Í hækkandi verði á hlutabréfum á Wall Street þrjár vikur til föstudags 10. maí 2013 eru sóknargreinar á Wall Street leiðandi á nýjan leik eftir nokkra ládeyðu frá byrjun ársins. Mynd 1 sýnir tvær stærstu sóknargreinarnar, fjármál og tækni, sem mynda lággildi á dagkorti 18. apríl sl. en taka síðan sterka roku. XLK, kauphallarsjóður sem fylgir vísitölu tæknigeirans í S&P 500, hækkar um nálægt 6% síðustu þrjár vikur en US fjármál nokkru minna.

Í glugga neðan við dagkort á mynd 1 er sýndur hlutfallslegur styrkur (e. Relative Strength) US fjármála og US tækni. Tæknifyrirtækin lækka allt frá ársbyrjun 2013 í hlutfalli við S&P 500 þar til kemur að snúningi frá lággildi seint í apríl sl. US fjármál eru heldur sterkari hlutfallslega. Græna línan sýnir að styrkur í hlutfalli við S&P 500 helst á sömu slóðum seint í apríl 2013 og í upphafi þess árs; fjármálageirinn heldur í við meðaltalið. Eftir snúning frá lággildi seint í apríl sækja fjármálafyrirtækin í sig veðrið. Það eru þó ekki bankar sem leiða för enn sem komið er heldur tryggingafyrirtæki og ýmis sérhæfð fjármálafyrirtæki.

Apple vegur þungt í vísitölum og hækkar ríflega 10% frá síðustu viku í apríl 2013

Stærstu fyrirtækin í tæknigeiranum á Wall Street eru Apple, Microsoft, Google og IBM og er breyting verðs á hlutabréfum þeirra frá áramótum til föstudags 10. maí 2013 sýnd á mynd 2. Hlutabréf í Apple eru enn 13,8% undir áramótagildinu þrátt fyrir um 10% hækkun frá lággildi 18. apríl sl. Hlutabréf í Google og Microsoft hafa líka hækkað yfir 10% frá þeim tíma en hlutabréf í IBM

sem eru veikara á markaði hafa hækkað um 7% frá lággildinu. Hækkun þessara fjögurra tæknirisa skýrir að verulegu leyti hvernig US tækni endurheimtir hlutfallslegan styrk sinn frá 18. apríl sl. og verður leiðandi á Wall Street á nýjan leik.

Apple er stærsta tæknifyrirtækið á markaði og mörgum fjárfestum efst í huga vegna ríflega sexföldunar í verði frá mars 2009 til september 2012. Hágildið er 693,21 þann 21. september 2012. Þá tekur við hatrammur lækkunarleggur (sjá mánaðakort af hlutabréfum í Apple á mynd 3) sem nær lággildi í 392,57 þann 19. apríl 2013. Margur spyr sig þeirrar spurningar hve lengi Apple muni hækka frá lággildinu í apríl. Nær Apple yfir $500 á ný á næstu vikum eða jafnvel yfir $600?

Enginn er þess umkominn að svara þessum spurningum svo að vit sé í. Óhætt er samt að segja að hlutabréf í Apple munu fylgja markaðnum, a.m.k. að hluta til. Eftir yfir sexföldun í verði á þremur og hálfu ári kemur ekki á óvart að hvíldarskeið taki við. Það gæti varað marga mánuði frá september 2012, jafnvel ár, en tæpir átta mánuðir eru þegar að baki. MACD prósentulínan í glugga neðan við vikukortið sýnir að hlutabréfin voru yfirseld þegar verðið fór niður fyrir $400. Þar er einnig að finna sterkan stuðning frá hágildi í október 2011. MACD línan hefur skorið merkjalínuna á leiðinni upp aftur. Ef bolamarkaður á Wall Street (og raunar um allan heim) heldur áfram næstu vikur er líklegt að verð á hlutabréfum í Apple nái frekari leiðréttingu, ekki síst ef tæknigeirinn verður áfram leiðandi í hækkun (nánar hér á eftir).

Rjúkandi bolamarkaður ríkir í öllum helstu kauphöllum í fyrri hluta maí 2013

Tafla 1 sýnir svo að ekki verður um villst að ný roka á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði nær til helstu kauphalla vítt og breytt. Í litakerfi Eignastýringar eru aðeins Brasilía og Rússland á rauðu ljósi og hækka ekki í 19. viku 2013 til föstudags 10. maí þótt hækkun sé á báðum stöðum í fyrri viku. Þá eru hlutabréf í Kína og í Suður-Kóreu einnig veik – svo og gullverð og hlutabréf í gullnámufyrirtækjum á Wall Street. Annars staðar hafa fjárfestar gefið bjartsýni sinni lausan tauminn og snúa ,,Sell In May And Go Away” alveg á hvolf – eins og þeir gerðu einnig í lok maí árið 2012.

Að ofan er rakið hvernig sóknargreinar, bæði fjármál og tækni og líka lífstíll og líftækni, eru leiðandi í hækkunarleggnum – og þau merki benda til þess að enn geti hækkun haldið áfram um skeið. Fjárfestar auka vægi sóknargreina í söfnum sínum en á móti minnkar vægi varnargreina. US veitur lækka um 2,6% í vikunni til föstudags 10. maí og US neysla um 0,6%. US heilsa hækkar um 1,1% en þá hækkun er án vafa að rekja til tæknifyrirtækja í heilsugeiranum svo og til líftæknifyrirtækja en vísitala þeirra hækkar tæp 4% samtals á síðustu tveimur vikum.

Hlutabréfin rjúka – önnur en í varnargreinum á Wall Street og að auki verða ríkisskuldabréf að gefa eftir. Allir þrír flokkar bandarískra ríkisskuldabréfa (sjá efstu línur í neðstu blokk töflunnar) lækka í verði í bæði 18. og 19. viku 2013 og liggur verð þeirra nokkru neðan við áramótagildin. Þá lækkar einnig verð á gulli áfram en hrávörur standa í stað séu vikurnar tvær teknar saman. Einnig er athyglisvert að gengi evru gagnvart dollara fellur á gult ljós af grænu í 19. viku en meðalgengi dollara hækkar áfram um 1,3%.

Hlutabréf á Wall Street rífa sig upp úr bjarndýrsmarkaði síðustu þrettán ára

Einn mánuður er of stuttur tími til að lýsa yfir að þrettán ára bjarndýrsmarkaður á Wall Street og víðast hvar í helstu kauphöllum sé að baki. Engu að síður er það hugsanlegt og fjárfestar líta nú framtíðina í nýju ljósi. Þrettán ára bjarndýrsmarkaður er engan veginn stutt tímabil – en í aðdraganda uppbrots árið 1981 var nær tuttugu ára bjarndýrsmarkaður. Sagan endurtekur sig alltaf en sjaldan í alveg sömu mynd. Í bráð er best að reikna með því að uppbrot S&P 500, DAX og fleiri vísitalna yfir hæstu hágildi frá 2007 muni halda. Slíkt uppbrot nefnist Blue Sky Breakout þar sem ekki er að finna frekari viðnám vegna fyrri sögulegra gilda. Rofið viðnám við fyrrum hæstu hágildi mynda nú stuðning í dýfu ef til hennar kæmi.

Byrjum á að líta á 117 ára feril Dow Jones Industrials, elstu formlega skráðu vísitölunnar, en hún birtist fyrst í Wall Street Journal þann 26. maí 1896 og var einfaldlega meðalverð á hlutabréfum í 12 helstu skráðum félögum í kauphöllinni á Wall Street. Árið 2011 kom út hjá Wiley & Sons Inc. bókin Super Boom: Why the Dow Jones Will Hit 38,820 and How You Can Profit From It eftir Jeffrey A. Hirsch, en hann er ásamt föður sínum Yale Hirsch mörgum að góðu kunnur fyrir Stock Trader’s Almanac sem út hefur komið í um fjóra áratugi.

Í Super Boom sýnir Jeffrey fram á að þrisvar sinnum á 20. öldinni hækkaði Dow Jones samfellt í einum hækkunarlegg um 500% eða meira (sjá grænu kassana á mynd 4). Aðstæður í aðdraganda þessara miklu hækkunarleggja voru að ýmsu leyti hliðstæðar og áttu mikilvæga þætti sameiginlega. Einn þeirra var mikil verðbólga sem vissulega á ekki við á árinu 2013 eða síðustu 13 árin.

Í Super Boom setur Jeffrey Hirsch fram reiknaðan feril fyrir Dow Jones Industrials þar sem hann á ekki von á uppbroti yfir 2007 hágildið fyrr en á árunum 2017 eða 2018. Eftir það gerir hann ráð fyrir hækkunarlegg fram til ársins 2025 sem færir með sér a.m.k. 500% hækkun vísitölunnar (sexföldun eða meira) reiknað frá lággildi 2009 sem er 6470. Þannig fæst gildið 38820 sem er einfaldlega 6470x6.

Jeffrey átti von á því við vinnslu bókarinnar árið 2010 að verðbólga ykist árin 2013 til 2016 vegna peningaprentunar helstu seðlabanka iðnríkjanna. Við slíkar aðstæður eiga hlutabréf erfitt uppdráttar (telur hann) og á von á lækkun Dow frá gildinu 14000 niður að gildinu 8000 árið 2014. Hann á von á því að Bandaríkjamenn dragi herlið sitt heim frá Afghanistan 2014 til 2015 og að draga taki úr verðbólgu árin 2017 til 2018. Á þeim tíma verður uppbrot frá 18 ára bjarndýrsmarkaði sem mótar upphaf hækkunarleggs með a.m.k. 500% hækkun til ársins 2025.

Sagan endurtekur sig jafnan en ekki í sömu mynd. Hugsanlega eigum við eftir dýfu Jeffreys niður undir gildið 8000 á árunum 2013 til 2015. Annar möguleiki er að væntingar fjárfesta til mikillar hækkunar á verði hlutabréfa, svo og mikil áhrif af lágum vöxtum og aukningu peningamagns hafi flýtt atburðarásinni um fimm ár. Uppbrot er að baki og hækkunarleggurinn sögulegi er hugsanlega framundan.

Dow Jones á árunum 2011 til 2013: talsvert rúm til frekari hækkunar

Jeffrey A. Hirsch setur fram sýn til 15 ára frá 2010 til 2025 í Super Boom sem er gagnleg og áhugaverð. Arthur Hill, annar af höfundum Market Message hjá StockCharts.com, greinir árin 2011 til 2013 til að móta mynd af hugsanlegri framvindu á Wall Street. Arthur dregur sterka

stuðningslínu sem nær aftur til ársins 2011 til hins mikla snúnings frá lággildi eftir hrun í alþjóðlegum kauphöllum er fjárfestar óttuðust að gjaldmiðilskerfi Evrópusambandsins riðaði til falls. Efra borð rörsins fæst með samsíða línu sem snertir hágildi Dow Jones í mars 2012. Það myndast eftir 23,2% hækkun á 25 vikum (rauða línan til vinstri). Rauða línan til hægri sýnir hækkunarlegg frá lággildi um miðjan nóvember 2012. Frá þeim tíma eru líka 25 vikur en hækkun Dow er 19,8% (m.v. gildið 15104,05).

Ekki þarf að fara lengra aftur en um 18 mánuði til að finna hækkunarlegg Dow sem er yfir 23%. Að auki bendir Arthur Hill á að sölulína rörsins liggur á milli gildanna 16000 og 16500 í júlí og ágúst sumarið 2013. Til að ná þeim gildum þarf 7 til 8% hækkun í síðari hluta maí, júní og júlí 2013. Af mynd 5 má draga þá ályktun að margt geti gerst í ágúst til október eins og fjárfestar á alþjóðlegum markaði þekkja sem best.

Daryl Guppy: Uppbrot Dow í mars 2013 bendir til að 15400 sé næsta takmark

Daryl Guppy ritar um tæknigreiningu á CNBC.com og einkum um Asíumarkaðinn. Hann setur fram hliðstæða mynd og Hill en með lítið eitt annarri túlkun. Guppy myndar göng fyrir Dow Jones Industrials árin 2012 og 2013 með því að draga stuðningslínu neðan við lággildin í maí og nóvember 2012. Samsíða viðnámslína snertir hágildi í mars og í september 2012.

Uppbrot Dow Jones Industrials í gegnum sölulínuna í þessum göngum merkir að næsta takmark er jafnlangt ofan við þá línu eins og kaupalínan er neðan við hana (sjá lóðréttu punktalínurnar tvær á mynd 6). Afgangurinn er einfaldur reikningur: (x – 14100) = (14100 – 12800), en úr þeirri jöfnu fæst X = 15400 (hæð í göngunum er um 1300 höld).

Tecnical analysis is a windsock, not a crystal ball, segir Carl Swenlin hjá DecisionPoint.com og þau orð er vert að hafa í huga alla daga. Ofangreind túlkun á hugsanlegri framvindu Dow Jones Industrials er sett fram til að skerpa hugann, sjá fyrir sér hvað hugsanlega getur gerst á næstu vikum. Enginn veit hvað framtíðin ber í skauti sér en við reynum okkar besta til að greina hugsanlegar leiðir.

Tvöföldun á verði hlutabréfa í Dow Jones á fáum misserum er algengari en mætti halda

Verð á hlutabréfum í Kauphöllinni í Reykjavík hefur tvöfaldast frá ársbyrjun 2011 til maí 2013 eða á tveimur árum og fjórum mánuðum. Verð á hlutabréfum 30 fyrirtækjanna í Dow Jones tvöfölduðust í verði frá lággildinu 6470 í mars 2009 til sama tíma árið 2012, þ.e. á þremur árum og litlu munaði að sá árangur næðist í apríl 2011.

Lágildið í mars 2009 er vissulega afbrigðilegt. Tvöföldun á verði hlutabréfa á fáum misserum er ekki algeng en gerist þó oftar en margur heldur. Mynd 7 sýnir hagstætt árferði á tíunda áratug 20. aldarinnar. Eftir uppbrot úr um tólf mánaða grunni árið1994 rýkur Dow Jones Industrials upp frá gildinu 4000 og nær tvöföldun við 8000 um mitt árið 1997, tveimur og hálfu ári síðar. Þá tekur við nýr grunnur – en hágildi í langa hækkunarleggnum frá 1981 er við 11750 í janúar árið 2000, nærri þrefalt hærra en uppbrotsgildið 4000 fimm árum áður.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Sigurður B. Stefánsson svaraði spurningum lesenda um efni þessarar greinar á Spyr.is.

Hlutabréfavísitölur ruddust áfram eins og jarðýta við opnun föstudag 1. febrúar 2013 og loka við hæstu gildi ársins. Eitthvað á þessa leið hljóma upphafsorð í Big Picture, daglegri yfirlitsfrétt á vefnum www.investors.com sem fylgir Investor’s Business Daily í Los Angeles. Skruðningar þessir eru þó hljóðlátir og velta er minni þennan föstudag en daginn áður. Dow Jones Industrials brýst í gegnum sálfræðilega múrinn við 14.000 og S&P 500 lokar ofan við 1.510 í 5. viku 2013. Eftir langan hækkunarlegg gætir efasemda á meðal fagfjárfesta sem halda áfram að losa hlutabréf úr söfnum sínum. Losunardagar eru fjórir þegar talið er eftir NYSE vísitölunni og Nasdaq en þrír á mælikvarða S&P 500. 

Þrír til fjórir losunardagar eftir margra vikna hækkun eru ekki óeðlilegir en mjög víða sjást þó merki þess að kraftur í uppsveiflu, þ.e. eftirspurn eftir hlutabréfum umfram framboð, er dvínandi. Sú staðreynd ásamt því að vísitölur fjölmargra kauphalla í veröldinni nálgast óðfluga mótstöðu vegna fyrri hágilda, einkum frá 2011 og 2007, leiðir til þess að margir fjárfestar fara sér gætilega. Líklegra en ekki er að framundan sé leiðrétting eða aðlögun á heimsmarkaði að nýju og hærra verði á alþjóðlegum hlutabréfum. 

S&P 500 á eftir 4,2% að hæsta sögulega gildi frá október 2007

Lokagildi S&P 500 liggur 10,8% hærra föstudaginn 1. febrúar 2013 í lok fimmtu viku ársins en á sama tíma 2012 (sjá gulu ROC-línuna (Rate of Change yfir 12 mánuði) í efri glugga á mánaðakorti á mynd 2. Langtímakortið gefur gott yfirlit um breytingar verðs síðustu sjö árin. Kortið sýnir hágildið í október 2007, hrunið 2008 og lággildi í mars 2009, og loks 

hækkunarlegg frá þeim tíma með djúpri leiðréttingu sumarið og haustið 2011 þegar skuldamál Evrópuþjóða bar hæst. Að kraftur er þverrandi sést beint af því að bogin lína sem dregin væri ofan við hágildi SPX er að fletjast út. Þá sést hvernig velta fer hægt minnkandi ár fyrir ár ef leiðréttingarnar 2010 og 2011 eru undanskildar. Loks er MACD súluritið í neðri glugga. Súlurnar sýna mismun á MACD línunni (hér er hún mismunur á 12 og 26 mánaða meðaltölum) og merkjalínu sem er níu vikna hlaupandi meðaltal MACD línunnar. Súlurnar eru mun lægri 2012 og 2013 en árin 2010 til 2011 sem taka má sem vísbendingu um hægari eftirspurn.

Fimmta vika 2013: Evrópa og Wall Street hækka 0,7% en Asía um 0,6%

Hækkun hlutabréfa á heimsmarkaði var væg í fjórðu viku eftir heimshlutavísitölunum og henni er misskipt eftir löndum. Hækkun Shanghai vísitölunnar í Kína er 5,6% og lokar hún ofan við sálfræðilega múrinn 2.400. Mest lækkun er á Spáni og Ítalíu þar sem hlutabréf lækka 5,7% og 2,4% en í Brasilíu er lækkun 1,3%. Í millimarkaðshluta töflunnar lækka bandarísk ríkisskuldabréf til lengri og skemmri tíma. Japanska yenið lækkar enn um 2,4% og liggur 6,6% neðan við áramótagengið í lok fimmtu viku 2013.

Fimm breytingar eru í litakerfi Eignastýringar. Hugsanlega er athyglisverðast að hlutabréf í Malasíu færast af grænu ljósi á gult en það er fyrsta breyting þess eðlis í fáeinar vikur. Ríkisskuldabréf í Bandaríkjunum færast af grænu ljósi á gult (verðtryggð ríkisskuldabréf) og af gulu á rautt (lengstu skuldabréfin með lánstíma 20 ár og lengri). Hrávöruverð rýkur upp um 2% í vikunni og færist vísitalan af gulu ljósi á grænt. Dollarinn lækkar um 0,8% og gull hækkar um 0,5% sem ekki nægir þó til að koma í veg fyrir að gullvísitalan færist af gulu ljósi á rautt.

Asíuvísitalan nálgast hágildi 2011 en er aðeins 2,8% hærri en fyrir tólf mánuðum

Á fyrstu fimm vikum ársins 2013 hafa hlutabréf á Wall Street og í Evrópu vissulega verið leiðandi og hækkað umfram hlutabréf í Asíu jafnaðarlega – en Japan er þar undantekning með 7,7% hækkun frá áramótum. Mynd 3 sýnir mánaðakort af Asíu- og Kyrrahafsvísitölu hlutabréfa frá miðju ári 2005. Eftir hágildi í nóvember 2007 tekur við 58% lækkun, tvöfaldur 

botn sitt hvorum megin við áramótin 2008/2009 og afar bratta hækkun til apríl 2010 eftir uppbrot yfir miðjugildi botnsins í maí 2009. Shanghai vísitalan í Kína nær hágildi í ágúst 2009 og lækkar eftir það allt til síðustu vikna ársins 2012. Á mánaðakorti á mynd 3 sést hvernig Asíu- og Kyrrahafsvísitalan reynir að hækka inn í mótstöðu frá árinu 2011 – en tólf mánaða ROC mæling í efri glugga sýnir að verð á hlutabréfum í álfunni er aðeins 2,78% hærra í lok fimmtu viku 2013 en það var fyrir réttum tólf mánuðum. Malasía hefur vissulega verið einn sterkasti markaðurinn í Asíu og 2,7% lækkun þar á árinu 2013 og færsla af grænu ljósi á gult í fimmtu viku vekur upp efasemdir um styrk hlutabréfa í álfunni.

Tæknifyrirtæki á Wall Street hafa aðeins hækkað 4,5% síðustu tólf mánuði

Á mynd 4 er mánaðakort af XLK sem fylgir vísitölu tæknifyrirtækja í S&P 500. Stærstu fyrirtækin þar eru Apple og IBM, Microsoft, AT&T og Google, Oracle og Vericon Communications. Þótt Apple hafi lækkað mikið frá hágildi haustið 2012 er verðið þó 17,5% hærra en fyrir tólf mánuðum og því er það ekki stærsta fyrirtækið sem dregur þessa vísitölu

niður. Hækkun hennar síðustu tólf mánuði (sjá tólf mánaða ROC í efri glugga) er 4,5% sem er aðeins neðan við hækkun stærstu fyrirtækjanna sem talin voru hér að ofan. Það eru því minni fyrirtæki vísitölunnar sem draga meðaltalið niður.

Á mánaðakorti á mynd 4 má sjá hauss- og axlamynstur sem myndast árið 2012 og það sem af er 2013 (XLK er við hægri öxl í lok fimmtu viku). Haus og axlir eru þekkt snúningsmynstur bæði á toppi og botni í 80 ár en um það ritaði fyrstur Richard W. Schabacker á fyrstu árum fjórða áratugs síðustu aldar. Haus og axlir eru þó ekki einhlítt toppmynstur eins og dæmið frá Asíuvísitölunni á mynd 3 sýnir. Sú vísitala myndar risastórt hauss- og axlamynstur árin 2010 til 2012 – en hálslínan heldur fyrir mitt ár 2012 og hlutabréfin snúast til hækkunar sem stendur enn. Engu að síður er best að hafa allan varann á þegar þetta ógnvekjandi mynstur birtist nálægt hágildum hlutabréfa. XLK skaust yfir viðnám vegna 2007 hágildis snemma árs 2012 (þegar verð á hlutabréfum í Apple var enn að hækka) og myndaði nýtt allra tíma hágildi í september 2012.

Sigurður B. Stefánsson svaraði spurningum lesenda um efni þessarar greinar á Spyr.is.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Verulegur skriður er á hækkun hlutabréfa nær alls staðar í heiminum og hafa fyrirtæki á Wall Street afgerandi forystu. Myndin sýnir kauphallarsjóðinn XLF sem endurspeglar vísitölu fjármálafyrirtækja í Bandaríkjunum. Þau eru annar stærsti geirinn í S&P 500 vísitölunni og vega 16% á eftir tækni sem vegur 19%. Eins og kunnugt er hafa fjármál átt undir högg að sækja á síðustu misserum í samanburði við aðrar greinar en hafa nú tekið hressilega við sér. Neðsti hluti kortsins sýnir hlutfallslegan mun á 13 og 34 daga vegnum meðaltölum XLF en sá munur er í lok annarrar viku 2,77% og vaxandi og endurspeglar 15,3% hækkun fjármálafyrirtækja síðustu sex vikur frá byrjun desember 2010. Efsta kortið sýnir hlutfallslegan mun þriggja og 13 daga meðaltalanna. Þrátt fyrir hægfallandi stefnulínu yfir hágildum er kraftur (2% mismunur) enn ágætur. Næstu tvær eru helstu uppgjörsvikur fyrsta ársfjórðungs 2011 og má reikna með góðri stemningu á Wall Street.

- - - - - - - - - - - - - -

Það eru spennandi tímar í janúar á hverju hagvaxtarári þegar stóru fyrirtækin á Wall Street birta uppgjör sín fyrir fjórða ársfjórðung og þar með fyrir síðasta ár í heild. Aðeins fáein fyrstu fyrirtækin birta uppgjör í annarri viku janúar en flest þeirra opna bækurnar í þriðju og fjórðu viku. Samkvæmt hefð er álfyrirtækið Alcoa (AA) í hópi þeirra fyrstu til birta uppgjör í hverjum ársfjórðungi. Að þessu sinni er hagnaður yfir væntingum. Hagnaður á fjórða ársfjórðungi er sá besti í meira en tvö ár. Intel (INTC) birti uppgjör eftir lokun fimmtudag 13. janúar. Hagnaður á fjórða ársfjórðungi 2010 eykst um 48% frá sama tíma á fyrra ári og Intel lítur björtum augum til reksturs síns á árinu 2011.

Þriðja stórfyrirtækið sem birtir uppgjör í annarri viku er JPMorganChase (JPM). Fyrir opnun á föstudag 14. janúar kynnti JP Morgan um 47% aukningu hagnaðar á fjórða ársfjórðungi 2010 frá sama tíma á fyrra ári. JP Morgan er eini stóri bankinn í Bandaríkjunum sem lifði af hrun á fjármálamarkaði 2007 og 2008 án þess að afkoma yrði neikvæð. Hluti hagnaðar ársins 2010 er vegna þess að dregið er úr varúðarfærslum kreppuáranna þar sem eignir teljast traustari en reiknað var með.

Mánudagur 17. janúar er helgaður minningu Martins Luther King Jr. og lokað er á Wall Street. Á fjórum dögum vikunnar frá 18. janúar kynna 49 af 500 fyrirtækjum í S&P 500 uppgjör sín og á meðal þeirra eru Apple (AAPL) og IBM (IBM). Eftir frábærar niðurstöður Intel í síðustu viku er uppgjöra Apple og IBM beðið með óþreyju. Apple hefur hækkað um 7,22% frá áramótum og hlutabréf  IBM hafa hækkað um 2,2%.

Mynd 1 S&P 500 hækkar úr 1.100 í byrjun september 2010 í 1.293 í lok annarrar viku janúar 2011 eða um 17,6%.

Mynd 1 sýnir vikukort af vísitölu stórfyrirtækja á Wall Street frá miðjum apríl 2009. Sumardýfan 2010 var vissulega djúp eins og mátti búast við eftir 13 mánaða hækkun frá mars 2009. Frá byrjun september 2009 hefur aftur blásið í seglin í alþjóðlegum hlutabréfum og hefur sú velsæld náð til flestra landa. Efsti hluti kortsins sýnir fjórtán vikna RSI (Relative Strength Indicator) á vikukorti og þar hefur bleika línan teygt sig í 73,36, jafnhátt eða aðeins hærra en fyrir hágildið í apríl 2009. Sú mæling sýnir að verðhækkun hefur verið mikil, jafnvel of mikil í bráð (e. overbought). Á hinn bóginn getur RSI hangið ofan við gildið 70 eða þar um bil um skeið ef eftirspurn helst umfram framboð á hlutabréfum í langan tíma eins og vel sést á mynd 2 hér á eftir frá Shanghai á árunum 2006 og 2007 þegar vísitalan þar fjór- eða fimmfaldaðist á tveimur árum.

Neðsti hluti kortsins sýnir MACD í prósentum (PPO, appelsínulínan). PPO hefur náð gildinu 4,52 sem segir að græna 13 vikna línan sé 4,52% yfir rauðu 34 vikna línunni. Aftur er sá munur ámóta mikill og fyrir hágildin í janúar 2010 og í apríl 2010. Af þessu blasir við að senn má búast við dýfu á Wall Street og ef til vill víðar. Þannig eru líkur samkvæmt tæknigreiningu um miðjan janúar 2011. Við vitum þó ekki hvenær dýfan ríður yfir fyrr en að henni kemur. Best er að halda í allar langar stöður í hlutabréfum en fylgjast með daglega til að sjá hvenær losunardögum fjölgar. Í lok annarrar viku janúar 2011 eru þeir þrír hjá NYSE en tveir hjá Nasdaq og S&P 500. Yfirleitt skapast hætta á dýfu þegar losunardagar verða fjórir til fimm fyrir helstu vísitölur á síðustu fjórum til fimm vikum.

Tafla 1 sýnir mikla hækkun hlutabréfa í Bandaríkjunum og víða um heiminn

Tafla 1 Mikil hækkun er á verði hlutabréfa á Wall Street í annarri viku 2011. Ein helsta breyting verðs á markaði er að dollari breytir um stefnu, a.m.k. í bráð.

Tafla 1 sýnir breytingar á verði á 44 hlutum alþjóðlegs fjármálamarkaðs, samanburðarstyrk til lengri og skemmri tíma og stöðuna í litakerfi Rose Invest. Að þessu sinni eru þær breytingar helstar að hlutabréf í Bandaríkjunum taka á rás, t.d. Nasdaq tæknifyrirtækin með 1,9% hækkun eins og í síðustu viku, fjármálafyrirtæki með 3,1% hækkun og orkufyrirtæki með 3,5% hækkun. Ræst hefur úr málum á Spáni þar sem hlutabréf hækka um 8,6% eftir 3,5% lækkun í síðustu viku og á Rússlandi þar sem hækkun var 6% í annarri viku 2011.

Í ljósi mikilla hækkana í Bandaríkjunum verður nokkur lækkun á samanburðarstyrk annarra verðbréfa í töflu 1 þar sem miðað er við hækkun S&P 500. Í skammtímastyrk (RS ST) eru aðeins Thailand og silfur eftir með grænar tölur (74 og 92). Allmargir hlutar markaðsins eru með samanburðarstyrk á bilinu 55 til 69.

Hlutabréf á Indlandi hafa lækkað um 8% frá áramótum og hlutabréf í Indónesíu um 3,6%. Hlutabréf í Shanghai í Kína eru nálægt áramótagildinu og hafa lækkað mikið hlutfallslega í samanburði við vísitölur víða annars staðar á heimsmarkaði.


Ofurhátt verð á hlutabréfum í Shanghai í Kína?

Lítum á kort af Shanghai vísitölunni árin 2002 til 2011. Mynd 2 sýnir vísitölu hlutabréfa í Shanghai á vikukorti en gildi hennar um miðjan janúar 2011 er rétt við 2.800. Segjum að gildi hennar á árinu 2003 hafi verið rétt um 1.400 (sjá mynd 2) en þá hefur verð á hlutabréfum þar tvöfaldast á átta árum. Til að halda verðhlutföllum í jafnvægi (t.d. VH gildi (e. price earnings ratio)) þarf hagnaður að aukast um 9% að jafnaði árlega (tvöföldun á átta árum). Hér er ekki um að ræða vísindalegar rannsóknir en þessar bráðabirgðaniðurstöður benda ekki til þess að hlutabréf í Kína séu ofurhátt verðlögð um þessar mundir.

RSI (14) mælingin sýnir að verð er rétt við meðallag. RSI (e. Relative Strength Indicator) mælir verðstyrk hlutabréfs í samanburði við fyrri styrk sama hlutabréfs. RSI getur tekið gildi frá 0 til 100 en sveiflast oftast á milli 30 og 70. Gildi undir 30 merkir mjög mikið framboð umfram eftirspurn og að verð kunni senn að snúast til hækkunar. Gildi yfir 70 merkir á sama hátt mikil eftirspurn umfram framboð og að verð kunni senn að snúast til lækkunar.

Mynd 2 Verð á hlutabréfum í Shanghai er um tvöfalt hærra í janúar 2011 en á árinu 2003.

 
Í Bandaríkjunum eru skráð 112 fyrirtæki með höfuðstöðvar í Kína (American Depositary Receipts). Í töflu 2 er brugðið upp til gamans verðmati átta kínverskra fyrirtækja á markaði í Bandaríkjunum. Þau eru valin af handahófi að mestu en eru öll í úrvalsflokki hvað varðar arðsemi og aukningu hagnaðar.

Tafla 2 Lítið sýnishorn af kínverskum fyrirtækjum á markaði í Bandaríkjunum. Sum eru ofurhátt verðlögð en önnur alls ekki.

Baidu, leitarvélin sem keppir við Google í Kína, skartar VH hlutfallinu 87 sem hlýtur að teljast afar hátt eftir grunngreiningu. Höfum í huga að há VH hlutföll eru afleiðing mikillar hækkunar á verði og hafa lítið forsagnargildi um breytingar verðs á næstunni. RS ST gildið 92 sýnir einmitt að Baidu er í hópi 8% fyrirtækja í Bandaríkjunum sem hafa hækkað hvað mest í verði. Innra verðmæti er 76 dollarar en verð á markaði 107,73 dollarar við lokun föstudaginn 14. janúar. Innra verðmæti sýnir mat á verðmæti fyrirtækis eftir núvirðingu framtíðartekna en þar vegur áætlun um aukningu hagnaðar á næstu árum þyngst auk afvöxtunarstuðulsins og núverandi hagnaðar. Talan í dálknum lengst til hægri sýnir innra verðmæti sem hlutfall af verði á markaði, hér aðeins 0,7 eða um 70%.

Benjamin Graham, frumkvöðull virðisfjárfestingar og faglegrar greiningar á hlutabréfum, vildi helst aðeins kaupa hlutabréf þegar þau voru föl á markaði fyrir helming af áætluðu innra verðmæti. Hann vildi greiða hálfan dollara fyrir hvern dollara af innra verðmæti og selja svo aftur þegar verð á markaði nálgaðist innra verðmæti. Graham var eins og kunnugt er háskólakennari í Columbia University í New York og hóf störf á Wall Street árið 1914. Nýlega hafa komið út tvær bækur með greinum eftir Graham og viðtölum við hann. Benjamin Graham on Investing, Enjuring Lessons from the Father of Value Investing (ritstjóri Rodney G. Klein, formálar eftir David M. Darst, McGraw-Hill, New York 2009) hefur að geyma fágætar blaðagreinar Grahams frá árunum 1917 ril 1927 ásamt mjög áhugaverðum inngangsgreinum eftir David M. Darst. Benjamin Graham – Building a Profession (ritstjórar Jason Zweig og Rodney N. Sullivan, McGraw-Hill, New York 2010) hefur að geyma úrval af greinum Grahams frá árunum 1945 til 1977 ásamt viðtölum við hann sjálfan. Í báðum þessum bókum hefur verið safnað dýrmætu efni sem ekki var vel aðgengilegt almennum fjárfestum en þær gefa um leið mjög fróðlegt yfirlit um þróun fjárfestingarhugsunar á 20. öldinni frá kunnasta hugsuði á því sviði frá þeim tíma.
 
Til að fullnægja skilyrðum Grahams þarf hlutfallið í dálkinum lengst til hægri í töflu 2 að vera 2 eða hærra (innra verðmæti/verð á markaði). Aðeins Xiniya Fashion í neðstu línu nálgast það mark en innra verðmæti (e. Intrinsic Value) Xiniya er 80% yfir markaðsverði. Xiniya Fashion er lítið fyrirtæki sem kom á markað í nóvember 2010. Fjárfestar kunna ekki að meta hlutabréf fyrirtækisins að því er virðist því að RS ST (hækkun í samanburði við S&P 500 vísitöluna) er aðeins 6, þ.e. 94% skráðra hlutabréfa hafa gert betur en Xiniya.

Hér er farið hratt yfir og fyrirtæki valin að mestu af handahófi. Ekki verður þó sagt að kínversk fyrirtæki séu öll hátt verðlögð né heldur lágt. Ofangreinar upplýsingar eru eftir hlutabréfaskírteinum skráðum í Bandaríkjunum en forsenda er sú að högnun (e. arbitrage) sjái um að halda verði á markaði í Shanghai og í Bandaríkjunum nokkurn veginn í jafnvægi.


Ekki vandi okkar að fjalla mikið um skuldabréf en nú er ástæðan brýn…

Í töflu 1 er yfirlit um alþjóðlegan fjármálamarkað og þar er skuldabréfum ekki gert hátt undir höfði. Aðeins þrjár línur af 44 sýna upplýsingar um skuldabréf (sjá efstu þrjár línur í neðstu blokkinni). Ástæða er til að bæta aðeins úr að þessu sinni. Líkur benda til að skuldabréf á alþjóðlegum markaði séu að nálgast þá stöðu að betra sé að draga úr vægi þeirra í söfnum alþjóðlegra verðbréfa.

Mynd 3 er þétt riðin upplýsingum. Þar er að finna vexti og verð á 10 ára bandarískum ríkisskuldabréfum (svarta línan á efra korti (vextir) og græna línan á neðra korti (verð)). Til samanburðar er S&P 500 hlutabréfavísitalan. Mánaðakort af S&P 500 sýnir greinilega tvær síðustu bylgjur hlutabréfa, þá sem náði hágildi við 1.500 í mars 2000 og þá sem hófst í mars 2003 og náði hágildi í september 2007 við gildið 1.550.

Mynd 3 Tíu ára bandaríkis ríkisskuldabréf (græna línan á neðra korti), vextir af 10 ára bandarískum ríkisskuldabréfum (svarta línan á efra korti) og S&P 500 til samanburðar (appelsínulínur á efra og neðra korti).

Efra kortið sýnir vel jákvæðu fylgnina á milli vaxta (þ.e. ávöxtunarkröfu markaðsins) á ríkisskuldabréfum og hlutabréfavísitölunnar. Okkur langar til að benda sérstaklega á tímabilið sem afmarkað er með ljósbláa kassanum á myndinni. Þar er að finna þann hluta af hagsveiflunni þegar vextir á markaði fara hækkandi, verð á hlutabréfum fer hækkandi en verð á skuldabréfum fer lækkandi vegna gengistaps. Rauða stefnulínan á neðra kortinu, dregin yfir hágildi vísitölu 10 ára skuldabréfanna frá því um mitt árið 2003 til miðs árs 2007, sýnir verðlækkun á skuldabréfum á tímabili vaxtahækkunar. Verðlækkun á mánaðakorti er frá 118 (sjá vinstri skala á neðra korti) í 104 eða 15 til 18%. Á sama tíma hækkuðu hlutabréf á mælikvarða S&P 500 úr 900 í 1.550 eða yfir 70%. Fagfjárfestir sem skipti úr skuldabréfum í hlutabréf á þessum tíma hefði hagnast um nærri 100% á fjórum árum en hann naut þá 70% hækkunar og slapp undan 15% tapi.

Því er þessi löngu liðna saga af markaði rifjuð upp hér að líkur benda til að hliðstætt tímabil hagsveiflunnar nálgist um þessar mundir. Svarta línan á efra kortinu (ávöxtunarkrafa markaðsins) nær lággildi sumarið 2010 við 2,5% en hefur hækkað síðan og er nú 3,35%. Á sama tíma lækkar gengisvísitala 10 ára skuldabréfa úr hágildi haustið 2010 við 127 í 120,86 föstudaginn 14. janúar 2011. Sú lækkun nemur 5 til 6%. Meira er líklega í vændum þegar markaðsvextir leita fyrst að hlutlausu meðaltali í grennd við 4% en síðar hærra er líða tekur á hagsveifluna.

Skuldabréf á markaði eru að jafnaði mótvægi við hlutabréf. Fjárfestar skipta iðulega frá hlutabréfum yfir í skuldabréf til að flýja áhættu. Á næstu vikum má búast við dýfu á alþjóðlegum markaði fyrir hlutabréf sem nú hafa hækkað samfellt í sex til sjö vikur. Á sama tíma gætu skuldabréfin tekið roku. Líkur benda þó til að báðar þær bylgjur séu aðeins leiðrétting þar sem hlutabréf hafa risið of langt yfir langtímaferil sinn í bráð. Varúðar ber að gæta í söfnum skuldabréfa með meðaltíma lengri en þrjú til fimm ár (10 ár, 20 eða jafnvel 30 ár) þar sem búast má við að gengi þeirra fari að jafnaði lækkandi á næstu misserum og árum.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita