Söguleg hækkun varð á helstu vísitölum á Wall Street föstudaginn 3. maí 2013 er hlutabréf göptu upp við opnun og héldu þeirri hækkun allt til loka dagsins. Velta jókst á New York Stock Exchange en lækkaði lítillega á Nasdaq. S&P 500 lokar ofan við gildið 1600 í fyrsta sinn í sögunni, nánar tiltekið í 1614,42 eftir 2,03% hækkun í vikunni (mynd 1).

Eftir þetta uppbrot á Wall Street og hliðstæð áhrif víðast í helstu kauphöllum aukast líkur á því að hækkunarleggur frá miðjum nóvember 2012 haldi áfram enn um sinn. Við fáum hugmyndina að upphallandi göngum SPX á vikukorti á mynd 1 að láni úr smiðju Arthurs Hill hjá StockCharts.com (sjá Market Message föstudaginn 3. maí 2013). Neðsta stefnulínan sem stundum er nefnd kauplína er dregin á vikukorti frá lággildi í ágúst 2011 um lágildin 2012 í júní og nóvember. Efsta stefnulínan, sölulínan, er síðan dregin samsíða kauplínunni ofan við hágildi í mars 2012. Miðlína í göngunum er dregin hálfa leið á milli kauplínu og sölulínu. Þannig kemur í ljós að miðlína veitti stuðning í leiðréttingunni í síðari hluta apríl sl. Lokaverð í 18. viku er um miðbik efri hluta í göngunum. Sölulínan nær gildinu 1700 eftir aðeins fáeinar vikur.

DAX vísitalan í Frankfurt nálgast sögulegt hágildi frá júlí 2007

Er líklegt að SPX hækki alla leið að efri línu ganganna áður en núverandi hækkunarleggur er allur? Það er ómögulegt að segja – en það er hugsanlegt. Hækkun á verði hlutabréfa í Bandaríkjunum er umfram það sem væntingar standa til; kauphallir í öðrum löndum standa langt að baki nema ef vera skyldi Tokíó þar sem Nikkei hækkar 56% síðustu sex mánuði. Hafa þarf í huga að vextir eru í sögulegu lágmarki og ávöxtun skuldabréfa slök. Jafnframt hafa uppgjör fyrir fyrsta fjórðung 2013 sýnt hagnað umfram væntingar hjá fleiri fyrirtækjum en færri á Wall Street, það er aðeins velta (brúttótekjur) sem ekki hefur staðið undir væntingum.

Frá lággildi um miðjan apríl er hækkun mest í kauphöllum í Evrópu, bæði í 17. og 18. viku 2013. Spánn og Ítalía færast aftur á grænt ljós í litakerfi Eignastýringar og það hefur kauphöllin í Frankfurt líka gert – en er e.t.v. ekki eins fréttnæmt þar sem hlutabréf í Þýskalandi hafa verið einhver hin sterkustu í Evrópu mánuðum saman.

Engu að síður var bakslag það sem reið yfir alþjóðlegan markað hlutabréfa frá miðjum mars 2013 harkalegt í Þýskalandi. Að jafnaði taka hlutabréf sem hafa til að bera mikinn hlutfallslegan styrk á sig minni lækkun en önnur. Mynd 2 sýnir nærri 10% lækkun DAX í leiðréttingunni frá miðjum mars sem verður að teljast mikið – ef sú leiðrétting reynist aðeins bakslag á áframhaldandi legg til hækkunar.

DAX vísitalan stendur í lok föstudags 3. maí 2013 aðeins 0,4% neðan við sögulegt hágildi sitt frá júlímánuði árið 2007. Þótt helstu vísitölur á Wall Street hafi þegar náð yfir hágildi sín frá 2007 eru góð tíðindi þegar sami árangur næst í Frankfurt. DAX stendur nú 56,5% yfir lággildi sínu haustið 2011 þann 9. september. Lággildi S&P 500 það haust var 19. september, tíu dögum á eftir DAX, en hækkun frá því lággildi er 43,7%. Hún er minni en hliðstæð hækkun DAX vafalaust vegna þess að lækkun í júlí og ágúst 2011 var hörðust í Evrópu og sá markaður átti því mest eftir til að vinna upp.

Sex kauphallir í Asíu og Evrópu færast á grænt ljós aftur eftir um þrjár vikur á gulu

Lítum á töflu 1 hér á eftir til að fá yfirlit um alþjóðlegan markað hlutabréfa. Taflan sýnir að rokan í 17. og 18. viku 2013 nær til allra helstu kauphalla, aðeins hlutabréf í Indónesíu og Malasíu lækka í báðum vikum. Í litakerfi Eignastýringar færast þrjár kauphallir í Asíu, í Indlandi, Hong Kong og Suður-Kóreu aftur á grænt ljós eftir skamma dvöl á gulu ljósi. Í Evrópu færast kauphallirnar í Frankfurt, Madrid og í Mílanó aftur á grænt ljós eins og fyrr segir, einnig eftir um þrjár vikur á gulu ljósi.

Bandarísk ríkisskuldabréf lækka í verði báðar vikur. Markaðsvextir í Bandaríkjunum hækka nokkuð í 18. viku er atvinnutölur birtast og reynast framar væntingum. Ávinningur ríkisskuldabréfa hefur verið allnokkur síðustu vikur á meðan hlutabréf taka dýfu. Haldi hlutabréf áfram að hækka í verði gætu skuldabréf lækkað áfram – samkvæmt gamla Risk-On, Risk-Off fyrirbærinu sem ríkt hefur fáein síðustu ár á Wall Street.

Athyglisvert er að verð á olíu og hrávörum og málmum tekur við sér á nýjan leik og hækkar, ekki síður í 17. viku en þeirri 18. Sú hækkun á gulli nægir þó ekki til þess að verð á hlutabréfum gullnámufyrirtækja hækki báðar vikur; hækkun í 17. viku er 7% en lækkun í 18. viku tæp 3%.

Hrávörur hækka lítillega í verði báðar vikur og er lokaverð föstudaginn 3. maí 2013 í 18. viku tæplega 5% lægra en upphafsverð ársins. Olía hækkar báðar vikur, ekki síst í 17. viku og er nú tæpum tveimur prósentum hærra en í upphafi ársins. Hluta hækkunar á olíu og hrávörum má rekja til lækkunar á gengi dollarans; hann stendur í stað í 17. viku en lækkar 0,8% gagnvart helstu viðskiptamyntum í 18. viku til föstudags 3. maí sl.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Í annarri viku mars 2013 hækka hlutabréf um 0,6% á Wall Street, 0,7% í Frankfurt og 0,1% í London. Í Tokíó hækka hlutabréf um 2,3% og halda áfram í bröttum hækkunarlegg frá byrjun nóvember 2012 sem tekur við eftir slaka útkomu 2011 og fyrstu tíu mánuði 2012. Nikkei vísitalan í Tokíó er við gildið 12500 en þar var hún síðast sumarið 2008 er hlutabréf voru í frjálsu falli í aðdraganda fjármálahruns þá um haustið. Hæsta gildi hennar er frá árslokum 1989 og rétt við 39000, ríflega þrefalt lokaverðið um miðjan mars 2013.

Í skugga vægrar hækkunar á Wall Street og í Evrópu þar sem hlutabréf liggja við hágildi ársins 2007 er alvarleg lækkun á verði hlutabréfa í Kína, á Indlandi, Hong Kong og Taiwan, svo og í Brasilíu og í Mexíkó. Á mynd 1 er mánaðakort af heimsvísitölu hlutabréfa sem lokar

í 11. viku 2013 rétt við hágildi sitt frá því fyrir réttum tveimur árum, um miðjan mars 2011. Frá lokagildinu föstudag 15. mars upp að hæsta gildi allra tíma frá október 2007 eru 7,22%. Til 7% hækkunar þarf rífandi hækkun bæði á Wall Street og í Evrópu á næstunni í ljósi þess hve markaður í Asíu (utan Japan) er veikur. Slík hækkun verður að teljast ólíkleg á næstu vikum.

DAX vísitalan í Frankfurt er við hæsta gildi allra tíma 8151 – en uppbrot er eftir

DAX vísitalan í Þýskalandi á um miðjan mars 2013 að baki nærri níu mánaða hækkunarlegg þegar reiknað er frá mánaðakorti á mynd 2. MACD stöplarit í neðri glugga sýnir að dregið hefur úr krafti hækkunar (eftirspurn) en hækkun í fyrri hluta mars er engu að síður 3,89%. Föstudag 15. mars sl. lokar DAX í 8043 og aðeins hársbreidd undir hágildi allra tíma sem er 8151,57 á mánaðakorti. Vel kann að fara svo að DAX haldi áfram hækkun síðar á árinu 2013

en umtalsverðar líkur eru á að það verði ekki fyrr en eftir nokkra leiðréttingu eða lækkun á meðan fjárfestar aðlagast að nýju og hærra verði um eða yfir gildinu 8000. Þýskaland ásamt Bretlandi eru enn sem áður sterkasti hluti hlutabréfamarkaðs í Evrópu. Erfiðleikar í þjóðarbúskap Spánverja og Ítala og jafnvel Frakka hafa leitt til lakari árangurs í kauphöllum í þeim löndum.

Í flestum kauphöllum í Bandaríkjunum og í Evrópu er verð á hlutabréfum ofurteygt eftir langan hækkunarlegg án hvíldar. Að baki eru vikurnar frá síðari hluta október fram í miðjan mars sem að jafnaði er sá árstími þegar hækkun á verði hlutabréfa er hvað mest. Tölfræðin sýnir að hækkun yfir mánuðina maí til október er aðeins um 1% að jafnaði en um 7% yfir mánuðina nóvember til apríl. Sé þetta tímabil fært fram um tvær vikur (frá miðjum október fram í miðjan apríl) verður munurinn enn meira afgerandi.

BRIC-löndin sýna veikleika, lækkun hefur staðið í fimm til níu síðustu vikur 2013

Hlutabréf í BRIC-löndunum Brasilíu, Rússlandi, Indlandi og Kína hækkuðu mikið vikurnar á síðasta hluta ársins 2012 og í janúar 2013 (nema í Brasilíu) en eftir það breiðir úr sér veikleiki og lækkun á markaði hlutabréfa. Á dagkorti á mynd 3 sést dágóð hækkun í desember 2012 á markaði í Brasilíu, Indlandi, Kína og Hong Kong en í febrúar sl. tekur við lækkun. Hvort snúningur á stefnu hlutabréfa til lækkunar í þessum löndum verður leiðandi á heimsmarkaði kemur í ljós á næstu vikum og hugsanlegt er að hér sé aðeins um tímabundna lækkun á millistefnu að ræða. BRIC-löndin eru í hópi þeirra ríkja sem leggja hvað mest fram til aukningar heimsframleiðslu á hverju ári, þ.e. til tekjuaukningar jarðarbúa, og því er áhyggjuefni hve verð á hlutabréfum í kauphöllum þar er hlutfallslega veikt.

Að jafnaði eru hlutabréf leiðandi hagvísir. Veikleiki, sem hefur varað í sumum þessara landa miklu lengur en dagkortið sýnir (t.d. frá ágúst 2009 í tilviki Kína), veit naumast á gott í heimsbúskapnum.

Hlutabréf á Wall Street hafa hækkað um 11% í tveimur lotum frá júní 2012

Augu fjárfesta á hlutabréfamarkaði beinast að Wall Street á næstu dögum þar sem aðeins hársbreidd vantar til að S&P 500 hækki yfir hágildi sitt frá árinu 2007. Reglubundinn fundur peningamálanefndar seðlabankans er haldinn þriðjudag og miðvikudag í 12. viku 2013. Ræðu Bens Bernanke seðlabankastjóra í lok þess fundar kl. 14 á austurstrandartíma er beðið með mikilli eftirvæntingu. Talið er að jákvæð ummæli hans geti nægt til þess að vísitala stórfyrirtækjanna fljúgi yfir mótstöðu við gildin 1570 til 1580 og jafnvel upp fyrir 1600. Ekkert getur þó breytt þeirri stöðu að hlutabréf á Wall Street eru mjög hátt teygð, ofkeypt eins og það er kallað á eyrinni, og því aðeins tímaspursmál hvenær kemur að næstu hvíldarlækkun (10 til 20% eða minna) – eða lengri tíma leiðréttingu (yfir 20%) sem kalla má bjarndýrsmarkað.

Gullverð er 16% lægra en í september 2011; hlutabréf gullnámufyrirtækja 43% lægri

Í töflunni Hver er staðan á alþjóðlegum fjármálamarkaði? hér fyrir neðan sést að verð á gulli hefur farið hækkandi í 10. og 11. viku 2013 þótt hækkunin sé ekki mikil. Lokaverð föstudag 15. mars 2013 er 1540 dollarar únsan og rétt ofan við lægstu gildi ársins 2012 og desember

2011 þar sem myndast hefur sterkur stuðningur. Gullverð reis í hæsta gildi allra tíma í um 1895 dollarar únsan í september 2011 en hefur síðan myndað flatan grunn í 20 mánuði og leikið á bilinu 1530 til 1720 eða á 10 til 12% bili. Lokaverðið 15. mars sl. er aðeins rétt yfir neðra borði þessa flata bils og ekki kemur í ljós hvort uppbrot næst upp úr efri mörkum fyrr en eftir ríflega 10% hækkun frá því lokaverði.

Breyting á gullverði er ekki síst spennandi vegna áhrifa á hlutabréfaverð gullnámufyrirtækja á Wall Street. Þau hlutabréf hafa lækkað um 43% til miðs mars 2013 frá september 2011. Um leið og vissa fæst fyrir því að gullverð hafi færst í nýjan hækkunarlegg er líklegt að hlutabréf í gullnámufyrirtækjum rjúki verulega og líklega um tugi prósenta.

Tafla 1 sýnir einnig ríflega lækkun á verði bandarískra ríkisskuldabréfa í 10. viku 2013 en hækkun aftur til baka í 11. viku til föstudags 15. mars. Lengsti flokkur skuldabréfanna er nú 4,5% neðan við upphafsgildi ársins 2013 en hinir tveir flokkarnir aðeins um 1% neðan við áramótagildið.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Frá byrjun febrúar 2013 hefur hvílt lognmolla yfir Wall Street og hlutabréf flökt á þröngu bili. Hvorug sveit bola eða bjarndýra hefur lagt til átaka og svo er sem beðið sé átekta; beðið eftir einhverju utanaðkomandi til að skera úr um hvor málstaður verður ofan á, framhald á hækkunarlegg frá miðjum nóvember 2012 eða snúningur til lækkunar. Á mynd 1 er klukkutímakort af Dow Jones Industrials sem lækkað hefur samtals 0,2% á tveimur vikum í febrúar en sveiflast á ótrúlega þröngu bili sem vart er meira en 1%. Klukkutímakort sýnir hvernig bolarnir hafa reynt fjórum sinnum við 14000 múrinn en þar fyrir ofan hefur þessi formóðir allra vísitalna hlutabréfa aðeins lokað einu sinni áður í sögunni. Það var í fáeina daga í byrjun október 2007 í aðdraganda hruns á Wall Street sem leiddi til 54% lækkunar til lággildis í 6469,95 í mars 2009.

Í hágildi Dow Jones Industrials 14198,10 í októberbyrjun 2007 hafði ferðafélaginn Dow Jones Transports hafið lækkun eftir hágildi á fyrri hluta ársins. Í febrúar 2013 er þessu öfugt háttað, Dow Jones Transports er í allra tíma hágildi, hlutfallslega hærri en Dow Jones Industrials. Gamla kenning Charles H. Dow mælir fyrir um að hágildi (eða lággildi) annarrar skuli staðfestast af hinni; ella sé hætta á að snúningur sé á ferðinni. Við munum sjá á næstu vikum hvort bjarndýrin verja áfram 14000 múrin eða hvort bolum tekst að mola hann svo að hækkunarleggur haldi áfram.

