Verulegur skriður er á hækkun hlutabréfa nær alls staðar í heiminum og hafa fyrirtæki á Wall Street afgerandi forystu. Myndin sýnir kauphallarsjóðinn XLF sem endurspeglar vísitölu fjármálafyrirtækja í Bandaríkjunum. Þau eru annar stærsti geirinn í S&P 500 vísitölunni og vega 16% á eftir tækni sem vegur 19%. Eins og kunnugt er hafa fjármál átt undir högg að sækja á síðustu misserum í samanburði við aðrar greinar en hafa nú tekið hressilega við sér. Neðsti hluti kortsins sýnir hlutfallslegan mun á 13 og 34 daga vegnum meðaltölum XLF en sá munur er í lok annarrar viku 2,77% og vaxandi og endurspeglar 15,3% hækkun fjármálafyrirtækja síðustu sex vikur frá byrjun desember 2010. Efsta kortið sýnir hlutfallslegan mun þriggja og 13 daga meðaltalanna. Þrátt fyrir hægfallandi stefnulínu yfir hágildum er kraftur (2% mismunur) enn ágætur. Næstu tvær eru helstu uppgjörsvikur fyrsta ársfjórðungs 2011 og má reikna með góðri stemningu á Wall Street.
- - - - - - - - - - - - - -
Það eru spennandi tímar í janúar á hverju hagvaxtarári þegar stóru fyrirtækin á Wall Street birta uppgjör sín fyrir fjórða ársfjórðung og þar með fyrir síðasta ár í heild. Aðeins fáein fyrstu fyrirtækin birta uppgjör í annarri viku janúar en flest þeirra opna bækurnar í þriðju og fjórðu viku. Samkvæmt hefð er álfyrirtækið Alcoa (AA) í hópi þeirra fyrstu til birta uppgjör í hverjum ársfjórðungi. Að þessu sinni er hagnaður yfir væntingum. Hagnaður á fjórða ársfjórðungi er sá besti í meira en tvö ár. Intel (INTC) birti uppgjör eftir lokun fimmtudag 13. janúar. Hagnaður á fjórða ársfjórðungi 2010 eykst um 48% frá sama tíma á fyrra ári og Intel lítur björtum augum til reksturs síns á árinu 2011.
Þriðja stórfyrirtækið sem birtir uppgjör í annarri viku er JPMorganChase (JPM). Fyrir opnun á föstudag 14. janúar kynnti JP Morgan um 47% aukningu hagnaðar á fjórða ársfjórðungi 2010 frá sama tíma á fyrra ári. JP Morgan er eini stóri bankinn í Bandaríkjunum sem lifði af hrun á fjármálamarkaði 2007 og 2008 án þess að afkoma yrði neikvæð. Hluti hagnaðar ársins 2010 er vegna þess að dregið er úr varúðarfærslum kreppuáranna þar sem eignir teljast traustari en reiknað var með.
Mánudagur 17. janúar er helgaður minningu Martins Luther King Jr. og lokað er á Wall Street. Á fjórum dögum vikunnar frá 18. janúar kynna 49 af 500 fyrirtækjum í S&P 500 uppgjör sín og á meðal þeirra eru Apple (AAPL) og IBM (IBM). Eftir frábærar niðurstöður Intel í síðustu viku er uppgjöra Apple og IBM beðið með óþreyju. Apple hefur hækkað um 7,22% frá áramótum og hlutabréf IBM hafa hækkað um 2,2%.
Mynd 1 S&P 500 hækkar úr 1.100 í byrjun september 2010 í 1.293 í lok annarrar viku janúar 2011 eða um 17,6%.
Mynd 1 sýnir vikukort af vísitölu stórfyrirtækja á Wall Street frá miðjum apríl 2009. Sumardýfan 2010 var vissulega djúp eins og mátti búast við eftir 13 mánaða hækkun frá mars 2009. Frá byrjun september 2009 hefur aftur blásið í seglin í alþjóðlegum hlutabréfum og hefur sú velsæld náð til flestra landa. Efsti hluti kortsins sýnir fjórtán vikna RSI (Relative Strength Indicator) á vikukorti og þar hefur bleika línan teygt sig í 73,36, jafnhátt eða aðeins hærra en fyrir hágildið í apríl 2009. Sú mæling sýnir að verðhækkun hefur verið mikil, jafnvel of mikil í bráð (e. overbought). Á hinn bóginn getur RSI hangið ofan við gildið 70 eða þar um bil um skeið ef eftirspurn helst umfram framboð á hlutabréfum í langan tíma eins og vel sést á mynd 2 hér á eftir frá Shanghai á árunum 2006 og 2007 þegar vísitalan þar fjór- eða fimmfaldaðist á tveimur árum.
Neðsti hluti kortsins sýnir MACD í prósentum (PPO, appelsínulínan). PPO hefur náð gildinu 4,52 sem segir að græna 13 vikna línan sé 4,52% yfir rauðu 34 vikna línunni. Aftur er sá munur ámóta mikill og fyrir hágildin í janúar 2010 og í apríl 2010. Af þessu blasir við að senn má búast við dýfu á Wall Street og ef til vill víðar. Þannig eru líkur samkvæmt tæknigreiningu um miðjan janúar 2011. Við vitum þó ekki hvenær dýfan ríður yfir fyrr en að henni kemur. Best er að halda í allar langar stöður í hlutabréfum en fylgjast með daglega til að sjá hvenær losunardögum fjölgar. Í lok annarrar viku janúar 2011 eru þeir þrír hjá NYSE en tveir hjá Nasdaq og S&P 500. Yfirleitt skapast hætta á dýfu þegar losunardagar verða fjórir til fimm fyrir helstu vísitölur á síðustu fjórum til fimm vikum.
Tafla 1 sýnir mikla hækkun hlutabréfa í Bandaríkjunum og víða um heiminn
Tafla 1 Mikil hækkun er á verði hlutabréfa á Wall Street í annarri viku 2011. Ein helsta breyting verðs á markaði er að dollari breytir um stefnu, a.m.k. í bráð.
Tafla 1 sýnir breytingar á verði á 44 hlutum alþjóðlegs fjármálamarkaðs, samanburðarstyrk til lengri og skemmri tíma og stöðuna í litakerfi Rose Invest. Að þessu sinni eru þær breytingar helstar að hlutabréf í Bandaríkjunum taka á rás, t.d. Nasdaq tæknifyrirtækin með 1,9% hækkun eins og í síðustu viku, fjármálafyrirtæki með 3,1% hækkun og orkufyrirtæki með 3,5% hækkun. Ræst hefur úr málum á Spáni þar sem hlutabréf hækka um 8,6% eftir 3,5% lækkun í síðustu viku og á Rússlandi þar sem hækkun var 6% í annarri viku 2011.
Í ljósi mikilla hækkana í Bandaríkjunum verður nokkur lækkun á samanburðarstyrk annarra verðbréfa í töflu 1 þar sem miðað er við hækkun S&P 500. Í skammtímastyrk (RS ST) eru aðeins Thailand og silfur eftir með grænar tölur (74 og 92). Allmargir hlutar markaðsins eru með samanburðarstyrk á bilinu 55 til 69.
Hlutabréf á Indlandi hafa lækkað um 8% frá áramótum og hlutabréf í Indónesíu um 3,6%. Hlutabréf í Shanghai í Kína eru nálægt áramótagildinu og hafa lækkað mikið hlutfallslega í samanburði við vísitölur víða annars staðar á heimsmarkaði.
Ofurhátt verð á hlutabréfum í Shanghai í Kína?
Lítum á kort af Shanghai vísitölunni árin 2002 til 2011. Mynd 2 sýnir vísitölu hlutabréfa í Shanghai á vikukorti en gildi hennar um miðjan janúar 2011 er rétt við 2.800. Segjum að gildi hennar á árinu 2003 hafi verið rétt um 1.400 (sjá mynd 2) en þá hefur verð á hlutabréfum þar tvöfaldast á átta árum. Til að halda verðhlutföllum í jafnvægi (t.d. VH gildi (e. price earnings ratio)) þarf hagnaður að aukast um 9% að jafnaði árlega (tvöföldun á átta árum). Hér er ekki um að ræða vísindalegar rannsóknir en þessar bráðabirgðaniðurstöður benda ekki til þess að hlutabréf í Kína séu ofurhátt verðlögð um þessar mundir.
RSI (14) mælingin sýnir að verð er rétt við meðallag. RSI (e. Relative Strength Indicator) mælir verðstyrk hlutabréfs í samanburði við fyrri styrk sama hlutabréfs. RSI getur tekið gildi frá 0 til 100 en sveiflast oftast á milli 30 og 70. Gildi undir 30 merkir mjög mikið framboð umfram eftirspurn og að verð kunni senn að snúast til hækkunar. Gildi yfir 70 merkir á sama hátt mikil eftirspurn umfram framboð og að verð kunni senn að snúast til lækkunar.
Mynd 2 Verð á hlutabréfum í Shanghai er um tvöfalt hærra í janúar 2011 en á árinu 2003.
Í Bandaríkjunum eru skráð 112 fyrirtæki með höfuðstöðvar í Kína (American Depositary Receipts). Í töflu 2 er brugðið upp til gamans verðmati átta kínverskra fyrirtækja á markaði í Bandaríkjunum. Þau eru valin af handahófi að mestu en eru öll í úrvalsflokki hvað varðar arðsemi og aukningu hagnaðar.
Tafla 2 Lítið sýnishorn af kínverskum fyrirtækjum á markaði í Bandaríkjunum. Sum eru ofurhátt verðlögð en önnur alls ekki.
Baidu, leitarvélin sem keppir við Google í Kína, skartar VH hlutfallinu 87 sem hlýtur að teljast afar hátt eftir grunngreiningu. Höfum í huga að há VH hlutföll eru afleiðing mikillar hækkunar á verði og hafa lítið forsagnargildi um breytingar verðs á næstunni. RS ST gildið 92 sýnir einmitt að Baidu er í hópi 8% fyrirtækja í Bandaríkjunum sem hafa hækkað hvað mest í verði. Innra verðmæti er 76 dollarar en verð á markaði 107,73 dollarar við lokun föstudaginn 14. janúar. Innra verðmæti sýnir mat á verðmæti fyrirtækis eftir núvirðingu framtíðartekna en þar vegur áætlun um aukningu hagnaðar á næstu árum þyngst auk afvöxtunarstuðulsins og núverandi hagnaðar. Talan í dálknum lengst til hægri sýnir innra verðmæti sem hlutfall af verði á markaði, hér aðeins 0,7 eða um 70%.
Benjamin Graham, frumkvöðull virðisfjárfestingar og faglegrar greiningar á hlutabréfum, vildi helst aðeins kaupa hlutabréf þegar þau voru föl á markaði fyrir helming af áætluðu innra verðmæti. Hann vildi greiða hálfan dollara fyrir hvern dollara af innra verðmæti og selja svo aftur þegar verð á markaði nálgaðist innra verðmæti. Graham var eins og kunnugt er háskólakennari í Columbia University í New York og hóf störf á Wall Street árið 1914. Nýlega hafa komið út tvær bækur með greinum eftir Graham og viðtölum við hann. Benjamin Graham on Investing, Enjuring Lessons from the Father of Value Investing (ritstjóri Rodney G. Klein, formálar eftir David M. Darst, McGraw-Hill, New York 2009) hefur að geyma fágætar blaðagreinar Grahams frá árunum 1917 ril 1927 ásamt mjög áhugaverðum inngangsgreinum eftir David M. Darst. Benjamin Graham – Building a Profession (ritstjórar Jason Zweig og Rodney N. Sullivan, McGraw-Hill, New York 2010) hefur að geyma úrval af greinum Grahams frá árunum 1945 til 1977 ásamt viðtölum við hann sjálfan. Í báðum þessum bókum hefur verið safnað dýrmætu efni sem ekki var vel aðgengilegt almennum fjárfestum en þær gefa um leið mjög fróðlegt yfirlit um þróun fjárfestingarhugsunar á 20. öldinni frá kunnasta hugsuði á því sviði frá þeim tíma.
Til að fullnægja skilyrðum Grahams þarf hlutfallið í dálkinum lengst til hægri í töflu 2 að vera 2 eða hærra (innra verðmæti/verð á markaði). Aðeins Xiniya Fashion í neðstu línu nálgast það mark en innra verðmæti (e. Intrinsic Value) Xiniya er 80% yfir markaðsverði. Xiniya Fashion er lítið fyrirtæki sem kom á markað í nóvember 2010. Fjárfestar kunna ekki að meta hlutabréf fyrirtækisins að því er virðist því að RS ST (hækkun í samanburði við S&P 500 vísitöluna) er aðeins 6, þ.e. 94% skráðra hlutabréfa hafa gert betur en Xiniya.
Hér er farið hratt yfir og fyrirtæki valin að mestu af handahófi. Ekki verður þó sagt að kínversk fyrirtæki séu öll hátt verðlögð né heldur lágt. Ofangreinar upplýsingar eru eftir hlutabréfaskírteinum skráðum í Bandaríkjunum en forsenda er sú að högnun (e. arbitrage) sjái um að halda verði á markaði í Shanghai og í Bandaríkjunum nokkurn veginn í jafnvægi.
Ekki vandi okkar að fjalla mikið um skuldabréf en nú er ástæðan brýn…
Í töflu 1 er yfirlit um alþjóðlegan fjármálamarkað og þar er skuldabréfum ekki gert hátt undir höfði. Aðeins þrjár línur af 44 sýna upplýsingar um skuldabréf (sjá efstu þrjár línur í neðstu blokkinni). Ástæða er til að bæta aðeins úr að þessu sinni. Líkur benda til að skuldabréf á alþjóðlegum markaði séu að nálgast þá stöðu að betra sé að draga úr vægi þeirra í söfnum alþjóðlegra verðbréfa.
Mynd 3 er þétt riðin upplýsingum. Þar er að finna vexti og verð á 10 ára bandarískum ríkisskuldabréfum (svarta línan á efra korti (vextir) og græna línan á neðra korti (verð)). Til samanburðar er S&P 500 hlutabréfavísitalan. Mánaðakort af S&P 500 sýnir greinilega tvær síðustu bylgjur hlutabréfa, þá sem náði hágildi við 1.500 í mars 2000 og þá sem hófst í mars 2003 og náði hágildi í september 2007 við gildið 1.550.
Mynd 3 Tíu ára bandaríkis ríkisskuldabréf (græna línan á neðra korti), vextir af 10 ára bandarískum ríkisskuldabréfum (svarta línan á efra korti) og S&P 500 til samanburðar (appelsínulínur á efra og neðra korti).
Efra kortið sýnir vel jákvæðu fylgnina á milli vaxta (þ.e. ávöxtunarkröfu markaðsins) á ríkisskuldabréfum og hlutabréfavísitölunnar. Okkur langar til að benda sérstaklega á tímabilið sem afmarkað er með ljósbláa kassanum á myndinni. Þar er að finna þann hluta af hagsveiflunni þegar vextir á markaði fara hækkandi, verð á hlutabréfum fer hækkandi en verð á skuldabréfum fer lækkandi vegna gengistaps. Rauða stefnulínan á neðra kortinu, dregin yfir hágildi vísitölu 10 ára skuldabréfanna frá því um mitt árið 2003 til miðs árs 2007, sýnir verðlækkun á skuldabréfum á tímabili vaxtahækkunar. Verðlækkun á mánaðakorti er frá 118 (sjá vinstri skala á neðra korti) í 104 eða 15 til 18%. Á sama tíma hækkuðu hlutabréf á mælikvarða S&P 500 úr 900 í 1.550 eða yfir 70%. Fagfjárfestir sem skipti úr skuldabréfum í hlutabréf á þessum tíma hefði hagnast um nærri 100% á fjórum árum en hann naut þá 70% hækkunar og slapp undan 15% tapi.
Því er þessi löngu liðna saga af markaði rifjuð upp hér að líkur benda til að hliðstætt tímabil hagsveiflunnar nálgist um þessar mundir. Svarta línan á efra kortinu (ávöxtunarkrafa markaðsins) nær lággildi sumarið 2010 við 2,5% en hefur hækkað síðan og er nú 3,35%. Á sama tíma lækkar gengisvísitala 10 ára skuldabréfa úr hágildi haustið 2010 við 127 í 120,86 föstudaginn 14. janúar 2011. Sú lækkun nemur 5 til 6%. Meira er líklega í vændum þegar markaðsvextir leita fyrst að hlutlausu meðaltali í grennd við 4% en síðar hærra er líða tekur á hagsveifluna.
Skuldabréf á markaði eru að jafnaði mótvægi við hlutabréf. Fjárfestar skipta iðulega frá hlutabréfum yfir í skuldabréf til að flýja áhættu. Á næstu vikum má búast við dýfu á alþjóðlegum markaði fyrir hlutabréf sem nú hafa hækkað samfellt í sex til sjö vikur. Á sama tíma gætu skuldabréfin tekið roku. Líkur benda þó til að báðar þær bylgjur séu aðeins leiðrétting þar sem hlutabréf hafa risið of langt yfir langtímaferil sinn í bráð. Varúðar ber að gæta í söfnum skuldabréfa með meðaltíma lengri en þrjú til fimm ár (10 ár, 20 eða jafnvel 30 ár) þar sem búast má við að gengi þeirra fari að jafnaði lækkandi á næstu misserum og árum.
Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita
