Efnahagsmál

Hagfræðideild Landsbankans birtir hér yfirlit, greiningar og rannsóknir er snúa að þróun og horfum helstu hagvísa, svo sem verðbólgu, stýrivöxtum, hagvexti, atvinnuleysi og utanríkisviðskipum.

Vikubyrjun: þriðjudagurinn 21. maí

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands ákvað í vikunni að halda vöxtum bankans óbreyttum. Einnig ákvað nefndin að Seðlabankinn yrði virkari á gjaldeyrismarkaði næstu misseri í þeim tilgangi að draga úr sveiflum í gengi krónunnar.

Helstu hagtölur í síðustu viku

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands ákvað í vikunni að halda vöxtum bankans óbreyttum. Einnig ákvað nefndin að Seðlabankinn yrði virkari á gjaldeyrismarkaði næstu misseri í þeim tilgangi að draga úr sveiflum í gengi krónunnar.

Samhliða vaxtaákvörðuninni birti SÍ Peningamál 2013/2 með uppfærðri verðbólgu- og þjóðhagsspá. Bankinn gerir nú ráð fyrir 1,8% hagvexti á árinu í stað 2,1% í febrúarspá sinni. Þarna munar mest um að nú er gert ráð fyrir að atvinnuvegafjárfesting dragist saman á árinu. Bankinn lækkaði einnig spá sína um hagvöxt 2014 (3,0% í stað 3,7%) og 2015 (3,5% í stað 3,9%), en gerði óverulega breytingu á spá sinni um framvindu verðbólgunnar.

Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu hækkaði í apríl um 0,7% milli mánaða og er tólf mánaða hækkunin 5,5%. Á seinasta ári hefur verð á fjölbýli (+6,4%) hækkað nokkuð umfram verð á sérbýli (+3,0%).

Skráð atvinnuleysi í apríl var 4,9% og lækkaði um 0,4% milli mánaða og 1,6% milli ára. Sem fyrr var atvinnuleysi meira á höfuðborgarsvæðinu (5,3%) en á landsbyggðinni (4,1%). Alls voru 8.343 manns á atvinnuleysisskrá í lok mánaðar, þar af höfðu 2.326 verið á skrá í meira en eitt ár samfellt.

Markaðshreyfingar í síðustu viku

Úrvalsvísitalan lækkaði um 2,7% í vikunni. Af níu félögum í kauphöllinni lækkuðu sjö; mest lækkuðu bréf í Marel (-6,3%), Reginn (-4,0%) og Icelandair (-3,7%). Einungis bréf í tveimur félögum hækkuðu, Össur (+1,7%) og Hagar (+1,2%).

Krónan veiktist í vikunni og endaði í 158,4 á móti evru (EUR/ISK +1,5%) og 123,5 á móti bandaríkjadal (USD/ISK +2,7%). Megnið af veikingunni átti sér stað á mánudag og þriðjudag, áður en Seðlabankinn tilkynnti um fyrirhugaðar aðgerðir á markaði, en krónan hreyfðist lítið það sem eftir var vikunnar.

Í vikunni kom RIKB13 0517 á gjalddaga og greiddi ríkissjóður út 75 ma. kr. vegna hans. Krafan á öðrum ríkistryggðum skuldabréfum lækkaði (þ.e. verðið hækkaði) í vikunni. Á óverðtryggðum bréfum lækkaði krafan á RIKB19 (-0,29%) og RIKB25 (-0,26%) mest, en af verðtryggðum bréfum var mesta lækkun á kröfu HFF24 (-0,26).

Vikan framundan

Á þriðjudag birtir Hagstofan upplýsingar um veltu skv. virðisaukaskattsskýrslum og vísitölu byggingarkostnaðar.

Á miðvikudag birtir Hagstofan niðurstöður úr mánaðarlegri vinnumarkaðsrannsókn sinni.

Á föstudag birtir Hagstofan mánaðarlega launavísitölu. Sama dag birtir Gallup væntingavísitölu.

Hagtölur 21. maí 2013

Markaðsupplýsingar 21. maí 2013

Mynd vikunnar

Í vikunni tilkynnti Seðlabanki Íslands að stofnunin yrði virk á gjaldeyrismarkaði á næstu misserum með það að markmiði að draga úr sveiflum í gengi krónunnar. Seðlabankastjóri ítrekaði á fundi með fréttamönnum og sérfræðingum á fjármálamarkaði eftir að ákvörðunin var kynnt að þetta þýddi ekki að bankinn væri að taka upp fastgengisstefnu.

Myndin sýnir þróun á gengi krónunnar á móti evru. Eins og sést hefur gengið sveiflast töluvert á bilinu milli 150 og 170 frá því í byrjun árs 2010, en hefur haldist að mestu innan þessa bils. Það verður áhugavert að fylgjast með því á næstu misserum hvort sveiflurnar í gengi krónunnar minnki í kjölfar aðgerða Seðlabankans. Þá verður einnig athyglisvert að sjá viðbrögð SÍ við því ef gengið leitar út fyrir þessi mörk.

null

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Vikubyrjun: mánudagurinn 8. apríl

Samkvæmt fundagerð peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands greiddi einn nefndarmanna atkvæði gegn tillögu seðlabankastjóra um óbreytta vexti á seinasta fundi nefndarinnar þann 19. mars. Taldi hann að verðbólguhorfur hefðu versnað á milli funda og því væri rétt að hækka vexti um 0,25 prósentur.

Helstu hagtölur í síðustu viku

Samkvæmt fundagerð peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands greiddi einn nefndarmanna atkvæði gegn tillögu seðlabankastjóra um óbreytta vexti á seinasta fundi nefndarinnar þann 19. mars. Taldi hann að verðbólguhorfur hefðu versnað á milli funda og því væri rétt að hækka vexti um 0,25 prósentur.

Samkvæmt rannsókn Hagstofunnar á fjárhagsstöðu heimilanna telja um 36% heimila á landinu sig ekki í stakk búin til að mæta óvæntum útgjöldum og 48% eiga að eigin sögn erfitt með að ná endum saman. Staða heimilanna hér á landi virðist samkvæmt rannsókninni hafa batnað lítillega milli ára, en til samanburðar töldu 40% heimila sig ekki geta mætt óvæntum útgjöldum og 52% töldu sig eiga erfitt með að ná endum saman fyrir ári síðan. Rannsóknina má nálgast á vef Hagstofunnar. 

Alls fóru 49 þúsund erlendir ferðamenn frá landinu í marsmánuði samkvæmt talningu Ferðmálastofu Íslands. Þetta er aukning um 15 þúsund milli ára. Það sem af er ári hafa 120 þúsund erlendir ferðamenn farið frá landinu sem er aukning um 34 þúsund milli ára.

Afgangur af vöruskiptum við útlönd nam 9,3 ma. kr. í mars samkvæmt bráðabirgðatölum frá Hagstofu Íslands. Alls er afgangur það sem af er árinu 27,6 ma. kr. samanborið við 17,9 ma. kr. yfir sama tímabil 2012 (á föstu gengi).

Markaðshreyfingar í síðustu viku

Krónan hélt áfram að styrkjast og endaði vikunna í 154,8 á móti evru (EUR/ISK -2,4%);  119,2 á móti bandaríkjadal (USD/ISK -3,6%) og 182,7 á móti breska pundinu (GDP/ISK -3,0%).  

Aðalvísitala Kauphallar Íslands lækkaði um 3,3% í vikunni. Hlutabréf í öllum íslensku félögunum lækkuðu í vikunni, mest lækkuðu bréf í Össuri (-5,4%) og  Marel (-3,9%). Vístalan hefur lækkað um 5,3% síðan hún náði hæsta gildi á árinu þann 13. mars síðastliðinn. 

Krafan á verðtryggðum skuldabréfum hækkaði í vikunni, mest á styttri endanum (HFF24 +0,27%), en minna á lengri endanum (HFF44 +0,09%). Krafan á óverðtryggðum bréfum hreyfðist lítið í vikunni.

Lánamál ríkisins héldu útboð á tveimur flokkum ríkisbréfa í vikunni, RIKB 15 0408 og RIKB 31 0124. Alls var tilboðum tekið fyrir 5,2 ma. kr. á söluverðinu 99,800 (4,61% ávöxtunarkröfu) í RIKB15 og 6,9 ma. kr. á söluverðinu 98,250 (6,67% ávöxtunarkröfu) í RIKB31. Þeir sem tóku þátt í útboðinu áttu þess kost að greiða með sölu á RIKB13, en það bréf er á gjalddaga 17. maí næstkomandi.

Vikan framundan

Á þriðjudag birta Lánamál ríkisins markaðsupplýsingar fyrir marsmánuð.

Á fimmtudag er útboð á ríkisbréfum.

Á föstudag birtir Vinnumálastofnun upplýsingar um skráð atvinnuleysi. Sama dag birtir Seðlabankinn upplýsingar um gjaldeyrisvaraforðann og veltu greiðslukorta í marsmánuði.

Hagtölur 8. apríl 2013

Markaðsupplýsingar 8. apríl 2013

Mynd vikunnar

Á myndinni sjáum við hlutfallið á milli markaðsvirðis og bókfærðs eigin fjár (þ.e. eignir að frádregnum skuldum) nokkurra evrópskra banka. Sé hlutfallið lægra en einn bendir það til þess að fjárfestar telji taprekstur vera framundan á viðkomandi fjármálafyrirtæki. Einnig getur lágt hlutfall bent til þess að eignir fyrirtækisins séu ofmetnar og/eða að hætta sé á að viðkomandi stofnun fari í þrot. Á myndinni má sjá að þetta hlutfall lægst fyrir þá banka sem eru annað hvort á jaðri evrusvæðisins eða eiga hagsmuna að gæta þar.

Nokkur umræða hefur verið um hugsanleg kaup lífeyrissjóða á Arion banka og/eða Íslandsbanka. Verð sem samsvarar ofangreindu hlutfalli upp á 0,55 hefur m.a. verið nefnt í því sambandi. Það er svipað og gildir um Deutsche Bank, Bank of Ireland og franska bankann BNP Paribas.

null

 

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Vegvísir: Lægsta verðbólga í tæp tvö ár

Eftir verulega hækkun vísitölu neysluverðs í febrúar sem jók ársverðbólguna upp í 4,8 prósent hækkaði vísitalan aðeins um 0,2 prósent í mars sem var töluvert undir væntingum. Árshraði verðbólgunnar er því kominn niður í 3,9 prósent sem er lægsta ársverðbólga síðan í maí 2011.

Eftir verulega hækkun vísitölu neysluverðs í febrúar sem jók ársverðbólguna upp í 4,8 prósent hækkaði vísitalan aðeins um 0,2 prósent í mars sem var töluvert undir væntingum. Árshraði verðbólgunnar er því kominn niður í 3,9 prósent sem er lægsta ársverðbólga síðan í maí 2011.

Hagstofan birti í mars nýjar tölur um þjóðhagsreikninga þar sem fram kom að hagvöxtur á árinu 2012 hafi verið undir væntingum. Það veldur áhyggjum hve lítil fjármunamyndun er í hagkerfinu, en þó virðist sem vöxtur einkaneyslu sé ekki að stöðvast eins og leit út fyrir á tímabili.

Verðbreytingar á fasteignamarkaði hafa verið litlar og hækkanir gera ekki meira en að halda í við verðlag. Engin merki eru því um verðbólur af neinu tagi. Leiguverð á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað mun meira en kaupverð íbúða á síðustu mánuðum.

Peningastefnunefnd Seðlabankans hélt stýrivöxtum óbreyttum á síðasta fundi nefndarinnar og var sú niðurstaða í samræmi við væntingar. Nokkuð góð samstaða var innan peningastefnunefndar um stýrivaxtabreytingar á síðasta ári en aðalhagfræðingur Seðlabankans hefði almennt séð viljað sjá meira peningalegt aðhald en raun varð á.

Vegvísir: mars 2013


Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Vikubyrjun: mánudagurinn 25. mars

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hélt stýrivöxtum bankans óbreyttum á fundi sínum í vikunni. Þetta var í samræmi við væntingar en opinberar spár gerðu allar ráð fyrir óbreyttum vöxtum.

Helstu hagtölur í síðustu viku

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands hélt stýrivöxtum bankans óbreyttum á fundi sínum í vikunni. Þetta var í samræmi við væntingar en opinberar spár gerðu allar ráð fyrir óbreyttum vöxtum.

Í vikunni hélt Seðlabankinn tvíþætt gjaldeyrisútboð. Í fyrri hluta þar sem bankinn bauðst til að kaupa evrur gegn greiðslu í krónum samþykkti hann tilboð að fjárhæð 37,7 m. evra á genginu 225 (8,4 ma. kr.). Í hinum leggnum þar sem bankinn bauðst til að kaupa krónur gegn greiðslu í evrum samþykkti hann tilboð að fjárhæð 8,2 ma. kr. á genginu 226 (33 m. evra). Þetta er nokkuð meira en í seinustu útboðum, en til samanburðar skiptu innan við 6 ma. kr. um hendur í útboðinu í febrúar.

Samkvæmt upplýsingum í ársskýrslu Seðlabankans sem kom út í vikunni má ráða að nokkuð góð samstaða hafi verið um stýrivaxtaákvarðanir á síðasta ári. Af einstaka meðlimum peningastefnunefndar sker aðalhagfræðingur Seðlabankans, Þórarinn G. Pétursson, sig helst frá öðrum nefndarmönnum. Þannig kaus hann almennt aðhaldssamari peningastefnu en hinir meðlimir nefndarinnar. Nánar í Hagsjá frá 22. mars.

Launavísitalan hækkaði um 2,3% milli mánaða í febrúar. Vísitalan hefur nú hækkað um 5,2% á tólf mánaða tímabili. Þessi mikla hækkun milli mánaða er vegna almennrar kjarasamningsbundinnar hækkunar launa sem kom til framkvæmda í mánuðinum. Kaupmáttur launa hefur þá aukist um 0,4% síðastliðna 12 mánuði.

Markaðshreyfingar í síðustu viku

Krónan styrktist nokkuð og endaði vikuna í 160,7 á móti evru (EURISK -1,5%);  123,7 á móti bandaríkjadal (USDISK -0,9%) og 188,4 á móti breska pundinu (GDPISK -0,1%). Öll styrkingin átti sér stað á fimmtudag.

Aðalvísitala Kauphallar Íslands lækkaði um 1,2% í vikunni. Mest lækkuðu bréf í Össuri (-1,9%) og Regin (-1,8%). Bréf í Fjarskiptum hækkuðu mest (+0,9%).

Krafan á verðtryggðum skuldabréfum hækkaði, HFF14 mest  (+0,33%) en RIKS21 minnst (+0,05%). Vaxtaferill óvertryggða ríkisverðbréfa hækkaði á stysta endanum en lækkaði á lengri endanum.

Lánamál ríkisins héldu útboð á nýjum flokki óverðtryggðra ríkisbréfa, RIKB 15 0408, í vikunni. Alls var tekið tilboðum fyrir 6,7 ma. kr. á söluverðinu 99,813 (4,60% ávöxtunarkröfu).

Vikan framundan

Á þriðjudag birtir Hagstofan vísitölu neysluverð fyrir marsmánuð. Hagfræðideild Landsbankans spáir 0,5% hækkun vísitölunnar. Sama dag birtir Gallup væntingavísitölu marsmánaðar.

Á miðvikudag birtir Hagstofan niðurstöður úr mánaðarlegri vinnumarkaðsrannsókn sinni.

Hagtölur 25. mars 2013

Markaðsupplýsingar 25. mars 2013

Mynd vikunnar

Í vikunni birti Seðlabanka Íslands nýja skýrslu um undirliggjandi erlenda stöðu þjóðarbúsins og greiðslujöfnuð. Á myndinni sjáum við spá bankans um greiðslujöfnuð næstu fimm árin. Eins og sést þá gerir bankinn ráð fyrir afgangi á þessu ári og því næsta, en að þörf verði á endurfjármögnun á seinni árunum, þá sérstaklega á árunum 2016 og 2017. Áætluð fjárþörf er 93 ma. kr. á árinu 2016 og 150 ma. kr. á árinu 2017.

null

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Hagsjá: Nokkuð góð samstaða innan peningastefnunefndar 2012

Samkvæmt upplýsingum í nýútkominni ársskýrslu Seðlabankans má ráða að nokkuð góð samstaða hafi verið um stýrivaxtaákvarðanir á síðasta ári. Af einstaka meðlimum peningastefnunefndar sker aðalhagfræðingur Seðlabankans, Þórarinn G. Pétursson, sig helst frá öðrum nefndarmönnum.

Samkvæmt upplýsingum í nýútkominni ársskýrslu Seðlabankans má ráða að nokkuð góð samstaða hafi verið um stýrivaxtaákvarðanir á síðasta ári. Af einstaka meðlimum peningastefnunefndar sker aðalhagfræðingur Seðlabankans, Þórarinn G. Pétursson, sig helst frá öðrum nefndarmönnum. Þannig kaus hann almennt aðhaldssamari peningastefnu en hinir meðlimir nefndarinnar.

Hagsjá: Nokkuð góð samstaða innan peningastefnunefndar 2012

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein


Fyrirvari

Innihald og form þeirra greininga sem birtast hér eru unnið af starfsmönnum Hagfræðideildar Landsbankans hf. og byggist á aðgengilegum opinberum upplýsingum á þeim tíma sem þær voru unnar. Mat á þeim upplýsingum endurspeglar skoðanir starfsmanna Hagfræðideildar Landsbankans á þeim degi þegar þær eru dagsettar, en þær geta breyst án fyrirvara. | Lesa allan fyrirvarann