Dagbók Eignastýringar

Dagbókinni er ætlað að upplýsa lesendur um framvindu á innlendum og erlendum fjármálamarkaði. Megináhersla er á þá þætti sem hafa áhrif á ávöxtun verðbréfa og stýringu eigna innanlands og utan. | Nánar um Dagbók Eignastýringar

Rólegt er yfir hlutabréfum á Wall Street í þakkargjörðarvikunni 2013

Lítil breyting á verði hlutabréfa í þakkargjörðarvikunni í Bandaríkjunum er alvanaleg. Þannig hefur það verið í áranna rás hver sem skýringin er. Hún liggur ekki í augum uppi þar sem um 60% alþjóðlegra hlutabréfa að markaðsvirði eru utan Bandaríkjanna. Svo virðist sem einhvers konar huglægt samband sé á milli Wall Street og kauphalla annarra heimsálfa. Í þakkargjörðarvikunni er lokað allan fimmtudag og eftir hádegið á föstudag.

Lítil breyting á verði hlutabréfa í þakkargjörðarvikunni í Bandaríkjunum er alvanaleg. Þannig hefur það verið í áranna rás hver sem skýringin er. Hún liggur ekki í augum uppi þar sem um 60% alþjóðlegra hlutabréfa að markaðsvirði eru utan Bandaríkjanna. Svo virðist sem einhvers konar huglægt samband sé á milli Wall Street og kauphalla annarra heimsálfa. Í þakkargjörðarvikunni er lokað allan fimmtudag og eftir hádegið á föstudag. Í vikunni hækkar S&P 500 um 0,1%, í Evrópu er hækkun 1,4% og í Asíu og Kyrrahafsríkjum hækka hlutabréf í verði um 0,5%. Á mynd 1 er dagkort af heimsvísitölu hlutabréfa og sýnir 0,27% hækkun föstudaginn 29. nóvember en hækkun í vikunni 25. til 29. október er 0,3%.

Mynd 1
Mynd 1 Heimsvísitala hlutabréfa er á sömu slóðum og í síðari hluta október 2013.

Á mynd 1 í neðri glugga neðan við dagkortið er sýnd Money Line Joanne Klein sem ritar Above the Green Line bloggvefinn hjá StockCharts.com. Red Zone merkir að Slow Stochastic sveifluvísirinn með einkennum (5,1) er ofan við 80. Í skammtímaviðskiptum merkir Red Zone að tími sé til að selja; í langtímaviðskiptum að ekki sé tími til að kaupa. Heimsvísitala hlutabréfa er rétt neðan við mörkin við lokun föstudag 29. nóvember sl. Í kerfi Joanne er Green Zone merki um að kaupa, þ.e. þegar Slow Stochastic hefur farið niður fyrir gildið 20 en snúið upp aftur og hækkað yfir 20.

Mynd 2 sýnir samanburð á hækkun hlutabréfa á heimsmarkaði frá lokum apríl 2013 á vikulegu árangurskorti. Því má skjóta inn hér að með nýrri litatækni á kortum frá StockCharts.com eru dagkort okkar sýnd með fölgulum (e. solar) bakgrunni (mynd 1), vikukort eru ljósgræn (e. spruce, mynd 2) og mánaðakort og fjórðungakort eru gráleit (e. graphite, myndir 3 og 4). Kort innan dags eru sýnd með fölrósrauðum lit (e. rose), þ.e. t.d. 15 mínútna kort, klukkutímakort eða jafnvel fimm mínútna og einnar mínútu kort. Á mynd 2 er sem sagt vikulegt árangurskort af S&P 500, Evrópuvísitölu og vísitölu Asíu og Kyrrahafslanda. Þar kemur fram veikleiki hlutabréfa í Asíu – jafnvel þótt Japan sé í myndinni og hafi þungt vægi en þar hafa hlutabréf hækkað 50% frá ársbyrjun 2013 (sjá töflu 1).

Mynd 2
Mynd 2 Evrópa og Wall Street hækka 12 til 13% frá lokum apríl 2013 en vísitala Asíu og Kyrrahafslanda stendur í stað.

Í Evrópu og á Wall Street hækka hlutabréfa ámóta mikið frá lokum apríl 2013, 12% og 13%, þrátt fyrir að hlutabréf í Evrópu taki þyngri dýfu í maí og júní heldur en S&P 500 á Wall Street – sem varla lækkar neitt á vikukorti. En innan Evrópuvísitölu er mikil dreifing. Sé litið á hækkun 2013 til loka nóvember er hækkun mest í Þýskalandi eða 23,6% en minnst á Bretlandi eða 12,2%. Á Norðurlöndum er hækkun 20% en 21% á Spáni og 16% á Ítalíu.

Í fyrstu viku desember 2013 ræðst hvort lokaverð nóvember reynast hágildi ársins

Samkvæmt tölfræðirannsóknum feðganna Yale og Jeffrey Hirsch hjá Stock Trader’s Almanac er algengt að þakkargjörðarvikan skili nokkurri hækkun á Wall Street en þó í dræmum

Tafla 1
Tafla 1 Hrávörur haldast nokkurn veginn stöðugar í verði síðustu fimm vikur en olía lækkar 5,3% og gull um 7,5%.

viðskiptum vegna frídaganna. Fyrsti mánudagurinn eftir þá viku hefur frá árinu 2005 verið nefndur Cyber Monday þar sem vefsölufyrirtæki eru tekin að framlengja Black Friday tilboð sín fram yfir helgina. Þann mánudag er algengt að nokkur lækkun ríð yfir á Wall Street – og aftur er hér tölfræðileg staðreynd á ferðinni frá Hirsch og Hirsch feðgunum hjá Stock Trader’s Almanac og skýring ekki alveg augljós. Þannig kann það vel að ráðast í upphafi 49. viku 2013, þ.e. í fyrstu viku desember, hvort enn meiri hækkun bætist við hækkun fyrstu 11 mánaðanna á Wall Street eða hvort leiðrétting tekur við.

Sú staðreynd að bandarísk hlutabréf eru orðin afar teygð í verði eftir langvarandi hækkun leiðir af sér að leiðrétting í desember er hugsanleg, a.m.k. í fyrri hluta desember og fram að jólasveinarallinu árvissa. Gildir einu hvort litið er til helstu vísitalna, stórra fyrirtækja eða smárra, eða framúrskarandi fyrirtækja eða atvinnugreinavísitalna (sjá töflu 1), alls staðar eru verð svo teygð að illmögulegt er að finna tækifæri til að auka við stöður í hlutabréfum. Mikilvægt er þó að hafa í huga að á langvarandi bolamarkaði eins og nú kann að ríkja geta hlutabréf á markaði haldið áfram að hækka mánuðum saman án teljandi hvíldar eða leiðréttingar.

Langvarandi bolamarkaður í hlutabréfum getur leitt til bjarnarmarkaðs í olíu og gulli

John J. Murphy hinn reyndi aðalhagfræðingur StockCharts.com hefur bent á að langvarandi bolamarkaður í hlutabréfum á Wall Street kann að leiða af sér bjarnarmarkað í hrávörum, ekki síst í gulli og á olíumarkaði. Á myndum 3 og 4 eru sýnd mánaðakort af olíuverði og gullverði síðasta aldarfjórðung eða svo. Í glugga ofan við mánaðakortin sýnir purpuralínan viðkomandi vísitölu, þ.e. olíuverð eða gullverð, í samanburði við S&P 500. Á þessum kortum er greinilegt hvernig bjarnarmarkaðurinn í hlutabréfum árin 2000 til 2013 leiðir til bolamarkaðs í olíu og gulli og jafnfram hvernig bolamarkaður í hlutabréfum fyrir árið 2000 leiðir til bjarnarmarkaðs í olíu og gulli.

Mynd 3
Mynd 3 Olíumarkaðurinn frá 1988: Nýr bjarnarmarkaður í uppsiglingu frá 2012?

Hvort þetta neikvæða langtímasamband á milli olíu- og gullverðs og hlutabréfaverðs á mælikvarða S&P 500 leiðir til bjarnarmarkaðs hinna fyrrnefndu næstu árin er ekki vitað á þessari stundu – en fyrstu vísbendingar á mánaðakortum á myndum 3 og 4 benda í þá átt.

Mynd 4
Mynd 4 Bolar og birnir á gullmarkaði: hlutfalllegur styrkur gagnvart hlutabréfum hrynur frá 2012.

Jafnframt þarf að hafa í huga að ný tækni í olíu- og gasvinnslu kann að leiða til þess að Bandaríkin verði stærsti útflytjandi olíu og gass að fáeinum árum liðnum. Olíuútflutningur Bandaríkjamanna kann að fara fram út útflutningi Saudi-Araba og gasútflutningur þeirra kann að fara fram úr gasútflutningi Rússa. Í Bandaríkjunum hefur verið unnið að þróun þessarar nýju tækni í orkuvinnslu í þrjátíu ár. Enn eru ýmis mál óleyst, bæði á lagasviði, sviði umhverfismála og markaðsmála ef svo mætti að orði komast. Enn er ekki lifandi markaður fyrir gas í Bandaríkjunum þótt sú þjóð noti mesta orku allra. Verð á gasi þar er því aðeins brot af núverandi verði sem Rússar fá fyrir útflutning sinn til ríkja Evrópusambandsins. Líklegt er að öll þessi mál muni breytast á næstu árum og orkufyrirtæki af ýmsu tagi kunna að verða næst til að bera upp langvarandi hækkun hlutabréfa á Wall Street á eftir tæknifyrirtækjum 1992 til 2000 og fjármálafyrirtækjum 2003 til 2007.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Góðar horfur eru á innlendum hlutabréfamarkaði næstu misseri

Rólegt er á innlendum verðbréfamarkaði síðustu vikur til loka föstudags 11. október í 41. viku 2013. Verðbreyting er lítil bæði á markaði hlutabréfa og skuldabréfa en óverðtryggð skuldabréfa hafa þó hækkað í verði lítillega. Sem dæmi má nefna (sjá töflu 1 hér að neðan) að síðustu fimm vikur til föstudags 11. október hafa skráð innlend hlutabréf hækkað um 1,6%, verðtryggð skuldabréf hafa lækkað 0,1% en óverðtryggð ríkisskuldabréf hafa hækkað um 2,6%. Töludálkur tvö í töflu 1 sýnir að markaðskrafa flestra flokka ríkistryggðra skuldabréfa hefur lækkað á árinu 2013 til 41. viku. Einu undantekningar eru HFF14, RIKB15 og RIKB14, m.ö.o. stystu flokkar verðtryggðra og óverðtryggðra skuldabréfa.

Rólegt er á innlendum verðbréfamarkaði síðustu vikur til loka föstudags 11. október í 41. viku 2013. Verðbreyting er lítil bæði á markaði hlutabréfa og skuldabréfa en óverðtryggð skuldabréfa hafa þó hækkað í verði lítillega. Sem dæmi má nefna (sjá töflu 1 hér að neðan) að síðustu fimm vikur til föstudags 11. október hafa skráð innlend hlutabréf hækkað um 1,6%, verðtryggð skuldabréf hafa lækkað 0,1% en óverðtryggð ríkisskuldabréf hafa hækkað um 2,6%. Töludálkur tvö í töflu 1 sýnir að markaðskrafa flestra flokka ríkistryggðra skuldabréfa hefur lækkað á árinu 2013 til 41. viku. Einu undantekningar eru HFF14, RIKB15 og RIKB14, m.ö.o. stystu flokkar verðtryggðra og óverðtryggðra skuldabréfa.

Eftir um sex mánaða flatan tíma á hlutabréfamarkaði er hlutdeild skráðu félaganna átta í heildarmarkaðsverðmæti hlutabréfa og skuldabréfa 13,3% (tafla 1). Á þessum sex mánuðum hefur skuldabréfasafnið hækkað að verðmæti um 4 til 5%. Markaðsverðmæti verðtryggðra ríkistryggðra skuldabréfa er 65,3% eða 1.637 ma. kr. og þeirra óverðtryggðu er 21,4% eða 536 ma. kr. Við hækkun þessara stóru flokka verðbréfa hefur aðeins dregið úr markaðsvægi hlutabréfa eða úr um 15% í 13%. Myndir 1 og 2 gefa yfirlit um núverandi samsetningu innlends verðbréfamarkaðs, fyrst skiptingu í meginflokka (mynd 1) og síðan hlutabréfasafnsins í hlutabréf skráðu innlendu félaganna (mynd 2).

Mynd 1
Mynd 1 Markaðsverðmæti skráðra innlendra hlutabréfa og ríkistryggðra skuldabréfa er um 2.506 ma. kr. við lokun föstudags 11. október 2013. Hlutfallsleg skipting er sýnd á kökuriti.
Mynd 2
Mynd 2 Hlutfallsleg skipting innlendra skráðra hlutabréfa í Kauphöllinni, samtals að verðmæti 334 ma. kr. við lokun föstudags 11. október 2013. Samtals vægi fjögurra stærri félaganna er 77%.

Gott jafnvægi á markaði merkir engan veginn að ládeyða eða slaki sé á ferðinni

Á yfirborðinu kann „flatur“ tími á markaði í fáeinar vikur eða jafnvel lengri tíma að sýnast bera vott um deyfð, áhugaleysi, óáhugaverð verðbréf eða fjárfesta sem eru alveg ráðalausir. Ekkert er fjær sanni. „Flöt“ tímabil eru jafneðlilegur hluti af lífinu á verðbréfamarkaði eins og góðir hækkunarleggir og harðar niðurstrokur. Flatur tími á innlendum hlutabréfamarkaði þar sem verð um miðjan október 2013 er á sömu slóðum og um miðjan mars sl. er gott dæmi. Flata tímabilið hófst eftir meira en 30% verðhækkun frá síðari hluta nóvember 2012 til miðs mars 2013. Eftir slíkt tímabil er eðlilegt að fjárfestar þurfi tíma, svolítinn meltingartíma, til að aðlagast nýju verði í hæstum hæðum. Á þeim tíma voru áhyggjur af bólumyndun títtnefndar. Frá bæjardyrum skráðra fyrirtækjanna er þessi tími um leið mánuðir þegar nýr hagnaður byggist upp til að standa undir frekari hækkun verðs (vonandi) á næstu mánuðum.

Nákvæmlega sama á við á skuldabréfamarkaði. Virðisfjárfestar miða við hugtakið innra verðmæti hlutabréfa, þ.e. afvaxtaðan framtíðarhagnað fyrirtækja, sem þeir leggja að grunni við mat á fyrirtækjum. Á sama hátt eiga skuldabréf sér einnig innra verðmæti. Skuldabréf bera flest jákvæða nafnvexti, t.d. 3,75% í tilviki allra flokka verðtryggðra íbúðabréfa. Daglega bætist við verðmæti skuldabréfa áfallnir vextir ásamt áföllnum verðbótum. Þannig má finna reiknað innra verðmæti skuldabréfaflokka á hverjum tíma. Við getum bókað fyrirfram að markaðsverðmæti er sjaldan nákvæmlega á þeirri línu, ekki frekar en í tilviki hlutabréfa.

Í töflu 1 sést að hækkun markaðssafnsins (15% hlutabréf skráðu innlendu hlutafélaganna, 85% skuldabréf) er 8,6% frá áramótum til loka föstudags 11. október í 41. viku. Uppfært til árshraða nemur sú hækkun um 11% sem getur talist ásættanlegt í vel samsettu safni.

Tafla 1
Tafla 1 Yfirlit um innlendan verðbréfamarkað. Hækkun markaðssafnsins (85% skuldabréf, 15% hlutabréf) er 10,7% síðustu 52 vikur til loka föstudags 11. október 2013.

Óverðtryggð skuldabréf taka við af verðtryggðum sem leiðandi í október 2013

Mynd 3 sýnir dagkort af verðtryggða safninu árið 2013. Vissulega eru sveiflur í markaðsverði frá áramótum og ekki fer á milli mála að sveiflur umhverfis reiknað innra verðmæti verðtryggða safnsins eru töluverðar þótt þær séu ekki sýndar á þessu korti. Niðurstroka frá miðjum febrúar 2013 til fyrri hluta maí sl. (eða frá toppnum í maí til lággildis í fyrri hluta júní sl.) er liðlega 3% sem ekki getur talist alvarlegt í heimi skuldabréfa á markaði. Mikilvægt er að núverandi „meltingartími“ eða flatur grunnur frá síðari hluta september er aðeins 1,2% að dýpt, a.m.k. enn sem komið er. Hafa ber í huga að 3,75% nafnvextir af íbúðabréfum (91% verðtryggða safnsins) og 3,8% RIKS 21 leiða til 0,3% mánaðarlegrar hækkunar. Mánaðarlegar verðbætur eru að sjálfsögðu mismunandi en að jafnaði eru þær 0,37% m.v. 4,5% árshraða verðbólgu.

Mynd 3
Mynd 3 Verðtryggða safnið byrjar með góðri roku í janúar til miðs febrúar en þá tekur við slakur tími til 12. júní sl. Eftir góðan hækkunarlegg til 18. september sl. tekur við nýr meltingartími sem til þessa lítur vel út, 1,2% flatt band.

Mjög góður hækkunarleggur óverðtryggða safnsins frá apríl 2012 til júní 2013 (sjá mynd 4) skilar því safni góðum ávinningi. Eftir meltingartíma frá júní til síðari hluta september 2013 er óverðtryggða safnið leiðandi á skuldabréfamarkaði á nýjan leik (sjá mynd 4). Hér eru það einkum löngu óverðtryggu flokkarnir sem skila góðum ávinningi, þ.e. RIKB19, RIKB22, RIKB25 og RIKB31, sem eru með hækkun frá 1,1% til 2,7% síðustu fimm vikurnar til loka föstudags 11. október sl. (tafla 1). Það er ekki síst vegna góðrar ávöxtunar þessara lengri flokka óverðtryggða safnsins sem hver og einn fjárfestir ætti að ávaxta hluta af safni sínu í þessum flokkum skuldabréfa.

Mynd 4
Mynd 4 Óverðtryggða safnið hækkar um 30% frá miðju ári 2010 eða um nálægt 6% árlega að jafnaði.
Mynd 5
Mynd 5 Ríkisskuldabréfasafnið (verðtryggð og óverðtryggð) sýnir góða og stöðuga hækkun árin 2011 til miðs október 2013.

Mynd 5 sýnir svo vikukort af markaðssafni ríkistryggðra skuldabréfa, verðtryggðra og óverðtryggðra. Þar sem þau fyrrnefndu og síðarnefndu skiptast nokkuð á að vera leiðandi eftir því hvernig stendur á verðbólguvæntingum fjárfesta á hverjum tíma er samsetta safnið stöðugra en verðtryggða safnið eitt og sér. Ávöxtun samsetta safnsins er lítið eitt lægri en þess verðtryggða en margur mun fús til að fórna broti úr prósenti fyrir minni sveiflur í safni.

Góðar horfur eru á hlutabréfamarkaði með vaxandi hagnaði fyrirtækja

Dagkort á mynd 6 sýnir verð og veltu skráðu innlendu hlutafélaganna í Kauphöllinni á árinu 2013 til miðs október. Bratt ris (raunar frá síðari hluta nóvember 2012) tekur enda í mars sl. og þá dregur úr veltu um hríð. Grunnur (meltingartími) tekur að myndast og eftir reynslu fyrri ára (sjá vikukort á mynd 7) mátti búast við því að hann tæki fáeina mánuði áður en kæmi að uppbroti. Á markaði gerist jafnan hið óvænta. Uppbrot verður í fyrri hluta júlí og nýtt hágildi myndast í fyrri hluta ágúst sl. Eftir það lækkar verð aftur, þó ekki í mikilli veltu (bendir ekki til alvarlegrar losunar af hálfu stórra fjárfesta) og stuðningur myndast við viðnámslínu grunnsins frá mars sl.

Mynd 6
Mynd 6 Á alþjóðlegum markaði þykir mikilvægt að verð á hlutabréfum í hækkun haldist ofan við 50 daga línuna. Við lokun föstudags 11. október sl. hvílir lokaverðið 218,10 hársbreidd ofan við þá línu (217,64).

Allt þetta er hefðbundið og í dagbók Eignastýringar af innlendum markaði frá 3. september sl. er dæmi sýnt af líftæknifyrirtækinu Celgene á Wall Street sem myndar grunn ofan á grunn um mitt árið 2012, bolla með haldi, áður en kemur til uppbrots í lok desember það ár. Frá þeim tíma hefur Celgene hækkað úr um 80 dollurum í 150 dollara. Ef svo fer sem horfir er nýr grunnur ofan á fyrri grunn frá mars sl. hér á innlendum markaði merki um styrk fremur en veikleika. Nýr grunnur getur tekið vikur eða mánuði – en eftir reynslu fyrri ára virðist líklegt að uppbrot við gengið 230 gæti orðið í lok árs 2013 eða í byrjun árs 2014.

Mynd 7
Mynd 7 Vikukort af skráðu innlendu félögunum sem í október 2013 eru átta. Grænir (og einn rauður) hringir á kortinu sýna reiknað innra verðmæti hlutabréfanna m.v. VH hlutfallið 15 (jafngildir 6,7% ávöxtunarkröfu fjárfesta).

Það er skemmtilegt viðfangsefni að reyna að átta sig því hver framvinda getur orðið á árinu 2014. Hve mikið gæti verð á innlendum skráðum hlutabréfum hækkað án þess að komi til teygingar á hlutfallslegum verðum (t.d. á mælikvarða VH hlutfallsins)? Á vikukorti á mynd 7 hefur verið dregið inn reiknað innra verðmæti skráðu félaganna á hverjum tíma miðað við VH hlutfallið 15. Andhverfa VH hlutfallsins, þ.e 1/15, sýnir þá ávöxtunarkröfu markaðsins við slíkar aðstæður sem er 6,7%.

Myndin sýnir að árin 2011 og 2012 voru hlutabréf á markaði undirverðlögð á þennan mælikvarða. VH hlutfall er lægra en 15 á þeim tíma m.v. sögulegan hagnað. Einnig má snúa þessari niðurstöðu við. Árin 2011 og 2012 eru þau fyrstu sem teljandi viðskipti eru á markaði með skráð hlutabréf eftir alvarlegt bakslag haustið 2008. Fjárfestar hafa þá gert hærri ávöxtunarkröfu til hlutabréfa en sem svarar 6,7%. Vorið 2013 eftir yfir 30% roku frá nóvember er verð komið yfir reiknað innra verðmæti eftir VH hlutfallinu 15. Um miðjan október 2013 má heita að markaðsverð sé rétt við innra verðmæti reiknað á þennan hátt.

Mynd 8
Mynd 8 Hagnaður og velta Icelandair eftir ársfjórðungum frá síðasta fjórðungi 2009. Hver súla sýnir hagnað síðustu fjögurra fjórðunga í ISK m.v. gengi í lok hvers fjórðungs.
Mynd 9
Mynd 9 Hagnaður og velta Marels frá fjórða fjórðungi 2009 í ISK eftir gengi í lok hvers ársfjórðungs.
Mynd 10
Mynd 10 Hagnaður og velta Haga. Hver súla sýnir hagnað síðustu fjögurra fjórðunga, hver punktur á bláu línunni sýnir veltu síðustu fjögurra fjórðunga. Ath. að skali á myndum 8 til 11 er ekki sá sami.
Mynd 11
Mynd 11 Hagnaður og velta Eimskips fjóra fjórðunga til loka 1. fjórðungs 2013 og til miðs árs 2013. Uppgjör í EUR er fært í ISK m.v. lokagengi hvors fjórðungs.

Hér er í öllum tilvikum reiknað eftir hagnaði skráðra fyrirtækja síðustu fjóra ársfjórðunga. Á myndum 8 til 11 er að finna hagnað og veltu fjögurra stærstu félaganna, Icelandair, Marels, Haga og Eimskips til miðs árs 2013 (síðustu þekkt uppgjör). 

Á mynd 7 er gerð tilraun til að áætla hagnað skráðu félaganna átta á árinu 2014. Um mitt ár 2013 er heildarhagnaður félaganna átta 22,7 ma. kr. (síðari hluti 2012, fyrri hluti 2013). Ef VH hlutfall (markaðsverðmæti á móti hagnaði) væri 15 er reiknað innra verðmæti félaganna 15x22,7 eða 340,5 ma. kr. (raunveruleg tala um miðjan október 2013 er 334 ma. kr., tafla 1). Til að fá árshagnað 2014 þarf að reikna sex fjórðunga fram í tímann. Á mynd 7 hefur verið áætlað að hagnaður fyrirtækjanna átta geti numið um 27 ma. kr. á árinu 2014 sem er um 19% aukning frá fjórum fjórðungum til miðs árs 2013. Markaðsverðmæti skráðu félaganna átta gæti þá losað 400 ma. kr. og verð hækkað frá núverandi gildi vísitölunnar 218 (myndir 6og 7) í um 260 án þess að hlutfallslegt verð á markað raskist að jafnaði. Hér er átt við meðaltal félaganna átta og án efa verða frávik frá því meðaltali. Þá þarf að hafa í huga að markaðsverð víkur oft frá reiknuðu innra verðmæti hlutabréfa í lengri eða skemmri tíma.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Innlend skuldabréf hækka áfram, hlutabréf rétta við eftir fimm vikna dýfu

Síðari vikur í ágúst og fyrri hluti september 2013 hafa verið viðburðaríkur tími á innlendum verðbréfamarkaði og verðbreytingar eru heldur meiri en jafnaðarlega. Vísitala innlendu skráðu hlutabréfanna tekur nærri 8% dýfu frá 9. ágúst sl. eftir hágildi við 230,4. Lággildi (ef svo fer sem horfir) er við 212,2 þann 11. september sl. Mynd 1 sýnir hvernig þá verður allharður snúningur til hækkunar í mikilli veltu. Athygli vekur raunar að þrjá daga í byrjun september hækkar vísitalan lítillega í mjög vaxandi veltu (sjá veltusúlur neðst á dagkortinu á mynd 1) og bendir til söfnunar af hálfu stórra fjárfesta.

Síðari vikur í ágúst og fyrri hluti september 2013 hafa verið viðburðaríkur tími á innlendum verðbréfamarkaði og verðbreytingar eru heldur meiri en jafnaðarlega. Vísitala innlendu skráðu hlutabréfanna tekur nærri 8% dýfu frá 9. ágúst sl. eftir hágildi við 230,4. Lággildi (ef svo fer sem horfir) er við 212,2 þann 11. september sl. Mynd 1 sýnir hvernig þá verður allharður snúningur til hækkunar í mikilli veltu. Athygli vekur raunar að þrjá daga í byrjun september hækkar vísitalan lítillega í mjög vaxandi veltu (sjá veltusúlur neðst á dagkortinu á mynd 1) og bendir til söfnunar af hálfu stórra fjárfesta.

Mynd 1
Mynd 1 Vísitala innlendu skráðu félaganna tekur góða dýfu eftir rokuna í júlí og byrjun ágúst sl. en hefur nú jafnað sig á ný rétt við 50 daga línuna.

Þá er ekki síður ánægjulegt að hressileg hækkun er á verðtryggða hluta innlenda skuldabréfamarkaðsins – en vægi hans er eins og kunnugt er 64,6% af markaðsverðmæti innlendra skráðra hlutabréfa og ríkistryggðra skuldabréfa á móti 21% vægi óverðtryggðra ríkisskuldabréfa og 14,4% vægi hlutabréfa (sjá 9. dálk í töflu 1). Verðtryggðu skuldabréfin hafa hækkað 2,2% fimm vikurnar til föstudags 13. september sl. en 0,7% í viku 37. Sjá nánar um verðtryggð ríkisskuldabréf hér að neðan. 

Tafla 1
Tafla 1 Í 7. dálki töflunnar sést 5,4% lækkun hlutabréfavísitölunnar síðustu fimm vikur en einnig 2,2% hækkun verðtryggðu ríkisskuldabréfanna.

Óvenjulega miklar sveiflur í gengi hlutabréfa í júlí og ágúst 2013

Sveiflan í gengi hlutabréfa verður að teljast óvenjulega mikil í júlí og ágúst. Fyrst er uppbrot í annarri viku júlí úr grunni sem hófst um miðjan mars sl., þá tekur við 6,6% hækkun að fyrrnefndu hágildi þann 9. ágúst sl. og eftir það lækkun aðeins niður fyrir stuðningslínu við efra borð grunnsins við gildið 216. 

Eins og sýnt var í dagbók Eignastýringar þann 3. september sl. er það fyrirbæri sem nú virðist vera í uppsiglingu – grunnur ofan á grunni – algengt á alþjóðlegum markaði hlutabréfa og tekið er dæmi af bandaríska líftæknifyrirtækinu Celgene Corporation sem myndar base on base mánuðina apríl til loka desember 2012. Grunnskilyrði fyrir grunni ofan á grunni sem er einfaldlega áframhaldandi aðlögun fjárfesta að nýju og hærra verðsviði hlutabréfa er að hlutabréfavísitalan sígi ekki merkjanlega niður fyrir efra borð fyrri grunns. Svo telst ekki vera þótt lægsta gildi ágústdýfunnar sé 212,2 og 1,8% neðan við efra borð grunnsins.

Á mynd 1 er einnig vert að hafa í huga að vísitala innlendu skráðu félaganna stendur í lok 37. viku rétt neðan við 50 daga línu sína. Við lokun mánudag 16. september sl. var gildi vísitölunnar það sama og 50 daga meðaltalsins – og það er einnig styrkur. Fagfjárfestar á Wall Street hafa margir hverjir þá viðmiðun að hafa helst ekki hlutabréf sem eru neðan við 50 daga línuna í söfnum sínum. Þeirri aðferð er ekki auðvelt að beita á markaði með aðeins átta skráðum innlendum félögum.

Hlutabréf eru 40% hærra verðlögð en fyrir tólf mánuðum – hlutfallslegt verð lægra

Þegar til langs tíma er litið er það aukning á hagnaði skráðra félaga sem mestu ræður um hækkun á verði hlutabréfa. Þótt Charles H. Dow stofnandi og fyrsti ritstjóri Wall Street Journal sé ekki talinn höfundur virðisfjárfestingar er einn af burðarásum í skrifum hans um aldamótin 1900 að meginstefna hlutabréfa ráðist af innra verðmæti hlutabréfa. Þeir Benjamin Graham og lærisveinn hans Warren Buffet eru að jafnaði taldir upphafsmenn og höfundar virðisstefnunnar við fjárfestingu í hlutabréfum. Um aldamótin 1900 var sá fyrrnefndi aðeins sex ára gamall en sá síðarnefndi kom ekki í heiminn fyrr en árið 1930. Til að innra verðmæti hlutabréfa haldi áfram að aukast og verð á hlutabréfum í takt við það þarf hagnaður fyrirtækjanna að aukast árlega og markvisst. Meginstefna helst þá óbreytt til hækkunar.

Á myndum 2 og 3 er sýnt  yfirlit um rekstrartölur Icelandair og Marel, tveggja stærstu skráðu félaganna á innlendum markaði en samtals er markaðsvægi þeirra 54% (vægi Marels er 29% og Icelandair 23%, sjá 9. dálk í töflu 1). Hver súla á efri myndum hvors félags og hver punktur á bláu línunum sýnir uppsafnaðan hagnað og uppsafnaða veltu síðustu fjóra fjórðunga. Neðri myndir hvors félags sýna prósentubreytingu þessara stærða. Þannig hefur velta Icelandair mælt í íslenskum krónum aukist um tæp 15% fjóra fjórðunga til miðs árs 2013 frá sama tímabili fyrra árs en hagnaður félagsins eins mælt hefur aukist nærri 95%. Neðri mynd af tölum Icelandair sýnir líka að aukning hagnaðar tólf mánuði til loka fyrsta fjórðungs 2013 frá sama tímabili 2012 er 155,5%. Hlutabréf í Icelandair eru þann 13. september 2013 á 115,8% hærra verði en fyrir einu ári. Ekki er langt frá því að hagnaðaraukning félagsins standi undir þeirri verðhækkun og hlutfallslegt verð helst því lítt breytt á þennan mælikvarða.

Mynd 2
Mynd 2 Icelandair sýnir verulega aukningu í bæði hagnaði og veltu á síðustu fjórðungum (hver punktur í efri mynd sýnir hagnað/sölu síðustu fjóra fjórðunga.

Í tilviki Marel er myndin önnur. Nokkuð hefur dregið úr vexti félagsins síðustu misseri, fjárfestum til nokkurra vonbrigða. Hlutabréf í Marel eru á 6,1% lægra verði en fyrir einu ári. Velta félagsins fjóra fjórðunga til miðs árs 2013 hefur dregist saman um 5% frá sama tíma 2012. Hagnaður á sama mælikvarða hefur lækkað liðlega 40%; er 4,3 milljarðar mælt í íslenskum krónum í samanburði við 7,3 ma. kr. fjóra fjórðungana til miðs árs 2012. Vegna þess hve Marel er hlutfallslega stórt fyrirtæki á innlendan mælikvarða munar vissulega miklu um framlag Marels til heildarhagnaðar fyrirtækjanna. 

Mynd 3
Mynd 3 Hagnaður Marels hefur dregist nokkuð saman á síðustu tímabilum og velta einnig minnkað nokkuð. Verðlækkun á hlutabréfum Marels síðustu 12 mánuði er 6,1%.

Heildarmarkaðsverðmæti innlendu skráðu fyrirtækjanna átta er 333 ma. kr. í lok föstudags 13. september 2013. Oft er miðað við að VH (e. price earnings, PE, markaðsverðmæti deilt með hagnaði) hlutfallið 15 sé „eðlilegt“ í þeim skilningi að ofan við það séu hlutabréf að verða nokkuð dýr en neðan við VH 15 geti hlutabréf talist á góðu verði. Til að VH hlutfallið á innlendum markaði sé 15 m.v. núgildandi verðlag þarf samanlagður hagnaður fyrirtækjanna átta að vera 333/15 eða 22,2 ma. kr. Samanlagður hagnaður félaganna átta yfir fjóra fjórðunga til miðs árs 2013 er 27,3 ma. kr. og svarar til VH hlutfallsins 12,2. Það er ekki hærra en svo á alþjóðlegan mælikvarða að fjárfestar á innlendum markaði þurfa ekki að hafa teljandi áhyggjur miðað við þann mælikvarða. Þessi örstutta samantekt sýnir þó hve ofurmikilvægur betri árangur í rekstri Marel er fyrir markaðinn í heild

Hækkun verðtryggðra ríkisskuldabréfa frá áramótum vísar til um 9% ársávöxtunar

Á dagkorti á mynd 4 sést góður árangur í verðtryggða safni ríkisskuldabréfa frá fyrri hluta júní 2013. Segja má að á fyrstu 37 vikum ársins sé að finna svonefnt A-B-C mynstur, þ.e. upp til A frá áramótum til miðs febrúar, síðan kemur slakinn niður til B þann 12. júní sl. og loks snúningur og hækkun til C um miðjan september. Þessa gerð af mynstri er hægt að finna víða á verðbréfamarkaði, t.d. í hlutabréfavísitölum innan dagsins á Wall Steet. Leggurinn upp til A er þá fyrstu tveir tímar dagsins frá 0930 til 1130. Þá kemur hádegisdeyfðin niður til B til kl. 1430 eða þar um bil og loks síðasti hluti dagsins til 1600 með hækkun upp til C. Slíkur ferill er oftast hluti af lengri hækkunarlegg.

Mynd 4
Mynd 4 Verðtryggðu ríkistryggðu skuldabréfin hafa skotist upp frá 12. júní sl. og jafnað dauflegt tímabil frá febrúar til þess tíma þegar verðtryggða safnið hélt ekki raunvirði sínu (sjá glugga ofan við dagkortið).

Í glugga ofan við dagkortið er sýnt hlutfallið á milli verðtryggðu vísitölunnar og vísitölu neysluverðs. Í leggnum B-C frá miðjum febrúar til miðs júní sl. lækkar verðmæti safnsins að raungildi. Eftir þann tíma hækkar safnið langt umfram neysluverð og er í september 2013 verðmeira á þann mælikvarða en í hágildinu um miðjan febrúar sl. Hækkun verðtryggða safnsins er 6,4% á fyrstu 37 vikum ársins og vísar til um 9% hækkunar yfir árið allt ef sami hraði helst.


Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Verðtryggð ríkisskuldabréf rétta hlut sinn í júlí og ágúst 2013 eftir slakt gengi í vor

Júlí og ágúst 2013 hafa verið hagfelldir á markaði verðtryggðra skuldabréfa á innlendum markaði og lætur nærri að hækkun verðtryggða safnsins sé 3,7% þá mánuði. Tafla 1 sýnir að markaðskrafa allra verðtryggðra flokka nema HFF 14 hefur lækkað frá síðustu áramótum og því er um nokkurn gengishagnað að ræða í ávöxtun verðtryggða safnsins á árinu 2013 m.v. lokaverð föstudag 30. ágúst sl.

Júlí og ágúst 2013 hafa verið hagfelldir á markaði verðtryggðra skuldabréfa á innlendum markaði og lætur nærri að hækkun verðtryggða safnsins sé 3,7% þá mánuði. Tafla 1 sýnir að markaðskrafa allra verðtryggðra flokka nema HFF 14 hefur lækkað frá síðustu áramótum og því er um nokkurn gengishagnað að ræða í ávöxtun verðtryggða safnsins á árinu 2013 m.v. lokaverð föstudag 30. ágúst sl.

Tafla 1
Tafla 1 Nokkur lækkun hefur orðið á innlendum skráðum hlutabréfum síðustu vikur og sama má segja um óverðtryggð ríkisskuldabréf. Verðtryggða safnið hækkar 1,1% síðustu fimm vikur og hefur hækkað 5,3% frá áramótum (svarar til 8% ársávöxtunar).

Sem dæmi má taka stærsta flokkinn HFF 44 sem hefur lengstan meðaltíma, 12,8 ár. Markaðskrafa HFF 44 hefur lækkað um 9 punkta frá áramótum úr 2,71 í 2,62%. Vegna meðaltímans leiðir sú lækkun til 0,09x12,8 eða 1,15% hækkunar á verði flokksins. Í töflu 1 sést að HFF 44 hefur hækkað um 5,8% frá upphafi árs 2013. Þar af eru 1,15% vegna gengishagnaðar, 2,6% vegna verðbóta (sjá undir Verðlag og verðbætur í töflu 1) en afgangurinn er vegna áfallinna vaxta.

Mynd 1
Mynd 1 Verðtryggða safnið tekur krappan snúning frá lággildi þann 12. júní sl. og hefur hækkað nær látlaust síðan. Mestu munar um lækkun á markaðskröfu HFF 44 úr 3% í 2,62% en vægi flokksins í verðtryggða safninu er 43% en 33% í skuldabréfasafninu í heild.

Í glugga ofan við dagkort af vísitölu verðtryggða safnsins á mynd 1 sést raunvirði safnsins á hverjum tíma frá desember 2012. Eftir hágildi sem myndast eftir miðjan febrúar 2013 þegar markaðskrafa HFF 44 er 2,46% lækkar verðmæti flokksins á útmánuðum og vormánuðum – og raunvirði safnsins lækkar líka. Bleika línan í glugga ofan við dagkortið nær hágildi við gildið 0,61 en lækkar fram í aðra viku í júní sl. niður í 0,575 eða nálægt 5,7%. Þótt fátítt sé að verðtryggðir flokkar skuldabréfa lækki að raunvirði kemur það vissulega fyrir og vikurnar í febrúar til júní 2013 eru dæmi um það.

Innlend hlutabréf hægja á ferðinni eftir 41% hækkun síðustu 12 mánuði

Innlendu skráðu hlutafélögin taka góðan hækkunarlegg í júlí og fyrstu dagana í ágúst 2013 og skjótast upp úr grunni sem nær aftur til mars 2013 (mynd 2). Eftir það kemur að hágildi föstudaginn 9. ágúst sl. og þá tekur við lækkun næstu þrjár vikur sem nemur 5,6% við lokun föstudaginn 30. ágúst sl. Í töflu 1 sést að hækkun vísitölunnar er 40,9% síðustu 12 mánuði og 21,3% frá upphafi árs 2013. Engan skyldi undra þótt hækkun sé ekki linnulaus; eðli bæði hlutabréfa og skuldabréfa er öldugangurinn vel kunni. Liðin eru 115 ár síðan Charles H. Dow setti fram kenningu sína um eðli hlutabréfaviðskipta í ritstjórnargreinum í blaði sínu Wall Street Journal og þær eru mörgum kunnar.

Mynd 2
Mynd 2 Innlend hlutabréf hafa lækkað lítillega frá hágildi í 230,4 föstudaginn 9. ágúst sl. Mun nú öxullína frá hágildinu 216,1 frá 13. mars sl. veita stuðning í frekari lækkun en lokagildi vísitölunnar föstudaginn 30. ágúst er 217,5.

Í töflu 1 sést að hækkun á árinu 2013 er engan veginn jafnt skipt á milli félaganna. Hún er frá 73,7% í tilviki Icelandair niður í 21,5% lækkun í tilviki Vodafone. Hlutabréf í Marel hafa lækkað lítillega á fyrstu 35 vikum ársins 2013 eða 4,3% en næstmesta hækkun er á hlutabréfum Haga eða 50%. Hlutabréf í Icelandair hafa hækkað í lok ágúst 2013 um 100,6% á síðustu 12 mánuðum og hlutabréf í Högum um 90% á sama tíma. Hækkun vísitölunnar um 40,9% gefur til kynna að nokkuð hafi tognað á hlutfallslegu virði hlutabréfanna; hækkunartölur eru að jafnaði nokkru umfram aukningu á undirliggjandi verðmæti félaganna (innra verðmæti). Það er þó líka eðli hlutabréfamarkaðs. Verð á markaði sveiflast upp og niður og er sjaldan nákvæmlega það sama og mat greiningaraðila á innra verðmæti hlutafélaganna.

Grunnur ofan á grunni er algengt fyrirbæri á Wall Street

Hugsanleg er sú framvinda á innlendum hlutabréfamarkaði að nýr grunnur myndist ofan á fyrri grunni frá mars til júlí 2013 með öxullínu við 216,1. Slík fyrirbæri, „Base on Base“ eru algeng á Wall Street. Mynd 3 sýnir vikukort af Celgene, einu kunnasta líftæknifyrirtæki á Wall Street. Þar myndast grunnur, svonefndur bolli með haldi, frá október 2010 og endar með uppbroti í október 2011, heilu ári síðar. Kraftur í eftirspurn er engu að síður ekki nægur til að verðhækkun haldist áfram, ekki fremur en á innlenda markaðnum í ágúst sl. Eftir hágildi í apríl 2012 myndast annar bolli með haldi ofan á þeim fyrri. Öxullína frá hágildi við upphaf fyrri grunnsins í október 2010 verður stuðningslína í þeim síðari; verð fellur ekki niður fyrir hana en það er einmitt skilgreining á og skilyrði fyrir grunni ofan á grunni.

Mynd 3
Mynd 3 Vikukort af Celgene Corporation sem er alþjóðlegt líftæknifyrirtæki skráð á Wall Street (Nasdaq).

Hugsanlegt er að framvinda á innlendum hlutabréfamarkaði verði í líkum dúr og lýst er í tilviki Celgene árin 2010 til 2012. Ef svo fer mun vísitala skráðu innlendu félaganna sveiflast í beltinu á milli hágildisins 216,1 frá 13. mars 2013 og hágildisins 230,4 frá 9. ágúst sl.

Mynd 4
Mynd 4 Vikukort af innlendu skráðu félögunum 2011 til 2013. Á kortinu sjást þrír grunnar – og hugsanlegt er að sá fjórði myndist „ofan á“ þeim síðasta frá mars til júlí 2013.

Erfitt er að sjá fyrir hve langan tíma sá grunnur tekur áður en kemur að nýju uppbroti. Það gæti orðið á síðustu vikum ársins 2013 eða á fyrstu vikum ársins 2014. Hafa þarf í huga að nýr uppgjörstími rennur upp í október og nóvember 2013 og síðan aftur í janúar og febrúar 2014. Eimskip og Marel birtu uppgjör fyrir fyrri hluta ársins 2013 sem ekki stóðust alveg væntingar fjárfesta. Aðeins átta félög eru skráð á innlenda markaðnum og þar af er vægi Marels 30%, Icelandair 21% og Eimskips 15% (tafla 1, næstaftasti dálkur). Samtals er vægi þriggja stærstu félaganna 66% eða um tveir þriðju hlutar vísitölunnar og 78% ef 12% vægi Haga er bætt við. Mikið er því komið undir því að rekstur þessara félaga gangi vel og framvinda á markaði er að miklu leyti komin undir rekstrarárangri þeirra.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein

Snúningur á markaði skuldabréfa frá júní sl. og uppbrot í hlutabréfum í júlí 2013

Umtalsverðar breytingar hafa orðið á eftirspurn eftir verðbréfum á innlendum markaði síðustu tvo mánuði. Mynd 1 sýnir hvernig uppbrot verður á hlutabréfamarkaði er vísitala skráðra innlendra félaga skýst yfir hágildi frá miðjum mars 2013 (og einnig yfir hágildi í byrjun maí sl.) og lokar við gildið 230 föstudaginn 9. ágúst sl. Hækkun frá uppbrotsgengi við 218 er 5,5%. Góð velta við uppbrot dregur úr líkum á að hækkun gangi til baka í bráð.

Umtalsverðar breytingar hafa orðið á eftirspurn eftir verðbréfum á innlendum markaði síðustu tvo mánuði. Mynd 1 sýnir hvernig uppbrot verður á hlutabréfamarkaði er vísitala skráðra innlendra félaga skýst yfir hágildi frá miðjum mars 2013 (og einnig yfir hágildi í byrjun maí sl.) og lokar við gildið 230 föstudaginn 9. ágúst sl. Hækkun frá uppbrotsgengi við 218 er 5,5%. Góð velta við uppbrot dregur úr líkum á að hækkun gangi til baka í bráð. 

Þá verður einnig skarpur snúningur á markaði verðtryggðra ríkistryggðra skuldabréfa til hækkunar þann 12. júní 2013. Ekki er gott að átta sig á tímasetningu þess snúnings en óyggjandi bendir hann til aukinnar eftirspurnar fjárfesta eftir verðtryggðum skuldabréfum. Endurgreiðsla ríkissjóðs á óverðtryggða flokknum RIKB 13 0517 þann 17. maí sl. sem nam um 70 milljörðum króna hafði mikil áhrif á fjárstreymi á markaðnum. Frá 12. júní sl. hefur vísitala óverðtryggðra ríkisskuldabréfa lækkað lítillega eða um 0,17% en vísitala þeirra verðtryggðu hækkað um 4,63%. Þau síðarnefndu hafa því unnið á óverðtryggð ríkisskuldabréf um 4,8% á tveimur mánuðum. Mynd 2 hér fyrir neðan sýnir skarpan snúning á markaðskröfunni þann 12. júní sl. er krafa HFF 44 rekur sig upp undir 3% múrinn.

Mynd 1
Mynd 1 Mikil hækkun hefur orðið á skráðum innlendum hlutabréfum á árinu 2013. Grunnur sem tekur að myndast um miðjan mars 2013 eftir 30,5% hækkun frá grunninum 2012 reynist verða aðeins um 17 vikna langur – mun styttri en grunnar frá 2011 og 2012.
Mynd 2
Mynd 2 Mjög skarpur snúningur til lækkunar verður á markaðskröfu HFF 44, stærsta verðtryggða flokks ríkistryggðra skuldabréfa, er hún snertir 3% múrinn þann 12. júní 2013.

Hækkun verðtryggðra og óverðtryggðra ríkisskuldabréfa er lík frá 1. jan. 2013 en óverðtryggðu hafa vinninginn síðustu 12 mánuði

Í töflu 1 er að finna  yfirlit um hækkun á verði helstu flokka skuldabréfa og hlutabréfa síðustu vikuna, síðustu fimm vikur, frá áramótum og síðustu 12 mánuði. Hækkun verðtryggða safnsins fyrstu 32 vikur 2013 til 9. ágúst sl. er 4,1% og árshraði er 6,7%. Hugsanlegt er að sú hækkun reynist nokkru hærri þegar upp er staðið í lok árs vegna þess að verðbætur verða að líkindum hærri að jafnaði síðustu fjóra mánuði ársins en meðaltalið fyrstu átta. Þá er einnig hugsanlegt – en erfitt að meta líkurnar – að markaðskrafa verðtryggðra skuldbréfa lækki áfram svo að gengishagnaður myndist yfir árið 2013. Markaðskrafa HFF 44 var 2,70% í lok árs 2012 og er 2,73% föstudaginn 9. ágúst sl. Lækkun um 20 punkta niður í 2,53% hefði í för með sér um 2,6% verðhækkun á flokknum þar sem meðaltími er 12,9 ár (sjá töflu 1).

Óverðtryggðir flokkar ríkisskuldabréfa hafa staðið í óbreyttu verði frá 12. júní sl. eins og fyrr segir en hafa hækkað 1,9% síðustu fimm vikur og 4,4% á árinu (árshraði 7,3%). Mynd 3 sýnir vikukort af safni óverðtryggðra ríkisskuldabréfa þar sem verð nær hámarki í fyrstu viku í júní sl. Það hágildi næst eftir 8% hækkun á um 12 mánuðum og eftir uppbrot úr 21 mánaðar grunni sem hefst í september 2010. Á mynd 4 er að finna verðbótavísitöluna sem unnin er eftir vísitölu neysluverðs. Tökum sem dæmi mæld gildi vísitölu neysluverðs í júní og júlí 2013 

Tafla 1
Tafla 1 Hlutabréf hafa hækkað um 9,1% síðustu fimm vikur til föstudags 9. ágúst 2013. Snúningur verður á ríkisskuldabréfamarkaði um 12. júní sl. verðtryggða safninu í hag.
Mynd 3
Mynd 3 Hækkun óverðtryggðra flokka ríkisskuldabréfa kemur í lotum eins og oft á við um bæði hlutabréf og skuldabréf. Vaxandi eða hjaðnandi verðbólga er stærsti áhrifaþátturinn.
Mynd 4
Mynd 4 Vísitala neysluverðs hækkar að jafnaði minna mánuðina júní til ágúst en aðra mánuði ársins. Hækkun haustmánaðanna er að jafnaði nokkru yfir meðaltali.

sem eru 413,5 og 412,4. Vísitala til verðbóta lækkar þá um 0,27% í ágúst frá 413,5 þann 1. ágúst í 412,4 þann 31. ágúst 2013. Mynd 4 sýnir lækkun vísitölu verðbóta yfir sumarmánuðina 2012 og fyrstu vikuna af þeirri lækkun (0,27% í ágúst) sem þekkt er 2013. Þótt engu sé hægt að slá föstu verður að telja líklegra en ekki að mánaðartaktur verðhækkana verði ívið hærri á næstu mánuðum en að jafnaði á fyrri hluta ársins.

Hausthækkun hlutabréfa rýkur í gang í byrjun júlí 2013

Á mynd 1 hér að framan eru sýndir þrír grunnar vísitölu skráðra innlendra hlutafélaga. Sá fyrsti á myndinni er frá maí 2011 til janúar 2012. Sá næsti er frá maí 2012 til nóvember sama ár. Sá þriðji hefst í mars 2013 en lýkur með uppbroti þegar í júlí sama ár eftir aðeins 17 vikur. Grunnurinn 2013 er jafnframt sá grynnsti (merki um styrk hlutabréfa) og er lækkun yfir þessar 17 vikur mest 6,5% en var 8% og 8,6% í hinum fyrri tveimur. 

Mynd 5
Mynd 5 Uppbrot á hlutabréfamarkaði í annarri viku júlí 2013. Hækkun frá uppbrotsgengi við 218 er um 5,5%.

Sú spurning sem brennur á vörum margra er hve traust uppbrotshækkunin frá júlí og ágúst 2013 reynist – og hve lengi hækkun getur haldið áfram. Svarið við fyrri spurningunni er að hvergi er að sjá veikleika í dagkortinu. Uppbrot er úr flötum 17 vikna grunni aðeins 6,5% djúpum og velta er góð, um tvöföld dagvelta m.v. félögin samtals á uppbrotsdaginn. Hlutabréfin fá stuðning við 50 daga línu sína og fara ekki niður fyrir hana í grunninum svo að heitið geti. Frá bæjardyrum tæknigreiningar er ekki mikil ástæða til að hafa áhyggjur af síðustu vikum. Allt þetta er fullkomlega eðlilegt og vel þekkt á markaði hlutabréfa. Hækkun er þó vissulega mjög ör á skömmum tíma og þess vegna þarf að fara að með gát.

Þegar lengra er litið skiptir innra verðmæti hlutabréfa öllu. Markaðsverð getur ekki rokið langt fram úr aukningu innra verðmætis (sem reikna má frá framtíðarhagnaði fyrirtækja) til langs tíma nema hætta skapist á bakslagi. Umtalsverð frávik markaðsverðs og innra verðmætis myndast oft til skamms tíma og millitíma en á endanum er það raunverulegt verðmæti hlutabréfa sem ræður. Framvinda í þjóðarbúskapnum skiptir einnig máli; fyrirtækin geta ekki byggt upp hagnað og aukið hann ár fyrir ár nema aukin eftirspurn eftir vörum þeirra og þjónustu sé fyrir hendi. 

Hækkun á verði hlutabréfa skráðu innlendu félaganna síðustu tólf mánaða er þegar orðin 46,6% (tafla 1). Um miðjan ágúst í fyrra var verð á hlutabréfum enn á botni á grunnsins 2012. Sé miðað við uppbrotsgengið 167 í byrjun maí og byrjun nóvember 2012 (sjá mynd 1) fæst 37,7% hækkun að lokagengi föstudagsins 9. ágúst sem er 230. Sú hækkun virðist í fljótu bragði nokkuð umfram árlega hagnaðaraukningu skráðu félaganna átta. Um verðmæti hlutabréfa verður nánar fjallað í innlendri dagbók Eignastýringar á næstunni.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Lesa grein


Lagalegur fyrirvari

  • Þær upplýsingar sem er að finna á þessu vefsvæði eru unnar af starfsmönnum Landsbankans og eru þær eingöngu veittar í upplýsinga- og fræðsluskyni. Upplýsingarnar fela ekki í sér ráðgjöf um fjármál einstaklinga eða fjárfestingaráðgjöf. Lesa allan fyrirvarann