Rall sem hefst á hlutabréfamarkaði á Vesturlöndum miðvikudag 25. apríl 2012 við ræðu Bernankes seðlabankastjóra og leiðir til staðfestingardags fyrir S&P 500 er skammvinnt og úr sögunni þegar í lok vikunnar til föstudags 4. maí. Lækkun ríður yfir á hlutabréfamarkaði á þriðjudag 1. maí en ágerist tvo síðustu daga vikunnar, ekki síst við atvinnutölur sem eru lakari en væntingar standa til. Í 18. viku er lækkun mest 5,9% á hlutabréfum gullnámufyrirtækja á Wall Street, 5,8% í Rússlandi og 5,7% á Ítalíu. Í Asíu- og Kyrrahafslöndum er ýmist hækkun eða lækkun. Í Shanghai hækka hlutabréf um 2,3% og á Taiwan um 2,2% en í Japan og á Indlandi er lækkun 1,6% og 2,2%.

Mynd 1 Klukkutímakort af Nasdaq Composite sýnir eyjasnúning tvisvar sinnum í apríl og maí 2012. Purpuralína gefur vísbendingu um dagstefnu hlutabréfa, snýst til lækkunar í fyrstu viku maí eftir stutta hækkun í síðustu viku apríl.
Mynd 1 sýnir umhleypinga á Wall Street síðustu daga á mælikvarða Nasdaq Composite en hún er leiðandi í lækkun hlutabréfa síðustu vikur. Eyjasnúningur (e. Island Reversal) er að jafnaði merki um viðsnúning og er fyrirbæri í tæknigreiningu ættað frá kertagreiningu Japana (e. Japanese CandleStick Theory). Eyjar eru ekki fáséðar en fágætt er að sjá tvær saman eins og bolaeyjuna 23. til 25. apríl (e. Bullish Reversal) og bjarnareyjuna (e. Bearish Reversal) 25. apríl til 4. maí 2012 og ber vott um vaxandi flökt á markaði á síðustu vikum.
Kortið á mynd 1 er sett upp í Impulse kerfi dr. Elders (e. dr. Elder Impulse System). Kerfið byggist á 13 tímabila (hér klukkutíma) veldisvegnu meðaltali (græna línan) sem sýnir stefnu og MACD stöplariti sem mælir kraftinn í þeirri stefnu. Stöplarit í glugga á mynd 1 sýnir hvernig máttinn tekur úr uppsveiflu frá 25. apríl þegar eftir fyrstu roku. Neikvæð frávik myndast síðustu daga í apríl og rallið hlýtur skjótan endi á fyrsta degi í maí. Purpuralínan er vísbending um dagstefnu og rauða 325 klukkutíma línan er jafngild 50 daga línu á dagkorti en Nasdaq vísitalan lokar neðan við þá línu föstudaginn 4. maí 2012.
Nasdaq Composite leiðir markaðinn í lækkun í apríl og maí 2012 eins og í hækkun áður
Dagkort á mynd 2 gefur yfirsýn um hvernig snúningur til lækkunar frá apríl 2012 gengur fyrir sig á Wall Street. Háar rauðar veltusúlur í mars, apríl og maí á kortinu sýna hvernig aukið framboð, söluvelta, bindur enda á uppsveiflu frá desember 2011 og stefnir í að færa millistefnu sem túlka má með grænu 50 daga línunni til lækkunar. Grænu súlurnar á stöplaritinu í glugga ofan við kortið segja sömu sögu. Talið frá vinstri eru þær jákvæðu sífellt lækkandi og þær neikvæðu sífellt stækkandi.

Mynd 2 Hlutabréf um 3.200 fyrirtækja eru skráð á Nasdaq markaðnum í New York. Hluti þeirra eru sterk leiðandi tæknifyrirtæki (t.d. AAPL, GOOG, MSFT, INTL, o.s.frv.) Nasdaq fyrirtæki má þekkja af því að auðkenni þeirra er jafnan með fjórum bókstöfum.
Fyrirtæki skráð á Nasdaq markaðnum eru oft sterk og leiðandi fyrirtæki, oft í tækni en einnig í fleiri greinum, t.d. í heilsugeiranum eða í lífstíl. Einkenni góðrar uppsveiflu er einmitt að Nasdaq vísitala hlutabréfa sé leiðandi, þ.e. að hækkun hennar sé umfram önnur hlutabréf að jafnaði – oftast mælt með S&P 500, helsta viðmiði markaðsins. Á árinu 2012 hefur raunar Apple Computers eitt og sér átt sinn þátt í mikilli hækkun Nasdaq Composite (svo að ekki sé minnst á Nasdaq 100) en Apple er stærsta fyrirtækið í vísitölunni og jafnframt það stærsta á markaði. Lækkun AAPL sem hófst frá hágildi í $644 þann 10. apríl sl. hefur átt sinn þátt í lækkun markaðsins í heild. Lokagengi AAPL föstudaginn 4. maí er $565,25 eða 12,2% neðan við hágildið 10. apríl sl.
Evrópski seðlabankinn heldur vöxtum óbreyttum og vekur ekki vonir um frekari tilslakanir
Peningastefnunefnd Evrópska seðlabankans ákvað á fundi sínum þann 3. maí sl. að halda vöxtum óbreyttum í 1%. Þá var tekið fyrir að í bígerð sé ný langtímaaðgerð til að endurfjármagna bankakerfi. Um tvær slíkar innspýtingar var að ræða í desember 2011 og í febrúar 2012 og þykja þær aðgerðir hafa náð tilgangi sínum sem er lítið meira en að koma í veg fyrir hrun. Efasemdarmenn eru þeirrar skoðunar að peningastefnunefnd bankans komist ekki hjá því að stíga skref til lækkunar vaxta úr 1% á fundi sínum í júní í ljósi þess hve fáein Evrulanda standa tæpt og mun hér einkum átt við Ítalíu, Spán, Grikkland og Portúgal, jafnvel Írland. Má taka undir það sjónarmið að seðlabankamönnum sé hollt að halda sig ekki langt undan yfir sumarmánuðina og því fer fjarri að vandi skuldugra ríkja sé leystur.

Mynd 3 Vikukort af S&P 500 gefur yfirlit um átök á Wall Street síðustu 18 mánuði. Impulse kerfi dr. Elders (sjá stöplaritið) sýnir hratt fallandi styrk í uppsveiflu frá desember 2011 í mars og apríl 2012.
Á mynd 3 er vikukort af S&P 500 og enn í Impulse kerfi dr. Elders. Árið 2011 náðu hlutabréf á Wall Street hágildi í byrjun maí og við tók lækkun allt til síðustu viku í júní. Á fyrri hluta árs 2012 rísa súlur á stöplariti ofan við kortið enn hraðar en á fyrstu vikum 2011 – og lækka síðan líka mun hraðar í mars og apríl en þær gerðu í fyrra. Sterk stuðningsblokk (sjá gyllta lárétta boxið) liggur ofan við gildið 1350 og má rekja þann stuðning til hágildanna þriggja frá vori og sumri 2011. Sá stuðningur gæti haldið um skeið en betra er að vera við öllu búin á næstu vikum.
Hvað er í stöðunni? Heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 2,6% í vikunni til 4. maí 2012
Í fyrstu viku maí verða allharðar breytingar á verði hlutabréfa en einkum þó í Evrópu og í Bandaríkjunum. Þær valda umtalsverðum litabreytingum í litakerfi Eignastýringar eins og við er að búast. Lækkun á fimmtudag og föstudag 3. og 4. maí bindur skjótan endi á nýbakaða og staðfesta uppsveiflu frá 25. apríl sl. Svo að vísað sé beint til orða ritstjóra Investors Business Daily í Los Angeles: „The uptrend that began with a follow-through on April 25 is dead.” Svo mörg voru þau orð og mun þessi uppsveifla frá 25. apríl vera talin af með skjótari hætti en mörg dæmi eru um.
Í litakerfinu fara sex vísitölur hlutabréfa á gult ljós. Kína færist af rauðu ljósi á gult með 2,2% hækkun í vikunni. Þetta er eina litabreytingin í Asíu en Indland er alveg við að falla af gulu ljósi á rautt. Evrópuvísitalan, Bretland og Norðurlönd færast af grænu ljósi á gult. Raunar á Evrópuvísitalan skammt eftir í rauða ljósið. US efni og málmar og svo US olía færast af grænu ljósi á gult.
Rússland er eini markaðurinn sem fer af gulu ljósi á rautt með 5,8% lækkun. Með ofangreindum breytingum eru þrjú BRIC landanna á gulu ljósi en Rússland á rauðu. Rússland og Brasilía eru miklir útflytjendur olíu og hrávöru en olíuverð lækkar um 5,9% í vikunni til 4. maí og hrávöruvísitalan um 3,7%. Þáttur Bandaríkjadollara í þessari lækkun er nokkur en ekki mikill en gengisvísitala hans hækkar um 0,9% í vikunni (og hefur áhrif á vörur þar sem verð er mælt í dollurum til lækkunar um sama hlutfall).

Tafla 1 Grænum ljósum í hlutabréfahluta töflunnar (efstu þremur blokkum) fer nú fækkandi og gul og rauð taka við í staðinn. Frá áramótum hafa hlutabréf á Spáni lækkað um nærri 20% en lækkun er tæp 7% á Ítalíu.
Skammtímakerfi dr. Thomas Carr byggt á óttavísitölunni VIX
Dr. Thomas K. Carr er kunnur höfundur í tæknigreiningu í Bandaríkjunum allt frá því að hann gaf út ritið Trend Trading for a Living í desember árið 2007 – um tveimur mánuðum eftir að áhrif fjármálakreppu snúa meginstefnu hlutabréfa á Wall Street til lækkunar eftir nær samfellda hækkun frá mars 2003. Önnur bók dr. Carrs kom út snemma árs 2011, Micro-Trend Trading for Daily Income, en þar lýsir höfundurinn því hvernig flökt á markaði hafi aukist til muna á síðustu árum og ekki síst frá því eftir fjármálahrunið árin 2007 til 2008. Af reynslu sinni og þekkingu kemst hann að þeirri niðurstöðu að stöður til skamms tíma séu vænlegastar til góðs árangurs til langs tíma þegar flökt á markaði er mikið. Hann telur jafnframt að minnst fimm eða tíu ár, jafnvel 20 ár muni líða þar til draga tekur úr flökti á nýjan leik. Hér á eftir kynnum við eitt af áhugaverðum kerfum dr. Carrs til að víxla hlutabréfum á Wall Street til skamms tíma. Nánar tiltekið er hér um dagvíxlun að ræða þótt Carr fjalli raunar líka um aðferðir til aðeins lengri tíma í nýju bók sinni.
Ótta- og flöktvísistalan VIX er í aðalhlutverki í aðferð Carrs sem hann nefnir The VIX Reversal System. VIX mælir væntingar um flökt á markaði eftir 30 daga með tilvísun til þess hve hátt verð fagvíxlarar eru reiðubúnir til að greiða sem tryggingu fyrir opnar stöður sínar til langs tíma. Til upprifjunar má minnast þess að gildi VIX teljast há og benda til þess að ótti á markaði sé ríkjandi þegar þau eru yfir 20 til 22 en sögulega ná þau allt yfir 40 til 45 og jafnvel tvöfalt hærra. Þegar gildi VIX-vísitölunnar eru neðan við 20, jafnvel neðan við 18, má segja að bjartsýni ríki á markaði. Flökt á markaði er lítið sem gildir að jafnaði á bolamarkaði þegar vísitölur hlutabréfa eru jafnt og þétt hækkandi viku eftir viku.
Meðfylgjandi myndir 4 og 5 eru sniðnar eftir móti dr. Carrs og sýna S&P 500 vísitölu stórfyrirtækja á Wall Street og flökt á markaði eins og það mælist með VIX. Myndirnar sýna að sterk neikvæð fylgni er á milli hlutabréfaverðs og flökts á verði hlutabréfa. Mæling á fylgni er sýnd í gluggum neðan við kortin á myndum 4 og5. Mynd 4 sýnir dagkort af

Mynd 4 S&P 500 á dagkorti ásamt flöktvísitölunni VIX. Um nærri fullkomna neikvæða fylgni er að ræða mánuðina september og október 2011 en aðeins dregur úr er líða tekur á nóvember.
S&P 500 frá síðari hluta ágúst 2011 til loka nóvember það ár en á þeim tíma voru gildi VIX afar há eins og kortið sýnir eða frá 26 til 45. Þessi neikvæða fylgni er mikilvægur hluti af The VIX Reversal System. Sjálfur segist dr. Carr gjarnan nota 20 daga meðaltal af

Mynd 5 Í ljós kemur að 20 daga meðaltal af VIX er góð vísbending um stefnu markaðsins og vísar til millitíma- og meginstefnu markaðsins. Höfum í huga að gildi VIX eru að jafnaði lækkandi í uppsveiflu og öfugt.
VIX vísitölunni til að ,,vísa veginn“, þ.e. segja til um stefnu markaðsins. Mynd 5 sýnir með afgerandi hætti hve öflugt þetta 20 daga meðaltal er á síðari hluta ársins 2011 eins og raunar er staðfest í fylgnimælingu í glugga neðan við kortið.
Veljum stokka með miklu flökti og beitum VIX til að vísa á stefnu markaðsins
The VIX Reversal System byggir á fimm mínútna kortum og skurði tveggja meðaltala af VIX sem merki um snúning . Dr. Carr velur sérstaklega hlutabréf með betagildi yfir tveimur (tvöföldu flökti m.v. vísitölu markaðsins) eða kauphallarsjóðum sem tvöfalda eða þrefalda hreyfingu undirliggjandi vísitölu. Hafa ber í huga að hér er um dagvíxlun að ræða (e. daytrading) og alls ekki stöður til lengri tíma. Eftir tiltölulega stutta könnun af hálfu dagbókarritara virðist sem um áhugavert kerfi sé að ræða. Jafnvel þótt lesandi kaupi ekki jafnt og þétt hlutabréf á Wall Street til að selja þau jafnharðan fyrir lokun markaðs sama daginn er þetta kerfi vel til þess fallið að kynnast ,,andardrætti“ markaðsins – nokkuð sem allir sem fást við stýringu eigna þurfa að kunna skil á. Að stunda pappírsvíxlun (e. paper trading) á Wall Street mun naumast fara á svig við núgildandi lög um gjaldeyrismál.

Mynd 6 Kauphallarsjóðurinn SSO tvöfaldar hreyfingu S&P 500 (bláu kertasúlurnar). Bláa og rauða línan eru 5 og 15 mínútna línur óttavísitölunnar VIX. Í glugga neðan við kortið er sýnt hve neikvæð fylgni þessara stærða er áreiðanleg.
Til að skilja snúningskerfi óttavísitölunnar VIX þarf að hafa hugfasta sterka neikvæða fylgi hennar og hlutabréfa en á því byggist kerfið. Langar stöður eru teknar þegar 5 mínútna línan sker 15 mínútna línuna niður á við (sem vísbending um að senn taki við hækkunarleggur á hlutabréfum). Við skurð 5 mínútna línunnar á hægara meðaltalinu upp á við (sjá t.d. kl. 11:45 fimmtudaginn 3. maí) er skortselt eða langar stöður teknar í gagnvarkandi kauphallarsjóðum sem tvöfalda eða þrefalda hreyfingu undirliggjandi vísitölu. Á mynd 6 er fimm mínútna kort af SSO sem fylgir S&P 500 en tvöfaldar hreyfingu vísitölunnar. Á kortinu er merki um hækkandi VIX og þar með lækkandi verð á hlutabréfum. Skýrara er að líta á kortið á mynd 7 til að sjá hve öflugt snúningskerfið er í reynd.

Mynd 7 Kauphallarsjóðurinn SDS tvöfaldar hreyfingu S&P 500 í gagnstæða átt (e. contra ETF) en bláa 5 mínútna línan og rauða 15 mínútna línan eru VIX-línur. Í glugganum sést að jákvæð fygni er nærri fullkomin þar sem SDS breytist jafnan í öfuga stefnu við S&P 500.
Túlkun á kortinu á mynd 7 er eftirfarandi. Eftir kl. 11:45 fimmtudaginn 3.maí gefur 5 mínútna línan merki um skortstöðu eða langa stöðu í gagnverkandi kauphallarsjóði, t.d. SDS eins og á myndinni. Kl. 03:20 eða þar um bil eftir hádegið (40 mínútur fyrir lokun) birtist merki um að loka stöðunni.
Merki um skortstöðu eða langa stöðu í gagnverkandi kauphallarsjóði birtist þegar við opnun föstudaginn 4. maí. Merki um að loka stöðu birtist um 12:30. Annað merki um að opna stöðu birtist rétt um kl. 03:00 eftir hádegið aðeins klukkutíma fyrir lokun. Vafasamt virðst að nýta það merki eftir þann árangur sem í hendi er frá viðskiptum á morgunvaktinni.
Þess má geta að í glugga ofan við kortin á myndum 6 og 7 er TRIN hlutfallið. TRIN stendur fyrir Short-Term TRading INdex og er stundum kennt við höfindinn og nefnt Arms Index eftir Richard W. Arms. TRIN er mælt sem hlutfallið á milli AD hlutfallsins (sem er fjöldi hlutabréfa í hækkun/fjöldi hlutabréfa í lækkun) og AD veltuhlutfalls (sem er velta hlutabréfa í hækkun/velta hlutabréfa í lækkun). TRIN er reiknað bæði fyrir hlutabréf á NYSE og á Nasdaq. Um TRIN hefur líklega ekki verið fjallað á síðum dagbókar Eignastýringar áður en hlutfallið er engu að síður í daglegri notkun höfunda hennar. Þegar TRIN er hækkandi, eins og raunin er báða dagana 3. og 4. maí 2012, er það sterk vísbending um að verð á hlutabréfum sé lækkandi – og öfugt þegar TRIN er lækkandi yfir daginn. TRIN er ekki hluti af VIX snúningskerfi dr. Carrs en er bætt við hér vegna þess hve mikilvægur mælirinn er í viðskiptum með hlutabréf innan dagsins.
Lítum á árangurinn í þessu dæmi þar sem SDS er beitt til að taka gagnverkandi stöður í hækkandi gildum VIX. Hér er um afar lauslega reikninga að ræða, rétt til að gefa hugmynd, og viðskiptakostnaður er ekki tekinn með í reikningum. Gildi VIX eru á vinstri ás en hlutabréfaverð SDS er á hægri ás.
Fimmtudaginn 3. maí 2012 er keypt kl. 11:45 á $15,20 og selt kl. 03:20 e.h. á $15:30. Hagnaður er 0,65%, segjum 0,5% til að taka tillit til þess að viðskipti nást stundum ekki nákvæmlega eins og kortið gefur til kynna.
Föstudaginn 4. maí er keypt 15 mínútur eftir opnun og verð er $15,55. Selt er aftur kl. 12:30 og verð er $15,77. Hagnaður er 1,4%. Samtals er hagnaður þessa tvo daga 1,014 x 1,005 eða 1,91% sem er að jafnaði 0,95% hvorn dag. Hugsanlega virðast þessar tölur ekki háar. Lítum á málið í stærra samhengi.
Dagvíxlun felst í því að opna stöður og loka þeim aftur á hverjum degi með svolitlum hagnaði í hvert sinn og sem minnstu tapi. Ár hvert er fjöldi viðskiptadaga um 240. Ef 0,5% hagnaður næst eftir kostnað að jafnaði hvern dag þrefaldast eignir á því ári, byggjast upp frá 100 í 300. Víxlari sem nær 1% árangri dag hvern að jafnaði tífaldar eignir sínar á einu ári og hundraðfaldar þær á tveimur slíkum árum. Dæmi munu vera um slíkan árangur hjá félögum dr. Carrs, sjá nánar á vefsíðu hans, www.befriendthetrend.com.
Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita