Vikan 18. til 22. júlí 2011 var hagfelld fyrir fjárfesta í öllum helstu löndum nema í Kína, Malasíu og í Mexíkó. Hækkun var mest á Spáni (6,1%) og á Norðurlöndum (3,8%) en minnst 1,3% í Brasilíu og 0,9% á Indlandi (sjá töflu 1). Fjárfestar á hlutabréfamarkaði voru lítt snortnir af fregnum sem hermdu að skuldavandi á Suðurlöndum væri mikill. Tímabundin lausn á vanda Grikkja var kynnt í lok vikunnar. Jákvæð áhrif höfðu uppgjör fyrirtækja á Wall Street sem mörg voru mjög góð. Um 85% uppgjöra fyrirtækja í S&P 500 sem birst höfðu 20. júlí 2011 voru yfir væntingum greiningarmanna.
Mynd 1: Sumarrallið hefur skilað hækkun á Nasdaq Composite frá 2600 í 2829 eða um 9,9%. Á næstu dögum ræðst hvort vísitalan nær að rjúfa viðnám við gildið 2878 eða hvort fleiri atrennur þarf til þess.
Mynd 1 sýnir Nasdaq Composite sem leikið hefur á 10% bandi síðasta hálfa árið. Hlutabréfin eru rétt undir efra bandinu í lok 29. viku. Þannig er ástatt um fleiri af helstu vísitölum á markaði í Bandaríkjunum. Það kemur í ljós á allra næstu dögum hvort um uppskot verður að ræða og þannig mun framvinda í sumarrallinu ráðast. Takist uppskot getur sumarrall enst í fáeinar vikur enn. Nái helstu vísitölur ekki að brjótast upp fyrir viðnám í efra bandi ganganna á allra næstu dögum er eins víst að næst taki við hefðbundin lækkun í ágústmánuði – dýfa sem gæti náð niður að neðri mörkum ganganna. Það væri um 10% lækkun í tilviki Nasdaq Composite. Meira um líkur með og á móti hér á eftir.
Reynist eftirspurn umfram framboð á Wall Street nægileg til að rjúfa viðnám frá apríl og febrúar 2011?
Dagkort af Nasdaq Composite á mynd 2 gefur gott yfirlit um verð og veltu síðustu vikum. Græna 13 daga línan er ofan við rauðu 34 daga línuna og báðar halla upp; vísitalan er þar ofan við. Mikil velta var fimmtudaginn 21. júlí þegar Nasdaq skaust yfir gildið 2835,34 sem er hágildi frá mánaðamótum maí og júní. RSI(14) er yfir gildinu 60 og á leiðinni upp. Ekkert af þessu bendir til annars en að uppskot yfir 2878,94 geti tekist á næstunni.
Mynd 2 Nasdaq Composite rétt undir hágildi við 2878,94. Sumarrallið færist senn á daga ágústmánaðar sem er viðsjárverður tími á Wall Street.
Í gluggum neðan við dagkort á mynd 2 er að finna mælingar á styrk fjármálageirans og tæknigeirans (raunar Nasdaq Composite) í samanburði við öll fyrirtæki í S&P 500. Fjármálafyrirtæki hafa tapað styrk gagnvart öðrum greinum mánuðina apríl til júlí 2011. Spurning er hvort lággildi og snúningur frá 19. júlí eru raunveruleg eða aðeins "gárur" svo að vísað sé til orðalags í Dow Theory.
Tæknifyrirtæki (Nasdaq Composite) hafa aftur á móti þeyst fram úr S&P 500 síðasta mánuðinn eða frá 20. júní, rétt í þann mund þegar sumarrall var í uppsiglingu. Enginn vafi er á því að fyrirtæki í Nasdaq Composite hafa verið leiðandi í hækkun síðustu vikna. Í því ljósi er enn meira spennandi hvort uppskot yfir Nasdaq-gildið 2900 tekst á næstu dögum eða ekki. Þess má geta að föstudaginn 22. júlí 2011 skaust QQQ, kauphallarsjóður sem fylgir Nasdaq 100 (stærstu fyrirtækin í Nasdaq Composite), upp fyrir 59 dollara og lokaði í 59,60. Þetta gerðist í lítilli veltu en kann að vera vísbending um að Nasdaq Composite og aðrir þættir markaðsins fylgi á eftir.
Mynd 3 Sumarrallið 2010 endaði eftir fyrstu viku ágúst en hófst 1. júlí. Sagan endurtekur sig einatt – en þó aldrei í sömu mynd. Búum okkur jafnan vel undir hið óvænta.
Rifjum upp sumarrallið 2010 áður en lengra er haldið í átt til að finna fleiri leiðandi þætti á hlutabréfamarkaði en Nasdaq Composite. Mynd 3 sýnir hækkun S&P 500 frá 1. júlí til 9. ágúst 2010 en sumarrallið svonefnda er skilgreint sem hækkun frá lággildi mánuðina maí eða júní til hágildis mánuðina júlí til september. Kortið á mynd 3 og gluggarnir neðan við sýna að frá 1. ágúst 2010 voru hvorki tækni- né fjármálafyrirtæki leiðandi í rallinu sem enda varð skammvinnt eftir það. Fyrstu dagana í ágúst tókst sem sagt ekki uppskot yfir gildið 1130 sem hafði verið hágildi í júní og myndaði þannig viðnám. Mynd 3 sýnir okkur svo að ekki verður um villst að fjárfestar þurfa að horfast í augu við að sumarrallið 2011 sé senn að renna sitt skeið á enda. Mr. M er brellinn og skondinn kall eins og Benjamin Graham (1894 – 1976), frumkvöðull formlegrar greiningar á hlutabréfum á Wall Street, var vanur að segja. Aldrei er hægt að sjá fyrir hvaða brellum eða duttlungum hann beitir fyrir sig þetta sumarið og best að vera við öllu búin.
Hver er staðan? 29. vika bætir upp víðtæka lækkun í fyrri viku
Yfirlit um heimsmarkað hlutabréfa sýnir almenna og víðtæka hækkun í 29. viku eftir hliðstæða lækkun í vikunni á undan. Tæpur helmingur 22 landa í efri hluta töflunnar er kominn yfir gildi sitt um síðustu áramót (sjá þriðja dálk töflunnar) og eru hlutabréf í Indónesíu (12,5%) og Rússlandi (11,6%) í efstu sætum. S&P 500 er 6,9% yfir áramótagildi sínu og Nasdaq er 7,8% yfir.
Athyglisvert er hve BRIC löndin hafa greinst í sundur en hagur þeirra stóð í bestum blóma á hlutabréfamarkaði á fyrsta áratug þessarar aldar. Samanburðarstyrkur til skamms tíma (RS ST) er aðeins -19%, -6% og -12% í tilviki Brasilíu, Indlands og Kína, en +10% í tilviki Rússlands. Eins og mælingar á samanburðarstyrk eru settar fram í töflu 1 núna merkja þessar tölur einfaldlega að hlutabréf í Rússlandi hafa hækkað um 10% meira en S&P 500 síðustu fjóra ársfjórðunga að jafnaði, en hlutabréf í Brasilíu um 19% minna, o.s.frv.
Af öllum 33 þáttum alþjóðlegs hlutabréfamarkaðs í töflu 1 eru aðeins níu með grænar tölur í RS ST dálknum. Með tveggja stafa grænar tölur eru Indónesía, Thailand og Rússland, orkufyrirtæki í Bandaríkjunum, og loks gull og silfur, hrávörur og landbúnaðarvörur. Tvær hliðar eru jafnan á öllum málum. Augljós skýring á því hve erfitt er að finna styrk á alþjóðlegum fjármálamarkaði (utan málma og hrávara) er einmitt hve nefnarinn í mælingarhlutfallinu, þ.e. S&P 500 vísitalan, er sjálf sterk. Það eru aðeins fáar kauphallir sem ná því að gera betur en bandarísku stórfyrirtækin um þessar mundir.
Samkvæmt þessum niðurstöðum er minna mikilvægt en endranær að leita að styrk og leiðandi kauphöllum utan Bandaríkjanna. Framvinda á markaðnum í heild kann að ráðast þar fremur en í kauphöllum utan Wall Street. Þessi niðurstaða kemur enn betur í ljós á myndum 4 og 5 þar sem áfram er fjallað um samanburðarstyrk og leitað eftir leiðandi þáttum markaðsins.
Tafla 1 Vika 29 var hagstæð á markaði fyrir hlutabréf í nærri öllum kauphöllum veraldar.
Mælingar á samanburðarstyrk í hækkunarleggnum frá 1. september 2010
Árangurskortin á myndum 4 og 5 sýna samanburðarstyrk þar sem reiknuð er hækkun frá 1. september 2010 í prósentum. Önnur leið til að meta styrk er sú sem beitt er í töflu 1, þ.e. að reikna hlutfallið milli hlutabréfaverðs og S&P 500 eða heimsvísitölu og meta síðan hækkun eða lækkun hlutfallsins. Mynd 5 sýnir hækkun S&P 500 og hækkun hrávöruvísitölu langt umfram hana. Indland og Kína eru á eftir og hlutabréf í Brasilíu hafa lækkað um 10% frá 1. september 2010.
Mynd 4 Árangurskort sem ber saman S&P 500, hrávörur, vísitölur hlutabréfa í Shanghai (Kína), Indlandi og Brasilíu.
Við erum í leit að leiðandi þáttum sem gætu orðið til þess að framlengja hækkunarlegginn frá miðjum júní 2011. Hækkun á hrávörum og lágt og jafnvel lækkandi gengi dollara leiðir að jafnaði vissulega til hækkunar á verði hlutabréfa. Á hinn bóginn er þar ekki á ferðinni framleiðniaukning að marki sem skapar auknar tekjur jarðarbúa til langframa – annarra en seljenda orku og hrávöru.
Mynd 5 Árangurskort sem ber saman S&P 500, hrávörur, olíu, vísitölu gullverðs og hlutabréf í Rússlandi.
Kortið á mynd 5 sýnir einmitt hlutabréf í Rússlandi sem selur orku og hrávörur, svo og vísitölu gullverðs ásamt olíu og hrávöruverði og S&P 500 eins og á mynd 4 til samanburðar. Hækkun, af hvaða toga sem hún er runnin, sýnir ófrávíkjanlega að eftirspurn er umfram framboð, hvernig sem það misvægi skapast. Hækkun á hrávörum og orku er líkleg til þess að draga úr umsvifum í þjóðarbúskap hrávöru- og orkukaupenda. Af þeim ástæðum er ekki líklegt að hækkun alþjóðlegra hlutabréfa sem drifin er áfram af hækkun hrávöru- og orkuverðs verði langvinn. Slík hækkun átti sinn þátt í að hlutabréf náðu hágildi haustið 2007 og síðan snúningi til lækkunar í aðdraganda hruns á fjármálamarkaði heilu ári síðar.
StockCharts.com býður upp á "Elder Impulse System" og "Correlation Coefficient Indicator"
Fimmtudaginn 21. júlí 2011 kynnti John Murphy hjá StockCharts.com nýjan tæknivísi til að meta fylgni á milli hlutabréfa. Fylgnistuðull (e. Correlation Coefficient) er ekki nýr af nálinni en hefur ekki verið til taks á vefsíðu StockCharts.com sem tæknivísir. Nýi mælikvarðinn reiknar einfaldlega CC yfir nýliðið tímabil, t.d. 20 daga, og niðurstaðan er síðan dregin á viðkomandi kort. Meira um það rétt á eftir.
Önnur nýjung hjá StockCharts.com er "Elder Impulse System". Dr. Alexander Elder er kunnur á sviði tæknigreiningar og höfundur metsölubóka á sviði eignastýringar. Hann er læknir að mennt, fæddur í Leningrad en ólst upp í Eistlandi þar sem hann hlaut menntun sína. Hann starfaði sem skipslæknir en flúði í viðkomuhöfn í Afríku og komst sem flóttamaður til Bandaríkjanna. Nú býr hann býr í New York og stundar spákaupmennsku á Wall Street auk þess að sinna fræðslu á sviði tæknigreiningar og eignastýringar (sjá www.elder.com). Kunnustu bækur hans eru Trading for a Living, Come Into My Trading Room, Entries&Exits og nýjust er The New Sell and Sell Short. Dr. Elder er kennari af guðs náð.
Grunnkerfi dr. Elders við kaup og sölu á hlutabréfum er "Impulse" kerfið. Það er ekki flókið en áhrifin eru mögnuð. Kerfið er hugsað til að vísa á snúningspunkta (e. pivot points) þegar ný stefna hlutabréfa er að myndast og ná sér á strik, eða er um það bil að deyja út. Kerfi dr. Elders virkar á öllum tímasviðum, en beiting mismunandi tímasviða við kaup og sölu hlutabréfa er annað af sérsviðum Elders. Mælikerfið samanstendur af 13 daga veldisvegnu meðaltali af verði hlutabréfa sem vísar á stefnuna og MACD stöplariti. MACD (e. Moving Average Convergence Divergence) er hinn kunni tæknivísir Geralds Appel frá áttunda áratugnum sem mælir mismun tveggja hlaupandi meðaltala. Sjálfgefnu gildi MACD eru 12 og 26 á dagkorti, þ.e. hraðara og hægara meðaltal, en síðan er reiknað 9 daga hlaupandi meðaltal á mismuninn. MACD stöplarit er loks fundið með því að reikna mismuninn á MACD línunni og 9 daga meðaltalinu sem oft er nefnd merkjalína (e. signal line).
MACD stöplaritið er ein besta vísbending um jafnvægi á milli eftirspurnar og framboðs á markaði fyrir hlutabréf. Kerfi dr. Elders er tær snilld svo að skýrt sé tekið til orða, sameinar stefnu markaðsins við mælingu á því hve sterk eftirspurn eða framboð er í þá átt. Virkar hvort sem er við langar stöður eða skortstöður í anda Jesses Livermore sem starfaði og kenndi á Wall Street fyrir 100 árum – en hafði ekki tæknibúnað á borð við þann sem nú er fáanlegur.
Mynd 6 S&P 500 er í uppsveiflu í mælikerfi dr. Elders (e. Elder Impulse System). Viðnám er í bandi sem liggur frá gildinu 1350 til 1370.
Á dagkorti af S&P 500 á mynd 6 er græna línan 13 daga meðaltal og stöplaritið í glugganum ofan við sýnir "MACD Histogram". Þegar 13 daga meðaltalið sýnir stefnu til hækkunar og hún er staðfest af sveifluvísinum á stöplaritinu verða súlurnar á kortinu grænar. Rauðar súlur sýna hið gagnstæða, dagstefna er til lækkunar og hún er staðfest af sveifluvísinum. Blár litur birtist þegar millibilsástand ríkir, snúningur eða óvissa um stefnu.
Gullnámufyrirtæki víkja langt frá vísitölu gullverðs um miðjan júní 2011
Næst beitum við sparkkerfi dr. Elders á gullnámufyrirtækin um miðjan júní 2011. Stöplaritið í glugganum á mynd 7 sýnir djúpa dýfu um miðjan maí (-0,75) og síðan aðra grynnri um miðjan júní á sama tíma og dýfa verðsins var ennþá dýpri en í maí (jákvæð frávik). Frá og með síðustu vikunni í júní tekur sparkkerfið að sýna grænar súlur; dagstefnan er til hækkunar og stöplaritið sýnir skurðpunt og síðan hækkun frá 22. júní 2011.
Mynd 7 Mælikerfi dr. Elders beitt á gullnámufyrirtækin. Gullna línan sýnir vísitölu gullverðs á markaði. Í glugganum er Correlation Coefficient milli gullverðs og gullnámufyrirtækja, reiknaður yfir síðustu 20 daga.
Hér höfum við bætt við nýjum tæknivísi Mr. Murphy's, "Coordination Coefficient" eða CC. Í glugganum neðan við kortið á mynd 7 er CC sem sýnir fylgni milli gullverðs og verðvísitölu hlutabréfa gullnámufyrirtækjanna (kauphallarsjóðsins GDX). Hlutabréf gullfyrirtækjanna lækka til muna í fyrri hluta júní sl. en gullverðið ekki að sama marki (sjá gylltu línuna í bakgrunni kortsins). Fylgni (CC) hrynur þannig úr háu gildi, 0,75 sem telja má eðlilegt, alveg niður í núll sem naumast getur talist eðlilegt. Þetta merki, ásamt sparkkerfi dr. Elders, gefur tiltefni til stöðutöku í gullnámufyrirtækjum í síðustu viku júní 2011. Þau hafa síðan hækkað um nálægt 15%.
Sparkkerfi dr. Elders og CC beitt á olíuþjónustufyrirtæki um miðjan júní 2011
Mynd 8 sýnir hliðstætt kort og mynd 7 en nú fyrir fyrirtæki í olíuþjónustu (kauphallarsjóðinn OIH) og WTIC, vísitölu olíuverðs í Texas. Hlutabréf OIH mynda tvöfaldan botn (e. Double Bottom) í maí og júní á nákvæmlega sama hátt og gullnámufyrirtækin á mynd 7. Sparkkerfið sýnir rauðar og bláar súlur frá júníbyrjun til mánudagsins 27. júní. Þar verður harður snúningur til hækkunar sem er enn í gangi þrátt fyrir dýfu dagana í kringum 10. júlí.
Stöplaritið í glugganum ofan við kortið á mynd 8 rís alla leið í 1,5% sem er allhátt og lýsir mjög mikilli eftirspurn umfram framboð. Olíuverð hefur verið að mynda hald rétt undir 100 dollurum fatið á síðustu dögum eftir V-laga bolla í júní og júlí. Af eftirspurn eftir hlutabréfum fyrirtækja í olíuþjónustu að dæma mætti ætla að olíuverð gæti skotist yfir 100 dollara viðnámið á næstu dögum eða vikum.
Mynd 8 Mælikerfi dr. Elders og CC vísirinn á vettvangi þjónustufyrirtækja í olíugeiranum og verðvísitölu olíu (WTIC).
Það er skemmtilegt að beita sparkkerfi Elders og CC vísum Murphys í sameiningu. Í glugganum neðan við kortið á mynd 8 sést að fylgni á milli verðs á hlutabréfum fyrirtækja í olíuþjónustu, og verðvísitölu olíu, er að jafnaði allhátt, löngum nærri því 1,00 (hæsta mögulega gildi). Í lok júní (ath. reikna verður með smátímatöf) er fylgnistuðullinn komið niður í 0,50, líklega vegna miklu meiri lækkunar verðs á hlutabréfum fyrirtækjanna en á olíuverðinu sjálfu, rétt eins og í tilviki gulls á mynd 7. Eftir það hafa hlutabréfin rokið upp um nálægt 15% í verði.
Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita