaríkjunum. Þessi þjónusta Nasdaq gerir þeim, sem hún nær til, kleift að fylgjast með viðskiptum á þeim tíma sem markaðir eru opnir í Lundúnum. NASD-félagar geta tengst á þessum tíma frá starfsstöðvum sínum í Bandaríkjunum eða frá samþykktum dótturfyrirtækjum í Bretlandi.
Nasdaq National Market
Á þessum hluta Nasdaq-markaðarins eru yfir 3,000 hlutafélög sem eiga hluthafa víðs vegar um Bandaríkin og jafnvel í fleiri löndum, hafa sótt um skráningu, staðist strangar kröfur um fjárhag og fallist á ákveðna staðla um stjórnsýslu fyrirtækja. Við upphaflega skráningu er þess krafist að áþreifanlegar eignir félagsins eða rekstrartekjur þess nemi verulegum upphæðum, það hafi sett á almennan markað a.m.k. 500,000 hluti sem dreifist á ekki færri en 400 hluthafa og séu seljanlegir á a.m.k. fimm dali. Á Nasdaq National Market er opið frá kl. 9:30 að morgni til 4:00 síðdegis (Austurstrandartími) og auk þess á SelectNet frá 8:00 til 9:30 að morgni og 4:00 til 5:15 síðdegis.
Nasdaq SmallCap Market
Til þessa hluta Nasdaq-markaðarins teljast yfir 1,400 hlutafélög sem vilja njóta þjónustu viðskiptavakanna, hafa sótt um skráningu og uppfylla ákveðin skilyrði um fjárhag og fleira. Þegar hlutafélag hefur verið samþykkt og skráð á þessum markaði geta viðskiptavakar boðið kaup- og söluverð á hlutabréfum þess og átt viðskipti með þau á mjög fullkomnu tölvuvæddu viðskipta- og eftirlitskerfi. Opið er fyrir viðskipti frá kl. 9:30 að morgni til 4:00 síðdegis (Austurstrandartími) og auk þess á SelectNet frá 8:00 til 9:30 að morgni og 4:00 til 5:15 síðdegis.
Nasdaq-100 Index (Nasdaq hlutabréfavísitala, 100 stærstu fyrirtækin)
Hlutabréfavísitala sem tekur til 100 af stærstu bandarísku fyrirtækjunum (öðrum en fjármálafyrirtækjum) sem skráð eru á Nasdaq-kauphöllinni í flokknum Nasdaq National Market. Vægi hvers fyrirtækis í vísitölunni fer eftir heildarvirði þess á hlutabréfamarkaði. Vísitalan hefur verið reiknuð síðan í janúar 1985.
Fyrirtækin hundrað eru valin úr helstu starfsgreinum atvinnulífsins, vaxandi fyrirtæki og að öðru jöfnu þau stærstu sem skráð eru hjá Nasdaq. Öll hafa þau útistandandi hlutabréf sem að markaðsvirði ná a.m.k. hálfum milljarði dala, og viðskipti með þau nema a.m.k. 100.000 hlutum á dag.
Af því hvað Nasdaq 100-vísitalan nær til margra hlutabréfa er hún kjörinn miðill fyrir misvirðiskaupmenn og verðbréfafyrirtæki. Í október 1993 var byrjað að versla með Nasdaq 100-vísitöluna (þ.e. öll hlutabréfin í henni í réttum hlutföllum) á kaupréttarmarkaðinum í Chicago (Chicago Board Options Exchange). Síðan 10, apríl 1996 hefur framvirki markaðurinn í Chicago (Chicago Mercantile Exchange) verslað framvirkt með Nasdaq 100-hlutabréfavísitöluna og kauprétt í hana.
NASD/Nasdaq
Samtök verðbréfafyrirtækja í Bandaríkjunum (National Association of Securities Dealers) sem annast eftirlit með starfsemi aðilanna og setja reglur um starfsemi Nasdaq-kauphallarinnar (NASD Automated Quotations) og opinna tilboðsmarkaða. NASD starfar samkvæmt heimild í lögum frá 1938 (Maloney Act) sem breyttu lögum um kauphallir frá 1934.
NYSE
New York Stock Exchange, kauphöllin í New York.
NYSE Composite Index (NYSE hlutabréfavísitalan)
Hlutabréfavísitala sem tekur til allra bréfa skráðra á New York-kauphöllinni. Hlutabréf hvers félags fá vægi eftir heildarvirði þess á markaði og er það endurreiknað þegar breytingar verða. Grunngildi vísitölunnar er miðað við 31 desember 1965 og var þá 50 dalir; breytingar er settar fram í dölum og sentum.
NQ (Ekkert verð)
Merkir "No Quote", þ.e. að engir viðskiptavakar haldi að svo stöddu uppi verðskráningu
Open order (Pöntun í bið)
Pöntun viðskiptavinar um að kaupa eða selja verðbréf sem helst í gildi þar til hann afturkallar hana eða þar til búið er að framkvæma hana.
Real-time trade reporting (Viðvarandi upplýsingaskylda)
Á viðskiptavökum (og í vissum tilvikum öðrum verðbréfafyrirtækjum líka) hvílir sú skylda að tilkynna um hver viðskipti jafnharðan og þau eru um garð gengin. Þegar verslað er með hlutabréf á Nasdaq-kauphöllinni þýðir þetta að ekki megi líða nema 90 sekúndur frá því að viðskipti eiga sér stað þar til tilkynning berst.
Retained earnings (Óráðstafaður hagnaður)
Hreinn hagnaður sem eftir stendur hjá hlutafélagi eftir að arður er greiddur.
Securities and Exchange Commission SEC
Bandarísk eftirlitsstofnun sem kveðið er á um í lögum um verðbréfamarkaði 1934 og falið að annast framkvæmd þeirra laga ásamt verðbréfalögunum frá 1933. Reglunum, sem SEC framfylgir, er ætlað að stuðla að óskoraðri birtingu upplýsinga og vernda almenning, sem fjárfestir í verðbréfum, fyrir sviksamlegum eða villandi viðskiptaháttum á verðbréfamörkuðum. Yfirleitt er skylt að skrá hjá SED útboð flestra þeirra verðbréfa sem á boðstólum eru um allt landið.
Short Selling (Skortsala)
Skortsala (e, sell short) er það kallað þegar seljandi verðbréfa á þau ekki til heldur fær þau að láni eða lofar afhendingu þeirra síðar. Þessi viðskiptaaðferð getur átt fullan rétt á sér. Með skortsölu hættir maður á að geta, þegar þar að kemur, fengið viðkomandi bréf á lægra verði en maður hafði selt þau á.
Hjá Nasdaq gildir sú regla um hlutabréf skráð á Nasdaq National Market að hagstæðasta kauptilboð í tiltekin hlutabréf verið lægra en tilboðið sem áður var skráð, þá megi aðilar að NASD því aðeins skortselja slík bréf að það sé gert á sama verði eða lægra en því sem þá er skráð hagstæðasta kauptilboð.
Spread (Verðbil)
Munur á milli hagstæðustu kaup- og sölutilboða.
Standard and Poor?s index (Standard og Poor's hlutabréfavísitalan)
Vísitalan S&P 500 ($SPX, fullu nafni S&P 500 Composite Stock Price Index) er hlutabréfavísitala sem reiknuð er að evrópskum hætti með vogtölum í hlutfalli við markaðsvirði hvers hlutafélags (fjölda hluta í umferð margfaldaðan með markaðsverði). Í grunni hennar eru hlutabréf 500 félaga sem skráð eru á kauphöllunum í New York (NYSE og AMEX) og á Nasdaq National Market. Markaðsvirðisvísitala hefur þann kost að áhrif hvers fyrirtækis á gengi vísitölunnar eru í beinu hlutfalli við stærð þess á markaðnum. Þessi eiginleiki hefur gert S&P 500 að einkar gagnlegu tæki til viðmiðunar um frammistöðu einstakra verðbréfasafna.
Stock Dividend (Arður í formi hlutabréfa)
Hlutafélag getur greitt hluthöfum sínum arð í hlutabréfum í stað peninga. Annaðhvort er það viðbótarútgáfa hlutabréfa í félaginu sjálfu (jöfnunarhlutabréf) eða hlutabréf í dótturfyrirtæki sem félagið losar sig við til hluthafa sinna. Arðgreiðslur í hlutabréfum koma oft til af því að félagið sé að halda í lausafé sem það þarf að nota í starfsemi sinni. Gagnstætt útborguðum arði er arðgreiðsla í hlutafé ekki skattskyld fyrr en bréfin eru seld.
Stock symbol (Auðkenni)
Sérstakt auðkenni fyrir hverja tegund verðbréfa sem skráð er hjá Nasdaq, myndað af fjórum eða fimm bókstöfum. Þegar fyrirtæki (eða verðbréfasjóður í hlutafélagsformi) gefur út aðeins einn flokk almennra hlutabréfa, þá fær hann fjögurra bókstafa tákn. Aðrir verðbréfaflokkar fá fimm stafa tákn. Fimmti stafurinn (kallaður "fifth-") táknar tegund verðbréfanna svo sem hér segir:
A - A-flokkur
B - B-flokkur
C - þýðir að útgefandi bréfa hefur fengið undanþágu til að hafa þau áfram skráð á Nasdaq um takmarkaðan tíma án þess að uppfylla öll sett skilyrði.
D - Nýtt á markaði
E - Tilkynningaskylda til SEC ekki uppfyllt.
F - Erlent
G - Skuldabréf með skiptirétti
H - Skuldabréf með skiptirétti, annar bréfaflokkur frá sama fyrirtæki
I - Skuldabréf með skiptirétti, þriðji bréfaflokkur frá sama fyrirtæki
J - Með atkvæðisrétti
K - Án atkvæðisréttar
L - Miscellaneous situations, such as depositary receipts, stubs, additional warrants, and units
M - Fjórði forgangsflokkur sama félags
N -Þriðji forgangsflokkur sama félags
O - Annar forgangsflokkur sama félags
P - Fyrst forgangsflokkur félags
Q - Til gjaldþrotaskipta
R - Réttindi/Réttur
S - Shares of beneficial interest
T - With warrants or with rights
U - Units
V - When issued and when distributed
W - Warrants
Y - Hliðarskráning - ADR (American Depositary Receipt)
Z - Miscellaneous situations such as depositary receipts, stubs, additional warrants, and units.
Today's high (Hæsta verð dagsins)
Hæsta markaðsverð líðandi dags.
Today's low (Lægsta verð dagsins)
Lægsta markaðsverð líðandi dags.
Trading halt (Hlé á viðskiptum)
Stöðvun viðskipta með tiltekin Nasdaq-skráð verðbréf um ákveðinn tíma, venjulega 30 mínútur, meðan mikilvægar upplýsingar frá útgefanda bréfanna eru að berast um fréttanetið. Hlé á viðskiptum gefur öllum fjárfestum sama tækifæri til að meta fréttirnar og ákveða á grundvelli þeirra hvort þeir vilja kaupa bréfin, selja þau eða halda að sér höndum. Einnig er hægt að gera hlé á viðskiptum vegna eftirlits af einhverju tagi, annaðhvort af hálfu Nasdaq-kauphallarinnar eða SEC.
Á NYSE eru reglur um hlé á viðskiptum vegna stórvægilegra lækkana á Dow Jones vísitölunni. Lækki Dow Jones Industrial Average vísitalan frá lokagildi síðasta viðskiptadags um:
- 850 stig (þrep 1)*
- 1750 stig (þrep 2)*
- 2600 stig (þrep 3)*
er gert hlé á viðskiptum skv. eftirfarandi reglum:
- Þrep 1
a. fyrir 14:00 ? 1 klst.
b. milli klukkan 14:00 og 14:30 ? 30 mínútur
c. klukkan 14:30 eða síðar ? viðskipti halda áfram nema þrepi 2 sé náð.
- Þrep 2
a. fyrir 13:00 ? 2 klst.
b. milli klukkan 13:00 og 14:00 ? 1 klst.
c. eftir klukkan 14:00 ? viðskipti stöðvuð það sem eftir lifir dags.
- Þrep 3
Viðskipti stöðvuð það sem eftir lifir dags, sama hvaða tíma dags sem er.
*Vísitölubreytingin sem þarf til að ná þrepum 1, 2 og 3 er reiknuð út ársfjórðungslega og birt opinberlega, t.d. á
vef NYSE.
Two-sided market (Markaðsverð í báðar áttir)
Sú kvöð sem NASD leggur á viðskiptavaka Nasdaq að þeir hafi jafnan standandi bæði bindandi kauptilboð og bindandi sölutilboð í hvert þau verðbréf sem þeir eru viðskiptavakar fyrir.
Volume (Heildarviðskipti)
Hjá Nasdaq eru heildarviðskipti með hlutabréf hvers félags miðuð við tilkynningar frá NASD-aðilum og kauphöllum sem versla með Nasdaq-verðbréf sem berast frá kl. 8 að morgni til kl. 5:15 síðdegis að austurstrandartíma.
Kynntu þér málið