Líftækni á Nasdaq staðnæmist undir 2012 hágildi og lækkar tvær vikur í röð

Líftæknifyrirtæki á Nasdaq hafa verið leiðandi í hækkunarlegg allt frá því í mars árið 2009 og hefur vísitala hlutabréfa þeirra tvöfaldast í verði frá miðju því ári. Hágildi myndast í janúar 2013 sem er brotabroti neðan við hágildi í september 2012 en síðan hefur verð lækkað nokkuð.

Á mynd 2 sést hvernig líftæknin hefur gefið eftir í fyrri hluta febrúar um samtals 2,3%. Á klukkutímakorti vísar 85 tíma meðaltal til dagstefnu (svipar til 13 daga meðaltals á dagkorti en á hverjum degi er opið 6,5 klukkutíma á Wall Street) og er sýnt með purpuralínunni sem er lárétt í annarri viku febrúar. Sveiflur í febrúar eru svo litlar á klukkutímakorti að þær mælast vart með hefðbundinni (12,26,9) MACD eða PPO mælingu.

DAX vísitalan rýfur stuðningslínu við 7600 og lokar 0,2% neðan við áramótagildi

Líftækni á Wall Street og DAX vísitalan í kauphöllinni í Frankfurt hafa verið leiðandi í hækkunarlegg alþjóðlegra hlutabréfa sem rekja má til byrjun júnímánaðar 2012. Þótt hágildi DAX í lok janúar 2013 sé lítið eitt ofan við hágildið 2011 sem er 7600,41 verður að líta þannig á að viss snúningur hafi orðið á ferli DAX þegar í byrjun janúar 2013. Dagkort á mynd 3 í litakerfi Elders sýnir gildið 7789,94 á fyrsta degi ársins 2013 en MACD sker merkjalínu sína aðeins um viku síðar. Stutt roka í lok janúar sl. stendur í aðeins sex daga og hefur ekki áhrif á skammtímastefnu sem nú er til lækkunar í Frankfurt.

Á dagkorti á mynd 3 eru sýnd 13 daga og 34 daga veldisvegin meðaltöl. Þar er DAX neðan við báðar línur og græna línan mun skera þá rauðu ofan frá í vikunni frá mánudegi 18. febrúar. Í litakerfi Eignastýringar sem lagt er að grunni í töflu 1 hér á eftir er miðað við 13 vikna og 34 vikna meðaltöl. Þar nemur DAX við 13 vikna línuna og um 4% lækkun þarf til að vísitalan skeri 34 vikna meðaltal sitt (markar gult ljós). Sama gildir um flestar aðrar vísitölur jafnt í Evrópu sem á Wall Street.

Gull lækkar áfram og lokar aðeins um 2% ofan við lægsta verð árið 2012

Eftir umtalsverða hækkun á verði hlutabréfa, einkum í Evrópu og á Wall Street, í janúar 2013 eru óvenjulega litlar breytingar í fyrri tveimur vikum febrúar. Heimsvísitalan hefur lækkað samtals um 0,6% á tveimur vikum til föstudags 15. febrúar og liggur gildi hennar 5,1% ofan við áramótagildið. Á Wall Street er staðan ívið betri (hækkun aðeins meiri) en aðeins lakari í Evrópu og í Asíu og Kyrrahafslöndum. Óvenjulega lítið fréttnæmt er að sjá í töflu 1 í sjöundu viku 2013 ef frá er talið að verð á gulli er enn lækkandi svo og verð á hlutabréfum gullnámufyrirtækja. Gullverð liggur aðeins um 2% ofan við lægsta verð ársins 2012. Vel er hugsanlegt að snúningur sé í nánd. Hlutabréf gullnámufyrirtækja nema sömuleiðis við stuðningsbelti frá lággildum áranna 2012 og 2010 og á sama hátt er hugsanlegt að snúnings sé að vænta þar.

Heimsvísitalan lækkar um 0,2% í sjöundu viku 2013, hækkun 2013 er 5,1%

Vikukort af heimsvísitölu Dow Jones sýnir hvernig hlutabréfin staðnæmast með dramatískum hætti aðeins 0,19 höldum eða 0,07% neðan við hágildi sitt frá 2011og snúast þar til lækkunar í fyrri hluta febrúar 2013. Engin leið er að segja fyrir um framhaldið af aðeins þessum upplýsingum einum. Alvanalegt er að lengri aðdraganda þurfi til að rjúfa viðnámslínur vegna fyrri tíma hágilda. Stundum leiða varnir bjarndýra við slík hágildi til snúnings á stefnu, a.m.k. skammtímastefnu og millistefnu. Vikukort á mynd 4 sýnir að heimsvísitalan á vísan stuðning við gildin 266 til 267, aðeins um 2% neðan við lokagildi föstudags 15. febrúar 2013.

Hlutabréf í Apple hafa tvöfaldast í verði á hverjum tveimur árum síðan 2006

Hlutabréf í Apple hafa lækkað nokkuð frá hæsta gildi í september 2012 eða úr $700 í $450 sem er ríflega þriðjungur. Mánaðakort á mynd 5 sýnir mikla lækkun í janúar 2013 en 1,61% hækkun til föstudags 15. febrúar. Rauða stefnulínan á kortinu er dregin frá lággildi árið 2006 að lággildi í janúar 2013 í gegnum lægstu gildi um áramótin 2008 til 2009. Rauða stefnulínan telst formlega rofin þegar hlutabréfin skera svo djúpt í gegn eins og um þau áramót og hún er formlega því ekki til. Hér er gerð undantekning á þeirri túlkun þar sem ofsasalan síðustu vikur 2008 og fyrstu vikur 2009 flokkast undir ,,uppgjöf” (e. capitulation). Græna stefnulínan er síðan dregin samsíða þeirri rauðu þannig að hún nemur við hágildin 2012. Samkvæmt þessari túlkun gæti Apple verið áfram í hækkunarlegg þar sem hlutabréfin tvöfaldast á hverjum tveimur árum (jafnaðarlega um 41,4% hækkun árlega).

Apple myndar fimmta stigs grunn frá apríl til ágúst 2012 (fjórir megingrunnar teljast í samfelldum hækkunarlegg frá mars 2009 til desember 2011). Hækkun að hæsta hágildi í september það ár stóð aðeins fáar vikur. Eftir það sker lækkun hlutabréfanna langt niður fyrir lággildi grunnsins frá 2012 og talning grunna er þannig endurstillt, hefst aftur á fyrsta grunni. Þessar niðurstöður eru byggðar á rannsóknum á hlutabréfum í afburðafyrirtækjum á Wall Street síðustu fimmtíu árin en segja okkur ekkert um framhaldið. Í besta falli mun Apple mynda nýjan grunn eftir lækkun og leiðréttingartíma. Hve langur tími líður fram að næsta uppbroti úr grunni og hækkunarlegg veit enginn maður. Komi til lækkunar og leiðréttingar á verði alþjóðlegra hlutabréfa á næstu vikum eða mánuðum hækka naumast hlutabréf í Apple á meðan. Verði leiðrétting í febrúar 2013 skammvinn þannig að nýr hækkunarleggur tekur við (eða framhald á fyrri) kann lækkun á Apple að reynast skammvinn og grunnur hugsanlega V-laga.

Dagbók Eignastýringar fyrir útlönd verður næst uppfærð mánudaginn 4. mars nk.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Eftir dramatíska lækkun á Wall Street mánudag 4. febrúar tekur við hækkun daginn eftir og síðan máttlausir dagar allt til vikuloka án þess að ný stefna til skamms tíma mótist. Slík biðstaða táknar hvort heldur sem er, brú yfir til áframhaldandi hækkunar, eða baráttu bola og bjarndýra sem lyktar með sigri þeirra síðarnefndu og lækkun hlutabréfa eða leiðréttingu.
Slík brú til áframhaldandi hækkunar er stundum nefnd flagg (e. flag, pennant) á máli tæknigreiningar. Hækkun í janúar 2013 er þá stöngin (ekki alveg lóðrétt) en dagar án teljandi hækkunar eða lækkunar móta lárétt flagg.

Oft er erfitt að greina hvenær vísitölur hlutabréfa hafa náð hágildi sínu í lok hækkunarleggs til að snúast til lækkunar – vegna þess að framhaldsmynstur og snúningsmynstur á toppi eru oft lík. Þannig er staðan í sjöttu viku ársins 2013 eftir góða hækkun, líklega ofris (e. stalling) í janúar sl. og raunar allt frá 16. nóvember 2012. Á mynd 1 er Dow Jones Industrials í litakerfi Elders og í neðsta glugga er ADX (Wilder’s Average Directional Index). Svarta ADX línan mælir styrkleika í stefnu (e. trend) en segir ekki til um stefnu. Græna línan (+DI) og sú rauða (-DI) segja til um stefnuna. Stefnan er til hækkunar þegar græna línan er yfir þeirri rauðu og öfugt. Skurður grænu og rauðu línanna segir oft til um snúning í stefnu (sjá t.d. í vikunni eftir 19. nóvember 2012 eftir lággildi þann 16. nóv.)

Af ADX má draga þá ályktun að stefna Dow Jones Industrials sé enn til hækkunar. Græna línan hefur þó snúist til lækkunar og rauða línan til hækkunar; ADX línan er í hágildinu 43,80 en hágildi hennar 4. júní 2012 eftir að hlutabréf á Wall Street höfðu lækkað í apríl og maí það ár er 40,23. Eftir það hágildi ADX snerust hlutabréf til hækkunar. MACD súlurit hefur lækkað í tvær vikur til föstudags 8. febrúar 2013 næstum því samfellt (aðeins tvær súlur hækka af tíu). Á allt þetta verður að líta sem aðvörun um að toppur sé í nánd á Wall Street.

Lækkun í Frankfurt þurrkar hækkun frá miðjum desember 2012

Þótt hækkunarleggur frá miðjum nóvember 2012 sé teygður ná fáeinar vísitölur á Wall Street uppbroti og mynda ný hágildi föstudaginn 8. febrúar 2013. Þessi uppbrot og hágildi sjást í töflu 1 hér fyrir neðan í fjórða og fimmta töludálki sem sýna dagsetningu hágildis og lækkun í prósentum frá því hágildi. Þegar lækkun er 0,0% lokar vísitalan nákvæmlega í nýju hágildi. Til að hjálpa auganu að sjá þau í talnamergð töflu 1 eru að þessu sinni dagsetning og prósent frá hágildi merkt með ramma. Samtals eru vísitölurnar sex á Wall Street og að auki eru hlutabréf í kauphöllinni í Jakarta í Indónesíu í nýju hágildi föstudaginn 8. febrúar 2013. Nýju hágildin sex á Wall Street verða öll til í lægri veltu en daginn áður.

Þrátt fyrir ný hágildi á Wall Street í sjöttu viku 2013 er lækkun meira áberandi í helstu kauphöllum veraldar en hækkun (sjá töflu 1). Mest er lækkun í Evrópu þar sem Evrópuvísitalan lækkar um 2,5%. Hlutabréf í Mílanó lækka um 4%. Umtalsverð lækkun er í París og í Frankfurt. Vikukort á mynd 2 sýnir hvernig lækkun DAX vísitölunnar nemur á brott hækkun janúarmánaðar 2013 og hluta af hækkun í desember sl. Á vikukorti er gildi MACD súlu vikunnar aðeins 3,336 og líkur eru á að MACD línan skeri merkjalínu sína eftir opnun mánudaginn 11. febrúar í sjöundu viku 2013.

Hlutabréf í BRIC löndunum lækka nema Shanghai vísitalan í Kína 

Hlutabréf í helstu kauphöllum á alþjóðlegum markaði eru verulega tengd vegna frjáls flæðis fjármagns landa og heimsálfa á milli. Þrátt fyrir háa fylgni sýna hlutabréf í BRIC löndunum Braslíu, Rússlandi, Indlandi og Kína allt annað mynstur en hlutabréf í iðnríkjum á Vesturlöndum. Í þremur þeim fyrrnefndu næst hágildi 2010 eða 2011 (sjá Bovespa á mynd 3) en í Kína er síðasta hágildi í ágúst 2009. Eftir það kennir mikils veikleika á markaði BRIC landanna og eru uppi ýmsar skýringar sem við skiljum líklega ekki til fulls fyrr en í áranna rás. Ein kenning er að mjög hafi dregið úr eftirspurn eftir hrávörum þegar hægir á hagvexti í Kína; hann sé í raun minni en skilja má af opinberum tölum. Vafalaust er þetta ekki eina skýringin – en hlutabréfamarkaður er leiðandi hagvísir og í honum speglast hugur alþjóðlegra fjárfesta og væntingar þeirra til framtíðar. Óvarlegt er að taka þeim boðskap með léttúð.

Mánaðakortið á mynd 3 sýnir hvernig Bovespa myndar stóreflis þríhyrning árin 2010 til 2013. Þríhyrningur er oftar en ekki framhaldsmynstur, þ.e. táknar framhald á fyrri meginstefnu hlutabréfa. Þannig verður að líta á að meginstefna Bovespa hafi snúist frá hækkun til lækkunar á árinu 2010 og því táknar framhaldsmynstrið líklega enn meiri lækkun. Niðurbrot úr þessum stóra þríhyrningi er m.ö.o líklegra en uppbrot samkvæmt þessari hugsun. Hvort hún reynist rétt eða röng kemur í ljós síðar á árinu 2013 því að bilið í spíss þríhyrningsins þrengist óðum. Lækkun í febrúar á fyrstu sex viðskiptadögum er 2,11%.

Hlutabréf hækka lítillega í Asíu; tvö gul ljós í litakerfi Eignastýringar

Í sjöttu viku 2013 til föstudags 8. febrúar færast tvö lönd af grænu ljósi á gult í litakerfi Eignastýringar. Að færast af grænu ljósi á gult merkir að vísitala hefur lækkað niður í gegnum 34 vikna meðaltal sitt sem þá er neðan við 13 vikna meðaltalið (sjá t.d. vikukortin af DAX og IBB á myndum 2 og 4). Athyglisverðast í töflu 1 í sjöttu viku 2013 eru nýju hágildin sjö, eitt í Indónesíu og sex á Wall Street, ásamt því hve lækkun er mikil í mikilvægum kauphöllum í Evrópu – en þær hafa löngum verið leiðandi á síðari hluta ársins 2012. Hafa ber í huga að öll 39 ljósin á hlutabréfamarkaði í töflu 1 eru græn nema fjögur. 

Umtalsverð lækkun hlutabréfa í Evrópu leiðir til þess að heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 0,4% í vikunni til föstudags 6. febrúar. Hækkun á Wall Street um 0,3% og 0,2% hækkun í Asíu nægir ekki til að vega á móti lækkun hlutabréfa í kauphöllum í Evrópu. Auk þess taka bandarísk ríkisskuldabréf við sér á nýjan leik eftir fáeinar veiklulegar vikur í janúar. Hvort um snúning til hækkunar er að ræða er of snemmt að segja en tvær af þremur vísitölum bandarískra ríkisskuldabréfa í töflu 1 eru á gulu ljósi og ein á rauðu.

Líftæknifyrirtæki á Wall Street mynda hald eftir grunn með grýttum botni

Líftæknifyrirtæki hafa verið leiðandi á Wall Street árin 2011 og 2012 og hafa hlutabréf þeirra tvöfaldast í verði að jafnaði frá ársbyrjun 2009. Vísitala líftæknifyrirtækja á Nasdaq kann því að vera næm fyrir hugsanlegum breytingum á markaðsaðstæðum og snúningur á stefnu hlutabréfa hugsanlega sýnilegur þar áður en hann kemur skýrt í ljós annars staðar. Á mynd 5 er vikukort af IBB, kauphallarsjóði sem fylgir vísitölu líftæknifyrirtækja á Nasdaq. Sú vísitala nær hágildi í síðari hluta september 2012 en tekur eftir það fimm vikna lækkunarlegg og rýfur 34 vikna línu sína stuttlega. Í desember 2012 og janúar 2013 færast hlutabréf vísitölunnar enn á ný upp að hágildinu 2012 – en stöðvast 0,01 haldi neðar í 148,42. Eftir það tekur við 0,84% lækkun í sjöttu viku 2013.

Segja má að á vikunum frá síðari hluta september 2012 hafi myndast grunnur með nokkuð grýttum botni. Sá botn nær ekki að nefnast tvöfaldur botn, til þess er síðara lággildi ekki nægilega lágt. Ekki heldur er um að ræða bolla með haldi, til þess er botninn of grýttur. Engu að síður hefur myndast hald á vikunum frá ársbyrjun 2013 – sem hugsanlega endar með hressilegu uppbroti á næstu vikum – eða niðurbroti.

Til að átta sig aðeins betur á því hvað drífur líftæknivísitöluna áfram eru á mynd 5 sýnd sex af stærstu fyrirtækjum í vísitölunni en þau eru Regeneron Pharmaceuticals, Gilead Sciences, Amgen, Alexion Pharmaceuticals, Celgene og Biogen Idec. Dagstefna þriggja þeirra er lækkandi (sjá bláu 20 daga línuna) en þrjú eru hækkandi eða færast til hliðar (Celgene, Gilead Sciences). Aðeins Biogen Idec virðist í öflugum hækkunarlegg. Komi til þess á næstu dögum eða vikum að stefna hlutabréfa á Wall Street snúist til lækkunar munu frekari merki sjást greinilega á hlutabréfum þessara fyrirtækja.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Sigurður B. Stefánsson svaraði spurningum lesenda um efni þessarar greinar á Spyr.is.

Hlutabréfavísitölur ruddust áfram eins og jarðýta við opnun föstudag 1. febrúar 2013 og loka við hæstu gildi ársins. Eitthvað á þessa leið hljóma upphafsorð í Big Picture, daglegri yfirlitsfrétt á vefnum www.investors.com sem fylgir Investor’s Business Daily í Los Angeles. Skruðningar þessir eru þó hljóðlátir og velta er minni þennan föstudag en daginn áður. Dow Jones Industrials brýst í gegnum sálfræðilega múrinn við 14.000 og S&P 500 lokar ofan við 1.510 í 5. viku 2013. Eftir langan hækkunarlegg gætir efasemda á meðal fagfjárfesta sem halda áfram að losa hlutabréf úr söfnum sínum. Losunardagar eru fjórir þegar talið er eftir NYSE vísitölunni og Nasdaq en þrír á mælikvarða S&P 500. 

Þrír til fjórir losunardagar eftir margra vikna hækkun eru ekki óeðlilegir en mjög víða sjást þó merki þess að kraftur í uppsveiflu, þ.e. eftirspurn eftir hlutabréfum umfram framboð, er dvínandi. Sú staðreynd ásamt því að vísitölur fjölmargra kauphalla í veröldinni nálgast óðfluga mótstöðu vegna fyrri hágilda, einkum frá 2011 og 2007, leiðir til þess að margir fjárfestar fara sér gætilega. Líklegra en ekki er að framundan sé leiðrétting eða aðlögun á heimsmarkaði að nýju og hærra verði á alþjóðlegum hlutabréfum. 

S&P 500 á eftir 4,2% að hæsta sögulega gildi frá október 2007

Lokagildi S&P 500 liggur 10,8% hærra föstudaginn 1. febrúar 2013 í lok fimmtu viku ársins en á sama tíma 2012 (sjá gulu ROC-línuna (Rate of Change yfir 12 mánuði) í efri glugga á mánaðakorti á mynd 2. Langtímakortið gefur gott yfirlit um breytingar verðs síðustu sjö árin. Kortið sýnir hágildið í október 2007, hrunið 2008 og lággildi í mars 2009, og loks 

hækkunarlegg frá þeim tíma með djúpri leiðréttingu sumarið og haustið 2011 þegar skuldamál Evrópuþjóða bar hæst. Að kraftur er þverrandi sést beint af því að bogin lína sem dregin væri ofan við hágildi SPX er að fletjast út. Þá sést hvernig velta fer hægt minnkandi ár fyrir ár ef leiðréttingarnar 2010 og 2011 eru undanskildar. Loks er MACD súluritið í neðri glugga. Súlurnar sýna mismun á MACD línunni (hér er hún mismunur á 12 og 26 mánaða meðaltölum) og merkjalínu sem er níu vikna hlaupandi meðaltal MACD línunnar. Súlurnar eru mun lægri 2012 og 2013 en árin 2010 til 2011 sem taka má sem vísbendingu um hægari eftirspurn.

Fimmta vika 2013: Evrópa og Wall Street hækka 0,7% en Asía um 0,6%

Hækkun hlutabréfa á heimsmarkaði var væg í fjórðu viku eftir heimshlutavísitölunum og henni er misskipt eftir löndum. Hækkun Shanghai vísitölunnar í Kína er 5,6% og lokar hún ofan við sálfræðilega múrinn 2.400. Mest lækkun er á Spáni og Ítalíu þar sem hlutabréf lækka 5,7% og 2,4% en í Brasilíu er lækkun 1,3%. Í millimarkaðshluta töflunnar lækka bandarísk ríkisskuldabréf til lengri og skemmri tíma. Japanska yenið lækkar enn um 2,4% og liggur 6,6% neðan við áramótagengið í lok fimmtu viku 2013.

Fimm breytingar eru í litakerfi Eignastýringar. Hugsanlega er athyglisverðast að hlutabréf í Malasíu færast af grænu ljósi á gult en það er fyrsta breyting þess eðlis í fáeinar vikur. Ríkisskuldabréf í Bandaríkjunum færast af grænu ljósi á gult (verðtryggð ríkisskuldabréf) og af gulu á rautt (lengstu skuldabréfin með lánstíma 20 ár og lengri). Hrávöruverð rýkur upp um 2% í vikunni og færist vísitalan af gulu ljósi á grænt. Dollarinn lækkar um 0,8% og gull hækkar um 0,5% sem ekki nægir þó til að koma í veg fyrir að gullvísitalan færist af gulu ljósi á rautt.

Asíuvísitalan nálgast hágildi 2011 en er aðeins 2,8% hærri en fyrir tólf mánuðum

Á fyrstu fimm vikum ársins 2013 hafa hlutabréf á Wall Street og í Evrópu vissulega verið leiðandi og hækkað umfram hlutabréf í Asíu jafnaðarlega – en Japan er þar undantekning með 7,7% hækkun frá áramótum. Mynd 3 sýnir mánaðakort af Asíu- og Kyrrahafsvísitölu hlutabréfa frá miðju ári 2005. Eftir hágildi í nóvember 2007 tekur við 58% lækkun, tvöfaldur 

botn sitt hvorum megin við áramótin 2008/2009 og afar bratta hækkun til apríl 2010 eftir uppbrot yfir miðjugildi botnsins í maí 2009. Shanghai vísitalan í Kína nær hágildi í ágúst 2009 og lækkar eftir það allt til síðustu vikna ársins 2012. Á mánaðakorti á mynd 3 sést hvernig Asíu- og Kyrrahafsvísitalan reynir að hækka inn í mótstöðu frá árinu 2011 – en tólf mánaða ROC mæling í efri glugga sýnir að verð á hlutabréfum í álfunni er aðeins 2,78% hærra í lok fimmtu viku 2013 en það var fyrir réttum tólf mánuðum. Malasía hefur vissulega verið einn sterkasti markaðurinn í Asíu og 2,7% lækkun þar á árinu 2013 og færsla af grænu ljósi á gult í fimmtu viku vekur upp efasemdir um styrk hlutabréfa í álfunni.

Tæknifyrirtæki á Wall Street hafa aðeins hækkað 4,5% síðustu tólf mánuði

Á mynd 4 er mánaðakort af XLK sem fylgir vísitölu tæknifyrirtækja í S&P 500. Stærstu fyrirtækin þar eru Apple og IBM, Microsoft, AT&T og Google, Oracle og Vericon Communications. Þótt Apple hafi lækkað mikið frá hágildi haustið 2012 er verðið þó 17,5% hærra en fyrir tólf mánuðum og því er það ekki stærsta fyrirtækið sem dregur þessa vísitölu

niður. Hækkun hennar síðustu tólf mánuði (sjá tólf mánaða ROC í efri glugga) er 4,5% sem er aðeins neðan við hækkun stærstu fyrirtækjanna sem talin voru hér að ofan. Það eru því minni fyrirtæki vísitölunnar sem draga meðaltalið niður.

Á mánaðakorti á mynd 4 má sjá hauss- og axlamynstur sem myndast árið 2012 og það sem af er 2013 (XLK er við hægri öxl í lok fimmtu viku). Haus og axlir eru þekkt snúningsmynstur bæði á toppi og botni í 80 ár en um það ritaði fyrstur Richard W. Schabacker á fyrstu árum fjórða áratugs síðustu aldar. Haus og axlir eru þó ekki einhlítt toppmynstur eins og dæmið frá Asíuvísitölunni á mynd 3 sýnir. Sú vísitala myndar risastórt hauss- og axlamynstur árin 2010 til 2012 – en hálslínan heldur fyrir mitt ár 2012 og hlutabréfin snúast til hækkunar sem stendur enn. Engu að síður er best að hafa allan varann á þegar þetta ógnvekjandi mynstur birtist nálægt hágildum hlutabréfa. XLK skaust yfir viðnám vegna 2007 hágildis snemma árs 2012 (þegar verð á hlutabréfum í Apple var enn að hækka) og myndaði nýtt allra tíma hágildi í september 2012.

Sigurður B. Stefánsson svaraði spurningum lesenda um efni þessarar greinar á Spyr.is.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita