- Rannís
Konur hvattar til að vera virkari þátttakendur í styrkumsóknum
Vegna umræðu um kynjaskiptingu við úthlutun styrkja úr Tækniþróunarsjóði Rannís er tilefni til að árétta tölur varðandi sókn karla og kvenna í Tækniþróunarsjóð.
Tölur sem vísað er í skýrslunni „Verkaskipting opinberra samkeppnissjóða“ frá árinu 2010 eru útfærðar með öðrum hætti en tölfræði Rannís er unnin að öllu jöfnu. Í skýrslunni er miðað við úthlutun nýrra styrkja og framhaldsstyrkja en Rannís miðar tölfræði sína við nýja styrki eingöngu. Með þeim hætti er hlutfall úthlutunar rétt. Skýrslan var unnin með þessum hætti til þess að geta borið saman ólíka samkeppnissjóði hins opinbera. Auk þess eru tölurnar um Tækniþróunarsjóð árið 2010 einungis fyrir hluta ársins og því ekki marktækar fyrir árið í heild.
Skiptingu verkefnisstjóra eftir kyni má sjá í töflunni hér að neðan, og hér er verið að skoða veitingu nýrra styrkja. Þar kemur greinilega í ljós að hlutur kvenna í verkefnisstjórn hefur vaxið frá árinu 2008, og í raun er hlutfallslegur árangur kvenkyns verkefnisstjóra betri en karla. Staðreyndin er sú að það eru færri konur en karlar sem sækja í sjóðinn. Mikilvægt er að konur séu hvattar til að vera virkari þátttakendur í umsóknum, þær eru að ná jafn góðum, ef ekki betri, árangri en karlar.
Tækniþróunarsjóður úthlutar styrkjum til allt að þriggja ára sem eru að hámarki 10 milljónir á ári. Þannig má skoða tölfræðina á tvennan hátt. Annars vegar úthlutun styrkja með því að sýna eingöngu sókn og árangurshlutfall nýrra styrkja eða hins vegar taka saman fjölda nýrra styrkja og framhaldsstyrkja. Réttara er að horfa eingöngu til nýrra styrkja því í síðara tilvikinu skekkist hlutfall úthlutunar. Hér er því ekki um sambærilegar tölur að ræða. Árangurshlutfall karla, sem sóttu í sjóðinn til og með ársins 2009, er hærra en kvenna. Á síðustu árum hefur þetta aftur á móti snúist við, þ.e. árangur kvenkyns verkefnisstjóra er umtalsvert hærri en karla. Ef úthlutun allra styrkja er skoðuð m.t.t. nýrra styrkja og framhaldsstyrkja eins og gert er í áður nefndri skýrslu er úthlutun til kvenkyns verkefnisstjóra árið 2010 24,4% en árið 2011 23,3%. Ástæða þess að þessar tölur eru ekki sambærilegar við töfluna hér að ofan er að það er hærra hlutfall karla sem kemur inn frá fyrri árum vegna framhaldsstyrkja og þar er þeirra hlutur hærri. Að auki getur þessi mismunur stafað af því að karlskyns verkefnisstjórar eru frekar í forsvari í verkefnum til lengri tíma.
Ef menn telja að kyn verkefnisstjóra sé til marks um hvernig fjármunir sjóðsins skiptast á kynin má draga þá ályktun að hún sé ekki jöfn, en hefur þó farið batnandi hin síðari ár. Þessi mælikvarði er þó mjög vafasamur. Taka verður tillit til þess að Tækniþróunarsjóður úthlutar fyrst og fremst til fyrirtækja og stofnana. Þessi mynd, sem finna má á vefsíðu sjóðsins, sýnir skiptingu styrkja frá árinu 2004. Að jafnaði eru styrkir til einstaklinga innan við 2% þannig að það er ekki hægt að kyngreina yfir 98% styrkjanna. Það má auðvitað velta því fyrir sér hvort hægt sé að kyngreina fyrirtæki eða stofnanir út frá eigendum, starfsmönnum eða stjórn. Verkefnisstjóri er að öllu jöfnu starfsmaður þess fyrirtækis, eða stofnunar, sem er aðalumsækjandi, en það geta verið fleiri en eitt fyrirtæki, eða stofnun, sem standa að hverju verkefni. Hann er talsmaður verkefnisstjórnar gagnvart Tækniþróunarsjóði.
Ákvörðun um styrki er tekin af stjórn sjóðsins að undangengnu mati fagráðs, samkvæmt lögum um sjóðinn. Í stjórninni, sem var skipuð á vormisseri 2010, sitja 4 konur og 3 karlar. Umsóknarfrestur er tvisvar á ári og eru talsverðar breytingar á fagráðinu hverju sinni. Reynt er að gæta að jafnrétti eins og kostur er og var fagráðið vorið 2011 skipað 7 körlum og 6 konum en um haustið 5 konum og 6 körlum. Erfiðlega hefur gengið að fá konur til starfa í fagráði og er fyllsta ástæða til þess að sameinast um að hvetja þær til virkrar þátttöku. En fyrst og fremst þarf sjóðurinn að gæta þess að bestu verkefnin séu styrkt með hagsmuni íslensks atvinnulífs í huga.
Rannís
