Dagbók Eignastýringar

Dagbókinni er ætlað að upplýsa lesendur um framvindu á innlendum og erlendum fjármálamarkaði. Megináhersla er á þá þætti sem hafa áhrif á ávöxtun verðbréfa og stýringu eigna innanlands og utan. | Nánar um Dagbók Eignastýringar

Sumarrallið 2011: Endir bundinn í skjótri svipan

Vikan 25. til 29. júlí er á margan hátt söguleg á alþjóðlegum fjármálamarkaði. Hæst ber átök á Bandaríkjaþingi vegna hækkunar á skuldaþaki ríkissjóðs og viðhlítandi niðurskurðar á fjárlögum. Miðvikudaginn 27. júlí varð ljóst að deilur yrðu ekki til lykta leiddar í vikunni, svo djúpstæður er ágreiningur milli þings og forseta, svo og á milli demokrata og íhaldsmanna á þingi. Hlutabréf tóku að falla í verði á Wall Street skömmu eftir opnun miðvikudaginn 27. júlí og lækkuðu helstu vísitölur um og yfir 2% þann dag.

Allar líkur eru á því að um leið hafi verið bundinn skjótur endir á sumarrallið svonefnda, en það heiti ber hækkunarleggur á hverju sumri frá lággildi í maí eða júní til hágildis í júlí eða ágúst. Hugsanlegt er að hlutabréf rétti sig upp úr dýfu sem hófst um miðja 30. viku – en í svipinn er ekki líklegt að hágildi í ágúst nái yfir hæsta gildið í júlí.

Vikan 25. til 29. júlí er á margan hátt söguleg á alþjóðlegum fjármálamarkaði. Hæst ber átök á Bandaríkjaþingi vegna hækkunar á skuldaþaki ríkissjóðs og viðhlítandi niðurskurðar á fjárlögum. Miðvikudaginn 27. júlí varð ljóst að deilur yrðu ekki til lykta leiddar í vikunni, svo djúpstæður er ágreiningur milli þings og forseta, svo og á milli demokrata og íhaldsmanna á þingi. Hlutabréf tóku að falla í verði á Wall Street skömmu eftir opnun miðvikudaginn 27. júlí og lækkuðu helstu vísitölur um og yfir 2% þann dag.

Allar líkur eru á því að um leið hafi verið bundinn skjótur endir á sumarrallið svonefnda, en það heiti ber hækkunarleggur á hverju sumri frá lággildi í maí eða júní til hágildis í júlí eða ágúst. Hugsanlegt er að hlutabréf rétti sig upp úr dýfu sem hófst um miðja 30. viku – en í svipinn er ekki líklegt að hágildi í ágúst nái yfir hæsta gildið í júlí.

Mynd 1 QQQ, kauphallarsjóður sem fylgir Nasdaq 100 vísitölunni, nær hágildi þriðjudaginn 26. júlí í 59,83. Hækkun frá lággildinu 53,62 þann 16. júní 2011 er 11,6%. Lækkun miðvikudaginn 27. júlí var 2,3%.

Mynd 1 sýnir dagkort af QQQ, kauphallarsjóði sem fylgir Nasdaq 100 vísitölunni. Hágildi hennar í síðustu viku júlí er hærra en fyrra hágildi í júlí en hún er sú eina af helstu vísitölum sem nær þeim árangri; vafalaust vegna áhrifa frá Apple sem vegur þungt og hefur hækkað mikið frá miðjum júní sl. Kortin á myndum 1 og 2 eru sett upp eftir ,,Elder Impulse System“. Kerfið byggist á 13 daga veldisvegnu meðaltali (græna línan) sem sýnir stefnu og MACD stöplariti sem mælir kraftinn í þeirri stefnu. Stöplaritið í glugganum á mynd 1 sýnir hvernig máttinn tekjur úr uppsveiflunni eftir harkalega dýfu um miðjan júlí. Neikvæð frávik myndast í síðari hluta rallsins sem síðan er bundinn bráður endir á miðvikudaginn 27. júlí 2011.

Mynd 2 Hágildi S&P 500 vísitölunnar þann 21. júlí 2011 er lægra en hágildið 8. júlí sem aftur er lægra en hágildið frá 2. maí 2011. S&P 500 vísitalan er munveikari en Nasdaq 100 eins og sést af samanburðarlínunni í glugganum.

Dagkort af S&P 500 á mynd 2 sýnir mun veikara safn hlutabréfa. Hágildi í síðari hluta júlí er lægra en hágildi í fyrri hluta mánaðarins. Í glugganum neðan við kortið sést að S&P500 hefur dregist aftur úr hækkunum Nasdaq 100 allt frá upphafi sumarrallsins. Purpuralínan upphallandi í neðra horni sýnir að langtímastefna er engu að síður til hækkunar. Rauða línan um miðbik kortsins, 50 daga meðaltal sem er lítið eitt niðurhallandi, bendir til að millitímastefna sé til lækkunar. Dagstefna snerist til lækkunar í vikunni 25. til 29. júlí.

Hvert verður framhaldið? Ágúst til október eru að jafnaði erfiðir mánuðir

Þótt ekkert sé víst í viðskiptum með hlutabréf verður framvinda á næstu vikum skoðuð í ljósi þess að sumarrallið 2011 sé að baki. Ekki sé að vænta nýs hágildis í ágúst eða september sem er hærra en það frá síðari hluta júlí. Líkur á því eru litlar af mörgum ástæðum. Skuldaáþján hvílir þungt á fjölmörgum ríkjum allt frá Japan í austri til Bandaríkjanna í vestri. Eftir að Bandaríkjaþing hefur tekið ákvörðun til lausnar á halla í ríkisfjármálum þar vofir enn yfir erfið staða ríkisfjármála á Ítalíu og Spáni sem eru á meðal stærstu ríkja í Evrópu. Á Ítalíu munu brögð að því að fólk taki evrur sínar í seðlum út úr bönkum og aki með þær í ferðatöskum til Sviss til að koma eigum sínum í örugga höfn.

Auk efnahagslegra ástæðna sem mjög eru tíundaðar í fréttum bera kortin með sér veikleika í flestum löndum. Þegar hefur verið bent á lægra lággildi S&P 500 seint í júlí 2011 en fyrr í sama mánuði (sjá mynd 2) – en bæði eru þau lægri en hágildi ársins frá apríllokum (sjá mynd 3). Afar erfitt er að finna nokkurt land eða atvinnugrein (annað en gullvinnslu) sem er leiðandi á hlutabréfamarkaði. Nasdaq 100 hefur skarað fram úr en lækkun brast á þar um miðja 30. viku eins og annars staðar.

Mynd 3 Vikukort af S&P 500 sýnir neikvæð frávik milli vísitölunnar og MACD (PPO). Hálslína hauss- og axlamynsturs liggur rétt neðan við 1270. Rofni hún gæti lækkun orðið um 70 punktar. Verulegur stuðningur er við gildið 1200 frá apríl og nóvember 2010.

Líklegt er því að eftirspurn eftir hlutabréfum verði í veikara lagi á næstu vikum. Ómögulegt er að spá um hvar lággildi næstu vikna liggur, hvorki í tíma né rúmi en það má reyna að vinna eftir líkum. Af vikukortinu á mynd 3 er augljóst að stuðningur er við 1250 til 1270 þar sem lággildi sumarsins liggja. Bresti það stuðningsband er sterkur stuðningur við 1200 sem varð til
þegar mótstaða þar var rofin í upphafi árs 2011. Á þessari stundu verður að teljast ólíklegt að stuðningur við 1200 rofni á næstu vikum. Stuðningslína telst halda jafnvel þótt gildi vísitölu fari í gegnum línuna sem nemur 1,5% í skamman tíma. Sú viðmiðun gefur bandið 1182 til 1200.

Mynd 4 Árið 2005 var nokkuð hagstætt á Wall Street. Það ár er annað í röðinni eftir bjarndýrslággildi eins og árið 2011. Síðarnefnda árið er þó árið fyrir forsetakosningar en árið 2005 naut ekki þess.

Lítum á árið 2005 til að glöggva okkur á hugsanlegri tímasetningu lággildis haustið 2011. Sumarið 2005 sjást tvö hágildi, það síðara aðeins lægra en fyrra sem var fyrst í ágúst. Dýfan frá því síðara niður að lággildi haustsins tók um sex vikur. Hugsanlegt er að ný roka verði í ágúst 2011 eftir að samningar hafa tekist um skuldaþak og minnkun ríkishalla í Bandaríkjunum. Líklegt sýnist að fjórar til átta vikur taki uns nýtt lággildi myndast. Eftir snúning (sem verður því harðari því lægra sem lággildi liggur og lengra er í það í tíma) ætti góður hækkunarleggur að taka við á síðasta fjórðungi ársins. Leggurinn haustið 2005 frá um 1180 til 1260 er um 7%.

 

,,Innviðir“ markaðsins hafa verið að veikjast síðustu misserin

Við útreikning hefðbundinna vísitalna hlutabréfa annarra en Dow Jones Industrials er markaðsverðmæti viðkomandi fyrirtækja beitt til að vega saman verð. Í tilviki Dow Jones Industrials, elstu vísitölunnar á Wall Street frá árinu 1896, er verð hlutabréfanna einfaldlega lagt saman og hlutabréf sem kostar 100 dollara hefur þannig tvöfalt vægi á móti öðru sem kostar 50 dollara.

Að vega saman með markaðsverðmæti er álitin hin eðlilega leið en þannig hafa ,,stærstu“ (þ.e. þau með hæsta markaðsverðmæti) þyngstu vigt. Apple Computers Inc. hefur þannig yfirþyrmandi áhrif í Nasdaq 100, svo að dæmi sé tekið. Til að fá aðra mynd af hegðun markaðsins er beitt svonefndum breiddarmælikvörðum (e. Breadth Indicators). Þá eru einfaldlega talin fyrirtæki sem eru að hækka, lækka, ná nýjum hágildum eða lággildum, fara í gegnum 50 daga línu sína upp eða niður o.s.frv.

Mynd 5 McClellan Summation Index og NYSE vísitalan á mánaðakorti 20007 til júlí 2011. Veruleg neikvæð frávik eru á milli vísítölunnar og breiddarvísisins allt frá miðju ári 2009.

McClellan Oscillator og McClellan Summation Index eru á meðal helstu breiddarmælikvarða og njóta virðingar. Sá fyrrnefndi er í reynd MACD mælikvarði (þ.e. mismunur tveggja meðaltala) reiknaður eftir mismuninum á fjölda hlutabréfa sem er að hækka og þeirra sem eru að lækka. Reiknað er 19 daga veldisvegið meðaltal af fjölda í (hækkun – lækkun) og líka 39 daga veldisvegið meðaltal og síðan er hæga meðaltalið dregið frá því hraðara.

McClellan Summation Index er reiknað með því að leggja saman gildi McClellan Oscillator frá einhverjum degi í fortíð. Þannig fæst hækkandi mæling þegar fjöldi í hækkun er yfirleitt meiri en þeirra í lækkun. Kortið á mynd 5 sýnir að hið gagnstæða hefur átt við allt frá miðju ári 2009. Summation Index nær hágildi í ágúst 2009 en frá þeim tíma hafa öll hágildi verið lægri en það næsta á undan. Það sýnir að hækkun NYSE vísitölunnar frá þeim tíma hefur verið borin uppi af færri fyrirtækjum og stórum en ekki hinum breiða fjölda. Hlutabréfavísitölur vegnar með markaðsverðmæti eru næmar fyrir áhrifum hinna fáu og stóru fremur en að hvíla á miklum fjölda fyrirtækja sem öll eru að hækka nokkurn veginn jafnt. Hluti af veikleika sem gætir í eftirspurn eftir hlutabréfum þessa mánuðina kemur fram í því að færri og færri en þó stór fyrirtæki bera hana uppi.

Hver er staðan? Umtalsverð lækkun er í 30. viku um gervallan alþjóðlegan markað

Tafla 1 Veruleg lækkun á hlutabréfum í Evrópu og Bandaríkjunum er í 30. viku. Aðeins þrjú lönd í Asíu og Mexíkó ná að haldast ofan við núllið.

Síðustu vikur á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði hafa verið nokkuð róstusamar í þeim skilningi að skipst hafa á hækkun og lækkun sem nemur allháum prósentum. Þannig lækkar heimsvísitala hlutabréfa um 2,93% vikuna 25. til 29. júlí eftir að hafa hækkað um 2,7% í vikunni á undan. Tölurnar í öðrum dálki töflu 1 sýna umtalsverða lækkun allt frá 0,8% í Malasíu til 5% í Frakklandi. Samkvæmt því sem rakið var hér að framan eru fremur líkur á lækkun á næstu vikum en mikilli eða langvarandi hækkun.

Dálkarnir RS ST og RS LT eru báðir uppfærðir, sá fyrrnefndi í lok hverrar viku en síðarnefndi í lok hvers mánaðar. Lækkun var umtalsverð á Wall Street í vikunni. Samt veikjast flestir þættir hlutabréfamarkaðs enn á mælikvarða RS ST í samanburði við S&P 500 að undanskildum hlutabréfum í Indónesíu sem nú hafa hækkað nærri 13% frá síðustu áramótum. Sama er uppi á teningnum þegar litið er á RS LT – tölur uppfærðar í lok júlí 2011 eru lægri í nærri öllum tilvikum, þ.e. hækkun umfram S&P 500 er minni en í síðustu mælingu í lok júní. Að hluta er sumarrallinu fyrir að þakka. Sú hækkun kann að ganga til baka á næstu vikum og verður forvitnilegt að fylgjast með því hver framvinda verður í öðrum kauphöllum.

Nokkrar litabreytingar urðu í 30. viku sem ekki er að furða. Indland fer af gulu ljósi á rautt (sjá nánar hér á eftir, mynd 7), Bretland fer af grænu á gult og Frakkland af gulu ljósi á rautt. Mexíkó og sjálf S&P 500 eru áfram á grænu ljósi en hársbreidd munar bókstaflega að báðar vísitölur hafi farið af grænu ljósi á gult.

Hlutabréf frá Brasilíu og Indlandi lækka mest allra frá áramótum 2011

Það er undarleg tilhugsun og staðreynd að þær vísitölur sem mest hafa lækkað á árinu 23011 frá síðustu áramótum eru tvö BRIC landanna, Brasilía og Indland. Hlutabréf í Brasilíu hafa lækkað um 15,1% frá síðustu áramótum en hlutabréf á Indlandi um 11,3%. Bæði lönd eru enn með +10 og +11 í samanburðarstyrk við S&P 500 til langs tíma (hafa hækkað um 10% og 11% meira en S&P 500 að jafnaði síðustu fjögur árin). Bæði lönd hafa tapað miklu í samanburðarstyrk til skemmri tíma, RS ST. Brasilía hefur hækkað 19% minna en S&P 500 síðustu fjóra ársfjórðunga og Indland hefur hækkað um 7% minna.

Í báðum löndum geisar mikil verðbólga og fleiri vandamála gætir sem rekja má til örs hagvaxtar á síðustu árum. Hlutabréf beggja landa tóku harða dýfu í aðdraganda hrunsins haustið 2008 en bæði hækkuðu upp í hágildið 2007 fyrr en flest önnur lönd, Brasilía í lok árs 2009 og Indland í lok árs 2010. Eftir það hefur eftirspurn eftir þarlendum hlutabréfum þornað upp og framboð aukist langt umfram eftirspurn. Lækkun í Brasilíu í 30. viku einni nam 2,4% en lækkun á Indlandi á sama tíma nam 2,8%. Eins og myndir 6 og 7 sýna hvílir lokaverð 30. viku í báðum löndum neðst í verðbili vikunnar. Almennt veit það aldrei á gott fyrir bolana, vísar fremur á áframhaldandi lækkun í næstu viku en hugsanlegan snúning frá lággildi. Snúningssúla eða súla með merki um styrk væri með lokaverð a.m.k. 40% yfir lægsta gildi tímabilsins.

Mynd 6 Mánaðakort af Bovespa vísitölunni í Brasilíu. Bovespa var einna fyrst vísitalna að ná (næstum) fyrra hágildi frá 2007 í lok árs 2009. Fyrir Brasilíu sýnir RS ST -19% í töflu 1og RS LT sýnir +10%.

Mynd 6 sýnir hríðlækkandi verð á hlutabréfum í Brasilíu, einkum frá síðustu áramótum. PPO (3,6) (samsvarar um (12,26) á vikukorti) er við 3,2% sem er allnokkur strekking á langtímakorti. Sú spurning vaknar hvort snúningur síðsumars 2011 gæti hafist á þessum öfluga markaði sem þegar hefur tekið alvarlega dýfu á árinu. Þessari spurningu hefur raunar verið varpar fram fyrr í dagbók Eignastýringar (þegar vænst var að sumarrallið væri að hefjast) en allt kom fyrir ekki og lækkun hélt áfram.

Mynd 7 Sensex 30 á Indlandi náði 2007 hágildinu í lok árs 2010. RS ST og RS LT gildin fyrir BSE eru -7 og 10. Þrátt fyrir mikla hækkun hefur vísitalan dregist 7% aftur út S%P 500 síðustu fjóra ársfjórðunga (reiknað í gjaldmiðli hvors lands).

Hlutabréf á Indlandi eru ekki eins veik og í Brasilíu eins og sést af RS mælingum og líka af PPO (3,6) sem er við -0,8%. Markaður fyrir hlutabréf á Indlandi er skiptur í fáeinar kauphallir og viðskipti líklega ekki eins skilvirk og í Brasilíu og öðrum löndum sem við viljum líkja Indlandi við. Hvað sem því líður tvöfaldaðist verð á hlutabréfum á Indlandi frá apríl 2009 til október 2010. Það skiptir því miklu fyrir heimsmarkað hlutabréfa að aðlögun hlutabréfa á Indlandi að háu verði ljúki svo að  hækkun geti hafist á ný.

Dagbók Eignastýringar fyrir alþjóðlegan fjármálamarkað verður uppfærð næst mánudaginn 15. ágúst 2011.

 

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Sumarrallið heldur áfram; tvísýnt er um hvort uppskot heppnast á næstu dögum

Vikan 18. til 22. júlí 2011 var hagfelld fyrir fjárfesta í öllum helstu löndum nema í Kína, Malasíu og í Mexíkó. Hækkun var mest á Spáni (6,1%) og á Norðurlöndum (3,8%) en minnst 1,3% í Brasilíu og 0,9% á Indlandi (sjá töflu 1). Fjárfestar á hlutabréfamarkaði voru lítt snortnir af fregnum sem hermdu að skuldavandi á Suðurlöndum væri mikill. Tímabundin lausn á vanda Grikkja var kynnt í lok vikunnar. Jákvæð áhrif höfðu uppgjör fyrirtækja á Wall Street sem mörg voru mjög góð. Um 85% uppgjöra fyrirtækja í S&P 500 sem birst höfðu 20. júlí 2011 voru yfir væntingum greiningarmanna.

Mynd 1 sýnir Nasdaq Composite sem leikið hefur á 10% bandi síðasta hálfa árið. Hlutabréfin eru rétt undir efra bandinu í lok 29. viku. Þannig er ástatt um fleiri af helstu vísitölum á markaði í Bandaríkjunum. Það kemur í ljós á allra næstu dögum hvort um uppskot verður að ræða og þannig mun framvinda í sumarrallinu ráðast. Takist uppskot getur sumarrall enst í fáeinar vikur enn. Nái helstu vísitölur ekki að brjótast upp fyrir viðnám í efra bandi ganganna á allra næstu dögum er eins víst að næst taki við hefðbundin lækkun í ágústmánuði – dýfa sem gæti náð niður að neðri mörkum ganganna. Það væri um 10% lækkun í tilviki Nasdaq Composite. Meira um líkur með og á móti hér á eftir.

Vikan 18. til 22. júlí 2011 var hagfelld fyrir fjárfesta í öllum helstu löndum nema í Kína, Malasíu og í Mexíkó. Hækkun var mest á Spáni (6,1%) og á Norðurlöndum (3,8%) en minnst 1,3% í Brasilíu og 0,9% á Indlandi (sjá töflu 1). Fjárfestar á hlutabréfamarkaði voru lítt snortnir af fregnum sem hermdu að skuldavandi á Suðurlöndum væri mikill. Tímabundin lausn á vanda Grikkja var kynnt í lok vikunnar. Jákvæð áhrif höfðu uppgjör fyrirtækja á Wall Street sem mörg voru mjög góð. Um 85% uppgjöra fyrirtækja í S&P 500 sem birst höfðu 20. júlí 2011 voru yfir væntingum greiningarmanna.

Mynd 1: Sumarrallið hefur skilað hækkun á Nasdaq Composite frá 2600 í 2829 eða um 9,9%. Á næstu dögum ræðst hvort vísitalan nær að rjúfa viðnám við gildið 2878 eða hvort fleiri atrennur þarf til þess.

Mynd 1 sýnir Nasdaq Composite sem leikið hefur á 10% bandi síðasta hálfa árið. Hlutabréfin eru rétt undir efra bandinu í lok 29. viku. Þannig er ástatt um fleiri af helstu vísitölum á markaði í Bandaríkjunum. Það kemur í ljós á allra næstu dögum hvort um uppskot verður að ræða og þannig mun framvinda í sumarrallinu ráðast. Takist uppskot getur sumarrall enst í fáeinar vikur enn. Nái helstu vísitölur ekki að brjótast upp fyrir viðnám í efra bandi ganganna á allra næstu dögum er eins víst að næst taki við hefðbundin lækkun í ágústmánuði – dýfa sem gæti náð niður að neðri mörkum ganganna. Það væri um 10% lækkun í tilviki Nasdaq Composite. Meira um líkur með og á móti hér á eftir.

Reynist eftirspurn umfram framboð á Wall Street nægileg til að rjúfa viðnám frá apríl og febrúar 2011?

Dagkort af Nasdaq Composite á mynd 2 gefur gott yfirlit um verð og veltu síðustu vikum. Græna 13 daga línan er ofan við rauðu 34 daga línuna og báðar halla upp; vísitalan er þar ofan við. Mikil velta var fimmtudaginn 21. júlí þegar Nasdaq skaust yfir gildið 2835,34 sem er hágildi frá mánaðamótum maí og júní. RSI(14) er yfir gildinu 60 og á leiðinni upp. Ekkert af þessu bendir til annars en að uppskot yfir 2878,94 geti tekist á næstunni.

Mynd 2 Nasdaq Composite rétt undir hágildi við 2878,94. Sumarrallið færist senn á daga ágústmánaðar sem er viðsjárverður tími á Wall Street.

Í gluggum neðan við dagkort á mynd 2 er að finna mælingar á styrk fjármálageirans og tæknigeirans (raunar Nasdaq Composite) í samanburði við öll fyrirtæki í S&P 500. Fjármálafyrirtæki hafa tapað styrk gagnvart öðrum greinum mánuðina apríl til júlí 2011. Spurning er hvort lággildi og snúningur frá 19. júlí eru raunveruleg eða aðeins "gárur" svo að vísað sé til orðalags í Dow Theory.

Tæknifyrirtæki (Nasdaq Composite) hafa aftur á móti þeyst fram úr S&P 500 síðasta mánuðinn eða frá 20. júní, rétt í þann mund þegar sumarrall var í uppsiglingu. Enginn vafi er á því að fyrirtæki í Nasdaq Composite hafa verið leiðandi í hækkun síðustu vikna. Í því ljósi er enn meira spennandi hvort uppskot yfir Nasdaq-gildið 2900 tekst á næstu dögum eða ekki. Þess má geta að föstudaginn 22. júlí 2011 skaust QQQ, kauphallarsjóður sem fylgir Nasdaq 100 (stærstu fyrirtækin í Nasdaq Composite), upp fyrir 59 dollara og lokaði í 59,60. Þetta gerðist í lítilli veltu en kann að vera vísbending um að Nasdaq Composite og aðrir þættir markaðsins fylgi á eftir.

Mynd 3 Sumarrallið 2010 endaði eftir fyrstu viku ágúst en hófst 1. júlí. Sagan endurtekur sig einatt – en þó aldrei í sömu mynd. Búum okkur jafnan vel undir hið óvænta.

Rifjum upp sumarrallið 2010 áður en lengra er haldið í átt til að finna fleiri leiðandi þætti á hlutabréfamarkaði en Nasdaq Composite. Mynd 3 sýnir hækkun S&P 500 frá 1. júlí til 9. ágúst 2010 en sumarrallið svonefnda er skilgreint sem hækkun frá lággildi mánuðina maí eða júní til hágildis mánuðina júlí til september. Kortið á mynd 3 og gluggarnir neðan við sýna að frá 1. ágúst 2010 voru hvorki tækni- né fjármálafyrirtæki leiðandi í rallinu sem enda varð skammvinnt eftir það. Fyrstu dagana í ágúst tókst sem sagt ekki uppskot yfir gildið 1130 sem hafði verið hágildi í júní og myndaði þannig viðnám. Mynd 3 sýnir okkur svo að ekki verður um villst að fjárfestar þurfa að horfast í augu við að sumarrallið 2011 sé senn að renna sitt skeið á enda. Mr. M er brellinn og skondinn kall eins og Benjamin Graham (1894 – 1976), frumkvöðull formlegrar greiningar á hlutabréfum á Wall Street, var vanur að segja. Aldrei er hægt að sjá fyrir hvaða brellum eða duttlungum hann beitir fyrir sig þetta sumarið og best að vera við öllu búin.

Hver er staðan? 29. vika bætir upp víðtæka lækkun í fyrri viku

Yfirlit um heimsmarkað hlutabréfa sýnir almenna og víðtæka hækkun í 29. viku eftir hliðstæða lækkun í vikunni á undan. Tæpur helmingur 22 landa í efri hluta töflunnar er kominn yfir gildi sitt um síðustu áramót (sjá þriðja dálk töflunnar) og eru hlutabréf í Indónesíu (12,5%) og Rússlandi (11,6%) í efstu sætum. S&P 500 er 6,9% yfir áramótagildi sínu og Nasdaq er 7,8% yfir.

Athyglisvert er hve BRIC löndin hafa greinst í sundur en hagur þeirra stóð í bestum blóma á hlutabréfamarkaði á fyrsta áratug þessarar aldar. Samanburðarstyrkur til skamms tíma (RS ST) er aðeins -19%, -6% og -12% í tilviki Brasilíu, Indlands og Kína, en +10% í tilviki Rússlands. Eins og mælingar á samanburðarstyrk eru settar fram í töflu 1 núna merkja þessar tölur einfaldlega að hlutabréf í Rússlandi hafa hækkað um 10% meira en S&P 500 síðustu fjóra ársfjórðunga að jafnaði, en hlutabréf í Brasilíu um 19% minna, o.s.frv.

Af öllum 33 þáttum alþjóðlegs hlutabréfamarkaðs í töflu 1 eru aðeins níu með grænar tölur í RS ST dálknum. Með tveggja stafa grænar tölur eru Indónesía, Thailand og Rússland, orkufyrirtæki í Bandaríkjunum, og loks gull og silfur, hrávörur og landbúnaðarvörur. Tvær hliðar eru jafnan á öllum málum. Augljós skýring á því hve erfitt er að finna styrk á alþjóðlegum fjármálamarkaði (utan málma og hrávara) er einmitt hve nefnarinn í mælingarhlutfallinu, þ.e. S&P 500 vísitalan, er sjálf sterk. Það eru aðeins fáar kauphallir sem ná því að gera betur en bandarísku stórfyrirtækin um þessar mundir.

Samkvæmt þessum niðurstöðum er minna mikilvægt en endranær að leita að styrk og leiðandi kauphöllum utan Bandaríkjanna. Framvinda á markaðnum í heild kann að ráðast þar fremur en í kauphöllum utan Wall Street. Þessi niðurstaða kemur enn betur í ljós á myndum 4 og 5 þar sem áfram er fjallað um samanburðarstyrk og leitað eftir leiðandi þáttum markaðsins.

Tafla 1 Vika 29 var hagstæð á markaði fyrir hlutabréf í nærri öllum kauphöllum veraldar.

Mælingar á samanburðarstyrk í hækkunarleggnum frá 1. september 2010

Árangurskortin á myndum 4 og 5 sýna samanburðarstyrk þar sem reiknuð er hækkun frá 1. september 2010 í prósentum. Önnur leið til að meta styrk er sú sem beitt er í töflu 1, þ.e. að reikna hlutfallið milli hlutabréfaverðs og S&P 500 eða heimsvísitölu og meta síðan hækkun eða lækkun hlutfallsins. Mynd 5 sýnir hækkun S&P 500 og hækkun hrávöruvísitölu langt umfram hana. Indland og Kína eru á eftir og hlutabréf í Brasilíu hafa lækkað um 10% frá 1. september 2010.

Mynd 4 Árangurskort sem ber saman S&P 500, hrávörur, vísitölur hlutabréfa í Shanghai (Kína), Indlandi og Brasilíu.

Við erum í leit að leiðandi þáttum sem gætu orðið til þess að framlengja hækkunarlegginn frá miðjum júní 2011. Hækkun á hrávörum og lágt og jafnvel lækkandi gengi dollara leiðir að jafnaði vissulega til hækkunar á verði hlutabréfa. Á hinn bóginn er þar ekki á ferðinni framleiðniaukning að marki sem skapar auknar tekjur jarðarbúa til langframa – annarra en seljenda orku og hrávöru.

Mynd 5 Árangurskort sem ber saman S&P 500, hrávörur, olíu, vísitölu gullverðs og hlutabréf í Rússlandi.

Kortið á mynd 5 sýnir einmitt hlutabréf í Rússlandi sem selur orku og hrávörur, svo og vísitölu gullverðs ásamt olíu og hrávöruverði og S&P 500 eins og á mynd 4 til samanburðar. Hækkun, af hvaða toga sem hún er runnin, sýnir ófrávíkjanlega að eftirspurn er umfram framboð, hvernig sem það misvægi skapast. Hækkun á hrávörum og orku er líkleg til þess að draga úr umsvifum í þjóðarbúskap hrávöru- og orkukaupenda. Af þeim ástæðum er ekki líklegt að hækkun alþjóðlegra hlutabréfa sem drifin er áfram af hækkun hrávöru- og orkuverðs verði langvinn. Slík hækkun átti sinn þátt í að hlutabréf náðu hágildi haustið 2007 og síðan snúningi til lækkunar í aðdraganda hruns á fjármálamarkaði heilu ári síðar.

StockCharts.com býður upp á "Elder Impulse System" og "Correlation Coefficient Indicator"

Fimmtudaginn 21. júlí 2011 kynnti John Murphy hjá StockCharts.com nýjan tæknivísi til að meta fylgni á milli hlutabréfa. Fylgnistuðull (e. Correlation Coefficient) er ekki nýr af nálinni en hefur ekki verið til taks á vefsíðu StockCharts.com sem tæknivísir. Nýi mælikvarðinn reiknar einfaldlega CC yfir nýliðið tímabil, t.d. 20 daga, og niðurstaðan er síðan dregin á viðkomandi kort. Meira um það rétt á eftir.

Önnur nýjung hjá StockCharts.com er "Elder Impulse System". Dr. Alexander Elder er kunnur á sviði tæknigreiningar og höfundur metsölubóka á sviði eignastýringar. Hann er læknir að mennt, fæddur í Leningrad en ólst upp í Eistlandi þar sem hann hlaut menntun sína. Hann starfaði sem skipslæknir en flúði í viðkomuhöfn í Afríku og komst sem flóttamaður til Bandaríkjanna. Nú býr hann býr í New York og stundar spákaupmennsku á Wall Street auk þess að sinna fræðslu á sviði tæknigreiningar og eignastýringar (sjá www.elder.com). Kunnustu bækur hans eru Trading for a Living, Come Into My Trading Room, Entries&Exits og nýjust er The New Sell and Sell Short. Dr. Elder er kennari af guðs náð.

Grunnkerfi dr. Elders við kaup og sölu á hlutabréfum er "Impulse" kerfið. Það er ekki flókið en áhrifin eru mögnuð. Kerfið er hugsað til að vísa á snúningspunkta (e. pivot points) þegar ný stefna hlutabréfa er að myndast og ná sér á strik, eða er um það bil að deyja út. Kerfi dr. Elders virkar á öllum tímasviðum, en beiting mismunandi tímasviða við kaup og sölu hlutabréfa er annað af sérsviðum Elders. Mælikerfið samanstendur af 13 daga veldisvegnu meðaltali af verði hlutabréfa sem vísar á stefnuna og MACD stöplariti. MACD (e. Moving Average Convergence Divergence) er hinn kunni tæknivísir Geralds Appel frá áttunda áratugnum sem mælir mismun tveggja hlaupandi meðaltala. Sjálfgefnu gildi MACD eru 12 og 26 á dagkorti, þ.e. hraðara og hægara meðaltal, en síðan er reiknað 9 daga hlaupandi meðaltal á mismuninn. MACD stöplarit er loks fundið með því að reikna mismuninn á MACD línunni og 9 daga meðaltalinu sem oft er nefnd merkjalína (e. signal line).

MACD stöplaritið er ein besta vísbending um jafnvægi á milli eftirspurnar og framboðs á markaði fyrir hlutabréf. Kerfi dr. Elders er tær snilld svo að skýrt sé tekið til orða, sameinar stefnu markaðsins við mælingu á því hve sterk eftirspurn eða framboð er í þá átt. Virkar hvort sem er við langar stöður eða skortstöður í anda Jesses Livermore sem starfaði og kenndi á Wall Street fyrir 100 árum – en hafði ekki tæknibúnað á borð við þann sem nú er fáanlegur.

Mynd 6 S&P 500 er í uppsveiflu í mælikerfi dr. Elders (e. Elder Impulse System). Viðnám er í bandi sem liggur frá gildinu 1350 til 1370.

Á dagkorti af S&P 500 á mynd 6 er græna línan 13 daga meðaltal og stöplaritið í glugganum ofan við sýnir "MACD Histogram". Þegar 13 daga meðaltalið sýnir stefnu til hækkunar og hún er staðfest af sveifluvísinum á stöplaritinu verða súlurnar á kortinu grænar. Rauðar súlur sýna hið gagnstæða, dagstefna er til lækkunar og hún er staðfest af sveifluvísinum. Blár litur birtist þegar millibilsástand ríkir, snúningur eða óvissa um stefnu.

Gullnámufyrirtæki víkja langt frá vísitölu gullverðs um miðjan júní 2011

Næst beitum við sparkkerfi dr. Elders á gullnámufyrirtækin um miðjan júní 2011. Stöplaritið í glugganum á mynd 7 sýnir djúpa dýfu um miðjan maí (-0,75) og síðan aðra grynnri um miðjan júní á sama tíma og dýfa verðsins var ennþá dýpri en í maí (jákvæð frávik). Frá og með síðustu vikunni í júní tekur sparkkerfið að sýna grænar súlur; dagstefnan er til hækkunar og stöplaritið sýnir skurðpunt og síðan hækkun frá 22. júní 2011.

Mynd 7 Mælikerfi dr. Elders beitt á gullnámufyrirtækin. Gullna línan sýnir vísitölu gullverðs á markaði. Í glugganum er Correlation Coefficient milli gullverðs og gullnámufyrirtækja, reiknaður yfir síðustu 20 daga.

Hér höfum við bætt við nýjum tæknivísi Mr. Murphy's, "Coordination Coefficient" eða CC. Í glugganum neðan við kortið á mynd 7 er CC sem sýnir fylgni milli gullverðs og verðvísitölu hlutabréfa gullnámufyrirtækjanna (kauphallarsjóðsins GDX). Hlutabréf gullfyrirtækjanna lækka til muna í fyrri hluta júní sl. en gullverðið ekki að sama marki (sjá gylltu línuna í bakgrunni kortsins). Fylgni (CC) hrynur þannig úr háu gildi, 0,75 sem telja má eðlilegt, alveg niður í núll sem naumast getur talist eðlilegt. Þetta merki, ásamt sparkkerfi dr. Elders, gefur tiltefni til stöðutöku í gullnámufyrirtækjum í síðustu viku júní 2011. Þau hafa síðan hækkað um nálægt 15%.

Sparkkerfi dr. Elders og CC beitt á olíuþjónustufyrirtæki um miðjan júní 2011

Mynd 8 sýnir hliðstætt kort og mynd 7 en nú fyrir fyrirtæki í olíuþjónustu (kauphallarsjóðinn OIH) og WTIC, vísitölu olíuverðs í Texas. Hlutabréf OIH mynda tvöfaldan botn (e. Double Bottom) í maí og júní á nákvæmlega sama hátt og gullnámufyrirtækin á mynd 7. Sparkkerfið sýnir rauðar og bláar súlur frá júníbyrjun til mánudagsins 27. júní. Þar verður harður snúningur til hækkunar sem er enn í gangi þrátt fyrir dýfu dagana í kringum 10. júlí.

Stöplaritið í glugganum ofan við kortið á mynd 8 rís alla leið í 1,5% sem er allhátt og lýsir mjög mikilli eftirspurn umfram framboð. Olíuverð hefur verið að mynda hald rétt undir 100 dollurum fatið á síðustu dögum eftir V-laga bolla í júní og júlí. Af eftirspurn eftir hlutabréfum fyrirtækja í olíuþjónustu að dæma mætti ætla að olíuverð gæti skotist yfir 100 dollara viðnámið á næstu dögum eða vikum.

Mynd 8 Mælikerfi dr. Elders og CC vísirinn á vettvangi þjónustufyrirtækja í olíugeiranum og verðvísitölu olíu (WTIC).

Það er skemmtilegt að beita sparkkerfi Elders og CC vísum Murphys í sameiningu. Í glugganum neðan við kortið á mynd 8 sést að fylgni á milli verðs á hlutabréfum fyrirtækja í olíuþjónustu, og verðvísitölu olíu, er að jafnaði allhátt, löngum nærri því 1,00 (hæsta mögulega gildi). Í lok júní (ath. reikna verður með smátímatöf) er fylgnistuðullinn komið niður í 0,50, líklega vegna miklu meiri lækkunar verðs á hlutabréfum fyrirtækjanna en á olíuverðinu sjálfu, rétt eins og í tilviki gulls á mynd 7. Eftir það hafa hlutabréfin rokið upp um nálægt 15% í verði.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Sjö vikur eru liðnar af lækkunarskeiði maí og júní, frekari lækkun sýnist hugsanleg

Hörgull er ekki á neikvæðum fréttum í alþjóðafjármálum þessa dagana og ber skuldamál Suðurlanda hæst ásamt dræmari hagvexti en vænst var. Framboð á hlutabréfum er langt umfram eftirspurn með lækkun á verði um allan heim. Mánuðina maí og júní ríður gjarnan yfir bylgja lækkunar og á sér skýringar í árstíðabundnu flæði peninga í hagkerfi Bandaríkjamanna og sölu fagfjárfesta á hlutabréfum til að innleysa hagnað eftir hækkunartímann nóvember til apríl. Eftir leiðréttingu í maí og júní tekur oft við svonefnt sumarrall og stendur í fáeinar vikur. Síðsumars fylgir stundum önnur dýfa áður en hækkunartími haustsins rennur upp. Þessi stutta lýsing á árstíðamynstri hlutabréfa á Wall Street vísar til tölfræðilegra mælinga og frávik á ári hverju eru umtalsverð. Staðan er engu að síður sú að dýfa í maí og júní er að baki og framundan eru vikur sumarrallsins. Heldur stuðningur við 200 daga línuna (purpuralit á myndinni) svo að gildið 1258,07 verður lággildi í júní? Hugsanlegt er að umframframboð ryðji hlutabréfum áfram niður í gegnum 200 daga línuna og stuðning frá lággildi í mars (gildið 1249,05) áður en sumarrallið 2011 rennur upp. Sumarið 2010 var lægsta gildi S&P 500 fimmtudaginn 1. júlí.

Hörgull er ekki á neikvæðum fréttum í alþjóðafjármálum þessa dagana og ber skuldamál Suðurlanda hæst ásamt dræmari hagvexti en vænst var. Framboð á hlutabréfum er langt umfram eftirspurn með lækkun á verði um allan heim. Mánuðina maí og júní ríður gjarnan yfir bylgja lækkunar og á sér skýringar í árstíðabundnu flæði peninga í hagkerfi Bandaríkjamanna og sölu fagfjárfesta á hlutabréfum til að innleysa hagnað eftir hækkunartímann nóvember til apríl. Eftir leiðréttingu í maí og júní tekur oft við svonefnt sumarrall og stendur í fáeinar vikur. Síðsumars fylgir stundum önnur dýfa áður en hækkunartími haustsins rennur upp. Þessi stutta lýsing á árstíðamynstri hlutabréfa á Wall Street vísar til tölfræðilegra mælinga og frávik á ári hverju eru umtalsverð. Staðan er engu að síður sú að dýfa í maí og júní er að baki og framundan eru vikur sumarrallsins. Heldur stuðningur við 200 daga línuna (purpuralit á myndinni) svo að gildið 1258,07 verður lággildi í júní? Hugsanlegt er að umframframboð ryðji hlutabréfum áfram niður í gegnum 200 daga línuna og stuðning frá lággildi í mars (gildið 1249,05) áður en sumarrallið 2011 rennur upp. Sumarið 2010 var lægsta gildi S&P 500 fimmtudaginn 1. júlí.

Mynd 1 S&P 500 vísitala stórfyrirtækja á Wall Street hvílir hér á stuðningi við 200 daga línuna (purpuralit). Bilið á milli 65 og 170 daga línanna (13 og 34 vikna) þrengist og er 2,76% föstudaginn 17. júní 2011.

Lækkun hlutabréfa á Wall Street á mælikvarða S&P 500 er 8,6% í maí og til föstudagsins 17. júní 2011. Til samanburðar er sumarlækkun 2010 frá síðustu viku apríl til fyrsta dags júlí en hún var 17,1%. Heimsvísitala hlutabréfa hefur lækkað 8,3% í maí og júní 2011 en lækkaði alls 15,9% frá miðjum apríl til 1. júlí 2010. Sagan endurtekur sig jafnan en sjaldnast í nákvæmlega sömu mynd. Í ljósi aðstæðna á markaði er auðvelt að draga þá ályktun að frekari lækkun sé framundan. Sumardýfan 2010 var tvöfalt dýpri og aðstæður á alþjóðlegum fjármálamarkaði eru síst sumrinu 2011 í hag. Sláum þó engu föstu. Þegar torveldast er að eygja ástæður til hækkunar er botninn einmitt í nánd.

Kort af hlutabréfum á Wall Street bera ekki með sér að botn sé að myndast ef frá er talið að mörg meðaltölin njóta stuðnings af 200 daga línu sinni og hafa ekki rofið hana af sannfæringu enn. Í glugganum neðan við kortið á mynd 1 er Commodity Channel Index (CCI) sem Donald Lambert birti í tímaritinu Commodities árið 1980. Upphaflega var þessum leiðarvísi einkum beitt í viðskiptum með hrávörur en með reynslunni kom í ljós að honum má ekki síður beita á vísitölur hlutabréfa, hlutabréf kauphallarsjóða og almennra fyrirtækja. CCI ber saman núverandi verð hlutabréfa og meðalverð liðins tíma (hér síðustu 20 daga). Gildi yfir +100 merkja að mikil hækkun er að baki og lækkun hugsanlega framundan; hið gagnstæða á við um gildi neðan við -100.

CCI nær ekki aðeins gildinu -100 heldur -200 þann 6. júní sl. en hlutabréfin hafa engu síður haldið áfram að lækka. CCI hefur jafnað sig aðeins og liggur við gildið -85,56 (mynd 1) sem merkir að verstu yfirsölueinkenni eru að baki og lækkun gæti haldið áfram þess vegna. Erfitt er að finna leiðandi fyrirtæki sem þegar hafa náð lággildi og eru tekin að rjúka í verði. Þau er helst að finna í varnargreinum, svo sem heilsu, veitum og neyslugeiranum og margur snúningurinn er ekki með sannfærandi hætti. Snúningur í viðskiptum með hlutabréf, hvort sem er til hækkunar eða lækkunar, er almennt þannig að fyrst snúast leiðandi fyrirtæki, leiðandi atvinnugreinar og leiðandi kauphallir. Snúningur í leiðandi vísitölum verður síðan sýnilegur eftir það.

Erfitt er að finna merki um snúning til hækkunar utan Wall Street eins og innan

Í dagbókinni mánudag 6. júní er bent á hugsanlegan snúning á markaði utan Wall Street, svo sem í Kína, Brasilíu og á Indlandi. Nú er ljóst að ekkert varð úr þeirri nokkurra daga roku sem þá var sýnileg frá lággildi; þar var eingöngu um ,,gárur“ að ræða innan stærri bylgjuhreyfingar svo að brugðið sé upp máli frá Dow Theory. Föstudaginn 17. júní er harla erfitt að finna nokkurs staðar á alþjóðlegum markaði hlutabréfa vísitölu kauphallar með sýnilegum snúningi.

Á mynd 2 er kort af Euro Stoxx 50 vísitölu mikilvægra fyrirtækja í Evrópu. Hágildi í febrúar 2011 er 1,7% yfir hágildi í janúar 2010 og sá munur er ekki marktækur. Euro Stoxx 50 hefur því flökt á bilinu 2488,50 til 3068 í næstum átján mánuði og er föstudaginn 17. júní rétt við miðbik þess bils. Glugginn neðan við kortið sýnir að Evrópufyrirtækin hafa fallið í verði gagnvart Wall Street úr 2,7 í 2,2 eða þar um bil, nokkurn veginn um 20%. RS ST mælingin í töflu 1 sem sýnir samanburð við S&P 500 síðustu fjóra ársfjórðunga er -11%, heldur vægari en þegar mælt er frá árinu 2009 til júní 2011. Græna 65 daga línan (13 vikna) skarst niður í gegnum rauðu 170 daga línuna (34 vikna) sem merkir að hlutabréf Evrópufyrirtækjanna eru á rauðu ljósi frá 24. viku 2011 og þar til betur árar á markaði.

Mynd 2 Stoxx 50 vísitala evrópskra fyrirtækja er ekki uppörvandi föstudaginn 17. júní 2011. Tekst snúningur við gildið 2700? Eða merkir rauða ljósið (græna 13 vikna línan hefur skorið niður í gegnum rauðu 34 vikna línuna) að frekari lækkun sé framundan?

Mynd 3 Bovespa vísitalan í Sao Paulo ber ekki von um bjartsýni fremur en Stoxx 50 í Evrópu. Brasilía hefur verið á rauðu ljósi síðan í apríl 2011.

Bovespa vísitalan í Brasilíu á mynd 3 er lítt betri fyrir bolana. Þar hefur rauða ljósið verið á síðan í apríl 2011. Lítils háttar roka sem rétt má greina í lok maí var aðeins andardráttur markaðsins; lækkun í júnímánuði einum til föstudagsins 17. er 5,51%. Tap gagnvart Wall Street frá ársbyrjun 2010 er um 20%; RS ST mælingin í töflu 1 sýnir -14%. Haldi lækkun áfram tekur að styttast í lággildi ársins 2010 í gildinu 58.200 og hugsanlega er stuðning að finna þar, ef ekki fyrr. Af BRIC löndunum er Rússland sterkast en Kína og Indland í líkri eða lakari stöðu og Brasilía.

Hver er staðan? Miklar litabreytingar eru í helstu kauphöllum í 23. og 24. viku 2011

Tafla 1 Af 33 þáttum alþjóðlega hlutabréfamarkaðsins eru 10 á rauðu ljósi og 13 á gulu. Aðeins 10 eru eftir á grænu ljósi. Samsvörun er á milli grænu ljósanna 10 og styrkleikamælinga í dálkunum RS ST og RS LT.

Dagana 6. til 17. júní 2011 urðu miklar litabreytingar í helstu kauphöllum hlutabréfa í töflu 1. Föstudaginn 17. júní eru aðeins 10 af 33 á grænu ljósi en fyrir tveimur vikum voru þær 21. Rauðu ljósin eru 10 þann 17. júní en voru aðeins fjögur tveimur vikum fyrr. Slík breyting er út af fyrir sig ekki undrunarefni á tímum umframframboðs og mikillar sölu á hlutabréfum. Eins og fram kemur á mynd 4 hér á eftir er lækkun heimsvísitölu hlutabréfa frá lokum apríl til 17. júní 2011 um 8,3%.

Auk óvenjulega mikilla litabreytinga á skömmum tíma sýnir dálkurinn ,,Frá 1.1.2011“ að í Asíu og Kyrrahafslöndum eru aðeins tvær kauphallir, þær í Malasíu og Indónesíu, þar sem verð á hlutabréfum er hærra nú en í byrjun árs 2011. Rússland, Þýskaland og Spánn eru enn yfir áramótagildum sínum (ath. um áramót var verð á hlutabréfum á Spáni í mikilli dýfu) en S&P 500 er 1,1% yfir. Nasdaq vísitala tæknifyrirtækja í Bandaríkjunum er komin 1,4% undir gildi sitt í upphafi ársins 2011. Aftur skal minnt á að svona er einatt ástatt þegar botninn er skammt undan. Nærri ógerlegt er að finna merki um eftirspurn eftir hlutabréfum eða dæmi þess að einhver þáttur markaðsins sé að sýna snúning.

Heimsvísitalan hvílir á stuðningi við 200 daga línuna; gildið 250 er skammt fyrir neðan

Mikil fylgni á milli breytinga á verði hlutabréfa í helstu kauphöllum leiðir til þess að sjaldan er afgerandi munur á framvindunni á Wall Street og heimsmarkaði hlutabréfa í heild. Dagkort á mynd 4 sýnir heimsvísitölu Dow Jones árin 2010 og 2011 til föstudagsins 17. júní og staða hennar og S&P 500 er afar lík. Lokagildi 24. viku er 251,65, 200 daga línan sýnir 252,63 (purpuralínan) og gildið 250 sem var viðnám í nóvember 2010 og stuðningur í mars 2011 er skammt undan.

Mynd 4 Eftir 8,3% lækkun frá byrjun maí 2011 hvílir heimsvísitala Dow Jones á 200 daga línunni. Hún hefur haldist ofan við hana frá byrjun september 2010.

Glugginn neðan við dagkort heimsvísitölunnar sýnir samanburð við S&P 500. Í tæplega 18 mánuði sem sjást í glugganum hefur hlutfall vísitalnanna leikið á bilinu 0,195 til 0,2025 lengst af, en þetta bil er rétt um 4%. Í lok 24 viku er hlutfallið um miðbik bilsins og veitir því haldlitla leiðsögn. Í gluggahlutfallinu kæmi fram ef snúningur til hækkunar færi fram í kauphöllum utan Wall Street sem væri traustari en samanburðarvísitalan. Ekkert slíkt er sjáanlegt; hlutfallið hefur þvert á móti lækkað nokkuð í annarri og þriðju viku júní 2011.

Gjaldeyrismarkaður kann að vísa veginn í alþjóðlegum hlutabréfum næstu vikur

Sé litið yfir langt skeið í sögunni er hægt að finna tímabil þar sem fylgni Bandaríkjadollara og gengis alþjóðlegra hlutabréfa er hvort sem er jákvæð eða neikvæð. Auðveldara er að sjá skýringu á jákvæðri fylgni. Fjárfestar kaupa dollara fyrir aðra gjaldmiðla í þeim tilgangi að kaupa hlutabréf í Bandaríkjunum; þeir telja að kauphallir þar muni á næstunni hafa vinning yfir hlutabréf í öðrum löndum. Önnur skýring gæti verið að lán væru slegin í lágvaxtamyntum utan Bandaríkjanna til að kaupa dollara og ávaxta á Wall Street.

Öllu snúnara er að átta sig á hinni neikvæðu fylgni á milli dollara og alþjóðlegra hlutabréfa sem ríkt hefur síðasta áratuginn. Á tímum óvissu taka fjárfestar að selja hlutabréf utan Bandaríkjanna til að kaupa dollara – ekki síst dollara fyrir evrur. Þarna gætu verið á ferðinni bandarískir fjárfestar sem flytja peninga heim á tímum óvissu eða jafnvel alþjóðlega fjárfesta sem telja dollarann öruggastan þegar eitthvað bjátar á.

Mynd 5 Bláa línan sýnir hlutfallið á milli verðs á skuldabréfum og hlutabréfum en gyllta línan er gengisvísitala dollarans. Jákvæð fylgni blasir við.

Áhættusækni (kaup á hlutabréfum, hrávörum o.s.frv.) nefnist á ensku ,,Risk-on trades“ en áhættufælni (sala á hlutabréfum og kaup á skuldabréfum eða dollara) kallast ,,Risk-off trades“. Jafnvægi milli áhættusækni á markaði og áhættufælni er stundum mælt með hlutfallinu á milli verðs á skuldabréfum og hlutabréfum. Vikukort á mynd 5 sýnir hlutfallið (bláa línan) á milli verðs á hlutabréfum tveggja kauphallarsjóða, IEF sem speglar bandarísk ríkisskuldabréf með meðaltíma sjö til tíu ár, og SPY sem speglar S&P 500. Áhættufælni tekur að aukast frá marslokum (bláa línan) en gengi dollarans snýst frá lággildi í lok apríl og hefur farið hækkandi síðan. Kortið segir okkur samt lítið um væntanlega framvindu – annað en að ekki er að finna vísbendingu um að áhættufælni fari minnkandi.

Mynd 6 Á næstu dögum kann að vera skilvirkast að vakta hlutabréf í gegnum gjaldeyrismarkaðinn. Hækki gengi dollarans áfram aukast líkur á frekari lækkun hlutabréfa.

Með það í huga að áhættufælni ríkir á fjármálamarkaði er vænlegra að snúa sér beint að gengisvísitölu dollarans og leitast við að ráða í dagkortið á mynd 6. Græna línan og rauða eru 13 og 34 vikna meðaltöl og sýna að dollarinn hefur haldist á rauðu ljósi allar götur frá október 2010. Í glugganum er kort af S&P 500 sem sýnir til upprifjunar að snúningur frá lággildi sumarið 2010 var þann 1. september.

Gengi dollarans hefur m.ö.o farið hækkandi allan maí og júní. Á dagkorti er að finna hærra lággildi og hærra hágildi svo að segja má að skammtímastefna sé til hækkunar. Lokagengi föstudaginn 17. júní 2011 er 75,81 en vísitalan þarf að ná yfir 76,41 til að fara af rauðu ljósi á gult. Aðeins 1% hækkun þarf til að dollarinn nái því marki.

Vikukortið á mynd 7 sýnir gengi evru á móti dollara og birtist líka í dagbók 21. viku 2011. Nýlegt hágildi við 1,48 er í byrjun maí en gengi evrunnar hefur verið veikt síðan þá. Greinilegur stuðningur er við gildið 1,40 sem rofnaði þó innan dagsins þriðjudaginn 13. júní. Fari svo að stuðningur S&P 500 við 200 daga línuna og lággildið frá mars 2011 reynist traustur mun að líkindum stuðningur evrunnar við 1,40 halda líka. Fari svo að evran rjúfi stuðningslínu við 1,40 aukast líkur á því að lækkun hlutabréfa haldi eitthvað áfram og sumarall renni ekki upp fyrr en eftir tvær eða fleiri vikur.

Mynd 7 Evran hefur verið veik gagnvart dollara síðustu sjö vikurnar. Rofni stuðningur við gildið 1,40 er eins víst að umframframboð á alþjóðlegum hlutabréfum haldist áfram.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein


Lagalegur fyrirvari

  • Þær upplýsingar sem er að finna á þessu vefsvæði eru unnar af starfsmönnum Landsbankans og eru þær eingöngu veittar í upplýsinga- og fræðsluskyni. Upplýsingarnar fela ekki í sér ráðgjöf um fjármál einstaklinga eða fjárfestingaráðgjöf. Lesa allan fyrirvarann