Hlutabréf hækkuðu um allan heim í sjöundu viku 2011 eftir snúning frá lággildi í Asíu þegar viðskipti hófust í Kína á nýju ári kanínunnar miðvikudaginn 9. febrúar sl. Myndin sýnir sleitulausa hækkun S&P500 frá ágústlokum ef dýfan í nóvember er undanskilin (bláa línan) og Sensex 30 vísitöluna í Bombai á Indlandi. Nóvemberdýfa þeirrar síðarnefndu er djúp enda hækkun frá septemberbyrjun meiri. Báðar vísitölur eru með rokur í desember – en svo skilja leiðir með Wall Street og Bombai. Sensex lækkar frá opnun í janúar 2011 í 17.500 úr 20.500 eða um 14% en stórfyrirtækin á Wall Street hækka um 6%. Frávikið er yfir 25% sem er mikið í ljósi þess að fylgni vísitalna á hlutabréfamarkaði er oft góð. Munu Indland og Suður-Asía draga heimsmarkað hlutabréfa niður með sér eða hefur kröftugur snúningur frá lágildi í Asíulöndum áhrif til að lengja í hækkunarskeiðinu á Vesturlöndum?
- - - - - - - - - - - - - - -
Sjöunda vika 2011 er óvenjuleg á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði vegna þess hve hækkun hlutabréfa er víðtæk. Hún nær til allra landa nema Rússlands þar sem lækkun er 0,9%. Mest er hækkun í Thailandi og Indónesíu um 4,8% og 3,9% en í Brasilíu og Kína er hækkun 3,5% og 2,6%. Ekki leikur vafi á að snúningur til hækkunar varð í Asíu á síðustu tveimur vikum og nær til málma og hrávöru og olíu eins og fjórða blokkin í töflu 1 hér á eftir sýnir. Hækkun á silfri er 7,7% í vikunni. Heimsvísitala Dow Jones hækkar um 1,77% í sjöundu viku 2011 og hefur hækkað um 6,8% á árinu.
Hlutabréfamarkaður er margslunginn. Viss freisting er að líta svo á að hrein og bein hækkun sé framundan fyrst kauphallir í öllum heimsálfum slá saman í takt. Nú þegar er rætt í heimspressunni um að tíu ára tímabil af láréttum bylgjum á Wall Street (sjá mynd 1) sé að baki. S&P 500 vísitala stórfyrirtækja á Wall Street muni skjótast upp fyrir hágildið við 1.550 og geysast áfram upp í heiðan himinn (e. blue sky break out). Til upprifjunar má geta þess að hágildi S&P 500 árið 2000 var 1.550 og þá tók við 50 til 60% lækkun á 36 mánuðum. Næsta hágildi var í október 2007 við 1.565 og þá tók við um 60%

Mynd 1 Tekst S&P 500 að gera fleyg upp í heiðan heiminn og skjótast yfir blokkina við 1550 á allra næstu mánuðum? Hver veit. MACD (3,7) gildið liggur í 63,5 sem er hærra en nokkru sinni frá árinu 1999.
lækkun á 18 mánuðum. Föstudaginn 18. febrúar var lokavildi vísitölunnar 1343,01 eftir 1,04% hækkun í vikunni. Tafla 1 sýnir að lokagildið 1343,01 liggur 14% undir hágildi allra tíma frá október 2007.
Þessi sýn á framtíðina í hlutabréfum er heillandi og ekki síst á vordögum með hækkandi sól eftir langan og strangan vetur á Vesturlöndum. Hlutabréf ganga jafnan í bylgjum. Jafnvel þótt við geysumst ekki í einum rykk alla leið yfir hágildi S&P 500 við 1565 er hugsanlegt að viðnám þar sem nær allt aftur til ársins 2000 springi á næstu misserum eftir 15 til 20% hækkun á hlutabréfum stórfyrirtækjanna.
Er leiðrétting á verði hlutabréfa í Asíu frá áramótum upphafið á langri dýfu?
Annar kostur er að lækkun hlutabréfa í Suður-Asíukauphöllum síðustu mánuði sé ekki aðeins skammvinn leiðrétting sem nú er á enda heldur byrjun á lengri dýfu. Rokan í febrúar sé viðbrögð við of skjótri lækkun á stuttum tíma (e. short term oversold). Eftirspurn þorni upp fljótlega og við taki lækkun á ný. Sú lækkun dragi á endanum hlutabréf á Vesturlöndum með sér í leiðréttingu eftir nær samfellt hækkunarskeið frá ágústlokum 2010. Tekið skal fram að Brasilía og gullnámufyrirtæki hafa fylgt Asíukauphöllum síðustu vikur, niður í dýfunni frá desember 2010 og upp aftur eftir snúning frá lággildi í janúar.
Mynd 2 sýnir Sensex 30 vísitöluna á Indlandi sem tvöfaldast í verði á tólf mánuðum frá mars 2009. Þótt þau hlutabréf hafi tekið roku haustið 2010 úr 18.000 í 21.000 liggur gildi vísitölunnar á ný við 18.000.

Mynd 2 Hlutabréf í Sensex 30 vísitölunni í Bombai tvöfölduðust í verði á tólf mánuðum frá mars 2009. Haustið 2010 bættist enn við hækkun frá 18.000 til 21.000 en nú verðið við 18.000 enn á ný.
MACD línan (13,34) sýnir ískyggileg neikvæð frávik (sjá dagbók Rose mánudaginn 14. febrúar 2011). Kortið á mynd 2 sýnir að Sensex er hársbreidd frá því að fara á rautt ljós. MACD (13,34) línan er rétt við að fara niður fyrir núll. Allt þetta gæti bent til þess að frekari dýfa sé framundan á Indlandi. Til að rífa hlutabréf upp úr 15% lækkun frá nóvember 2010 þarf mjög mikinn kraft í eftirspurn til viðbótar við síðustu mánuði. Lítum til Brasilíu, annars af fjórum BRIC löndum, til að huga að ástandinu þar.
Hlutabréf í Brasilíu eru í líkri stöðu og í Bombai: snúningur frá lokum janúar
Kauphöllin í Sao Paulo er fjórða stærsta í Norður- og Rómönsku Ameríku á eftir NYSE, Nasdaq og Toronto í Kanada. Markaðsverðmæti hlutabréfa þar í lok nóvember 2010 nam 1.447 milljörðum USD og er lítið eitt hærra en í Deutsche Börse í Frankfurt í Þýskalandi. Markaðsverðmæti hlutabréfa í Sao Paulo er um 2,7% af heildarverðmæti skráðra hlutabréfa í veröldinni en til samanburðar er verðmæti hlutabréfa í kauphöllinni í Shanghai í Kína um 5% af verðmæti skráðra hlutabréfa alls. Auk þess að vera eitt fjögurra BRIC ríkja er hlutverk Brasilíu á heimsmarkaði hlutabréfa mikilvægt og vaxandi.
Samanburður á myndum 2 og 3 sýnir að mikil fylgni er á milli hlutabréfa á Indlandi og í Brasilíu. Hlutabréf í Brasilíu sitja enn undir hágildi frá apríllokum 2010 og hafa ekki náð hærra svo að heitið geti. Hlutabréf á Indlandi rjúka eins og fyrr segir yfir aprílhágildið 2010 síðar um sumarið en liggja um miðjan febrúar 2011 rétt við það gildi.

Mynd 3 Hlutabréf í Bovespa vísitölunni í Sao Paulo í Brasilíu hækkuðu á þrettán mánuðum frá mars 2009 um nærri því 100%. MACD sýnir alvarleg neikvæð frávik og hlutabréfin eru á gulu ljósi frá því í janúar sl.
Bæði kortin á myndum 2 og 3 sýna sterk neikvæð frávik á vikukorti á milli MACD (13,34) línu og hlutabréfaverðs. Bæði Indland og Brasilía eru á gulu ljósi í töflu 1. Báðar vísitölur hafa gefið eftir verulega í samanburði við S&P 500 stórfyrirtækin á Wall Street. Það er alveg ljóst að eftirspurn eftir hlutabréfum í BRIC löndum þarf að aukast til muna eigi þau ekki að draga niður heimsmarkaðinn allan. Fylgjumst grannt með hvað gerist í Suður-Asíu og í Brasilíu á næstunni. Frávik á milli vísitalna hlutabréfa frá mismunandi heimssvæðum getur myndast og fylgni raskast um skeið. Sagan sýnir að slík frávik vara ekki lengi og fyrr en varir leitar stefnan um allan heimsmarkaðinn í sömu átt.
Tafla 1 sýnir víðtæka hækkun hlutabréfa og hrávöru um allan heim
Það er fátítt að allar 22 landavísitölur hlutabréfa í töflu 1 sýni hækkun nema ein (Rússland). Þessi niðurstaða í lok sjöundu viku 2011 sýnir einfaldlega að mikið fé streymir til kaupa á hlutabréfum um allan heim þannig að eftirspurn er umfram framboð. Sumar aðrar vísbendingar sýna líka að krafturinn í hækkun hlutabréfa í Bandaríkjunum er meiri um þessar mundir en um margra ára skeið. MACD (3,7) línan á mánaðakortinu á mynd 1 hefur ekki verið hærri síðan árið 1999 eða í tólf ár. Reynsla hækkunarbylgju hlutabréfa 2003 til 2007 sýnir okkur að á slíkum tíma geta komið fram frávik í hækkun á milli heimssvæða eða mismunandi kauphalla eins og gerst hefur núna.


Tafla 1 Orkufyrirtæki í Bandaríkjunum sýna mesta hækkun frá áramótum (12,8%) en hlutabréf í Madrid á Spáni eru í öðru sæti (11,7%).
Silfur hækkar mest í vikunni eða 7,7%. Málmar, hrávörur og orka af ýmsu tagi hafa hækkað mikið á síðustu vikum. Sú hækkun er almennt til marks um að væntingar séu um aukinn hagvöxt og meiri eftirspurn. Spákaupmenn fjárfesta á þessum markaði og af því hlýst stundum meiri hækkun en sem nemur raunverulegri eftirspurn vegna framleiðslukerfisins. Forvitnilegt er að líta nánar á hrávöruvísitölu Reuters/Jefferies sem er einn besti mælikvarði á hrávörueftirspurn sem völ er á.
Hrávöruvísitala Reuters/Jefferies sýnir kröppustu hækkun síðan rétt fyrir hrun
Kortið á mynd 4 hefur verið sett nákvæmlega eins og þau á myndum 1 til 3 nema hvað mynd 4 sýnir sex ára tímabil. Hrávöruhækkun frá miðju ári 2010 á sér ekki fordæmi annað en síðustu tólf mánuði fyrir hrun. Á miðju því tímabili, þ.e. í lok október 2007, náðu hlutabréf á Vesturlöndum hágildi allra tíma og í kjölfarið fylgdi 50 til 70% lækkun á 18 mánuðum.

Mynd 4 CRB vísitala hrávöruverðs náði hágildi allra tíma um mitt árið 2008, þremur mánuðum fyrir hrunið á fjármálamarkaði á Vesturlöndum.
Hækkun CRB vísitölunnar frá miðju ári 2010 er í 340 frá 260 eða liðlega 30%. Vísitalan á fyrir höndum að rekast á viðnám við gildið 360 frá árinu 2006 en þangað er um 6% leið. Við lokun föstudaginn 18. febrúar 2011 hafði 50% af lækkun vísitölunnar á árinu 2008 unnist til baka (sjá mynd 5). Viðnámsblokk liggur við gildið 360 frá árinu 2006 og alkunna er að mikinn kraft þarf að komast í gegnum Fibonacci gildin frá 50% endurheimtu til 62% endurheimtu.

Mynd 5 CRB vísitalan og 57% lækkun hennar á árinu 2008. Við lokun föstudaginn 18. febrúar hafði helmingur af þeirri lækkun unnist til baka.
Allt þetta ásamt því hve mikinn kraft þarf til að knýja áfram hækkun hlutabréfanna í BRIC löndunum eins og sýnt var hér fyrir framan bendir vissulega til þess að hægja kunni á hækkun hlutabréfa jafnt sem hrávöruverðs á næstu vikum. Tæknigreining getur aldrei sagt okkur hvað gerist á næstunni, aðeins hvað líklegt er að gerist. Vissulega eru til í sögunni tímabil þar sem hlutabréf hækka án afláts og hrávörur og orkuverð með. Til að greina framvinduna sem best þurfum við að vakta vel hrávöruverð og hlutabréfaverð í BRIC löndunum. Þar kann að leynast lykillinn að því hvenær næsta hágildi næst í kauphöllum á Vesturlöndum.
Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita