Í hækkandi verði á hlutabréfum á Wall Street þrjár vikur til föstudags 10. maí 2013 eru sóknargreinar á Wall Street leiðandi á nýjan leik eftir nokkra ládeyðu frá byrjun ársins. Mynd 1 sýnir tvær stærstu sóknargreinarnar, fjármál og tækni, sem mynda lággildi á dagkorti 18. apríl sl. en taka síðan sterka roku. XLK, kauphallarsjóður sem fylgir vísitölu tæknigeirans í S&P 500, hækkar um nálægt 6% síðustu þrjár vikur en US fjármál nokkru minna.

Í glugga neðan við dagkort á mynd 1 er sýndur hlutfallslegur styrkur (e. Relative Strength) US fjármála og US tækni. Tæknifyrirtækin lækka allt frá ársbyrjun 2013 í hlutfalli við S&P 500 þar til kemur að snúningi frá lággildi seint í apríl sl. US fjármál eru heldur sterkari hlutfallslega. Græna línan sýnir að styrkur í hlutfalli við S&P 500 helst á sömu slóðum seint í apríl 2013 og í upphafi þess árs; fjármálageirinn heldur í við meðaltalið. Eftir snúning frá lággildi seint í apríl sækja fjármálafyrirtækin í sig veðrið. Það eru þó ekki bankar sem leiða för enn sem komið er heldur tryggingafyrirtæki og ýmis sérhæfð fjármálafyrirtæki.

Apple vegur þungt í vísitölum og hækkar ríflega 10% frá síðustu viku í apríl 2013

Stærstu fyrirtækin í tæknigeiranum á Wall Street eru Apple, Microsoft, Google og IBM og er breyting verðs á hlutabréfum þeirra frá áramótum til föstudags 10. maí 2013 sýnd á mynd 2. Hlutabréf í Apple eru enn 13,8% undir áramótagildinu þrátt fyrir um 10% hækkun frá lággildi 18. apríl sl. Hlutabréf í Google og Microsoft hafa líka hækkað yfir 10% frá þeim tíma en hlutabréf í IBM

sem eru veikara á markaði hafa hækkað um 7% frá lággildinu. Hækkun þessara fjögurra tæknirisa skýrir að verulegu leyti hvernig US tækni endurheimtir hlutfallslegan styrk sinn frá 18. apríl sl. og verður leiðandi á Wall Street á nýjan leik.

Apple er stærsta tæknifyrirtækið á markaði og mörgum fjárfestum efst í huga vegna ríflega sexföldunar í verði frá mars 2009 til september 2012. Hágildið er 693,21 þann 21. september 2012. Þá tekur við hatrammur lækkunarleggur (sjá mánaðakort af hlutabréfum í Apple á mynd 3) sem nær lággildi í 392,57 þann 19. apríl 2013. Margur spyr sig þeirrar spurningar hve lengi Apple muni hækka frá lággildinu í apríl. Nær Apple yfir $500 á ný á næstu vikum eða jafnvel yfir $600?

Enginn er þess umkominn að svara þessum spurningum svo að vit sé í. Óhætt er samt að segja að hlutabréf í Apple munu fylgja markaðnum, a.m.k. að hluta til. Eftir yfir sexföldun í verði á þremur og hálfu ári kemur ekki á óvart að hvíldarskeið taki við. Það gæti varað marga mánuði frá september 2012, jafnvel ár, en tæpir átta mánuðir eru þegar að baki. MACD prósentulínan í glugga neðan við vikukortið sýnir að hlutabréfin voru yfirseld þegar verðið fór niður fyrir $400. Þar er einnig að finna sterkan stuðning frá hágildi í október 2011. MACD línan hefur skorið merkjalínuna á leiðinni upp aftur. Ef bolamarkaður á Wall Street (og raunar um allan heim) heldur áfram næstu vikur er líklegt að verð á hlutabréfum í Apple nái frekari leiðréttingu, ekki síst ef tæknigeirinn verður áfram leiðandi í hækkun (nánar hér á eftir).

Rjúkandi bolamarkaður ríkir í öllum helstu kauphöllum í fyrri hluta maí 2013

Tafla 1 sýnir svo að ekki verður um villst að ný roka á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði nær til helstu kauphalla vítt og breytt. Í litakerfi Eignastýringar eru aðeins Brasilía og Rússland á rauðu ljósi og hækka ekki í 19. viku 2013 til föstudags 10. maí þótt hækkun sé á báðum stöðum í fyrri viku. Þá eru hlutabréf í Kína og í Suður-Kóreu einnig veik – svo og gullverð og hlutabréf í gullnámufyrirtækjum á Wall Street. Annars staðar hafa fjárfestar gefið bjartsýni sinni lausan tauminn og snúa ,,Sell In May And Go Away” alveg á hvolf – eins og þeir gerðu einnig í lok maí árið 2012.

Að ofan er rakið hvernig sóknargreinar, bæði fjármál og tækni og líka lífstíll og líftækni, eru leiðandi í hækkunarleggnum – og þau merki benda til þess að enn geti hækkun haldið áfram um skeið. Fjárfestar auka vægi sóknargreina í söfnum sínum en á móti minnkar vægi varnargreina. US veitur lækka um 2,6% í vikunni til föstudags 10. maí og US neysla um 0,6%. US heilsa hækkar um 1,1% en þá hækkun er án vafa að rekja til tæknifyrirtækja í heilsugeiranum svo og til líftæknifyrirtækja en vísitala þeirra hækkar tæp 4% samtals á síðustu tveimur vikum.

Hlutabréfin rjúka – önnur en í varnargreinum á Wall Street og að auki verða ríkisskuldabréf að gefa eftir. Allir þrír flokkar bandarískra ríkisskuldabréfa (sjá efstu línur í neðstu blokk töflunnar) lækka í verði í bæði 18. og 19. viku 2013 og liggur verð þeirra nokkru neðan við áramótagildin. Þá lækkar einnig verð á gulli áfram en hrávörur standa í stað séu vikurnar tvær teknar saman. Einnig er athyglisvert að gengi evru gagnvart dollara fellur á gult ljós af grænu í 19. viku en meðalgengi dollara hækkar áfram um 1,3%.

Hlutabréf á Wall Street rífa sig upp úr bjarndýrsmarkaði síðustu þrettán ára

Einn mánuður er of stuttur tími til að lýsa yfir að þrettán ára bjarndýrsmarkaður á Wall Street og víðast hvar í helstu kauphöllum sé að baki. Engu að síður er það hugsanlegt og fjárfestar líta nú framtíðina í nýju ljósi. Þrettán ára bjarndýrsmarkaður er engan veginn stutt tímabil – en í aðdraganda uppbrots árið 1981 var nær tuttugu ára bjarndýrsmarkaður. Sagan endurtekur sig alltaf en sjaldan í alveg sömu mynd. Í bráð er best að reikna með því að uppbrot S&P 500, DAX og fleiri vísitalna yfir hæstu hágildi frá 2007 muni halda. Slíkt uppbrot nefnist Blue Sky Breakout þar sem ekki er að finna frekari viðnám vegna fyrri sögulegra gilda. Rofið viðnám við fyrrum hæstu hágildi mynda nú stuðning í dýfu ef til hennar kæmi.

Byrjum á að líta á 117 ára feril Dow Jones Industrials, elstu formlega skráðu vísitölunnar, en hún birtist fyrst í Wall Street Journal þann 26. maí 1896 og var einfaldlega meðalverð á hlutabréfum í 12 helstu skráðum félögum í kauphöllinni á Wall Street. Árið 2011 kom út hjá Wiley & Sons Inc. bókin Super Boom: Why the Dow Jones Will Hit 38,820 and How You Can Profit From It eftir Jeffrey A. Hirsch, en hann er ásamt föður sínum Yale Hirsch mörgum að góðu kunnur fyrir Stock Trader’s Almanac sem út hefur komið í um fjóra áratugi.

Í Super Boom sýnir Jeffrey fram á að þrisvar sinnum á 20. öldinni hækkaði Dow Jones samfellt í einum hækkunarlegg um 500% eða meira (sjá grænu kassana á mynd 4). Aðstæður í aðdraganda þessara miklu hækkunarleggja voru að ýmsu leyti hliðstæðar og áttu mikilvæga þætti sameiginlega. Einn þeirra var mikil verðbólga sem vissulega á ekki við á árinu 2013 eða síðustu 13 árin.

Í Super Boom setur Jeffrey Hirsch fram reiknaðan feril fyrir Dow Jones Industrials þar sem hann á ekki von á uppbroti yfir 2007 hágildið fyrr en á árunum 2017 eða 2018. Eftir það gerir hann ráð fyrir hækkunarlegg fram til ársins 2025 sem færir með sér a.m.k. 500% hækkun vísitölunnar (sexföldun eða meira) reiknað frá lággildi 2009 sem er 6470. Þannig fæst gildið 38820 sem er einfaldlega 6470x6.

Jeffrey átti von á því við vinnslu bókarinnar árið 2010 að verðbólga ykist árin 2013 til 2016 vegna peningaprentunar helstu seðlabanka iðnríkjanna. Við slíkar aðstæður eiga hlutabréf erfitt uppdráttar (telur hann) og á von á lækkun Dow frá gildinu 14000 niður að gildinu 8000 árið 2014. Hann á von á því að Bandaríkjamenn dragi herlið sitt heim frá Afghanistan 2014 til 2015 og að draga taki úr verðbólgu árin 2017 til 2018. Á þeim tíma verður uppbrot frá 18 ára bjarndýrsmarkaði sem mótar upphaf hækkunarleggs með a.m.k. 500% hækkun til ársins 2025.

Sagan endurtekur sig jafnan en ekki í sömu mynd. Hugsanlega eigum við eftir dýfu Jeffreys niður undir gildið 8000 á árunum 2013 til 2015. Annar möguleiki er að væntingar fjárfesta til mikillar hækkunar á verði hlutabréfa, svo og mikil áhrif af lágum vöxtum og aukningu peningamagns hafi flýtt atburðarásinni um fimm ár. Uppbrot er að baki og hækkunarleggurinn sögulegi er hugsanlega framundan.

Dow Jones á árunum 2011 til 2013: talsvert rúm til frekari hækkunar

Jeffrey A. Hirsch setur fram sýn til 15 ára frá 2010 til 2025 í Super Boom sem er gagnleg og áhugaverð. Arthur Hill, annar af höfundum Market Message hjá StockCharts.com, greinir árin 2011 til 2013 til að móta mynd af hugsanlegri framvindu á Wall Street. Arthur dregur sterka

stuðningslínu sem nær aftur til ársins 2011 til hins mikla snúnings frá lággildi eftir hrun í alþjóðlegum kauphöllum er fjárfestar óttuðust að gjaldmiðilskerfi Evrópusambandsins riðaði til falls. Efra borð rörsins fæst með samsíða línu sem snertir hágildi Dow Jones í mars 2012. Það myndast eftir 23,2% hækkun á 25 vikum (rauða línan til vinstri). Rauða línan til hægri sýnir hækkunarlegg frá lággildi um miðjan nóvember 2012. Frá þeim tíma eru líka 25 vikur en hækkun Dow er 19,8% (m.v. gildið 15104,05).

Ekki þarf að fara lengra aftur en um 18 mánuði til að finna hækkunarlegg Dow sem er yfir 23%. Að auki bendir Arthur Hill á að sölulína rörsins liggur á milli gildanna 16000 og 16500 í júlí og ágúst sumarið 2013. Til að ná þeim gildum þarf 7 til 8% hækkun í síðari hluta maí, júní og júlí 2013. Af mynd 5 má draga þá ályktun að margt geti gerst í ágúst til október eins og fjárfestar á alþjóðlegum markaði þekkja sem best.

Daryl Guppy: Uppbrot Dow í mars 2013 bendir til að 15400 sé næsta takmark

Daryl Guppy ritar um tæknigreiningu á CNBC.com og einkum um Asíumarkaðinn. Hann setur fram hliðstæða mynd og Hill en með lítið eitt annarri túlkun. Guppy myndar göng fyrir Dow Jones Industrials árin 2012 og 2013 með því að draga stuðningslínu neðan við lággildin í maí og nóvember 2012. Samsíða viðnámslína snertir hágildi í mars og í september 2012.

Uppbrot Dow Jones Industrials í gegnum sölulínuna í þessum göngum merkir að næsta takmark er jafnlangt ofan við þá línu eins og kaupalínan er neðan við hana (sjá lóðréttu punktalínurnar tvær á mynd 6). Afgangurinn er einfaldur reikningur: (x – 14100) = (14100 – 12800), en úr þeirri jöfnu fæst X = 15400 (hæð í göngunum er um 1300 höld).

Tecnical analysis is a windsock, not a crystal ball, segir Carl Swenlin hjá DecisionPoint.com og þau orð er vert að hafa í huga alla daga. Ofangreind túlkun á hugsanlegri framvindu Dow Jones Industrials er sett fram til að skerpa hugann, sjá fyrir sér hvað hugsanlega getur gerst á næstu vikum. Enginn veit hvað framtíðin ber í skauti sér en við reynum okkar besta til að greina hugsanlegar leiðir.

Tvöföldun á verði hlutabréfa í Dow Jones á fáum misserum er algengari en mætti halda

Verð á hlutabréfum í Kauphöllinni í Reykjavík hefur tvöfaldast frá ársbyrjun 2011 til maí 2013 eða á tveimur árum og fjórum mánuðum. Verð á hlutabréfum 30 fyrirtækjanna í Dow Jones tvöfölduðust í verði frá lággildinu 6470 í mars 2009 til sama tíma árið 2012, þ.e. á þremur árum og litlu munaði að sá árangur næðist í apríl 2011.

Lágildið í mars 2009 er vissulega afbrigðilegt. Tvöföldun á verði hlutabréfa á fáum misserum er ekki algeng en gerist þó oftar en margur heldur. Mynd 7 sýnir hagstætt árferði á tíunda áratug 20. aldarinnar. Eftir uppbrot úr um tólf mánaða grunni árið1994 rýkur Dow Jones Industrials upp frá gildinu 4000 og nær tvöföldun við 8000 um mitt árið 1997, tveimur og hálfu ári síðar. Þá tekur við nýr grunnur – en hágildi í langa hækkunarleggnum frá 1981 er við 11750 í janúar árið 2000, nærri þrefalt hærra en uppbrotsgildið 4000 fimm árum áður.

 

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Hlutabréfaverð á alþjóðlegum markaði þokast í átt til hækkunar í 17. viku 2013, síðustu heilu vikunni í apríl. Verulega dregur úr afli eftirspurnar, þ.e. úr flæði nýs fjár sem streymir til kaupa á hlutabréfum. Á mynd 1 er tveggja klukkutíma kort af S&P 500. Purpuralínurnar sýna hækkun og lækkun sem er 3% eða meira. Lækkun dagana 11. til 19. apríl er 3,8% (frá hæsta gildi allra tíma 1597,35 til 1536,03) og hækkun frá 19. apríl til 25. apríl er 3,7% og nær ekki alveg hágildinu frá því tveimur vikum fyrr. Lággildið 19. apríl sl. er raunar líka lægra en lággildið tveimur vikum fyrr. Hér er um skammtímahreyfingar að ræða og breyting á dagstefnu þarf ekki að boða stórtíðindi um millistefnu og meginstefnu sem báðar eru til hækkunar.

Roka í 17. viku færir fimm kauphallir í Asíu og Evrópu af gulu ljósi á grænt

Á mælikvarða S&P 500 eru breytingar hlutabréfaverðs í apríl frá einni viku til annarrar 3 til 4% og það á við um margar fleiri af helstu vísitölum á alþjóðlegum markaði. Í 17. viku 2013 færast tvær kauphallir í Asíu, þ.e. á Indlandi og Hong Kong aftur á grænt ljós eftir tvær vikur á gulu. Í Evrópu færast kauphallirnar í Frankfurt, Madrid og Mílanó á grænt ljós, líka eftir fáar vikur á gulu ljósi. Kauphöllin í Mexíkó sem nær hágildi í janúar sl. fellur af grænu ljósi á gult eftir nokkurn barning í febrúar og mars sl.

Þegar verð á hlutabréfum tekur að sveiflast um flatan eða því sem næst flatan ás ber það vott um annaðhvort söfnun (e. accumulation) eða losun (e. distribution). Stórir fjárfestar (e. Big Money) eru annaðhvort að bæta við hlutabréfum í söfn sín eða að draga úr vægi þeirra. Fjöldi losunardaga á Wall Street hefur verið fimm til átta fyrir helstu vísitölur eftir því hvort talið er í fjórar, fimm eða sex vikur. En í vikunni frá föstudegi 19. apríl til fimmtudags 25. apríl var engan losunardag að finna en tvo söfnunardaga. Söfnunardagur telst viðskiptadagur þegar hækkun er töluverð og velta meiri en daginn áður.

Hækkun hlutabréfa í varnargreinum ber hitann og þungann af hækkun vorsins

Þegar erfitt er að ráða í stefnu mikilvægra vísitalna er forvitnilegt að skyggnast í undirhluta þeirra, þ.e. atvinnugreinar á Wall Street og einstakar landavísitölur í Evrópu og í Asíu. Á mynd 2 er að finna hækkunarkort fyrir helstu greinar í S&P 500 vísitölunni, en þær eru frá vinstri á kortinu: lífstíll (e. consumer discretionary, consumer durables), tækni, iðnaður, efni og málmar, orka, neysluvörur (matur, drykkjarvörur o.s.frv.), heilsa, veitur og fjármál. Mest hækka varnargreinar sem eru heilsa, veitur og neysluvörur en hefðbundnar

sóknargreinar, þ.e. tækni, fjármál og síðan lífstíll og iðnaður, annaðhvort lækka eða hækka minna en varnargreinar.

Slík uppröðun greina eftir árangri í hækkun yfir margra vikna tímabil ber ekki vott um kröftugan upplegg á Wall Street. Hafa skal í huga að mynd 2 sýnir hækkun og lækkun umfram S&P 500 en vísitalan sjálf, meðaltalið, hækkar um 7,9% frá 7. janúar til 26. apríl 2013.

Hlutabréf í Tokíó bera uppi hækkun hlutabréfa í Asíu; Evrópa situr eftir

Japan sker sig algerlega úr á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði þegar litið er á fyrstu 17 vikur 2013 eða tímabilið frá nóvember 2012 til apríl 2013. Hækkun á mælikvarða Nikkei vísitölunnar í Tokíó er 50% á aðeins sex mánuðum. Hafa verður í huga að hlutabréf í Japan hafa barist í bökkum árum saman og ugglaust var verðlagning afar lág fyrir þennan myndarlega hækkunarlegg.

Þessi ríflega hækkun kemur þó alþjóðlegum fjárfestum ekki til góða nema að hluta heldur aðeins þeim sem gera út í yenum. Á sama tíma og Nikkei hefur hækkað um 50% hefur gengi yens gagnvart Bandaríkjadollara lækkað um 22%. Fyrir sölu á yenum fæst aðeins 78% til baka af þeim dollurum sem varið var til kaupa á yenum í október 2012. Því skilar sér innan við helmingur af 50% hækkun á verði hlutabréfa í yenum á síðustu sex mánuðum til fjárfesta sem fjárfesta í dollurum.

Óþarft er að taka fram að deildar meiningar eru á meðal fjárfesta um það hvort aðgerðir japanska seðlabankans til að lækka gengi yensins og örva þannig atvinnulíf heima fyrir og auka hraða verðbólgu í um 2% beri árangur þegar lengra er litið. Skuldir ríkissjóðs Japana eru með því hæsta í veröldinni, langt yfir tvöfaldri landsframleiðslu eins árs. Shinzo Abe forsætisráðherra hefur heitið því að gera endurbætur á innviðum fjármálakerfisins fyrir júní 2013 en ekki er vitað hvernig til tekst. Ekki þykir í stíl japanskrar ráðdeildarsemi að ráðast í að lækna efnahagsvanda og skuldabyrði með peningaprentun og verðbólgu – eins og Bandaríkjamenn og Evrulandabúar víla þó ekki fyrir sér – en segja má að Japanir hafi ekki átt margra kosta völ og líklega ekki efni á því að reyna ekki allar tiltækar leiðir til að leysa úr læðingi eftirspurn í þjóðarbúskapnum.

Flug hlutabréfa í Tokíó hefur áhrif á Asíuvísitölu og á heimsvísitölu hlutabréfa

Hlutabréf í Tokíó vega um 40% í Asíuvísitölu Dow Jones og um 9% í heimsvísitölu hlutabréfa. Um 50% hækkun hlutabréfaverðs í svo stórri kauphöll hefur því mikil áhrif á heimshlutavísitöluna. Á mynd 5 er dagkort af heimshlutavísitölum. Þar sést að á 17 fyrstu vikum ársins 2013 heldur Asíuvísitalan í við S&P 500 á Wall Street – þ.e. Asíuvísitalan að Japan meðtöldu (appelsínulínan). Séu áhrifin frá Tokíó talin frá (ljósgráa línan) er árangur mun lakari og í líkingu við Evrópuvísitöluna (græna línan).

Á mælikvarða hlutabréfa er það hvergi í veröldinni ljósara en í Japan hver áhrif af peningaprentun seðlabankanna eru. Aukning peningamagns í umferð hefur fyrst þau áhrif að veikja gengi gjaldmiðilsins. Veikara gengi hækkar samstundis tekjur útflutningsfyrirtækja og hagnað þeirra. Væntingar fjárfesta um betri framtíð vegna hækkandi tekna eykur þegar í stað eftirspurn á hlutabréfamarkaði og hrindir af stað nýjum hækkunarlegg.

Styrkari rekstur útflutningsgreina eykur hagvöxt og tekjur þjóðarbúsins og kann að reynast fullnægjandi til að hrinda í gang nýju hagvaxtarskeiði – sem síðan eykur tekjur ríkissjóðs og auðveldar grynnkun skulda. Hvort Japanir komast alla þessa leið með peningaprentun veltur á því hve raunhæfar endurbætur Abes á innviðum fjármálamarkaðs og atvinnureksturs í heild reynast. Lærdómurinn af tilraun Japana mun varpa ljósi á hliðstæð úrlausnarefni í Bandaríkjunum og mörgum ríkjum Evrópusambandsins.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Eftir erfiðan tíma á Wall Street frá síðari hluta september 2012 mótar fyrir snúningi frá lággildi föstudag 9. nóvember í lok 45. viku. Á mynd 1 sýnir dagkort af S&P 500 brösóttan hækkunarlegg frá júní 2012 og hágildi þann 14. september. Eftir að 13 daga lína er rofin í október taka við þrjár lotur lækkunar uns vísitala stórfyrirtækjanna staðnæmist við stuðning á 200 daga línu sinni. Allt getur gerst. Atburðir föstudags 9. nóvember geta táknað að leiðrétting eftir öra hækkun júní til september sé senn á enda. Hinn leiðin er að stuðningur við 200 daga línu bresti og Wall Street steypist í djúpan bjarndýrsmarkað á næstu vikum.

Lokagildi á Wall Street föstudag 9. nóvember 2012 sýna örlitla hækkun yfir daginn en hún er 0,17% á mælikvarða S&P 500 og 0,32% á Nasdaq. Apple leiðir þennan snúning (ef snúning skyldi kalla) með 1,73% hækkun yfir daginn. Menn skynja snúning í upphafi dags og loka skortstöðum sem leiðir til smároku fyrir hádegið. Eftir matinn tekur við undirbúningur fyrir helgina og Veterans Day sunnudaginn 11. nóvember. Mánudaginn 12. nóvember er lokað á skuldabréfamarkaði og oft rólegt hlutabréfamegin líka. Er menn loka stöðum fyrir helgina hverfur hluti af hækkun frá morgunvaktinni.

Evrópa vínnur á Wall Street frá júní 2012, Asía frá september 2012

Lækkun á Wall Street hefur verið hægfara allar götur frá því að hún hófst eftir 14. september sl. en á þeim tíma hafa kauphallir í Evrópu og Asíu endurheimt hlutfallslegan styrk sinn gagnvart S&P 500. Á vikukorti af heimshlutavísitölum og hlutföllum þeirra á mynd 2 kemur í ljós að þessi endurheimta af hálfu kauphalla utan Wall Street hefst í júní 2012. Allt frá þeim tíma hefur Evrópa bætt við sig í hlutfallslegum styrk (e. Relative Strengh) og í raun kauphallir í Asíu og Kyrrahafslöndum líka jafnvel þótt smábakslag hafi komið í þeirra tilviki í júlí og ágúst í sumar (efri gluggi á mynd 2).

Allt getur gerst. Endurheimtur evrópskra og asískra kauphalla á styrk sínum gagnvart Wall Street merkir líklega að minni líkur eru á að kollsteypa og harður bjarndýrsmarkaður sé framundan. Áhersla er á líklega og við skiptum yfir á mánaðakort til að fá betri yfirsýn allt frá upphafi hækkunarleggsins frá mars 2003. Þar kemur í ljós að Asía og Evrópa (gula og purpuralínan í gluggum neðan við mánaðakort af SPX) halda áfram að vinna hlutfallslegan styrk gagnvart Wall Street marga mánuði eftir að hlutabréf í kauphöllum í Bandaríkjunum taka að hríðlækka í verði haustið 2007 í aðdraganda hruns á fjármálamarkaði tólf mánuðum síðar.

Mynd 3 sýnir hvernig hágildi myndast á Wall Street í október 2007 en kauphallir utan US halda áfram að vinna hlutfallslegan styrk í marga mánuði eftir þann tíma. Á mánaðakortinu sjást einnig alvarleg neikvæð frávik á milli SPX og RSI(3) allt frá áramótum 2007 til hágildis þá um haustið. Hliðstæð neikvæð frávik myndast líka frá árinu 2011, sjá hækkandi hágildi SPX frá vorinu 2011 en lækkandi hágildi hjá RSI(3), og kunna að vera vísbending um yfirvofandi lækkunarlegg og jafnvel alvarlegan bjarndýrsmarkað.

Hvað er í stöðunni? Wall Street og Evrópa lækka um 2,4 og 2,7% en Asía minna

Í 45. viku birtast fimm gul ljós, öll á Wall Street, og þrjú rauð ljós, þ.e. í Tokíó og í tilviki yens og evru á gjaldmiðlamarkaði. Mest er lækkun á Spáni (4,2%) og á Ítalíu (3,5%) og á Wall Street lækka veitufyrirtæki, varnargreinin sjálf, um 4,4%. Heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 2,3% í viku 45 og liggur gildi hennar nú 7,9% ofan við upphafsgildi ársins 2012.

Spár alþjóðastofnana um hagvöxt árin 2012, 2013 og 2014 hafa verið lækkaðar æ ofan í æ síðustu misseri og gefa skýrt til kynna hægari aukningu eftirspurnar víða um lönd.Vöxtur í heimsbúskapnum var 5,1% árið 2010 og 3,8% árið 2011. Í nýjstu spá Alþjóðagjaldeyrissjóðsins er reiknað með 3,3% árið hagvexti 2012 og 3,6% árið 2013. Síðastnefndu tölurnar hafa verið lækkaðar um 0,2% og 0,3% frá spánni í júlí sl.

Skattahengiflug (e. Fiscal Cliff) Bandaríkjamanna hvílir eins og mara yfir Wall Street og raunar heimsmarkaði hlutabréfa í heild. Í ársbyrjun 2013 taka gildi ný lög í Bandaríkjunum til að draga úr fjárlagahalla. Skattar hækkar til muna og ríkisútgjöld lækka svolítið – þ.e.a.s. ef ekki næst samkomulag á Bandaríkjaþingi um breytingu á þeim lögum fyrir gildistökudag.

Bandaríkjamenn verða vissulega að taka skref til að færa um 9% halla á fjárlögum yfir í afgang til að greiða niður opinberar skuldir á næstu árum. Vandinn felst í því að finna meðalveg á milli þess að minnka halla og draga sem minnst úr eftirspurn og framleiðsluaukningu – og um leið að sá meðalvegur sé þóknanlegur báðum flokkum á þingi. Á Wall Street munu fjárfestar að líkindum doka við uns í ljós kemur hver niðurstaða af þessum mikilvægu samningum verður.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Í 40. viku 2012 til föstudags 5. október hækka hlutabréf í verði í flestum mikilvægum kauphöllum heims en sú hækkun kemur eftir svipaða lækkun í vikunni á undan. S&P 500 er enn hársbreidd undir hágildi frá miðjum september 2012 (sjá mynd 1) og verður að rífa sig þar yfir til að hækkunarleggurinn haldi velli. Á síðustu fjórum til fimm vikum eru losunardagar í talningu Investors Business Daily í Los Angeles fimm hjá S&P 500 og NYSE en þrír hjá Nasdaq Composite. Losunardagur telst sá dagur er hlutabréfaverð mælt með einhverri af helstu vísitölum á Wall Street lækkar um meira en 0,2% í vaxandi veltu frá fyrri degi. Losunardagur bendir til þess að fagfjárfestar séu að losa hlutabréf úr söfnum sínum til að verjast áhættu. Margir losunardagar á skömmum tíma (fjórum til fimm vikum) geta gert út af við hækkunarlegg og orðið til að breyta stefnu markaðsins til lækkunar.

Föstudaginn 5. október lækkar Nasdaq Composite, ein af helstu vísitölum á Wall Street, um 0,4% í aukinni veltu og þannig verða losunardagar þrír. Án efa gætir áhrifa frá Apple Inc. sem lækkar um 2,13% þann dag og leggst að 50 daga línu sinni og massívu stuðningsbelti á milli gildanna 640 (hágildi frá byrjun apríl 2012) og 650 (stuðningur í ágúst og október 2012). Á margan hátt er staða Apple á kortinu hliðstæð og staða Marels á innlenda markaðnum (sjá nánar í dagbók Eignastýringar, Ísland, mánudaginn 8. október 2012).

Hlutabréf í Apple hvíla við 50 daga línu sína eftir fyrsta sprett í hækkunarlegg

Hlutabréf í Apple brjótast upp úr grunni við gildið 619,87 þriðjudaginn 4. september 2012 og ná hágildi í 705,07 mánudaginn 21. september sl. Við uppbrotið var skilyrðum þeim sem tölfræðin setur um árangursrík uppbrot ekki fullnægt. Hækkun þann dag var 1,1% en velta 24% minni en daginn áður. Almenn skilyrði við árangursrík uppbrot eru a.m.k. 1 til 2% hækkun, stundum er hún mun meiri, og aukning í veltu um 50 til 100% hið minnsta. Hér eru samt aðeins vísbendingar á ferðinni; hugsanlegt er að uppbrot heppnist þannig að í kjölfarið fylgi 20 til 30% hækkun jafnvel þótt tölfræðilegum skilyrðum sé ekki fullnægt. En líkur eru minni.

Alvanalegt er að leiðandi fyrirtæki geri hlé á hækkunarlegg sínum eftir yfir 10% hækkun frá uppbroti og leggist að 50 daga línunni og hljóti stuðning þar. Kortinu er ekki unnið tjón þótt sú lína rofni smávægilega (um 0,5% í tilviki Apple föstudaginn 5. október sl.) Eftir að hafa hopað að 50 daga línunni fá leiðandi fyrirtæki oft stuðning við að fjárfestar hoppa á vagninn aftur einmitt þar. Staða við 50 daga línuna er raunar skilgreind sem fyrsta kauptækifæri eftir uppbrot í CAN SLIM fræðum O‘Neils stofnanda Investors Business Daily og www.investors.com, þ.e. fyrsta tækifæri til að auka við hlut leiðandi fyrirtækis í safni eftir uppbrot.

Jafnan er mikilvægt að fara gætilega í viðskiptum með hlutabréf. Uppbrot Apple þann 4. september 2012 er úr fimmta grunni frá 2009. Að auki er hækkunarleggur hlutabréfa frá júní á alþjóðlegum markaði tekinn að lýjast og gæti runnið sitt skeið á enda fyrr en varir. Veikleiki í bruni leiðandi fyrirtækja eins og Apple Inc. er eitt af merkjum um að snúningur kann að vera handan við leitið.

Hvað er í stöðunni? Hækkun heldur áfram en varnargreinar sækja í sig veðrið

Í vikunni til föstudags 5. október 2012 nær hækkun á markaði hlutabréfa til helstu kauphalla í öllum álfum og lækkun er hvergi alvarleg (sjá Kína og Japan rétt við núllið). Varnargreinar á Wall Street hækka að jafnaði meira en aðrar, þ.e. 1,9% og 2,6% og 1% í tilviki atvinnugreinanna US neysluvörur, US heilsa og US veitur.

Af þremur flokkum ríkisskuldabréfa í neðstu blokk töflu 1 hækkar aðeins verðtryggði flokkurinn í þriðju línu um 0,7%. Þá hækkun skýra talhausar (e. Talking Heads) með flótta fjárfesta undan verðbólgu vegna fyrirætlana Bens Bernanke um QE3 (e. Quantitive Easing). Í þriðja áfanga felast kaup seðlabankans á fasteignatryggðum skuldabréfum fyrir allt að 40 milljörðum dollara mánaðarlega, nærri 500 milljörðum dollara á ári, svo lengi sem þarf uns atvinnustig nær ásættanlegu marki að mati stjórnenda bankans.

Til marks um að árið 2012 til fyrstu viku í október er eitt hið hagfelldasta á alþjóðlegum markaði hlutabréfa má hafa að aðeins í tveimur löndum, í Kína og á Spáni, er verð lægra en í upphafi ársins og munar 5,1% í Kína en 6,5% á Spáni. Þrátt fyrir þennan veikleika hafa hlutabréf á Spáni hækkað um 31,2% frá lággildi í júní sl. (sjá þriðja aftasta töludálk töflu 1). Í Kína eru hlutabréf ekki langt frá lægsta gildi ársins 2012 og 38,9% neðan við hágildi frá 31. júlí 2009 (nánar í fjórðu línu í efstu blokk töflu 1 hér að ofan). Að þessu leyti sker kauphöllin í Shanghai í Kína sig úr hópi annarra kauphalla. Hlutabréf eru framvísandi hagvísir og ekki að undra að fréttaskýrendum komi margt í hug til að varpa ljósi á þessa sérstöðu.

 

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Um tveggja vikna meltingartími á Wall Street er að baki en fimmtudag og föstudag 16. og 17. ágúst taka hlutabréf að rjúka á ný. Verðbreyting á mælikvarða vísitölu stórfyrirtækjanna í S&P 500 er 2% samtals í vikum 32 og 33 til 17. ágúst 2012. Á mælikvarða heimsvísitölu er hækkun þessar tvær vikur 2,4% en þá þarf að hafa í huga að Asíuvísitalan hækkaði um 3% í 32. viku til 10. ágúst sl. (nánar í töflu 1 hér að neðan).

Þrátt fyrir óvenjulega lítið flökt á tveggja vikna meltingartíma er þrýstingur á söluhlið hverfandi. Raunar er kraftur á eftirspurnarhlið litlu meiri en þó sígur hlutabréfaverð hægt og bítandi upp á við í flestum kauphöllum veraldar. Fimmtudag og föstudag 16. og 17. ágúst er hækkun á Wall Street í aukinni veltu sem líkja má við uppbrot. Lokagengi S&P 500 síðari daginn er 1418,16 og lítill vafi er á því að fjárfestar eru í sóknarhug. Það sýnir hækkun í sóknargreinum umfram varnargreinar og jafnvel þátttaka kauphalla í „sóknarlöndum“ eins og til dæmis í BRIC ríkjunum Brasilíu, Rússlandi, Indlandi og Kína. Kína situr raunar eftir á rauðu ljósi í litakerfi Eignastýringar en Rússland er á gulu ljósi.

Mynd 1 sýnir hvernig S&P 500 hvílir ofan til í viðnámsblokk á verðbilinu 1407 til 1422 og reynir að brjótast alla leið í gegnum hana. Er líklegt að það takist? Það veit enginn ennþá en líkur benda fremur í átt til frekari hækkunar en til snúnings til lækkunar án þess að nýtt hágildi myndist í ágúst 2012. Ein vísbending er að núverandi hækkunarbylgja nær til flestra kauphalla veraldar þótt í mismiklum mæli sé. 

Mynd 2 sýnir línukort af DAX vísitölu þýskra hlutabréfa og FTSE vísitölunni á London Stock Exchange. Um nána fylgni er að ræða á milli þessara vísitalna eins og fylgnilína í neðsta glugga sýnir. Báðar þessar vísitölur hlutabréfa í helstu kauphöllum Evrópu liggja einnig uppi undir viðnámsblokk sem myndast hefur vegna hágilda vorsins 2012. Hvort kraftur bolanna reynist nægur á næstu dögum og vikum til að rjúfa þessi viðnám kemur í ljós. DAX hefur þegar rofið múr við gildið 7000 og lokað ofan við það gildi. Græna línan 

í glugga neðan við dagkortið sýnir PPO (65,170), prósentumyndina af MACD. PPO mælingin er stillt á 65 og 170 á dagkorti sem samsvarar 13 og 34 á vikukorti, tímalengd vegnu meðaltalanna sem beitt er í litakerfi Eignastýringar. Græna PPO línan fyrir DAX rýfur 0-ásinn eftir miðjan júlí (13 vikna línan sker upp í gegnum 34 vikna línuna) og stefnir allhratt til hækkunar. Sé ekki litið á fleiri þætti en dagkort á mynd 2 má auðveldlega draga þá ályktun að DAX (og líklega FTSE) takist að rjúfa viðnám við hágildi frá vorinu 2012 – þrátt fyrir langvarandi barlóm fréttaskýrenda og talspekinga. 

Bandarísk ríkisskuldabréf taka dýfu til marks um áhættusækni fjárfesta

Á leiðréttingartíma hlutabréfa á Wall Street frá lokum marsmánaðar 2012 til júní rennur upp tími skuldabréfa er fjárfestar selja hlutabréf og færa hluta af eignum sínum í skuldabréf. Einkum á þetta við ríkisskuldabréf með mjög löngum meðaltíma (e. duration) þar sem áhrif af lítilli breytingu á markaðskröfu hefur mikil áhrif á verð. Á mynd 2 sést hvernig TLT hækkar mjög hratt í apríl og maí 2012 þegar fjárfestar ryðja fé í skuldabréf. Nokkurt hlé verður á í júní en áframhald þrjár vikur í júlí uns hágildi næst í síðustu heilu vikunni. Eftir það tekur við lækkun síðustu daga í júlí og í ágúst sem við lokun föstudags 17. ágúst hefur hrundið til baka um 50% af hækkun apríl til júlí.

Hreyfingar TLT eru svolítið ýktar vegna þess hve meðaltíminn er langur, yfir 20 ár. Þær eru vel til þess fallnar að endurspegla hugarheim fjárfesta. Verð á TLT rýkur upp í apríl og maí þegar skelfing ríkir á markaði. Mars og júní eru nokkurs konar snúningsmánuðir, jafnræði ríkir á milli bola og bjarna og hvorugir hafa hreina yfirburði. Loks renna upp síðustu dagar í júlí en á þeim sannfærast fjárfestar um að óhætt sé að ráðast til kaupa á hlutabréfum á ný. Um 5,5% lækkun á TLT á aðeins um þremur vikum er allmikil, jafnvel þótt um svo löng skuldabréf sé að ræða.

Á mynd 3 sjást líka 65 daga og 170 daga vegin meðaltöl TLT. Græna 65 daga línan er langt ofan við rauðu 170 daga línuna og báðar halla upp og sýna að TLT er í hækkunarfasa og hefur hækkað mikið síðustu misseri. Fáeina daga í lok mars og byrjun apríl 2012 rekst þó verðið niður fyrir 170 daga línuna – og kortið sýnir að við lokagengið 122 föstudaginn 17. ágúst er innan við 2% niður að rauðu línunni. Fari TLT niður fyrir 170 daga línuna kviknar gult ljós í litakerfi Eignastýringar til marks um að aðgát skuli höfð þar sem TLT er í söfnum.

Í glugga neðan við dagkortið sést markaðskrafa á 10 ára bandarískum ríkisskuldabréfum mars til ágúst 2012. Þótt nokkru muni á markaðskröfu 10 ára og 20 ára skuldabréfa eru hreyfingar hliðstæðar. Krafan er um 2,25% í byrjun apríl 2012 í lok hækkunartíma hlutabréfa og lækkar allhratt á næstu vikum. Í lok júlí er komið að því að krafan hækkar á ný (verð á skuldabréfum lækkar). Krafan við lokun föstudaginn 17. ágúst er 1,82% (ath. hægri skalinn sýnir þá prósentu margfaldaða með 10). Vissulega er ekki neitt á kortinu á mynd 3 sem bendir til þess að lækkun skuldabréfa (hækkun hlutabréfa) sé senn á enda.

Hvað er í stöðunni? Hægfara en stöðug hækkun hlutabréfa, heimsvísitalan á grænu ljósi 

Núverandi hækkunarleggur á markaði alþjóðlegra hlutabréfa telst hafa staðið júní til ágúst 2012 jafnvel þótt miklar sveiflur séu í júní. Eins og til mótvægis við það mikla flökt hefur hækkun í ágúst verið hæg og væg en sígandi og flökt er í lágmarki. Styrkur núverandi hækkunarleggs er ekki síst hve víðtæk hækkun er á markaði en einnig hvernig varnargreinar láta undan síga fyrir sóknargreinum. Í 33. viku 2012 til föstudags 17. ágúst eru aðeins sjö þættir af 36 í hlutabréfablokkum töflu 1 (efstu þrjár blokkir) sem ekki hækka, þar af tvær varnargreinar. Fimm þættir varnargreina (US heilsa, veitur og þrír flokkar bandarískra ríkisskuldabréfa) lækka allir. Heimsvísitala hlutabréfa færst aftur á grænt ljós eftir að hafa verið á gulu ljósi síðustu vikur.

Í töflunni eru athyglisverðar tölur um hækkun í Japan (3,9% og 3,0%) (fyrri talan vísar til verðhækkunar hlutabréfa í 32. viku en sú síðari í 33. viku), Suður-Kóreu (5,3%, 0%), á Spáni (4,3%, 7,3%) og á Ítalíu (2,8%, 3,7%). Þá eru loks hlutabréf gullnámufyrirtækja tekin að hækka (4,6% og 1,1%) og áfram hækka byggingafyrirtæki og húsbúnaður (3,3% og 5,8%). Verð á skuldabréfum lækkar í báðum vikum.

Þrátt fyrir þessar háu tölur sem sérstaklega hafa verið dregnar fram er hækkun heimshlutavísitalnanna hógvær, einkum í viku 33 til föstudags 17. ágúst þegar mánudagur til miðvikudags sýna hreina biðstöðu. Eins og mynd 1 sýnir liggur S&P 500 ofan til í viðnámsblokk sem vísitalan á enn eftir að sigrast á og loka ofan við gildin 1422 til 1425. 

Hvort það tekst í þessum áfanga er ekki gott að segja – en langþráður kraftur í eftirspurn í lykillöndum í Asíu vekur bjartsýni, svo og visst æðruleysi sem virðist ríkja á markaði eftir ógnarfréttir af gjaldþroti Evruríkja sem fjárfestar virðast hafa fengið sig sadda af og skjóta nú skollaeyrum við.

Óttavísitalan VIX leitar í lægstu gildi síðan á árinu 2007

Það er vel þekkt staðreynd að óttavísitalan VIX (e. Volatility Index, flöktvísitala) stendur í öfugu sambandi við vísitölur hlutabréfa, t.d. S&P 500 eins og sýnt er á mynd 4. Á mánaðakorti hefur gildi VIX ekki verið lægra síðan í upphafi árs 2007 og sé mælt eftir lokagildum mánaða (til 17. ágúst 2012) hefur gildi S&P 500 ekki verið hærra síðan í lok árs 2007. Mánaðakortið sýnir vel hina neikvæðu fylgni flöktvísitölu og hlutabréfa. Athyglisvert er að á árunum 2007 til 2009 er VIX leiðandi, þ.e. framvirkur hagvísir. Þannig er lággildi VIX í byrjun árs 2007 en S&P 500 nær ekki hágildi fyrr en í lok október það ár. VIX nær hágildi í hinu ofurháa gildi nær 60 á fyrstu dögum 2009 en hlutabréf ekki lággildi fyrr en um 10. mars það ár. Árin 2010 og 2011 virðist ekki vera um þennan leiðandi eiginleika að ræða hjá VIX.

Hvaða ályktun er hægt að draga af lokastöðu á mynd 4 varðandi framvindu á Wall Street á næstu vikum? Eins og fyrri daginn byggist tæknigreining á því að bera núverandi stöðu saman við það sem gerst hefur á fyrri tímum. Mannlegt eðli breytist ekki og mynstur geta endurtekið sig aftur og aftur þótt ekki sé í nákvæmlega sömu mynd.

Ferill VIX árin 2004 til 2007 þegar S&P 500 fer hækkandi ár fyrir ár án mikilla leiðréttinga hefst einmitt við gildin 14 til 15 og á líkum slóðum og óttavísitalan hvílir í lok föstudags 17. ágúst. Lággildi í þeim lækkunarlegg náði ekki VIX fyrr en í byrjun árs 2007 við gildið 10,40 á mánaðakorti – og á því fyrir höndum langa leið ef sú saga endurtekur sig á næstu misserum. Athyglisvert er að PPO gildið (prósentumæling MACD) á mánaðakorti er við -10% í byrjun árs 2004, á líkum slóðum og lokagildi föstudags 17. ágúst 2012. Frá byrjun árs 2004 fer PPO hækkandi og línurnar (3,7 á mánaðakorti, svara nokkurn veginn til 13 og 34 vikna á vikukorti) skerast svo endanlega snemma árs 2007 þegar VIX tekur að rjúka.

Í dagbók Eignastýringar er á það minnt reglubundið að enginn einn mælikvarði í tæknigreiningu er einhlítur. Sé aðeins dæmt eftir stöðu VIX og SPX á mánaðakortinu á mynd 4 er fátt því til fyrirstöðu að frekari lækkun VIX geti haldið áfram rétt eins og á síðast áratug árin 2004 til 2006. Samkvæmt því gætu hlutabréf í S&P 500 haldið áfram að hækka enn um sinn, a.m.k. upp að hágildi allra tíma frá haustinu 2007 í grennd við 1550. Lokagildið 1418,16 föstudaginn 17. ágúst 2012 er um 9,5% lægra. Jafnvel þótt núverandi hækkunarleggur liggi alla leið þangað án mikilla leiðréttinga er þess naumast að vænta fyrr en á árinu 2013 að nýtt hágildi allra tíma sjái dagsins ljós.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita