Umskipti hafa orðið á markaði fyrir verðtryggð ríkisskuldabréf á tveimur vikum til 24. maí 2013. Eftir nær samfellda verðlækkun í tólf vikur frá 15. febrúar sl. vegna söluþrýstings (framboðs umfram eftirspurn) og hækkandi ávöxtunarkröfu á markaði verður snúningur eftir 10. maí sl. Stórir kaupendur taka að bæta við verðtryggðum ríkisskuldabréfum í söfn sín þannig að markaðskrafan fer lækkandi á nýjan leik. Markaðssafn verðtryggðra ríkisskuldabréfa í lok föstudags 24. maí sl. vantaði aðeins hálft prósent til að hafa unnið upp að fullu um 3,6% verðlækkun á tólf vikunum frá 15. febrúar sl. Mánudaginn 27. maí hækkaði verðmæti verðtryggða safnsins um 1,0% og náðist þá nýtt sögulegt hágildi.

Tafla 1 sýnir verðbreytingar skuldabréfa og hlutabréfa vikuna til föstudags 24. maí sl. (sjá vika 21, fjórði aftasti töludálkur) og síðustu fimm vikur (þriðji aftasti töludálkur). Hækkun er á verði verðtryggðu flokkanna á báðum tímabilum en óverðtryggðir flokkar lækka lítillega vikuna til föstudags 24. maí sl. Hlutabréf lækka á móti eins vel sést á mynd 5 hér á eftir, bæði síðustu fimm vikur (2,8%) og síðustu vikuna (til föstudags 24. maí sl.) (0,7%).

Miðvikudaginn 29. maí nk. birtir Hagstofa Íslands mælingu sína á vísitölu neysluverðs í maí 2013 og benda spár greiningardeilda til engrar breytingar og standa á bilinu -0,1% til 0,1%. Hið sanna kemur í ljós kl. níu að morgni þann 29. maí en í töflu 1 kemur fram að verðbætur ársins 2013 til loka föstudags 24. maí eru 2,36% (sjá næstneðstu línu) með árshraða 5,95% (neðsta lína, mælt yfir fyrstu 21 viku ársins). Ef verðbætur mánuðina maí til desember 2013 reynast hliðstæðar og sömu mánuði 2012 stefnir í að tólf mánaða verðbætur 2013 verði um 3,5%. Líklegt er að þær reynist lítið eitt hærri, hugsanlega um 4,5%.

Lækkun á markaðskröfu óverðtryggðra ríkisskuldabréfa á árinu 2013 er 0,3 til 0,8%

Í töflu 1 kemur fram lækkun á markaðskröfu óverðtryggðra flokka ríkisskuldabréfa frá áramótum til 24. maí 2013. Sú lækkun liggur frá 21 punkti (RIKB 16) til 84 punkta (RIKB 19) og eini flokkurinn sem ekki lækkar er núverandi stysti flokkur, RIKB 14 sem greiðist upp þann 14. mars 2014. Mynd 1 sýnir þessa lækkun viku fyrir viku – og hana má rekja allt aftur 

til hæstu gilda óverðtryggðu kröfunnar í mars 2012 fyrir um 14 mánuðum. Á hinn bóginn er eins og móti fyrir snúningi til hækkunar á vikukortinu í mars eða apríl 2013 – en þau merki (sjá t.d. lággildi RIKB 31) eru svo veik að bíða verður frekari staðfestingar.

Mynd 2 sýnir markaðskröfu verðtryggðu flokkanna og þar er snúningur með meira afgerandi hætti. Markaðskrafa snýst til hækkunar eftir 15. febrúar sl. (rauða punktalínan), nær hágildi tólf vikum síðar þann 10. maí sl. og hefur lækkað síðan. Alveg er ljóst að stórir fagfjárfestar hafa varið fjármunum til kaupa á verðtryggðum flokkum frá þeim tíma og við það skapast eftirspurn umfram framboð og fallandi ávöxtunarkrafa á markaði (hækkandi verð). 

Verðmæti verðtryggðra ríkisskuldabréfa skýst yfir febrúarhágildið 27. maí sl.

Snúningur á markaði verðtryggðra ríkisskuldabréfa með aukinni eftirspurn frá 10. maí 2013 ásamt mjög háum verðbótum í mars sl. (1,64%) leiðir til þess að markaðsverðmæti verðtryggða safnsins hefur jafnað sig að fullu eftir lækkun frá 15. febrúar og stendur mánudaginn 27. maí 0,7% yfir fyrra sögulegu hágildi frá 15. febrúar sl. Tólf mánaða breyting verðtryggða safnsins föstudaginn 24. maí sl. stendur í 6,2% en líkur benda til þess að hún fari hækkandi næstu vikur. Á vikukorti á mynd 3 sést að markaðssafnið við lokun mánudags 27. maí sl. er 1,8% hærra að verðgildi en 15. febrúar sl. en tafla 1 sýnir að hækkun síðustu tólf mánuði er 8,1%. Halli grænu punktalínanna á mynd 3 vísar til um 10% árlegrar ávöxtunar – og bláa línan, markaðssafnið, er ekki langt frá því að ná þeim halla.

Lækkun á verði skráðra hlutabréfa er 2,8% síðustu fimm vikur

Eftir góða roku á hlutabréfamarkaði frá lokum nóvember 2012 fram í miðjan mars 2013 (um 15 vikur) hefur myndast jafnvægi milli eftirspurnar og framboðs á mælikvarða safns hlutabréfa skráðu félaganna átta (VÍS og TM eru með aðeins frá apríl og maí 2013). Vikukort á mynd 4 sýnir þessa þróun vísitölunnar. Hágildi við 202,8 myndast á vikukortinu 15. mars sl. og nýtt hágildi 203,7 föstudaginn 10. maí sl. en síðan tekur við lækkun að gildinu 194,9.

Nú gæti einhverjum flogið í hug að 4,3% lækkun á verði skráðra hlutabréfa standi í samhengi við 2,7% hækkun á verðmæti skuldabréfasafnsins á sama tíma. Eru stórir fagfjárfestar að draga úr áhættu sinni og selja hlutabréf til að kaupa verðtryggð ríkisskuldabréf? Vissulega er það hugsanlegt – en vægi þeirra fjármuna sem fengist fyrir sölu hlutabréfanna er lítið í samanburði við það sem þarf til að hækka verð á ríkisskuldabréfum um 2,7% (m.v. lokagengi föstudags 24. maí en 3,3% m.v. lokagengi mánudags 27. maí sl.) Líklegra er að þetta tvennt eigi hvort sína skýringu. Dagkort á mynd 5 sýnir að lækkun á hlutabréfasafninu gerist á fáum dögum. Lækkun á skráðu gengi hlutabréfa Marels úr 150 í 142 skiptir þar máli vegna þess hve vægi félagsins á markaði er mikið. Dagkortið sýnir að vísitala safnsins liggur rétt 

neðan við 50 daga línuna en ofan við lággildi sem myndaðist um miðjan apríl sl. við gildið 191. Tólf mánaða hækkun á verði innlendra skráðra hlutabréfa er 19,7% m.v. lokagengi föstudags 24. maí – og ætti ekki að vekja sérstakar áhyggjur ráðamanna um bólumyndun. Hagnaðaraukning á hlut hjá skráðu félögunum stendur vel undir 20% árlegri hækkun – og ef 20% hækkun vekur áhyggjur, hvað mætti þá segja um Nikkei vísitöluna í Japan sem hefur hækkað um nærri 70% á hálfu ári (sjá dagbók Eignastýringar um alþjóðlega markaðinn mánudaginn 27. maí 2013).

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Í vikunni til föstudags 24. maí 2013 kemur til lækkunar á alþjóðlegum markaði hlutabréfa eftir linnulausa hækkun frá 22. apríl sl. og að mestu samfellda hækkun á Wall Street frá 19. nóvember 2012. Í Ameríku og Evrópu er lækkun lítilsháttar en meiri í Asíu. Þá lækkun er að rekja til 7,3% falls á verði hlutabréfa í kauphöllinni í Tokíó fimmtudaginn 23. maí sl. (sjá mynd 3 hér á eftir).

Á Wall Street er lækkun í 21. viku 2013 aðeins lítilsháttar bakslag (1,1% á mælikvarða S&P 500, sjá töflu 1) og er lækkun raunar mest í einni af varnargreinum, US veitum, eða 3,7%. Á tveggja klukkutíma kortinu á mynd 1 sést að Dow er komin langt yfir grænu línuna sem jafngildir 13 daga meðaltali (rauða línan jafngildir 34 daga meðaltali). Engum þarf að bregða þótt vísitalan leiti þar stuðnings eftir fluggír frá 2. maí sl.
Hliðstæða sögu er að segja frá helstu kauphöllum í Evrópu þar sem stóru löndin Þýskaland, Frakkland og Bretland halda að mestu sínu striki. Aðeins á Spáni og á Ítalíu er lækkun alvarleg, 3,7% og 4,3%, en kauphallarviðskipti í þeim löndum hafa verið veikburða síðustu misseri eins og kunnugt er. Á Norðurlöndum er lækkun 0,9% (sjá nánar í töflu 1).

Gullverð tekur að hækka í 21. viku 2013 við lítilsháttar lækkun á hlutabréfaverði

Örlítill snúningur til hækkunar verður á gullverði í vikunni til föstudags 24. maí sl. eftir 6,2% lækkun í fyrri viku (sjá mynd 2). Gullverð nær hágildi í ágúst 2011 eftir nær stanslausa hækkun frá árinu 2002. Það ár verður uppbrot við gildið 300, hæsta gildi frá árinu 1999. Hágildi ársins 2011 eftir áratugs hækkunarlegg er við 1800 sem er sexfalt hærra en uppbrotsgengið 300 árið 2002. Hækkun jafngildir um 33% árlegri hækkun í tíu ár.

Eftir lækkun frá 1800 í ágúst 2011 nær gullið lággildi við 1350 dollara únsan um miðjan apríl 2013 og myndar nýtt lággildi á líkum stað föstudaginn 17. maí sl. Í efri glugga á mynd 2 er sýnt gengi hlutabréfa í kauphallarsjóðnum GLD sem fylgir vísitölu gullverðs – en verð á hlut er tíundi hluti af dollaraverði gullúnsunnar (t.d. 135 þegar gullverð er 1350).

John Murphy hagfræðingur hjá StockCharts.com hefur sett fram þá athyglisverðu kenningu að gullverð kunni að fara lækkandi næstu árin ef svo fer að hlutabréf á alþjóðlegum markaði hafi raunverulega brotist upp úr 13 ára löngum göngum sínum og nýr langtímahækkunarleggur hafi myndast. Gullverð hækkar úr 300 dollurum únsan árið 2002 í 1800 dollara haustið 2011 en allan þann tíma eru alþjóðleg hlutabréf í barningi í flötum göngum (e. bear market), t.d. á milli gildanna 800 og 1550 sé tekið mið af S&P 500. Þótt hlutabréf hafi tekið 1% dýfu á Wall Street á einni viku eftir fimm vikna hækkunarlegg og gullverð hækkað aðeins á móti er ekki tilefni til að líta svo á að um snúning á langtímastefnu sé að ræða. Hún er áfram til hækkunar fyrir hlutabréf og lækkunar fyrir gull. Varlega skyldi farið í að taka langar stöður í GDX (sjá mynd 2) þótt vissulega sé hugmyndin um Bear Breakout við 30 dollara heillandi (mynd 2).

Nikkei lækkar 7,3% fimmtudaginn 23. maí 2013 – eftir 70% hækkun á hálfu ári

Nikkei vísitalan í Tokíó hefur löngum valdið heilabrotum. Hún lokar í 21. viku 2013 við gildið 14.612 en náði hæst í grennd við 39.000 í lok ársins 1989 – fyrir tuttugu og þremur og hálfu ári. Er Shinzo Abe forsætisráðherra tók við völdum eftir kosningar í Japan haustið 2012 beitti hann sér fyrir breyttri stefnu í peningamálum. Japanski seðlabankinn hefur síðan keypt skuldabréf á markaði (aukið peningamagn í umferð) í svo miklum mæli að slíkt hefur ekki sést í Japan fyrr. Við Quantitative Easing Japana hefur gengi yensins fallið um 20 til 25% gagnvart Bandaríkjadollara og hagur útflutningsfyrirtækja í Japan vænkast til muna.

Appelsínulita punktalínan á vikukorti á mynd 3 sýnir Shanghai vísitöluna í Kína. Hún tekur einnig roku í lok nóvember 2012 en nær hágildi í lok janúar 2013 eftir 20 til 25% hækkun á fáum vikum. Hún hefur lækkað aftur um nálægt 50% af þeim hækkunarlegg. Átök Kínverja og Japana við Senkaku eyjarnar sem lúta yfirráðum Japana kunna að hafa áhrif á fjárfesta á hlutabréfamarkaði í báðum löndum. Kínverjar viðurkenna ekki yfirráð Japana á eyjunum en umhverfis þær eru auðug fiskimið og jafnvel er talið að á sömu slóðum sé að finna olíu.

Bandarísk ríkisskuldabréf lækka áfram þrátt fyrir lítilsháttar lækkun hlutabréfaverðs

Snúningur á hlutabréfamarkaði í vikunni til föstudags 24. maí sl. er vægur og nægir ekki til að unnt sé að draga ályktanir um hugsanlega breytingu á stefnu hlutabréfa. Ein ástæðan er

að verð á bandarískum ríkisskuldabréfum lækkar einnig í vikunni, þ.e. ekki er um að ræða tilflutning í söfnum fagfjárfesta frá hlutabréfum til skuldabréfa – a.m.k. ekki enn sem komið er.

Í töflunni koma fram fjórar breytingar í litakerfi Eignastýringar og þær eru allar í millimarkaðshluta töflunnar. Millilöng skuldabréf falla af grænu ljósi á gult og þau lengstu af gulu ljósi á rautt. Auk þess fellur gengi evru gagnvart dollara af gulu ljósi á rautt og olíuverð einnig af gulu ljósi á rautt. Við lækkun á olíuverði (og sama á við einnig um málma og hrávörur) þarf að hafa í huga að gengi dollara hefur hækkað um 4,1% frá áramótum – þrátt fyrir lítilsháttar lækkun í 21. viku. Þar sem verð á olíu er skráð í dollurum leiðir styrking dollara að jafnaði til samsvarandi lækkunar á verði á olíu og hrávörum sem skráðar eru í dollurum.

Spennandi er að fylgjast með sterkum fyrirtækjum á markaði – þau vísa veginn

Hlutabréf í leiðandi fyrirtækjum á markaði eru oft góð vísbending um breytingu á stefnu hlutabréfaverðs. Hlutabréf í hlutfallslega sterkum og leiðandi fyrirtækjum taka að jafnaði fyrst við sér eftir leiðréttingu verðs á markaði. Þau hlutabréf hækka að jafnaði mest fyrst eftir snúning frá lággildi – á fyrstu vikum eða mánuðum.

Hlutabréf leiðandi fyrirtækja sýna líka oft merki um veikleika á undan öðrum hlutabréfum þegar snúningur til lækkunar er í nánd. Þau hlutabréf eru búin að taka út mikla hækkun á undan hlutabréfum annarra félaga. Þar byrja fagfjárfestar fyrst að taka hagnað sinn fyrir næsta lækkunarlegg. Fyrirtækin fjögur á mynd 4 teljast naumast í hópi leiðandi fyrirtækja á markaði í þeim skilningi sem hér er lýst en þau eru vissulega leiðandi að því leyti að rekstrartölur þeirra eru á meðal þess besta sem völ er á á Wall Street.

Stutt lýsing á þessum fyrirtækjum og hlutabréfum þeirra er eftirfarandi:

DDD, Three D Systems Corp., framleiðir prentara og annan búnað til að skapa hluti (í þremur víddum) eftir tölvuskráðum gögnum. DDD var í fréttum nýlega vegna þess að einhver hafði notað tæki frá þeim til að búa til Barbie dúkku í fullri líkamsstærð (og þótti hún þá fullhálslöng). Þriggja ára vaxtarhraði hagnaðar á hlut er 109%, þriggja ára aukningarhraði sölu er 48%, arðsemi eiginfjár er 19%. Fyrirtækið er fremst á mælikvarða grunngreiningar í sinni atvinnugrein, Machinery/Metal Holdings/Automation en þar eru 11 fyrirtæki.

Dagkortið sýnir að DDD lokar föstudaginn 24. maí sl. rétt neðan við uppbrotspunkt (e. pivot point) í grunni frá febrúar með ávölum botni. Mikil söfnun er á hægri hlið (sjá gráu veltusúlur í maí – en lítið fer fyrir losun í vikunni til föstudags 24. maí.

DNKN, Dunkin’ Brands Group Inc., rekur og leigir 17.459 Dunkin’ Donuts og Baskin-Robbins ísbúðir í Bandaríkjunum og 55 öðrum löndum. Þriggja ára vaxtarhraði hagnaðar á hlut er 53%, þriggja ára vaxtarhraði sölu er 8% og ávöxtun eigin fjár er 27%. Fyrirtækið er sjöunda í sinni atvinnugrein, Retail-Restaurants á mælikvarða grunngreiningar, en þar eru 52 fyrirtæki. DNKN er 1% yfir uppbrotspunkti eftir þriggja vikna flatan grunn í febrúar og mars, lækkar lítillega í 21. viku í minnkandi veltu.

KORS, Michael Kors Holdings Ltd., hannar og selur tískuvörur, fylgihluti og skó undir heitinu Michael Kors. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Hong Kong. Þiggja ára vaxtarhraði hagnaðar á hlut er 119%, þriggja ára hraði í söluaukningu er 62% og arðsemi eigin fjár er 57%. Fyrirtækið er þriðja eftir grunngreiningu í sinni atvinnugrein, Apparel-Clothing Manufacturing en þar eru alls 29 fyrirtæki. KORS liggur nú 5% undir uppbrotspunkti úr þriggja mánaða grunni. Lækkar lítillega í 21. viku í minni veltu en í fyrri viku.

MANH, Manhattan Associates Inc., framleiðir hugbúnað til að stýra birgðum fyrir framleiðslufyrirtæki, dreifingarfyrirtæki, smásölu- og flutningafyrirtæki. Þriggja ára vaxtarhraði hagnaðar á hlut er 33% og þriggja ára hraði söluaukningar er 13%. Arðsemi eigin fjár er 35%. Fyrirtækið er þriðja besta eftir grunngreiningu í sinni atvinnugrein, Computer Software-Enterprise en þar eru alls 44 fyrirtæki. MANH liggur 3% neðan við uppbrotspunkt eftir um tveggja mánaða grunn sem nefnist bolli með haldi.

Söluhrina í 21. viku hefur ekki valdið miklu tjóni á kortun afbragðsfyrirtækja – a.m.k. ekki hjá þessum fjórum fyrirtækjum sem hér eru tekin sem dæmi. Rekstrarárangur þeirra allra er framúrskarandi – og ekki að sjá annað en að verð á hlutabréfum þeirra geti haldið áfram að hækka þegar að því kemur að fjárfestar taka kaupagleði sína á ný.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Á verðbréfamarkaði hefur athygli og umræða beinst að hlutabréfum síðustu vikurnar vegna skráningar á hlutabréfum tryggingafélaganna VÍS og TM í Kauphöll Íslands. Eru nú skráð innlend hlutafélög í Kauphöllinni orðin átta og ber að fagna þeim áfanga (nánar hér á eftir). Á meðan hefur verð á ríkistryggðum skuldabréfum á markaði lækkað nokkuð, einkum á verðtryggðum skuldabréfum og nánar tiltekið á tólf vikunum frá 15. febrúar sl.

Mynd 1 sýnir verðlækkun tveggja skuldabréfasafna, safns verðtryggðra skuldabréfa (rauða línan efst) en í því safni eru þrír flokkar íbúðabréfa (HFF 24, HFF 34 og HFF 44) auk spariskírteinaflokksins RIKS 21. Vegna hækkandi ávöxtunarkröfu á markaði síðustu tólf vikurnar hefur markaðsverð á þessum skuldabréfum lækkað um 2,7% en rauða lóðrétta punktalínan á myndinni markar föstudaginn 15. febrúar sl.

Flokkar óverðtryggðra ríkisskuldabréfa hafa ýmist lækkað eða hækkað (sjá nánar í töflu 1 hér á eftir) en óverðtryggða safnið hækkar frá miðjum febrúar sl. um 1,4%. Flokkar verðtryggðra skuldabréfa eru mun stærri á markaði (69% á móti 31% vægi óverðtryggðra) og því lækkar markaðssafn ríkistryggðra skuldabréfa (bláa línan á mynd 1) um 1,8% frá 15. febrúar sl.
Vísbendingar eru um að bakslag á markaði ríkisskuldabréfa sé senn að baki

Hafa þarf í huga að lækkun þessi á verði verðtryggðra ríkisskuldabréfa (þ.e. um 2,7% síðustu tólf vikurnar til föstudags 10. maí sl.) er eftir að tekið er tillit til áfallinna vaxta og verðbóta, þar á meðal vegna 1,64% hækkunar vísitölu neysluverðs í febrúar sl. (verðbætur í mars 2013). Lækkandi verð á skuldabréfum skapast af framboði á markaði á verðtryggðum ríkisskuldabréfum umfram eftirspurn. Markaðskrafan, þ.e. sú ávöxtunarkrafa sem fjárfestar gera við kaup, fer því hækkandi. Mynd 2 sýnir hvernig markaðskrafa verðtryggðu flokkanna fjögurra fer hækkandi frá miðjum febrúar 2013 (lóðrétta bláa línan til hægri).

Aukið framboð á verðtryggðum ríkisskuldabréfum umfram eftirspurn má rekja til margra þátta. Um miðjan febrúar sl. hófst einn áfanginn í umræðu um framtíð Íbúðalánasjóðs, útgefanda íbúðabréfa á markaði. Mikil hækkun vísitölu neysluverðs (+1,64%) sem Hagstofan birti í lok febrúar sl. hafði lítil áhrif til að glæða eftirspurn. Um 10% styrking á gengi íslensku krónunnar gagnvart viðskiptamyntum hefur slegið á hraða verðbólgu. Væntingar um minni verðbólgu leiða til aukinnar eftirspurnar eftir óverðtryggðum ríkisskukldabréfum og lækkandi markaðskröfu á lengri flokkum þeirra (sjá mynd 3).

Fleiri þættir koma vafalaust við sögu og þar á meðal hugsanleg áhrif af viðskiptum útlendinga vegna mögulegra breytinga á núgildandi gjaldeyrislögum. Þá hefur síhækkandi verð á innlendum skráðum hlutabréfum dregið að sér athygli fjárfesta eins og eðlilegt er, svo og ný útboð tryggingafélganna VÍS og TM og skráning þeirra í Kauphöllinni. Kaup á hlutabréfum, jafnt tryggingafélaganna sem annarra, hefur án efa dregið nýtt fé á hlutabréfamarkaðinn og ýtt undir sölu á skuldabréfum að einhverju marki.

Þess bera að geta að ofangreind lækkun á verði verðtryggðu ríkisskuldabréfanna hefur að mestu farið fram í lítilli veltu (bendir til að viðskipti séu án þátttöku stærri fagfjárfesta). Einnig ber að hafa í huga að hækkun markaðskröfu styttri verðtryggðra flokka er mun meiri en þeirra lengri, svo og að markaðskrafa stystu óverðtryggðra flokka hefur einnig hækkað á sama tíma.

Vísbendingar eru um að lækkun síðustu tólf vikna sé að baki og að betra jafnvægi á skuldabréfamarkaði sé í vændum næstu vikur og mánuði. Tíminn frá miðjum febrúar fram í miðjan maí 2013 hefur verið dauflegur á skuldabréfamarkaði. Mynd 1 sýnir að jafnvel markaðssafn ríkisskuldabréfa sveiflast nokkuð á markaði, upp og niður. Sveiflan síðustu þrjá mánuði er ekki meiri en gengur og gerist á markaði.

Óverðtryggð ríkisskuldabréf hækka um 8% umfram verðtryggð síðustu tólf mánuði

Ofangreind þróun á ríkisskuldabréfamarkaði síðustu þrjá mánuði hefur leitt til betri ávöxtunar óverðtryggða safns ríkisskuldabréfa en þess verðtryggða eins og fram kemur á mynd 1. Í töflu 1 (dálkurinn lengst til hægri) kemur fram að hækkun á verði óverðtryggða safnsins er 11,8% síðustu 52 vikur til föstudags 10. febrúar 2013 en sambærileg hækkun verðtryggða safnsins er 3,6%. Umframávöxtun óverðtryggða safnsins síðustu tólf mánuði er 7,9%. Aðeins eitt dæmi er um svo mikla umframávöxtun óverðtryggða safnsins á árunum 2005 til 2013. Hliðstæð umframávöxtun óverðtryggða safnsins myndaðist í byrjun árs 2010 og fram í ársbyrjun 2011 þegar óverðtryggðir vextir á markaði (og verðbólga) féllu hratt eftir verðbólgutoppinn árið 2009 í kjölfar gengislækkunar og hruns á fjármálamarkaði árið 2008.

Næstneðsta lína töflunnar (Vísitala neysluverðs (verðbætur)) sýnir verðbætur eftir tímabilum. Þriðja talan frá vinstri, 2,24%, sýnir að verðbætur frá áramótum til föstudags 10. maí í lok 19. viku 2013 eru 2,24%. Talan 6,26% í neðstu línu töflunnar vísar til árshraða verðbóta m.v. fyrstu 19 vikur ársins. Sé litið til reynslu síðustu ára eru verðhækkanir að jafnaði meiri á fyrstu mánuðum ársins og þeim síðustu en minni yfir sumartímann. Verðbætur á árinu 2013 í heild verða því líklega minni en 6,26%.

Lága verðbólgu janúar til apríl 2013 er að hluta að rekja til lækkandi verðs á innfluttum vörum vegna 10% styrkingar krónunnar frá áramótum. Sú styrking gæti gengið til baka (krónan hefur þegar veikst um tæp 4% í maí) og leitt til þess að verðbætur ársins 2013 liggi á bilinu 4,5 til 5,5%. Ávöxtunarkrafa óverðtryggðu flokka ríkisskuldabréfa sýnist því lág um miðjan maí 2013 þegar litið er fram á við. Verðbólguvæntingar fjárfesta sýnast lægri en söguleg reynsla og horfur á árinu gefa tilefni til.

Verðmæti skráðra innlendra hlutabréfa er 336 milljarðar króna eða 18% af heild

Eftir skráningu tryggingafélaganna VÍS og TM á markað á síðustu vikum eru innlend skráð félög samtals orðin átta talsins og verðmæti hlutabréfa í lok föstudags 10. maí 2013 er 336 milljarðar króna. Mynd 4 sýnir skiptingu íslenska verðbréfamarkaðsins á þeim tíma í skráð hlutabréf og ríkistryggð skuldabréf. Vægi innlendu skráðu félaganna er 18% af heildarmarkaðsvirði hlutabréfa og skuldabréfa en vægi óverðtryggðra ríkisskuldabréfa 25% og verðtryggðra 57%.

Markaðsverðmæti nýskráðu félganna tveggja m.v. lokaverð föstudaginn 10. maí sl. er um 25 ma.kr. (VÍS) og 20 ma.kr. (TM). Heildarverðmæti þeirra eykur markaðsverðmæti skráðra innlendra hlutafélaga úr 291 ma.kr. í 336 ma.kr. eða um 15,5%; áhrif þeirra í vísitölu félaganna átta nemur 13,4%. Samanlagt markaðsverðmæti ríkistryggðra skuldabréfa og skráðra innlendra hlutabréfa er 1.907 milljarðar króna. Hlutabréf vega því um 18% af heildarmarkaði.

Á mynd 6 er sett fram hlutfallsleg skipting skráðu innlendu hlutafélaganna m.v. lokaverð á markaði föstudaginn 10. maí sl. Marel er sem fyrr stærsta fyrirtækið. Verðmætið er um 110 ma.kr. og vægi um þriðjungur af heildarverðmæti hlutabréfa. Hlutur Icelandair er um 20% og hlutur Eimskips er 16%. Félögin fimm sem ótalin eru skipta með sér 31%.

Umframeftirspurn í útboðum hlutabréfa vekur áhyggjur af framvindu á markaði

Eftir mikinn áhuga fjárfesta í hlutafjárútboðum tryggingafélaganna vaknar umræða um fyrirkomulag útboða og jafnvel um að hátt verð á hlutabréfum sé áhyggjuefni. Fyrirkomulag á útboðum verðbréfa sem leiðir til þess að eftirspurn verður jafnhátt hlutfall af framboði sem hér um ræðir þarfnast endurskoðunar. Tilboðsfjárhæðir eru í einhverjum tilvikum afar háar og hugsanlega umfram greiðslugetu tilboðsgjafa. Mikilvægt er að festa náist í viðskipti og reglur séu endurskoðaðar þannig að útboð fari fram með eðlilegum hætti.

Um kauphallarviðskipti með skráð hlutabréf gegnir öðru máli. Þar eru lög og reglur skýrar og löng reynsla að baki í nálægum löndum, ekki síst í Bandaríkjunum. Okkar eigin reynsla frá síðasta áratug stendur okkur næst. Mikilvægt er að læra af því sem þá fór úrskeiðis til að bæta viðskiptahætti í framtíðinni, þora að líta aftur og læra af því sem betur mátti fara. Í hlutabréfaviðskiptum ráða för væntingar um fjárhagslegan ágóða eða ótti við fjárhagslegt tjón. Græðgi og ótti eru á meðal frumkennda mannsins. Þeim breytum við ekki og þess vegna eru lög og reglur um kauphallarviðskipti, hér á landi sem annars staðar, vandlega mótuð og þeim þarf að fylgja í hvívetna. Reynsla frá viðskiptum á Wall Street síðustu áratugi 19. aldarinnar og endurbætur á fyrstu áratugum 20. aldarinnar eru mikils virði.

Við slík skilyrði er mikilvægt að staðhæfingar um að verð á hlutabréfum sé hátt – svo hátt að það sé áhyggjuefni – séu rökstuddar og byggðar á niðurstöðum mælinga á markaði. ,,Seðlabankinn hefur verulegar áhyggjur af hækkun á hlutabréfamarkaðnum”, hefur mbl.is eftir Sigríði Benediktsdóttur framkvæmdastjóra fjármálastöðugleikasviðs Seðlabankans. Höftin hamli 8 milljörðum Bandaríkjadollara af aflandskrónum frá því að verða breytt í annan gjaldmiðil og það hafi leitt til eignabólu sem geri Seðlabankann mjög áhyggjufullan, hefur mbl.is eftir Sigríði í samtali við Bloomberg.

Hér eru engar athugasemdir við áhyggjur Seðlabanka af áhrifum gjaldeyrishafta. Þau verða æ alvarlegri sem lengra dregur frá setningu gjaldeyrislaganna í nóvember 2008. Jafnvel má segja að hlutverk Seðlabanka sé jafnan að hafa áhyggjur. Þær eru einlægur hluti af því að fylgjast grannt með og gæta þess að viðskipti á fjármálamarkaði séu með eðlilegum hætti.

Hér að framan eru rakin viðskipti á markaði með ríkistryggð skuldabréf síðustu þrjá mánuði – og á mynd 1 eru sýnd liðlega þrjú ár. Orðið eignabóla er naumast til að lýsa framvindu á þeim markaði. Í töflu 1 hér að fram kemur fram að verðhækkun safns ríkistryggðra skuldabréfa er 5,3% síðustu tólf mánuði. Markaðssafn hlutabréfa og skuldabréfa þar sem vægi hlutabréfa er 15% hækkar í verði um 7,2% síðustu tólf mánuði. Betra er að fara gætilega með orðið eignabóla – það vísar til hættuástands á fjármálamarkaði sem leitt getur til alvarlegs fjárhagstjóns. Lítum nánar á hlutabréfaverð í Kauphöllinni ef þar skyldi vera að finna vísbendingar um slíka hættu.

Árshraði hækkunar á hlutabréfum frá byrjun árs 2011 er um 35%

Til að meta verð á hlutabréfum er hægt að beita grunngreiningu sem unnin er eftir ársreikningum skráðra fyrirtækja og markaðsgreiningu sem unnin er eftir verði og veltu hlutabréfa eða skuldabréfa á markaði. Ein algengasta vísbending um verðlagningu á markaði er að bera markaðsverðmæti félags saman við tólf mánaða hagnað þess. Hér er á ferðinni svonefnt VH hlutfall (e. PE ratio, price earnings ratio), verðmæti yfir hagnaði, sem segir hve margra ára hagnað þarf að greiða fyrir kaup á einum hlut í því. Einnig er hægt að reikna VH hlutfall fyrir markaðinn í heild.

VH hlutfall fyrir öll félög á markaði (vísitölur hlutabréfamarkaðs) leikur sögulega á bilinu frá 10 til 25. Þetta er vítt bil og dæmi eru um frávik bæði niður fyrir 10 og upp fyrir 25. VH hlutfall S&P 500 vísitölunnar á Wall Street nær t.d. nærri 30 í aðdraganda þess að tæknibólann sprakk í mars árið 2000. VH gildi S&P 500 í maí 2013 er um 15,5 og er þá miðað við hagnað síðustu fjögurra þekktra ársfjórðunga.

VH hlutfall íslensku skráðu félaganna sex (fyrir skráningu VÍS og TM) er um 16 en lítið eitt lægra (15,5 til 16) sé reiknað með núverandi verði á markaði og hóflegri aukningu á hagnaði skráðu félaganna á árinu 2013. Verðlagning hlutabréfa á markaði í Þýskalandi og á Norðurlöndum er í líkum dúr um þessar mundir.

Mynd 6 sýnir vísitölu safns innlendu skráðu félaganna sex (án VÍS og TM). Eftir um tvöföldun (hækkun frá gildinu 100 í 203,7) á tveimur árum og fjórum og hálfum mánuði sýnir vikukortið ekki margt óvenjulegt. Hlutabréfaverð tók um sjö vikna dýfu frá miðjum febrúar 2013 sem var nærri 5% djúp og snerti 13 vikna vegið meðaltal vísitölunnar stuttlega. Reynsla áranna 2011 og 2012 bendir til þess að framundan gæti verið rólegur tími, jafnvel hjöðnunaskeið, á meðan fjárfestar melta með sér hækkun eftir uppbrot í lok desember 2012 en hún er um 22%.

Við greiningu á verði skráðra innlendra hlutabréfa í maí 2013 þarf að hafa í huga að rekstur fyrirtækjanna hefur gengið vel síðustu ár. Sé reiknað með hagnaði á hlut félaganna í vísitölunni hverju sinni (þau voru aðeins tvö í byrjun árs 2011, Marel og Icelandair) er ekki langt frá því að sú kennitala hafi tvöfaldast til 2,5-faldast frá byrjun árs 2011. Hagnaður hefur með öðrum orðum ríflega tvöfaldast og verðið hefur líka tvöfaldast. VH-hlutfallið er ekki einhlítur mælikvarði á verðlagningu á hlutabréfamarkaði en þar sem það byggist á hagnaði á hlut gefur það góða vísbendingu. Hlutfall í grennd við 15 til 16 í sögulegu samhengi er nálægt meðaltali á markaði – hvorki hátt né lágt.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Í hækkandi verði á hlutabréfum á Wall Street þrjár vikur til föstudags 10. maí 2013 eru sóknargreinar á Wall Street leiðandi á nýjan leik eftir nokkra ládeyðu frá byrjun ársins. Mynd 1 sýnir tvær stærstu sóknargreinarnar, fjármál og tækni, sem mynda lággildi á dagkorti 18. apríl sl. en taka síðan sterka roku. XLK, kauphallarsjóður sem fylgir vísitölu tæknigeirans í S&P 500, hækkar um nálægt 6% síðustu þrjár vikur en US fjármál nokkru minna.

Í glugga neðan við dagkort á mynd 1 er sýndur hlutfallslegur styrkur (e. Relative Strength) US fjármála og US tækni. Tæknifyrirtækin lækka allt frá ársbyrjun 2013 í hlutfalli við S&P 500 þar til kemur að snúningi frá lággildi seint í apríl sl. US fjármál eru heldur sterkari hlutfallslega. Græna línan sýnir að styrkur í hlutfalli við S&P 500 helst á sömu slóðum seint í apríl 2013 og í upphafi þess árs; fjármálageirinn heldur í við meðaltalið. Eftir snúning frá lággildi seint í apríl sækja fjármálafyrirtækin í sig veðrið. Það eru þó ekki bankar sem leiða för enn sem komið er heldur tryggingafyrirtæki og ýmis sérhæfð fjármálafyrirtæki.

Apple vegur þungt í vísitölum og hækkar ríflega 10% frá síðustu viku í apríl 2013

Stærstu fyrirtækin í tæknigeiranum á Wall Street eru Apple, Microsoft, Google og IBM og er breyting verðs á hlutabréfum þeirra frá áramótum til föstudags 10. maí 2013 sýnd á mynd 2. Hlutabréf í Apple eru enn 13,8% undir áramótagildinu þrátt fyrir um 10% hækkun frá lággildi 18. apríl sl. Hlutabréf í Google og Microsoft hafa líka hækkað yfir 10% frá þeim tíma en hlutabréf í IBM

sem eru veikara á markaði hafa hækkað um 7% frá lággildinu. Hækkun þessara fjögurra tæknirisa skýrir að verulegu leyti hvernig US tækni endurheimtir hlutfallslegan styrk sinn frá 18. apríl sl. og verður leiðandi á Wall Street á nýjan leik.

Apple er stærsta tæknifyrirtækið á markaði og mörgum fjárfestum efst í huga vegna ríflega sexföldunar í verði frá mars 2009 til september 2012. Hágildið er 693,21 þann 21. september 2012. Þá tekur við hatrammur lækkunarleggur (sjá mánaðakort af hlutabréfum í Apple á mynd 3) sem nær lággildi í 392,57 þann 19. apríl 2013. Margur spyr sig þeirrar spurningar hve lengi Apple muni hækka frá lággildinu í apríl. Nær Apple yfir $500 á ný á næstu vikum eða jafnvel yfir $600?

Enginn er þess umkominn að svara þessum spurningum svo að vit sé í. Óhætt er samt að segja að hlutabréf í Apple munu fylgja markaðnum, a.m.k. að hluta til. Eftir yfir sexföldun í verði á þremur og hálfu ári kemur ekki á óvart að hvíldarskeið taki við. Það gæti varað marga mánuði frá september 2012, jafnvel ár, en tæpir átta mánuðir eru þegar að baki. MACD prósentulínan í glugga neðan við vikukortið sýnir að hlutabréfin voru yfirseld þegar verðið fór niður fyrir $400. Þar er einnig að finna sterkan stuðning frá hágildi í október 2011. MACD línan hefur skorið merkjalínuna á leiðinni upp aftur. Ef bolamarkaður á Wall Street (og raunar um allan heim) heldur áfram næstu vikur er líklegt að verð á hlutabréfum í Apple nái frekari leiðréttingu, ekki síst ef tæknigeirinn verður áfram leiðandi í hækkun (nánar hér á eftir).

Rjúkandi bolamarkaður ríkir í öllum helstu kauphöllum í fyrri hluta maí 2013

Tafla 1 sýnir svo að ekki verður um villst að ný roka á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði nær til helstu kauphalla vítt og breytt. Í litakerfi Eignastýringar eru aðeins Brasilía og Rússland á rauðu ljósi og hækka ekki í 19. viku 2013 til föstudags 10. maí þótt hækkun sé á báðum stöðum í fyrri viku. Þá eru hlutabréf í Kína og í Suður-Kóreu einnig veik – svo og gullverð og hlutabréf í gullnámufyrirtækjum á Wall Street. Annars staðar hafa fjárfestar gefið bjartsýni sinni lausan tauminn og snúa ,,Sell In May And Go Away” alveg á hvolf – eins og þeir gerðu einnig í lok maí árið 2012.

Að ofan er rakið hvernig sóknargreinar, bæði fjármál og tækni og líka lífstíll og líftækni, eru leiðandi í hækkunarleggnum – og þau merki benda til þess að enn geti hækkun haldið áfram um skeið. Fjárfestar auka vægi sóknargreina í söfnum sínum en á móti minnkar vægi varnargreina. US veitur lækka um 2,6% í vikunni til föstudags 10. maí og US neysla um 0,6%. US heilsa hækkar um 1,1% en þá hækkun er án vafa að rekja til tæknifyrirtækja í heilsugeiranum svo og til líftæknifyrirtækja en vísitala þeirra hækkar tæp 4% samtals á síðustu tveimur vikum.

Hlutabréfin rjúka – önnur en í varnargreinum á Wall Street og að auki verða ríkisskuldabréf að gefa eftir. Allir þrír flokkar bandarískra ríkisskuldabréfa (sjá efstu línur í neðstu blokk töflunnar) lækka í verði í bæði 18. og 19. viku 2013 og liggur verð þeirra nokkru neðan við áramótagildin. Þá lækkar einnig verð á gulli áfram en hrávörur standa í stað séu vikurnar tvær teknar saman. Einnig er athyglisvert að gengi evru gagnvart dollara fellur á gult ljós af grænu í 19. viku en meðalgengi dollara hækkar áfram um 1,3%.

Hlutabréf á Wall Street rífa sig upp úr bjarndýrsmarkaði síðustu þrettán ára

Einn mánuður er of stuttur tími til að lýsa yfir að þrettán ára bjarndýrsmarkaður á Wall Street og víðast hvar í helstu kauphöllum sé að baki. Engu að síður er það hugsanlegt og fjárfestar líta nú framtíðina í nýju ljósi. Þrettán ára bjarndýrsmarkaður er engan veginn stutt tímabil – en í aðdraganda uppbrots árið 1981 var nær tuttugu ára bjarndýrsmarkaður. Sagan endurtekur sig alltaf en sjaldan í alveg sömu mynd. Í bráð er best að reikna með því að uppbrot S&P 500, DAX og fleiri vísitalna yfir hæstu hágildi frá 2007 muni halda. Slíkt uppbrot nefnist Blue Sky Breakout þar sem ekki er að finna frekari viðnám vegna fyrri sögulegra gilda. Rofið viðnám við fyrrum hæstu hágildi mynda nú stuðning í dýfu ef til hennar kæmi.

Byrjum á að líta á 117 ára feril Dow Jones Industrials, elstu formlega skráðu vísitölunnar, en hún birtist fyrst í Wall Street Journal þann 26. maí 1896 og var einfaldlega meðalverð á hlutabréfum í 12 helstu skráðum félögum í kauphöllinni á Wall Street. Árið 2011 kom út hjá Wiley & Sons Inc. bókin Super Boom: Why the Dow Jones Will Hit 38,820 and How You Can Profit From It eftir Jeffrey A. Hirsch, en hann er ásamt föður sínum Yale Hirsch mörgum að góðu kunnur fyrir Stock Trader’s Almanac sem út hefur komið í um fjóra áratugi.

Í Super Boom sýnir Jeffrey fram á að þrisvar sinnum á 20. öldinni hækkaði Dow Jones samfellt í einum hækkunarlegg um 500% eða meira (sjá grænu kassana á mynd 4). Aðstæður í aðdraganda þessara miklu hækkunarleggja voru að ýmsu leyti hliðstæðar og áttu mikilvæga þætti sameiginlega. Einn þeirra var mikil verðbólga sem vissulega á ekki við á árinu 2013 eða síðustu 13 árin.

Í Super Boom setur Jeffrey Hirsch fram reiknaðan feril fyrir Dow Jones Industrials þar sem hann á ekki von á uppbroti yfir 2007 hágildið fyrr en á árunum 2017 eða 2018. Eftir það gerir hann ráð fyrir hækkunarlegg fram til ársins 2025 sem færir með sér a.m.k. 500% hækkun vísitölunnar (sexföldun eða meira) reiknað frá lággildi 2009 sem er 6470. Þannig fæst gildið 38820 sem er einfaldlega 6470x6.

Jeffrey átti von á því við vinnslu bókarinnar árið 2010 að verðbólga ykist árin 2013 til 2016 vegna peningaprentunar helstu seðlabanka iðnríkjanna. Við slíkar aðstæður eiga hlutabréf erfitt uppdráttar (telur hann) og á von á lækkun Dow frá gildinu 14000 niður að gildinu 8000 árið 2014. Hann á von á því að Bandaríkjamenn dragi herlið sitt heim frá Afghanistan 2014 til 2015 og að draga taki úr verðbólgu árin 2017 til 2018. Á þeim tíma verður uppbrot frá 18 ára bjarndýrsmarkaði sem mótar upphaf hækkunarleggs með a.m.k. 500% hækkun til ársins 2025.

Sagan endurtekur sig jafnan en ekki í sömu mynd. Hugsanlega eigum við eftir dýfu Jeffreys niður undir gildið 8000 á árunum 2013 til 2015. Annar möguleiki er að væntingar fjárfesta til mikillar hækkunar á verði hlutabréfa, svo og mikil áhrif af lágum vöxtum og aukningu peningamagns hafi flýtt atburðarásinni um fimm ár. Uppbrot er að baki og hækkunarleggurinn sögulegi er hugsanlega framundan.

Dow Jones á árunum 2011 til 2013: talsvert rúm til frekari hækkunar

Jeffrey A. Hirsch setur fram sýn til 15 ára frá 2010 til 2025 í Super Boom sem er gagnleg og áhugaverð. Arthur Hill, annar af höfundum Market Message hjá StockCharts.com, greinir árin 2011 til 2013 til að móta mynd af hugsanlegri framvindu á Wall Street. Arthur dregur sterka

stuðningslínu sem nær aftur til ársins 2011 til hins mikla snúnings frá lággildi eftir hrun í alþjóðlegum kauphöllum er fjárfestar óttuðust að gjaldmiðilskerfi Evrópusambandsins riðaði til falls. Efra borð rörsins fæst með samsíða línu sem snertir hágildi Dow Jones í mars 2012. Það myndast eftir 23,2% hækkun á 25 vikum (rauða línan til vinstri). Rauða línan til hægri sýnir hækkunarlegg frá lággildi um miðjan nóvember 2012. Frá þeim tíma eru líka 25 vikur en hækkun Dow er 19,8% (m.v. gildið 15104,05).

Ekki þarf að fara lengra aftur en um 18 mánuði til að finna hækkunarlegg Dow sem er yfir 23%. Að auki bendir Arthur Hill á að sölulína rörsins liggur á milli gildanna 16000 og 16500 í júlí og ágúst sumarið 2013. Til að ná þeim gildum þarf 7 til 8% hækkun í síðari hluta maí, júní og júlí 2013. Af mynd 5 má draga þá ályktun að margt geti gerst í ágúst til október eins og fjárfestar á alþjóðlegum markaði þekkja sem best.

Daryl Guppy: Uppbrot Dow í mars 2013 bendir til að 15400 sé næsta takmark

Daryl Guppy ritar um tæknigreiningu á CNBC.com og einkum um Asíumarkaðinn. Hann setur fram hliðstæða mynd og Hill en með lítið eitt annarri túlkun. Guppy myndar göng fyrir Dow Jones Industrials árin 2012 og 2013 með því að draga stuðningslínu neðan við lággildin í maí og nóvember 2012. Samsíða viðnámslína snertir hágildi í mars og í september 2012.

Uppbrot Dow Jones Industrials í gegnum sölulínuna í þessum göngum merkir að næsta takmark er jafnlangt ofan við þá línu eins og kaupalínan er neðan við hana (sjá lóðréttu punktalínurnar tvær á mynd 6). Afgangurinn er einfaldur reikningur: (x – 14100) = (14100 – 12800), en úr þeirri jöfnu fæst X = 15400 (hæð í göngunum er um 1300 höld).

Tecnical analysis is a windsock, not a crystal ball, segir Carl Swenlin hjá DecisionPoint.com og þau orð er vert að hafa í huga alla daga. Ofangreind túlkun á hugsanlegri framvindu Dow Jones Industrials er sett fram til að skerpa hugann, sjá fyrir sér hvað hugsanlega getur gerst á næstu vikum. Enginn veit hvað framtíðin ber í skauti sér en við reynum okkar besta til að greina hugsanlegar leiðir.

Tvöföldun á verði hlutabréfa í Dow Jones á fáum misserum er algengari en mætti halda

Verð á hlutabréfum í Kauphöllinni í Reykjavík hefur tvöfaldast frá ársbyrjun 2011 til maí 2013 eða á tveimur árum og fjórum mánuðum. Verð á hlutabréfum 30 fyrirtækjanna í Dow Jones tvöfölduðust í verði frá lággildinu 6470 í mars 2009 til sama tíma árið 2012, þ.e. á þremur árum og litlu munaði að sá árangur næðist í apríl 2011.

Lágildið í mars 2009 er vissulega afbrigðilegt. Tvöföldun á verði hlutabréfa á fáum misserum er ekki algeng en gerist þó oftar en margur heldur. Mynd 7 sýnir hagstætt árferði á tíunda áratug 20. aldarinnar. Eftir uppbrot úr um tólf mánaða grunni árið1994 rýkur Dow Jones Industrials upp frá gildinu 4000 og nær tvöföldun við 8000 um mitt árið 1997, tveimur og hálfu ári síðar. Þá tekur við nýr grunnur – en hágildi í langa hækkunarleggnum frá 1981 er við 11750 í janúar árið 2000, nærri þrefalt hærra en uppbrotsgildið 4000 fimm árum áður.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Söguleg hækkun varð á helstu vísitölum á Wall Street föstudaginn 3. maí 2013 er hlutabréf göptu upp við opnun og héldu þeirri hækkun allt til loka dagsins. Velta jókst á New York Stock Exchange en lækkaði lítillega á Nasdaq. S&P 500 lokar ofan við gildið 1600 í fyrsta sinn í sögunni, nánar tiltekið í 1614,42 eftir 2,03% hækkun í vikunni (mynd 1).

Eftir þetta uppbrot á Wall Street og hliðstæð áhrif víðast í helstu kauphöllum aukast líkur á því að hækkunarleggur frá miðjum nóvember 2012 haldi áfram enn um sinn. Við fáum hugmyndina að upphallandi göngum SPX á vikukorti á mynd 1 að láni úr smiðju Arthurs Hill hjá StockCharts.com (sjá Market Message föstudaginn 3. maí 2013). Neðsta stefnulínan sem stundum er nefnd kauplína er dregin á vikukorti frá lággildi í ágúst 2011 um lágildin 2012 í júní og nóvember. Efsta stefnulínan, sölulínan, er síðan dregin samsíða kauplínunni ofan við hágildi í mars 2012. Miðlína í göngunum er dregin hálfa leið á milli kauplínu og sölulínu. Þannig kemur í ljós að miðlína veitti stuðning í leiðréttingunni í síðari hluta apríl sl. Lokaverð í 18. viku er um miðbik efri hluta í göngunum. Sölulínan nær gildinu 1700 eftir aðeins fáeinar vikur.

DAX vísitalan í Frankfurt nálgast sögulegt hágildi frá júlí 2007

Er líklegt að SPX hækki alla leið að efri línu ganganna áður en núverandi hækkunarleggur er allur? Það er ómögulegt að segja – en það er hugsanlegt. Hækkun á verði hlutabréfa í Bandaríkjunum er umfram það sem væntingar standa til; kauphallir í öðrum löndum standa langt að baki nema ef vera skyldi Tokíó þar sem Nikkei hækkar 56% síðustu sex mánuði. Hafa þarf í huga að vextir eru í sögulegu lágmarki og ávöxtun skuldabréfa slök. Jafnframt hafa uppgjör fyrir fyrsta fjórðung 2013 sýnt hagnað umfram væntingar hjá fleiri fyrirtækjum en færri á Wall Street, það er aðeins velta (brúttótekjur) sem ekki hefur staðið undir væntingum.

Frá lággildi um miðjan apríl er hækkun mest í kauphöllum í Evrópu, bæði í 17. og 18. viku 2013. Spánn og Ítalía færast aftur á grænt ljós í litakerfi Eignastýringar og það hefur kauphöllin í Frankfurt líka gert – en er e.t.v. ekki eins fréttnæmt þar sem hlutabréf í Þýskalandi hafa verið einhver hin sterkustu í Evrópu mánuðum saman.

Engu að síður var bakslag það sem reið yfir alþjóðlegan markað hlutabréfa frá miðjum mars 2013 harkalegt í Þýskalandi. Að jafnaði taka hlutabréf sem hafa til að bera mikinn hlutfallslegan styrk á sig minni lækkun en önnur. Mynd 2 sýnir nærri 10% lækkun DAX í leiðréttingunni frá miðjum mars sem verður að teljast mikið – ef sú leiðrétting reynist aðeins bakslag á áframhaldandi legg til hækkunar.

DAX vísitalan stendur í lok föstudags 3. maí 2013 aðeins 0,4% neðan við sögulegt hágildi sitt frá júlímánuði árið 2007. Þótt helstu vísitölur á Wall Street hafi þegar náð yfir hágildi sín frá 2007 eru góð tíðindi þegar sami árangur næst í Frankfurt. DAX stendur nú 56,5% yfir lággildi sínu haustið 2011 þann 9. september. Lággildi S&P 500 það haust var 19. september, tíu dögum á eftir DAX, en hækkun frá því lággildi er 43,7%. Hún er minni en hliðstæð hækkun DAX vafalaust vegna þess að lækkun í júlí og ágúst 2011 var hörðust í Evrópu og sá markaður átti því mest eftir til að vinna upp.

Sex kauphallir í Asíu og Evrópu færast á grænt ljós aftur eftir um þrjár vikur á gulu

Lítum á töflu 1 hér á eftir til að fá yfirlit um alþjóðlegan markað hlutabréfa. Taflan sýnir að rokan í 17. og 18. viku 2013 nær til allra helstu kauphalla, aðeins hlutabréf í Indónesíu og Malasíu lækka í báðum vikum. Í litakerfi Eignastýringar færast þrjár kauphallir í Asíu, í Indlandi, Hong Kong og Suður-Kóreu aftur á grænt ljós eftir skamma dvöl á gulu ljósi. Í Evrópu færast kauphallirnar í Frankfurt, Madrid og í Mílanó aftur á grænt ljós eins og fyrr segir, einnig eftir um þrjár vikur á gulu ljósi.

Bandarísk ríkisskuldabréf lækka í verði báðar vikur. Markaðsvextir í Bandaríkjunum hækka nokkuð í 18. viku er atvinnutölur birtast og reynast framar væntingum. Ávinningur ríkisskuldabréfa hefur verið allnokkur síðustu vikur á meðan hlutabréf taka dýfu. Haldi hlutabréf áfram að hækka í verði gætu skuldabréf lækkað áfram – samkvæmt gamla Risk-On, Risk-Off fyrirbærinu sem ríkt hefur fáein síðustu ár á Wall Street.

Athyglisvert er að verð á olíu og hrávörum og málmum tekur við sér á nýjan leik og hækkar, ekki síður í 17. viku en þeirri 18. Sú hækkun á gulli nægir þó ekki til þess að verð á hlutabréfum gullnámufyrirtækja hækki báðar vikur; hækkun í 17. viku er 7% en lækkun í 18. viku tæp 3%.

Hrávörur hækka lítillega í verði báðar vikur og er lokaverð föstudaginn 3. maí 2013 í 18. viku tæplega 5% lægra en upphafsverð ársins. Olía hækkar báðar vikur, ekki síst í 17. viku og er nú tæpum tveimur prósentum hærra en í upphafi ársins. Hluta hækkunar á olíu og hrávörum má rekja til lækkunar á gengi dollarans; hann stendur í stað í 17. viku en lækkar 0,8% gagnvart helstu viðskiptamyntum í 18. viku til föstudags 3. maí sl.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita