Grikkir eru í sviðsljósinu eftir úrslit þingkosninga sunnudaginn 6. maí 2012 og sigur Francois Hollande í forsetakosningum í Frakklandi sama dag mælist misjafnlega fyrir á meðal fjárfesta á alþjóðlegum markaði. Á Grikklandi tala nýkjörnir leiðtogar frjálslega um að virða að vettugi alþjóðlega samninga fyrri ríkisstjórnar og nýkjörinn Frakklandsforseti heitir ekki Angelu Merkel Þýskalandskanslara stuðningi í viðleitni hennar til að koma á aðhaldi í fjármálum Evruríkja og draga úr umframeyðslu í sama mæli og forveri hans gerði. Engan þarf að undra að almennt verð á hlutabréfum fari lækkandi við slíkar aðstæður þótt annað kæmi ekki til. Heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 1,8% í vikunni til föstudags 11. maí 2012. Í Evrópu er samsvarandi lækkun 1,7% og 4,3% í Asíu- og Kyrrahafslöndum en 1,1% í Bandaríkjunum þar sem lækkun er minnst.

Mynd 1 S&P 500 (HLC súlurnar) og VIX flöktvísitalan (bláa línan) á dagkorti frá janúar 2012. S&P 500 á skammt eftir til að rjúfa stuðning frá lággildi í mars 2012. Veitið athygli 90% neikvæðri fylgni á milli VIX og S&P 500.

VIX vísitalan á mynd 1 er sýnd sem 20 daga meðaltal til að slétta yfir flökt og stefna hennar er skýr og til hækkunar. S&P500 hefur myndað lægra hágildi (þann 1. maí sl.) og síðan lægra lággildi (þann 9. maí sl.) á dagkorti sem bendir til þess að millistefna snúist senn til lækkunar. Þá hefur vísitala stórfyrirtækja á Wall Street rofið stuðning á bilinu 40 til 50 á RSI mælingu í glugga ofan við dagkortið sem nú breytir um stöðu og verður að viðnámi.

Nánar er fjallað um átök bola og bjarna á hlutabréfamarkaði hér á eftir en fyrst er vakin athygli á tímamótagrein Johns J. Murphy, Chief Technical Analyst hjá StockCharts.com, sem hann ritar í Market Message á þeim vef fimmtudaginn 10. maí sl. Niðurstöður rannsókna Johns benda til þess að nýtt hækkunarskeið dollarans sé hugsanlega framundan og á grunni þekkingar sinnar og yfirburðareynslu á millimarkaðsgreiningu (e. Intermarket Analysis) leiðir hann líkur að því hver áhrif kunna að verða á alþjóðleg hlutabréf, hrávörur, og málma. Við rekjum helstu niðurstöður Johns J. Murpy, skýringar hans og rökstuðning.

Hækkunarskeið og lækkunarskeið Bandaríkjadollara síðustu áratugi og áhrif á fjármálamarkað

John J. Murphy hefur ritað fjölmargar bækur um fjárfestingu og tæknigreiningu síðustu 20 árin og eru kunnastar þær tvær sem sýndar eru á mynd 2, Technical Analysis of the Financial Markets frá árinu 1999 og Intermarket Analysis sem kom fyrst út árið 1990 og aftur endurskoðuð frá grunni árið 2004.

Mynd 2 Tvö af ritum Murphys um tæknigreiningu og millimarkaðsgreiningu sem báðar eru á meðal grundvallarrita á sínu sviði.

John er brautryðjandi á sviði millimarkaðsgreiningar (e. Intermarket Analysis) og bók hans frá 1990 er hin fyrsta á nýju sviði. Þar fjallar höfundur um tengsl mikilvægustu þátta alþjóðlegs fjármálamarkaðs innbyrðis, þ.e. tengsl hlutabréfa við skuldabréf, vexti, gjaldmiðla, hrávörur, olíu og málma. Um leið er áhersla á að tengja saman framvindu á markaði í Asíu eða Suður-Ameríku við rótgróna markaði í Norður-Ameríku og Evrópu.

Með rannsóknum sínum hefur Murphy sýnt fram á áhrif af hækkunarbylgjum í hrávöruverði í gegnum áratugina á aðra hluta fjármálamarkaðs svo og á hagþróun í iðnríkjunum. Gríðarleg hækkun var á olíu og hrávörum árin 1971 til 1980 og aftur á árunum frá 2001 til 2011. Í kjölfarið fylgdi verðbólga og samdráttur í efnahagsmálum. Árin 1980 til 2001 var verðlag á hrávörum stöðugt en á þeim tíma, einkum síðari áratuginn, hækkar gengi Bandaríkjadollara mjög mikið.

Mynd 3 sýnir til upprifjunar gengi Bandaríkjadollara gagnvart helstu viðskiptamyntum en þær eru evra (58,6%), japanskt jen (12,6%), sterlingspund (11,9%), Kanadadollari (9,1%), sænsk króna (4,2%) og svissneskur franki (3,6%). Við sjáum á myndinni mikla hækkun dollara árin 1990 til 2002. Í glugga neðan við kortið sýnir gula línan hvernig verð á hrávörum helst stöðugt á þeim tíma.

Mynd 3 Gengi dollara hækkar mikið árin 1995 til 2002. Eftir það tekur við lækkunarferill sem hugsanlega er senn á enda með tilhlýðilegum áhrifum um gervallan alþjóðlegan fjármálamarkað.

Mynd 4 sýnir, einnig til upprifjunar, hækkun á hrávöruverði (rauða línan á mánaðakorti) á árunum 2001 til 2011. Hækkunarbylgjurnar tvær, 2001 til 2008 og 2009 til 2011 eiga sinn þátt í samdrætti í kjölfar hruns á fjármálamarkaði árin 2007 til 2008 og síðan í hægum hagvexti og dræmri eftirspurn í heimsbúskapnum frá árinu 2010 – þótt fleiri þættir séu þar vissulega til skýringar.

Mynd 4 Hrávöruverð fjór- eða fimmfaldast á árunum 2001 til 2008 en aðeins um fimmtungur þeirrar hækkunar svarar til lækkunar á gengi Bandaríkjadollara á sama tíma. Mikil aukning eftirspurnar er helsta skýring hækkunar á þessum árum.

Græna línan á mynd 4 er olíuverð sem fylgir breytingum á hrávöruverði allvel á þessum tíma; lækkun árið 2008 er þó minni en á vísitölu hrávöruverðs. Í glugga neðan við kortið er hlutfallið á milli hlutabréfa (S&P 500 vísitölunnar) og vísitölu hrávöruverðs. Hækkandi lína á tíunda áratug síðustu aldar sýnir breytingu hlutfallsins þegar verð á hrávörum er stöðugt en gengi hlutabréfa hækkar jafnt og þétt. Frá árinu 2000 hefur hlutfallið farið lækkandi að jafnaði og endurspeglar hækkun hrávöruverðs umfram hlutabréf á Wall Street.

Sú tilgáta sem John Murphy varpar fram í Market Message á StockCharts.com fimmtudaginn 10. maí 2012 er að á næstu árum taki við ný hækkunarbylgja á gengi Bandaríkjadollara. Henni fylgir stöðugra verð á hrávörum (minni hækkun) en á árunum 2001 til 2011. Slíkri hækkun á gengi dollarans fylgir einnig að hlutabréf í Bandaríkjunum eru líkleg til að hækka í verði meira en hlutabréf í Evrópu eða í Asíu- og Kyrrahafslöndum.

Gengi Bandaríkjadollara myndar botn á mánaðakorti árin 2008 til 2012

Verð á heimsmarkaði á olíu, helstu hrávörum og málmum er skráð í dollurum á markaði og fylgni þessara vörutegunda við gengi dollara er því neikvæð. Þegar gengi dollara hækkar á markaði gagnvart öðrum gjaldmiðlum um 10% svo að dæmi sé tekið má reikna með því að verð á hrávörum og olíu sem skráð eru í dollara lækki um svipað hlutfall þannig að verð helst óbreytt gagnvart öðrum gjaldmiðlum að jafnaði. Af þessu er ljóst að hækkun á hrávörum og olíu og málmum árin 2001 til 2008 var langt umfram það sem þarf til að vega á móti lækkun á gengi Bandaríkjadollara á sama tíma.

John Murphy bendir á að gengi dollara nær lágmarki snemma árs 2008, rétt í þann mund er óttabylgja grípur um sig á fjármálamarkaði og alþjóðlegir fjárfestar leita skjóls í dollara og bandarískum ríkisskuldabréfum. Þar er upphafið á „bottoming process“, snúningi á meginstefnu dollaragengis frá lækkun til hækkunar en á því byggist sú kenning sem Murphy varpar fram og bíður frekari staðfestingar í tímans rás. Til að staðfesta snúning til hækkunar þarf meðalgengi dollara að hækka úr núverandi gildi nálægt 80 í 87 til 90, þ.e. yfir hágildi

Mynd 5 Meðalgengi dollara þarf að hækka upp fyrir hágildi áranna 2009 og 2010 til að staðfesta snúning á meginstefnu til hækkunar á nýjan leik.

áranna 2009 og 2010. Sú hækkun er 10 til 15% og leiðir, ef af henni verður, til lækkunar á gengi evru gagnvart dollara niður á bilið 1,13 til 1,18. Slík lækkun verður án efa til mikillar leiðréttingar og innspýtingar í þjóðarbúskap langhrjáðra Suður-Evrópulanda þar sem skuldaþungi og samdráttur í tekjum er mikill, og til jafnmikillar örvunar í efnahagslífi Þjóðverja sem nú þegar er eimreiðin í hagkerfi okkar heimsálfu. „Aggressívari“ túlkun er að miða staðfestingu á snúningi á meginstefnu dollara við rof á niðurhallandi stefnulínu (sjá mynd 5) frá hágildi í lok árs 2005 sem gæti verið um 85 árið 2012.

Í grein sinni víkur John Murphy ekki að áhrifum af stöðugra verði á hrávörum og olíu og málmum á hagvöxt og framþróun í Asíu- og Kyrrahafslöndum eða í BRIC ríkjunum (Brasilíu, Rússlandi, Indlandi og Kína) sem nutu mikils hagvaxtarskeiðs á fyrsta áratug 21. aldarinnar. Líklegt verður að telja að hækkun á hrávöruverði á þeim áratug stafi að hluta af mikilli aukningu í eftirspurn frá þessum ríkjum. John Murphy leggur áherslu á í grein sinni að hækkandi gengi dollara leiði að jafnaði til þess að hækkun hlutabréfa í Bandaríkjunum sé meiri en í öðrum heimsálfum. Þetta er einmitt það sem gerst hefur síðustu misseri, a.m.k. frá árinu 2010. Við skulum því áfram að fylgjast grannt með hlutfallslegum styrk hlutabréfa milli heimsálfa. Hækkun á gengi Bandaríkjadollara skýrir að hluta mikla aukningu í hlutfallslegum styrk á Wall Street frá árinu 2010.

Hvað er í stöðunni? Hratt fallandi gengi hlutabréfa í Asíu færir heimsvísitölu á gult ljós

Miklar litabreytingar eru í litakerfi Eignastýringar í vikunni til föstudags 11. maí 2012 og allar utan Bandaríkjanna; og allar í þá átt sem búast má við eftir hugmyndum Johns Murphy sem raktar eru hér að ofan. Lækkun er mest í stærstu kauphöllum í Asíu og fellur vísitala Asíu og Kyrrahafslanda um 4,3% í vikunni. Nikkei vísitalan í Tókýó lækkar um 4,6% og hlutabréf í Hong Kong lækka um 5,3%. Alls sex vísitölur í þessum heimshluta færast af grænu ljósi á gult, þ.e. Asíu og Kyrrahafslandavísitalan sjálf auk Ástralíu, Japans, Hong Kong, Singapore og Taiwan, en Sensex vísitalan á Indlandi færst af gulu ljósi á rautt.

Á fréttavef CNBC segir svo laugardaginn 12. maí 2012: „China's central bank cut the amount of cash that banks must hold as reserves on Saturday, pumping out more funds that could be used for lending to head off sharper slowdown in the world's second-largest economy.“ Lækkunin nemur 50 punktum eða úr 20,5% í 20% hjá stórum bönkum og tekur gildi þann 18. maí nk. Vesturlandabúum kemur aðgerðin líklega spánskt fyrir sjónir í þjóðarbúskap þar sem stjórnvöld eru að „berjast“ við að ná hagvexti niður fyrir 8% á ári. Efasemdarmenn halda raunar fram að hagvöxtur sé nær 5 til 6% en 8% en það er önnur saga, varpar þó ljósi á losun um bindiskyldu kínverska seðlabankans.

Lækkun hlutabréfa í vikunni til 11. maí 2012 er einkum rakin til ótta fjárfesta vegna skuldavanda Grikkja og annarra Suður-Evrópuþjóða. Lækkun olíuverðs er þó rakin til þess að tölur vikunnar um minnstu aukningu iðnframleiðslu í Kína síðan árið 2009 benda til minnkandi eftirspurnar í öðru stærsta hagkerfi veraldar. Hagvöxtur á fyrsta fjórðungi 2012 er hægari í Kína en vænst var og nýjar tölur í vikunni um vöruskiptajöfnuð benda í sömu átt. Shanghai vísitala hlutabréfa í Kína hefur raunar bent í sömu átt og farið lækkandi frá því í ágúst 2009.

Tafla 1 Eftir mikla lækkun í Asíu og Kyrrahafslöndum í viku 19 2012 falla sex vísitölur þar af grænu ljósi á gult og taka heimsvísitölu hlutabréfa með sér á gult ljós. Asíuvísitalan sjálf lækkar um 4,3% í vikunni.

Auk mikilla breytinga í litakerfinu í efstu blokk töflunnar þar sem sex vísitölur færast á gult ljós af grænu og ein af gulu á rautt færist Evrópuvísitala hlutabréfa einnig á rautt ljós. Þá færist heimsvísitala hlutabréfa af grænu ljósi á gult, sjálf vísitala vísitalanna.

Hugsun Johns Murphy og áhrif á framvindu á fjármálamarkaði næstu mánuði

Í ljósi þess sem er rakið frá kenningum Johns Murphy hér að framan kemur ekki á óvart að gengisvísitala Bandaríkjadollara færist nú af gulu ljósi á grænt – og heldur ekki kemur á óvart að gull og hrávörur færast af gulu ljósi á rautt á lækkunarferli sínum. Á mynd 6 er sýndur

Mynd 6 Gengi evru á móti Bandaríkjadollara á vikukorti frá september 2010. Eftir hágildi á miðju ári 2011 (þegar gengi dollara er í lágmarki) tekur við lækkunarferill evru sem er á rauðu ljósi í litakerfi Eignastýringar frá september 2011.

evru/dollaraásinn frá árinu 2010 og hríðfallandi gengi evru á móti dollara frá hágildum á miðju ári 2011. Á þessu korti er erfitt að greina merki þess að eftirspurn eftir evru sé að aukast. Raunar má ætla eins og bent er á hér að framan að gengi kunni að halda áfram að lækka niður undir gildið 1,10 eða þar um bil. Efasemdarmenn segja jafnvel þar til einn dollari stendur á móti hverri evru og gengið er 1,00.

Helsta spurning hér er eins og jafnan, hver er líklega framvinda á hlutabréfamarkaði. Hækkandi gengi dollara, reynist tilgáta Murphys verða ofan á, leiðir til sterkari stöðu bandarískra hlutabréfa en annars væri. Þar er þó litið til langs tíma og vísar til áhrifa af því að meginstefna hlutabréfa snúist til hækkunar og gildir til hálfs eða heils árs en oft til fimm til tíu ára sbr. reynsluna frá 1990, sjá mynd 3. Hækkandi gengi dollara til skemmri tíma litið getur leitt til lækkunar á hlutabréfum á Wall Street. Ekki er ólíklegt að á næstu vikum, á meðan verið er að leysa úr næsta áfanga í skuldavanda Evruríkja og melta minnkandi hagvöxt í öðru stærsta hagkerfi veraldar, gæti óróa og ótta á fjármálamarkaði. Fjárfestar leita skjóls í Bandaríkjadollara og bandarískum skuldabréfum en selja hlutabréf hvar í kauphöll sem er.

Til lengri tíma litið, til haustsins 2012 og til áranna 2013 og 2014 kann hækkun á gengi dollara að leiða til þess að hlutabréf á Wall Street rífi sig upp úr risastórum tvöföldum botni sem myndast hefur síðustu tólf ár. Mynd 7 sýnir hvernig draga má tvær stefnulínur til að

Mynd 7 S&P 500 hefur leikið í flötum grunni, eins konar risastórum tvöföldum botni árin 2000 til 2012. Á endanum munu hlutabréfin brjótast upp úr þessum grunni; hugsanlega á árabilinu 2013 til 2015.

vísa veginn á langtímakorti af S&P 500. Lína dregin um lággildi áranna 2010 og 2011 hefur um 10% halla (vísar til um 10% árlegrar hækkunar) og haldi hún gæti vísitalan rofið viðnám við 1550 til 1560 á árunum 2014 til 2015. Lína dregin frá lággildi ársins 2009 hefur mun meiri halla sem vafasamt er að haldi til margra ára en leiðir að öðru gefnu til að viðnámið 1550 rofni á árunum 2013 til 2014.

Ofangreindar vangaveltur ber að taka með fyrirvara og líta á eingöngu sem hugmyndir um framvindu á næstu árum. Endurtekin skulu orð Johns J. Murphy er hann segir að of snemmt sé að slá föstu neinu um snúning á meginstefnu Bandaríkjadollara. Ekki sé þó of snemmt að velta fyrir sér hver áhrifin verða ef hún raunverulega snýst til hækkunar.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Rall sem hefst á hlutabréfamarkaði á Vesturlöndum miðvikudag 25. apríl 2012 við ræðu Bernankes seðlabankastjóra og leiðir til staðfestingardags fyrir S&P 500 er skammvinnt og úr sögunni þegar í lok vikunnar til föstudags 4. maí. Lækkun ríður yfir á hlutabréfamarkaði á þriðjudag 1. maí en ágerist tvo síðustu daga vikunnar, ekki síst við atvinnutölur sem eru lakari en væntingar standa til. Í 18. viku er lækkun mest 5,9% á hlutabréfum gullnámufyrirtækja á Wall Street, 5,8% í Rússlandi og 5,7% á Ítalíu. Í Asíu- og Kyrrahafslöndum er ýmist hækkun eða lækkun. Í Shanghai hækka hlutabréf um 2,3% og á Taiwan um 2,2% en í Japan og á Indlandi er lækkun 1,6% og 2,2%.

Mynd 1 Klukkutímakort af Nasdaq Composite sýnir eyjasnúning tvisvar sinnum í apríl og maí 2012. Purpuralína gefur vísbendingu um dagstefnu hlutabréfa, snýst til lækkunar í fyrstu viku maí eftir stutta hækkun í síðustu viku apríl.

Mynd 1 sýnir umhleypinga á Wall Street síðustu daga á mælikvarða Nasdaq Composite en hún er leiðandi í lækkun hlutabréfa síðustu vikur. Eyjasnúningur (e. Island Reversal) er að jafnaði merki um viðsnúning og er fyrirbæri í tæknigreiningu ættað frá kertagreiningu Japana (e. Japanese CandleStick Theory). Eyjar eru ekki fáséðar en fágætt er að sjá tvær saman eins og bolaeyjuna  23. til 25. apríl (e. Bullish Reversal) og bjarnareyjuna (e. Bearish Reversal) 25. apríl til 4. maí 2012 og ber vott um vaxandi flökt á markaði á síðustu vikum.

Kortið á mynd 1 er sett upp í Impulse kerfi dr. Elders (e. dr. Elder Impulse System). Kerfið byggist á 13 tímabila (hér klukkutíma) veldisvegnu meðaltali (græna línan) sem sýnir stefnu og MACD stöplariti sem mælir kraftinn í þeirri stefnu. Stöplarit í glugga á mynd 1 sýnir hvernig máttinn tekur úr uppsveiflu frá 25. apríl þegar eftir fyrstu roku. Neikvæð frávik myndast síðustu daga í apríl og rallið hlýtur skjótan endi á fyrsta degi í maí. Purpuralínan er vísbending um dagstefnu og rauða 325 klukkutíma línan er jafngild 50 daga línu á dagkorti en Nasdaq vísitalan lokar neðan við þá línu föstudaginn 4. maí 2012.

Nasdaq Composite leiðir markaðinn í lækkun í apríl og maí 2012 eins og í hækkun áður

Dagkort á mynd 2 gefur yfirsýn um hvernig snúningur til lækkunar frá apríl 2012 gengur fyrir sig á Wall Street. Háar rauðar veltusúlur í mars, apríl og maí á kortinu sýna hvernig aukið framboð, söluvelta, bindur enda á uppsveiflu frá desember 2011 og stefnir í að færa millistefnu sem túlka má með grænu 50 daga línunni til lækkunar. Grænu súlurnar á stöplaritinu í glugga ofan við kortið segja sömu sögu. Talið frá vinstri eru þær jákvæðu sífellt lækkandi og þær neikvæðu sífellt stækkandi.

Mynd 2 Hlutabréf um 3.200 fyrirtækja eru skráð á Nasdaq markaðnum í New York. Hluti þeirra eru sterk leiðandi tæknifyrirtæki (t.d. AAPL, GOOG, MSFT, INTL, o.s.frv.) Nasdaq fyrirtæki má þekkja af því að auðkenni þeirra er jafnan með fjórum bókstöfum.

Fyrirtæki skráð á Nasdaq markaðnum eru oft sterk og leiðandi fyrirtæki, oft í tækni en einnig í fleiri greinum, t.d. í heilsugeiranum eða í lífstíl. Einkenni góðrar uppsveiflu er einmitt að Nasdaq vísitala hlutabréfa sé leiðandi, þ.e. að hækkun hennar sé umfram önnur hlutabréf að jafnaði – oftast mælt með S&P 500, helsta viðmiði markaðsins. Á árinu 2012 hefur raunar Apple Computers eitt og sér átt sinn þátt í mikilli hækkun Nasdaq Composite (svo að ekki sé minnst á Nasdaq 100) en Apple er stærsta fyrirtækið í vísitölunni og jafnframt það stærsta á markaði. Lækkun AAPL sem hófst frá hágildi í $644 þann 10. apríl sl. hefur átt sinn þátt í lækkun markaðsins í heild. Lokagengi AAPL föstudaginn 4. maí er $565,25 eða 12,2% neðan við hágildið 10. apríl sl.

Evrópski seðlabankinn heldur vöxtum óbreyttum og vekur ekki vonir um frekari tilslakanir

Peningastefnunefnd Evrópska seðlabankans ákvað á fundi sínum þann 3. maí sl. að halda vöxtum óbreyttum í 1%. Þá var tekið fyrir að í bígerð sé ný langtímaaðgerð til að endurfjármagna bankakerfi. Um tvær slíkar innspýtingar var að ræða í desember 2011 og í febrúar 2012 og þykja þær aðgerðir hafa náð tilgangi sínum sem er lítið meira en að koma í veg fyrir hrun. Efasemdarmenn eru þeirrar skoðunar að peningastefnunefnd bankans komist ekki hjá því að stíga skref til lækkunar vaxta úr 1% á fundi sínum í júní í ljósi þess hve fáein Evrulanda standa tæpt og mun hér einkum átt við Ítalíu, Spán, Grikkland og Portúgal, jafnvel Írland. Má taka undir það sjónarmið að seðlabankamönnum sé hollt að halda sig ekki langt undan yfir sumarmánuðina og því fer fjarri að vandi skuldugra ríkja sé leystur.

Mynd 3 Vikukort af S&P 500 gefur yfirlit um átök á Wall Street síðustu 18 mánuði. Impulse kerfi dr. Elders (sjá stöplaritið) sýnir hratt fallandi styrk í uppsveiflu frá desember 2011 í mars og apríl 2012.

Á mynd 3 er vikukort af S&P 500 og enn í Impulse kerfi dr. Elders. Árið 2011 náðu hlutabréf á Wall Street hágildi í byrjun maí og við tók lækkun allt til síðustu viku í júní. Á fyrri hluta árs 2012 rísa súlur á stöplariti ofan við kortið enn hraðar en á fyrstu vikum 2011 – og lækka síðan líka mun hraðar í mars og apríl en þær gerðu í fyrra. Sterk stuðningsblokk (sjá gyllta lárétta boxið) liggur ofan við gildið 1350 og má rekja þann stuðning til hágildanna þriggja frá vori og sumri 2011. Sá stuðningur gæti haldið um skeið en betra er að vera við öllu búin á næstu vikum.

Hvað er í stöðunni? Heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 2,6% í vikunni til 4. maí 2012

Í fyrstu viku maí verða allharðar breytingar á verði hlutabréfa en einkum þó í Evrópu og í Bandaríkjunum. Þær valda umtalsverðum litabreytingum í litakerfi Eignastýringar eins og við er að búast. Lækkun á fimmtudag og föstudag 3. og 4. maí bindur skjótan endi á nýbakaða og staðfesta uppsveiflu frá 25. apríl sl. Svo að vísað sé beint til orða ritstjóra Investors Business Daily í Los Angeles: „The uptrend that began with a follow-through on April 25 is dead.” Svo mörg voru þau orð og mun þessi uppsveifla frá 25. apríl vera talin af með skjótari hætti en mörg dæmi eru um.

Í litakerfinu fara sex vísitölur hlutabréfa á gult ljós. Kína færist af rauðu ljósi á gult með 2,2% hækkun í vikunni. Þetta er eina litabreytingin í Asíu en Indland er alveg við að falla af gulu ljósi á rautt. Evrópuvísitalan, Bretland og Norðurlönd færast af grænu ljósi á gult. Raunar á Evrópuvísitalan skammt eftir í rauða ljósið. US efni og málmar og svo US olía færast af grænu ljósi á gult.

Rússland er eini markaðurinn sem fer af gulu ljósi á rautt með 5,8% lækkun. Með ofangreindum breytingum eru þrjú BRIC landanna á gulu ljósi en Rússland á rauðu. Rússland og Brasilía eru miklir útflytjendur olíu og hrávöru en olíuverð lækkar um 5,9% í vikunni til 4. maí og hrávöruvísitalan um 3,7%. Þáttur Bandaríkjadollara í þessari lækkun er nokkur en ekki mikill en gengisvísitala hans hækkar um 0,9% í vikunni (og hefur áhrif á vörur þar sem verð er mælt í dollurum til lækkunar um sama hlutfall).

Tafla 1 Grænum ljósum í hlutabréfahluta töflunnar (efstu þremur blokkum) fer nú fækkandi og gul og rauð taka við í staðinn. Frá áramótum hafa hlutabréf á Spáni lækkað um nærri 20% en lækkun er tæp 7% á Ítalíu.

Skammtímakerfi dr. Thomas Carr byggt á óttavísitölunni VIX

Dr. Thomas K. Carr er kunnur höfundur í tæknigreiningu í Bandaríkjunum allt frá því að hann gaf út ritið Trend Trading for a Living í desember árið 2007 – um tveimur mánuðum eftir að áhrif fjármálakreppu snúa meginstefnu hlutabréfa á Wall Street til lækkunar eftir nær samfellda hækkun frá mars 2003. Önnur bók dr. Carrs kom út snemma árs 2011, Micro-Trend Trading for Daily Income, en þar lýsir höfundurinn því hvernig flökt á markaði hafi aukist til muna á síðustu árum og ekki síst frá því eftir fjármálahrunið árin 2007 til 2008. Af reynslu sinni og þekkingu kemst hann að þeirri niðurstöðu að stöður til skamms tíma séu vænlegastar til góðs árangurs til langs tíma þegar flökt á markaði er mikið. Hann telur jafnframt að minnst fimm eða tíu ár, jafnvel 20 ár muni líða þar til draga tekur úr flökti á nýjan leik. Hér á eftir kynnum við eitt af áhugaverðum kerfum dr. Carrs til að víxla hlutabréfum á Wall Street til skamms tíma. Nánar tiltekið er hér um dagvíxlun að ræða þótt Carr fjalli raunar líka um aðferðir til aðeins lengri tíma í nýju bók sinni.

Ótta- og flöktvísistalan VIX er í aðalhlutverki í aðferð Carrs sem hann nefnir The VIX Reversal System. VIX mælir væntingar um flökt á markaði eftir 30 daga með tilvísun til þess hve hátt verð fagvíxlarar eru reiðubúnir til að greiða sem tryggingu fyrir opnar stöður sínar til langs tíma. Til upprifjunar má minnast þess að gildi VIX teljast há og benda til þess að ótti á markaði sé ríkjandi þegar þau eru yfir 20 til 22 en sögulega ná þau allt yfir 40 til 45 og jafnvel tvöfalt hærra. Þegar gildi VIX-vísitölunnar eru neðan við 20, jafnvel neðan við 18, má segja að bjartsýni ríki á markaði. Flökt á markaði er lítið sem gildir að jafnaði á bolamarkaði þegar vísitölur hlutabréfa eru jafnt og þétt hækkandi viku eftir viku.

Meðfylgjandi myndir 4 og 5 eru sniðnar eftir móti dr. Carrs og sýna S&P 500 vísitölu stórfyrirtækja á Wall Street og flökt á markaði eins og það mælist með VIX. Myndirnar sýna að sterk neikvæð fylgni er á milli hlutabréfaverðs og flökts á verði hlutabréfa. Mæling á fylgni er sýnd í gluggum neðan við kortin á myndum 4 og5. Mynd 4 sýnir dagkort af

Mynd 4 S&P 500 á dagkorti ásamt flöktvísitölunni VIX. Um nærri fullkomna neikvæða fylgni er að ræða mánuðina september og október 2011 en aðeins dregur úr er líða tekur á nóvember.

S&P 500 frá síðari hluta ágúst 2011 til loka nóvember það ár en á þeim tíma voru gildi VIX afar há eins og kortið sýnir eða frá 26 til 45. Þessi neikvæða fylgni er mikilvægur hluti af The VIX Reversal System. Sjálfur segist dr. Carr gjarnan nota 20 daga meðaltal af

Mynd 5 Í ljós kemur að 20 daga meðaltal af VIX er góð vísbending um stefnu markaðsins og vísar til millitíma- og meginstefnu markaðsins. Höfum í huga að gildi VIX eru að jafnaði lækkandi í uppsveiflu og öfugt.

VIX vísitölunni til að ,,vísa veginn“, þ.e. segja til um stefnu markaðsins. Mynd 5 sýnir með afgerandi hætti hve öflugt þetta 20 daga meðaltal er á síðari hluta ársins 2011 eins og raunar er staðfest í fylgnimælingu í glugga neðan við kortið.

Veljum stokka með miklu flökti og beitum VIX til að vísa á stefnu markaðsins

The VIX Reversal System byggir á fimm mínútna kortum og skurði tveggja meðaltala af VIX sem merki um snúning . Dr. Carr velur sérstaklega hlutabréf með betagildi yfir tveimur (tvöföldu flökti m.v. vísitölu markaðsins) eða kauphallarsjóðum sem tvöfalda eða þrefalda hreyfingu undirliggjandi vísitölu. Hafa ber í huga að hér er um dagvíxlun að ræða (e. daytrading) og alls ekki stöður til lengri tíma. Eftir tiltölulega stutta könnun af hálfu dagbókarritara virðist sem um áhugavert kerfi sé að ræða. Jafnvel þótt lesandi kaupi ekki jafnt og þétt hlutabréf á Wall Street til að selja þau jafnharðan fyrir lokun markaðs sama daginn er þetta kerfi vel til þess fallið að kynnast ,,andardrætti“ markaðsins – nokkuð sem allir sem fást við stýringu eigna þurfa að kunna skil á. Að stunda pappírsvíxlun (e. paper trading) á Wall Street mun naumast fara á svig við núgildandi lög um gjaldeyrismál.

Mynd 6 Kauphallarsjóðurinn SSO tvöfaldar hreyfingu S&P 500 (bláu kertasúlurnar). Bláa og rauða línan eru 5 og 15 mínútna línur óttavísitölunnar VIX. Í glugga neðan við kortið er sýnt hve neikvæð fylgni þessara stærða er áreiðanleg.

Til að skilja snúningskerfi óttavísitölunnar VIX þarf að hafa hugfasta sterka neikvæða fylgi hennar og hlutabréfa en á því byggist kerfið. Langar stöður eru teknar þegar 5 mínútna línan sker 15 mínútna línuna niður á við (sem vísbending um að senn taki við hækkunarleggur á hlutabréfum). Við skurð 5 mínútna línunnar á hægara meðaltalinu upp á við (sjá t.d. kl. 11:45 fimmtudaginn 3. maí) er skortselt eða langar stöður teknar í gagnvarkandi kauphallarsjóðum sem tvöfalda eða þrefalda hreyfingu undirliggjandi vísitölu. Á mynd 6 er fimm mínútna kort af SSO sem fylgir S&P 500 en tvöfaldar hreyfingu vísitölunnar. Á kortinu er merki um hækkandi VIX og þar með lækkandi verð á hlutabréfum. Skýrara er að líta á kortið á mynd 7 til að sjá hve öflugt snúningskerfið er í reynd.

Mynd 7 Kauphallarsjóðurinn SDS tvöfaldar hreyfingu S&P 500 í gagnstæða átt (e. contra ETF) en bláa 5 mínútna línan og rauða 15 mínútna línan eru VIX-línur. Í glugganum sést að jákvæð fygni er nærri fullkomin þar sem SDS breytist jafnan í öfuga stefnu við S&P 500.

Túlkun á kortinu á mynd 7 er eftirfarandi. Eftir kl. 11:45 fimmtudaginn 3.maí gefur 5 mínútna línan merki um skortstöðu eða langa stöðu í gagnverkandi kauphallarsjóði, t.d. SDS eins og á myndinni. Kl. 03:20 eða þar um bil eftir hádegið (40 mínútur fyrir lokun) birtist merki um að loka stöðunni.

Merki um skortstöðu eða langa stöðu í gagnverkandi kauphallarsjóði birtist þegar við opnun föstudaginn 4. maí. Merki um að loka stöðu birtist um 12:30. Annað merki um að opna stöðu birtist rétt um kl. 03:00 eftir hádegið aðeins klukkutíma fyrir lokun. Vafasamt virðst að nýta það merki eftir þann árangur sem í hendi er frá viðskiptum á morgunvaktinni.

Þess má geta að í glugga ofan við kortin á myndum 6 og 7 er TRIN hlutfallið. TRIN stendur fyrir Short-Term TRading INdex og er stundum kennt við höfindinn og nefnt Arms Index eftir Richard W. Arms. TRIN er mælt sem hlutfallið á milli AD hlutfallsins (sem er fjöldi hlutabréfa í hækkun/fjöldi hlutabréfa í lækkun) og AD veltuhlutfalls (sem er velta hlutabréfa í hækkun/velta hlutabréfa í lækkun). TRIN er reiknað bæði fyrir hlutabréf á NYSE og á Nasdaq. Um TRIN hefur líklega ekki verið fjallað á síðum dagbókar Eignastýringar áður en hlutfallið er engu að síður í daglegri notkun höfunda hennar. Þegar TRIN er hækkandi, eins og raunin er báða dagana 3. og 4. maí 2012, er það sterk vísbending um að verð á hlutabréfum sé lækkandi – og öfugt þegar TRIN er lækkandi yfir daginn. TRIN er ekki hluti af VIX snúningskerfi dr. Carrs en er bætt við hér vegna þess hve mikilvægur mælirinn er í viðskiptum með hlutabréf innan dagsins.

Lítum á árangurinn í þessu dæmi þar sem SDS er beitt til að taka gagnverkandi stöður í hækkandi gildum VIX. Hér er um afar lauslega reikninga að ræða, rétt til að gefa hugmynd, og viðskiptakostnaður er ekki tekinn með í reikningum. Gildi VIX eru á vinstri ás en hlutabréfaverð SDS er á hægri ás.

Fimmtudaginn 3. maí 2012 er keypt kl. 11:45 á $15,20 og selt kl. 03:20 e.h. á $15:30. Hagnaður er 0,65%, segjum 0,5% til að taka tillit til þess að viðskipti nást stundum ekki nákvæmlega eins og kortið gefur til kynna.

Föstudaginn 4. maí er keypt 15 mínútur eftir opnun og verð er $15,55. Selt er aftur kl. 12:30 og verð er $15,77. Hagnaður er 1,4%. Samtals er hagnaður þessa tvo daga 1,014 x 1,005 eða 1,91% sem er að jafnaði 0,95% hvorn dag. Hugsanlega virðast þessar tölur ekki háar. Lítum á málið í stærra samhengi.

Dagvíxlun felst í því að opna stöður og loka þeim aftur á hverjum degi með svolitlum hagnaði í hvert sinn og sem minnstu tapi. Ár hvert er fjöldi viðskiptadaga um 240. Ef 0,5% hagnaður næst eftir kostnað að jafnaði hvern dag þrefaldast eignir á því ári, byggjast upp frá 100 í 300. Víxlari sem nær 1% árangri dag hvern að jafnaði tífaldar eignir sínar á einu ári og hundraðfaldar þær á tveimur slíkum árum. Dæmi munu vera um slíkan árangur hjá félögum dr. Carrs, sjá nánar á vefsíðu hans, www.befriendthetrend.com.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Aprílmánuður 2012 hefur ekki verið gjöfull fjárfestum á alþjóðlegum markaði hlutabréfa. Engum þarf að koma á óvart að við taki lækkun eða „leiðrétting“ eftir nær látlausa hækkun frá 20. desember 2011. Mynd 1 sýnir hvernig S&P 500 nær hágildi mánudaginn 2. apríl sl. en lággildi mánaðarins fylgir í kjölfarið eftir 4,6% samfellda lækkun í fimm daga. Eftir viðburðasnauða daga á markaði í annarri og þriðju viku apríl 2012 kemur snúningur til hækkunar mánudaginn 23. apríl (sjá dagkort á mynd 1). Enn og aftur glæðir ræða seðlabankastjórans, Bens Bernanke, væntingar fjárfesta lífi á nýjan leik. Seðlabankinn hækkar hagvaxtarspá sína fyrir árið 2012 í 2,4 til 2,9% frá 2,2 til 2,7%. Þau 0,3% sem munar nema um 50 milljarða aukinni tekjuaukningu Bandaríkjamanna í ár. Þá ítrekar Ben Bernanke að vextir haldist lágir áfram, líklega út árið 2014 hið minnsta, og að seðlabankinn hafi áfram opnar leiðir til meiri örvunar í þjóðarbúskapnum (QE3) ef á reynir.

Mynd 1 Á dagkorti af S&P 500 fyrir apríl 2012 lítur út eins og tvöfaldur botn hafi myndast og vísitalan hafi skotist upp fyrir miðjugildið fimmtudaginn 26. apríl. Velta jókst lítillega í hækkuninni en ekki mikið.

Nú er að sjá hve lengi aukin bjartsýni fjárfesta varir á markaði. Bráðabirgðatölur frá Bretlandi komu fram um miðja fjórðu viku apríl og sýna samdrátt annan ársfjórðung í röð. Það merkir samdráttarskeið, annað í röð á skömmum tíma (e. double dip recession) og hefur ekki gerst frá því á áttunda áratug 20. aldar og veldur mörgum áhyggjum af stöðu í þjóðarbúskap í Bretlandi og Evrópu. Fyrri umferð í forsetakosningum í Frakklandi skilaði Francois Hollandi meira fylgi heldur en sitjandi forseta Nicolas Sarkozy. Sitjandi forseti hefur ekki áður þurft að lúta í lægra haldi fyrir nýjum frambjóðanda. Óvissa leiðir ekki til bjartsýni á meðal fjárfesta.

Staðfestingardagur og staðfest uppsveifla hjá S&P 500 um miðja fjórðu viku apríl 2012

Miðvikudagur 25. apríl er staðfestingardagur hjá S&P 500 vísitölunni. Þann dag hækkar vísitalan um 1,4% á 11. degi eftir snúning til hækkunar 11. apríl sl. Hækkun S&P 500 á þessum staðfestingardegi er því í minni kantinum og þörf á fullri varkárni en hækkun af þessu tagi hefur áður nægt til þess að staðfesta uppsveiflu. Vanalegar kröfur sem gerðar eru til staðfestingardags eru að ein eða fleiri af stóru bandarísku hlutabréfavísitölunum hækki um 1,7% eða meira með aukinni veltu frá deginum á undan. Slíkur staðfestingardagur er að jafnaði fjórum til tólf dögum eftir snúning frá lággildi.

Nasdaq vísitalan hækkar um heil 2,3% þennan dag á aukinni veltu. Þar sem sú vísitala hafði farið niður í nýtt lággildi daginn fyrir er þetta fyrsti dagur eftir snúning og uppfyllir ekki skilyrði staðfestingardags (ekki fyrr en á fjórða degi eftir snúning). Hugsanlega má segja að slík hækkun styðji við staðfestingardag annarrar vísitölu.

Mynd 2 Klukkutímakort af S&P 500 í Impulse kerfi dr. Elders. Síðari hluti miðvikudags 25. apríl (stóra græna súlan til hægri á myndinni) sýnir hvernig ræða Bernankes blæs bjartsýni í brjóst fjárfesta).

Eftir staðfestingardag er markaðsstefna á mælikvarða IBD staðfest uppsveifla (e. confirmed uptrend). Sagan sýnir að slíkur staðfestingardagur er nauðsynleg forsenda fyrir góðu ralli en einn og sér þó ekki nægjanlegur. Næstu dagar á eftir eru mikilvægir. Ef til að mynda losunardagur (0,2% eða meiri lækkun á aukinni veltu) lítur dagsins ljós strax í kjölfarið dregur verulega úr líkum á góðri hækkun strax á eftir. Vika 17 endar á rólegum nótum og hækkun heldur að mestu. Vikulokatölur eru í mörgum tilvikum góðar, eins og sjá má í töflu 1.

Hve sterkur reynist snúningur til hækkunar í 17. viku 2012?

Tafla 1 sýnir yfirlit um stöðu á alþjóðlegum fjármálamarkaði. Í litakerfi Eignastýringar færast fjórar vísitölur af gulu á grænt ljós. Ástralía hefur leikið á flötum eða lítið eitt upphallandi grunni í janúar til mars 2012 og skýst upp fyrir hæstu gildi í síðari hluta mars og færist á grænt ljós og það gera einnig Evrópuvísitalan, Bretland og Norðurlönd. Rússland og Brasilía færast á gult ljós. Taiwan, sem lækkar um 3,6% í viku 16 og 0,4% í 17. viku, fer af gulu ljósi á rautt. Gullverð gefur mikið eftir síðustu vikur og er lækkun gullnámufyrirtækja í 16. viku 2,9%, raunar sú sama og á Spáni sem þegar hefur fengið sinn skammt af vandræðum. Báðar þessar vísitölur hækka aftur um 1,5% í viku 17 til föstudags 27. apríl.

Flökt á hlutabréfaverði getur verið mikið þegar birting uppgjöra stendur yfir. Félög rjúka upp við góðar fréttir og önnur gefa eftir sem ekki ná að standa undir væntingum um áætlaðar tölur. Á bolamarkaði hækka hlutabréf gjarnan nánast hverjar sem fréttir eru en sú staða er ekki uppi í apríl 2012. Mjög mikið umframskot í hagnaði Apple sem birt var einmitt í fjórðu viku apríl átti stóran þátt í hækkun þeirrar viku ásamt ræðu Bernankes seðlabankastjóra. Það þarf þó meira en eitt fyrirtæki til að draga lestina þótt öflugt sé. Lítum betur á kauphallir utan Bandaríkjanna til að meta styrk á alþjóðlegum markaði.

Mynd 3 Verð á hlutabréfum á Wall Street hefur rýrnað niður í 20% af toppverðinu í mars 2000 í samanburði við verð á gulli.

Tafla 1 Rysjótt viðskipti í apríl 2012 á alþjóðlegum markaði hlutabréfa endurspeglast í litakerfi Eignastýringar. Átta af 36 vísitölum hlutabréfa eru á rauðu ljósi og fjórar á gulu, samtals þriðjungur markaðsins á þennan mælikvarða.

Tvennt blasir við í töflu 1 í 16. og 17. vikum 2012. Hækkun í síðari vikunni nær til flestra kauphalla í vesturheimi en í Asíu hækka aðeins hlutabréf í Thailandi. Þá hafa umtalsverðar breytingar orðið í litakerfi Eignastýringar, einkum í Evrópu þar sem fjórar vísitölur af níu eru á rauðu ljósi. Aprílmánuður hefur sett sitt mark á uppsveiflu frá 20. desember 2011 hvert sem framhald verður á næstu vikum.

Í töflunni er raunar annað atriði sem vert er að hafa í huga. BRIC löndin, Brasilía, Rússland, Indland og Kína eru öll á rauðu ljósi eða gulu, ekkert þeirra er á grænu ljósi. Auk þess eru vísitölur gull- og silfurverðs (sjá neðstu blokk töflunnar), hrávöruverðs og verðs á landbúnaðarvörum allar á gulu ljósi. Kanada er einnig á rauðu ljósi en þar byggir efnahagur að hluta til á útflutningi málma og olíu og fleiri tegundum af hrávörum.

Þessi vísbending kann að gefa til kynna að eftirspurn eftir grunnþáttum heimsframleiðslu hafi farið minnkandi síðustu mánuði, jafnvel síðustu eitt til tvö árin. Gullverð hækkar gríðarlega síðasta áratug uns það nær hágildi í ágúst 2011. Kína hefur síðustu árin verið kaupandi af nálægt helmingi af allri málmframleiðslu í heiminum og af enn hærra hlutfalli af gullframleiðslu. Mynd 3 sýnir hvernig hlutfall á milli hlutabréfaverðs á Wall Street og gullverðs hefur lækkað síðustu tólf ár niður í fimmtung af því sem það var í hágildi hlutabréfa í mars árið 2000; svo mikið hefur gullverð hækkað umfram hlutabréf.

Er hugsanlegt að hagvöxtur og framleiðslustig í Kína sé stórlega ofmetið?

Á síðum dagbókar Eignastýringar hefur margoft verið minnst á það síðustu misserin hve eftirspurn eftir hlutabréfum í Kína sýnist vera dræm. Mánaðakort á mynd 4 sýnir hvernig vísitalan í Shanghai fjögur- og hálffaldast á árunum 2006 og 2007 en hrynur frá haustinu 2007. Lággildi myndast í lok árs 2008 og þá ná hlutabréfin nokkru af lækkun sinni aftur en aðeins til loka júlí 2009. Verð á hlutabréfum í Shanghai hefur farið lækkandi allar götur síðan þá, nú í alls 33 mánuði. Ástæðan er síminnkandi eftirspurn, svo mikið er víst. En hver er orsök þess að eftirspurn eftir hlutabréfum þar fer síminnkandi?

Mynd 4 Topparnir þrír hjá stórveldum á hlutabréfamarkaði: 1989/1990 í Japan, 2000 á Wall Street (Nasdaq Composite) og 2007 í Shanghai í Kína.

Gordon Chang lýkur prófi frá Cornell Law School 1976 og hefur búið í Kína árum saman. Hann er kunnur fyrir rit sitt The Coming Collapse of China (2001) og fleiri bækur, blaðagreinar og viðtöl þar sem hann lýsir mikilli svartsýni á möguleika Kínverja til áframhaldandi velgengni. Chang heldur því fram að framtíðin sé alls ekki björt í þjóðarbúskap Kínverja en hann talar af mikilli þekkingu. Hann telur að hagvöxtur sé líklega ekki 8,1% eins og nýjustu tölur gefa til kynna heldur fremur 5 til 6%. Innflutningur til Kína eykst t.d. aðeins um 5,1% samkvæmt síðustu mælingu þrátt fyrir birgðasöfnun á olíu. Sala á rafmagni, bílum og fleiru bendir til svipaðrar niðurstöðu. Kínverjar halda þó áfram að kaupa gull í miklum mæli (þeir elska gull, segir Chang) – að minnsta kosti fram á árið 2011 ef dæma má af framvindu á gullmarkaði (sjá mánaðakort á mynd 5).

Mynd 4 sýnir hágildi þriggja vísitalna, Tokíó frá áramótunum 1989 til 1990, Nasdaq Composite í Bandaríkjunum frá 2000 og Shanghai vísitölunnar í Kína sem nær hágildi haustið 2007 eftir dramatíska hækkun frá árslokum 2005. Í raun og veru má segja að framvinda á hlutabréfamarkaði þar bendi til þess að eftirspurn eftir hlutabréfum hafi dregist saman allar götur frá haustinu 2007 jafnvel þótt aðeins rétti úr kútnum eftir ofurlækkun árið 2008.

Ef skýring Gordons Chang reynist á rökum reist er auðvelt að skilja jafnt þróun hlutabréfaverðs í Shanghai sem dvínandi eftirspurn á hrávörumarkaði. Þessi veikleiki kemur

Mynd 5 Eftir hágildi hlutabréfa í Shanghai haustið 2007 hafa myndast hágildi í hrávöruverði vorið 2011 og gullverði fáeinum mánuðum síðar.

fram vorið 2011 í hrávörum (sjá mynd 5), haustið 2011 á gullmarkaði og hún endurspeglast í framvindu á hlutabréfamarkaði í hinum BRIC löndunum sem öll eru á gulu ljósi eða rauðu í apríl 2012 eins og fyrr segir. Þótt opinberar tölur um skuldir Kínverja (að mestu innlendar) séu ekki háar benda rannsóknir McKinsey ráðgjafafyrirtækisins í Boston til þess að þær séu á annað hundrað prósent af vergri landsframleiðslu þegar allt er reiknað með (sjálfsagt er að hluta til um skuldir utan efnahagsreiknings að ræða). Aðeins um 30% af VLF eru til komin vegna neyslu innanlands, um 70% eru vegna fjárfestingar. Hluti hennar er ekki arðbær og fjármagnaður með lánum sem hvíla þar með á eignum sem ekki standa undir greiðslum vaxta og afborgana.

Hér skal ekki lagður dómur á þá dökku mynd af framtíð í þjóðarbúskap Kínverja sem Gordon Chang (og raunar fleiri) dregur upp. Áhugasamir geta lesið sér til um málflutning hans á vefnum (sjá Gordon Chang á leitarvef Google). Hitt er víst að kenningar hans virðast koma í einu og öllu heim og saman við það sem lesa má af kortum af markaði fyrir hrávörur, málma, olíu, svo og hlutabréf í BRIC löndum og fleiri hrávöruútflytjendum (Ástralíu og Kanada). Vandlega hefur verið fylgst með hlutabréfum í Shanghai í dagbók Eignastýringar síðustu ár og er ástæða til þess að fylgjast enn betur með framvindu á þeim vígstöðvum sem nefndar hafa verið hér að ofan.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Eftir 15. viku 2012 til loka föstudags 13. apríl eru líkur vaxandi á því að verð á hlutabréfum fari lækkandi á næstu vikum. Algeng „leiðrétting“ á verði eftir samfellda hækkun til margra vikna er 5 til 15% en mun vafalaust reynast mismunandi eftir kauphöllum og heimssvæðum. Framundan eru þeir mánuðir ársins sem að jafnaði skila ekki mikilli hækkun á Wall Street. Samkvæmt þeim feðgum Jeffrey og Yale Hirsch hjá Stock Traders Almanac er hækkun S&P 500 yfir sex mánuðina nóvember til apríl 1332,9 punktar mælt frá janúar 1950 til apríl 2011 en mánuðina maí til október er hækkun aðeins 12,6 punktar (minna en 0,2 punktar hvert ár að meðaltali).

Á mynd 1 er Dow Jones Industrials á klukkutímakorti og lýsir vel barningi síðustu vikna. Vísitalan rís yfir gildið 13000 fyrir miðjan mars 2012 en svo hátt hefur hún ekki náð síðan vorið 2008.

Mynd 1 Klukkutímakort af Dow Jones Industrials sýnir vísitöluna neðan við 50 daga línu sína og rétt undir viðnámi frá lággildum í síðari hluta mars 2012.

Þá var raunar um „Bear Market Rally“ að ræða, tímabundin hækkun þegar meginstefna er til lækkunar, og í reynd hélt gildið 13000 sem viðnám á þeim tíma. Það var í desember 2007 sem Dow Jones féll niður í gegnum 13000 múrinn eftir að fjármálakreppan hafði læst sig um efnahagslíf á Vesturlöndum og meginstefna snerist til lækkunar. Í mars 2012 rís Dow enn upp fyrir 13000 – en hnígur til baka niður fyrir aftur mánudaginn 9. apríl. Klukkutímakort á mynd 1 sýnir hvernig 13000 múrinn er áfram viðnám – og ekki er ólíklegt að Dow Jones eyði sumarmánuðum neðan við þann múr.

Hlutabréf í Shanghai eiga erfitt uppdráttar þrátt fyrir aukinn hlutfallslegum styrk

Eins og jafnaðarlega leitast fréttamenn og jafnvel fjárfestar við að tengja framvindu á hlutabréfamarkaði við atburði líðandi stundar án tillits til stefnu markaðsins. Í vikunni til föstudags 13. apríl 2012 þegar hlutabréf á Wall Street lækka um 2 til 3% er aukið framboð rakið til varkárs orðalags Bernankes seðlabankastjóra um efnahagsbata í Bandaríkjunum – og raunar lakari atvinnutalna en vænst var.

Mynd 2 Í kauphöllinni í Shanghai er meginstefna hlutabréfa til lækkunar allt frá lokum júlí 2009. Um áramótin 2012 er lággildi – en styrkur gagnvart Wall Street á enn eftir að falla til loka mars 2012. Takið eftir kaupamerki í MACD glugganum í síðari hluta janúar 2012.

Í Shanghai í Kína hækka hlutabréf um 2,3% í vikunni til föstudags 13. apríl á sama tíma og lækkun er almennt í kauphöllum á Vesturlöndum. Birtar eru tölur um aukningu landsframleiðslu á fyrsta fjórðungi 2012 sem reynast 8,1% hærri en á sama fjórðungi 2011. Hagfræðingar sem Reuters fréttastofan leitar til áttu von á 8,3% aukningu. Niðurstaðan 8,1% aukning þykir benda til að Kínverjum takist að hægja á glóheitu hagkerfi sínu vandræðalaust. Í töflu 4x12 kemur í ljós hæg og bítandi styrking hlutabréfa í Asíu- og Kyrrahafslöndum gagnvart Wall Street en í annarri viku apríl 2012 er ávinningur hinna fyrrnefndu landa óvenjulega mikill. Minnumst þess að hlutabréf í Ástralíu eru rétt í þann mund að færast af gulu ljósi á grænt á sama tíma og víða á Vesturlöndum færast hlutabréf af grænu ljósi á gult. Lítum nánar á framvindu á alþjóðlegum fjármálamarkaði í töflu 4x12.

Hver er staðan? Hlutabréf lækka víðast nema í Asíu- og Kyrrahafslöndum

Tafla 4x12 sýnir að venju 48 þætti alþjóðlegs fjármálamarkaðs og þar af vísa 36 efstu línur hennar til hlutabréfamarkaðs. Í stuttu máli hefur verð á hlutabréfum á Vesturlöndum lækkað í tvær vikur frá byrjun apríl en í Austurlöndum er myndin ekki eins skýr. Vísitala Asíu- og Kyrrahafslanda lækkar 1,4% í fyrstu viku apríl en hækkar 0,1% í vikunni til föstudags 13. apríl. Á móti lækkun á verði hlutabréfa á Wall Street kemur hækkun á verði skuldabréfa báðar vikurnar, einkum þó í þeirri síðari (sjá efstu þrjár línur í neðstu blokk töflunnar).

Mynd 3 Reiknað er hlutfall á milli vísitalna hlutabréfa í Shanghai og Wall Street, og í Tokíó og á Wall Street, og síðan fundin 12 mánaða hækkun/lækkun þeirra hlutfalla. Shanghai og Tokíó hafa sótt í sig veðrið á árinu 2012, ekki síst í vikunni til föstudags 13. apríl.

Í 15. viku 2012 færast fjórir þættir hlutabréfamarkaðs á gult ljós af grænu, Indland, Bretland, Norðurlönd og veitufyrirtæki í Bandaríkjunum. EuroStoxx 50 vísitalan í Evrópu færist af gulu ljósi á rautt. Á móti færast ríkisskuldabréf í Bandaríkjunum með meðaltíma 20 ár og lengri af gulu ljósi á grænt og eru nú allir þrír flokkar skuldabréfanna þar á grænu ljósi.

Tafla 4x12 Lækkun sem ríður yfir í kauphöllum á Vesturlöndum nær ekki til Austurlanda fjær. Erfitt er að meta hve lengi sú aðgreining helst – en hlutabréf í síðarnefndu löndunum hafa verið veikari en hlutabréf á Wall Street allt árið 2011 og jafnvel lengur.

Litabreytingar þessar koma ekki á óvart í ljósi lækkunar á verði hlutabréfa síðustu vikur (sjá nánar á mynd 1) og væntanlegs snúnings á millistefnu til lækkunar. Breytingar í næstaftasta dálki sem mælir hlutfallslegan styrk til skamms tíma (RS ST, mælt er yfir síðustu fjóra ársfjórðunga) eru allmiklar þótt þær láti minna yfir sér (bera verður saman við gildi í sama dálki töflunnar á síðustu vikum til að meta breytingar á hlutfallslegum styrk). Vegna þess að nú eru breytingar miklar og afgerandi er hlutfallslegur styrkur hlutabréfa í kauphöllunum í Shanghai og Tokíó sýndur sérstaklega á mynd 3. Myndin er sett upp eftir vikulegum tölum og sýnir hvert gildi hvorrar vísitölu hækkun (eða lækkun) vísitölu hlutabréfa í Shanghai eða í Tokíó umfram hækkun á verði hlutabréfa á Wall Street (S&P 500). Þannig eru síðustu gildi bláu línunnar (Tokíó) -12% og rauðu línunnar (Shanghai) -15% þau sömu og sjást í næstaftasta dálki töflu 4x12.

Mynd 3 sýnir að greinilegur snúningur verður til hækkunar á hlutfallslegum styrk þessara tveggja vísitalna gagnvart Wall Street frá lokum janúar 2012 þótt með nokkrum rykkjum og skrykkjum sé. Lætur nærri því að hvor vísitala hafi unnið nærri 10% á Wall Street frá því sem verst lét í lok janúar þegar Shanghai var um 25% á eftir viðmiði og Tokíó um 20% (núverandi gildi eru -15 og -12%). Fróðlegt verður að fylgjast með því hve lengi þessi „ávinningsleggur“ helst. Ólíklegt virðist að hlutfallslegur styrkur einnar heimsálfu geti haldið áfram að vaxa árum saman gagnvart öðrum heimshlutum eins og styrkur Wall Street hefur aukist umfram Austurlönd og Evrópu frá síðari hluta ársins 2010 og fram yfir síðustu áramót.

S&P 500 nær hágildi vorið 2012 – hver verður framvinda í sumar og haust?

Klukkutímakort af vísitölu stórfyrirtækja á Wall Street á mynd 4 er sett upp á sama formi og mynd 1 af Dow Jones Industrials vísitölunni. Græna meðaltalslínan sýnir 89 klukkutíma meðaltal sem svarar til 13 daga línu á dagkorti og vísar til dagstefnu hlutabréfa. Hún snýst til lækkunar frá hækkun í fyrstu viku apríl 2012. Dagstefna er þó skilgreind að jafnaði aðeins til fárra vikna í senn.

Mynd 4 Klukkutímakort af S&P 500 síðustu sex vikur til föstudags 13. apríl 2012. Hágildið 1421,97 trónir að líkindum á toppnum þar til á síðari hluta ársins 2012.

Rauða 325 klukkutímameðaltalið svarar til 50 daga línu á dagkorti sem getur vísað til millistefnu hlutabréfa. Sú lína hefur flast út og liggur lárétt í apríl – en hefur enn ekki snúist til lækkunar. Eftir hágildi í 1421,97 mánudaginn 2. apríl virðist kraftur fjara út hjá bolum og birnir ná yfirhöndinni. Mynd 5 sýnir vel hvernig vísitalan sker 50 daga línu sína (325 klukkutíma línu), fellur niður að 1358,59. Rís upp aftur en drífur ekki hátt.

Mynd 5 Dagkort af S&P 500 hækkunarmánuðina nóvember 2011 til apríl 2012.

Á mynd 5 eru þessar hreyfingar sýndar á dagkorti sem nær til alls hækkunarskeiðsins frá nóvember 2011. Ekki er vafi á því að meginstefna og millistefna hlutabréfa eru til hækkunar. Snúningur dagstefnu til lækkunar síðustu vikur er staðfestur; snúningur millistefnu til lækkunar er hafinn virðist vera en ekki staðfestur. Til staðfestingar þarf t.d. 50 daga línan að snúast til lækkunar (hlutabréfaverð er þá neðan við línuna) eða myndast þurfa lækkandi hágildi og lækkandi lággildi á dagkorti. Mynd 5 sýnir hágildið í 1419,04 (dagslokagildi lítið eitt lægra en hæsta gildi innan dagsins á mynd 4), nýtt lággildi neðan við 50 daga línu og lægra hágildi undir 1400. Hér vantar staðfestingu áður en hægt er að slá föstum snúningi á millistefnu til lækkunar.

Vikukort hentar vel til að varpa ljósi á meginstefnu: 5 til 15% lækkun framundan?

Ef því er slegið föstu um stundarsakir að millistefna muni snúast til lækkunar á næstu vikum er áhugavert að búa sér til fyrstu mynd af því hvernig framvinda í sumar og haust á alþjóðlegum markaði hlutabréfa getur orðið. Á mynd 6 sem sýnir vikukort af S&P 500 eru sett upp Fibonacci hlutföll af hækkunarleggnum frá nóvember 2011 til apríl 2012. Eftir slíka hækkun er eðlileg „leiðrétting“ oft á bilinu 5 til 15%. Til að meginstefna hlutabréfa haldist áfram til hækkunar má lággildi ársins 2012 ekki verða lægra en í grennd við 1150 (sjá lággildin 2011). Á því virðist vera lítil sem engin hætta. Líklegt er að lággildi ársins 2012 myndist við eða ofan við viðnám frá hágildinu 2010 sem er vel ofan við gildið 1200. Fibonacci hlutföllin 50% og 62% liggja við S&P 500 gildin 1278 og 1250. Eins og sakir standa verður að teljast líklegast að lággildi ársins 2012 myndist á þeim slóðum, þ.e. við gildið 1280 eða lítillega neðan við það.

Mynd 6 Vikukort af S&P 500 frá miðju ári 2009. Síðasti hækkunarleggur kann að hafa runnið sitt skeið á enda, framundan er líklega leiðrétting sem markast af Fibonacci hlutfallinu 50% af hækkun frá október 2011 eða 62%.

Höfum hugfast í þessum vangaveltum að S&P 500 er meðaltal hlutabréfaverðs 500 stórfyrirtækja sem aftur greinast í tíu megingeira. Líklegt er að einhverjir þeirra lækki meira og aðrir minna. Þá er einnig líklegt að sú leiðrétting sem framundan kann að vera verði ekki „V“-laga heldur með hlykkjum og fleiri botnum, a.m.k. tveimur, misjafnlega djúpum. Mjög algengt er í tímans rás á Wall Street að sá síðari af slíkum botnum (lággildum) myndist í vikunum frá því um miðjan september og fram í fyrstu tvær vikur nóvember. Forsetakosningar í Bandaríkjunum þriðjudaginn 6. nóvember 2012 munu án efa hafa áhrif á framvindu á þeim tíma.

Að lokum má hafa eftirfarandi í huga. Eftir hugsanlega lækkun í apríl og maí 2012 kann að koma til sumarrallsins góða, þ.e. hækkunarleggs í júní eða júlí sem getur staðið fáeinar vikur, sveigt dagstefnu til hækkunar, skilað 5 til 10% hækkun en að líkindum lægra hágildi en því síðasta (2. apríl 2012) sem er í grennd við 1420. Í hefðbundnu árferði á Wall Street getur síðan myndast nýtt hágildi í lok árs 2012 ofan við 1420 eftir snúning frá lággildi ársins síðla sumars eða í haust.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Vikunni til fimmtudags 5. apríl lýkur á kyrrlátan hátt en lokað er á Wall Street á föstudaginn langa. Fjárfestar bíða átekta eftir uppgjörum á öðrum fjórðungi sem taka að berast í næstu viku en á eftir Alcoa þriðjudaginn 10. apríl sem jafnan er fyrst á ferðinni fylgja m.a. Google fimmtudaginn 12. apríl og stórbankarnir tveir, Well Fargo og JP Morgan. Hefðbundið er að viðskipti eru lítil á markaði þegar lokað er á föstudegi. Gengi dollar hækkar um 0,8% í vikunni og leiðir til þess að verð á hrávörum, olíu og málmum lækkar nokkuð, svo og hlutabréf fyrirtækja í tengdum greinum.

Mynd 1 S&P 500 og Nasdaq Composite hækka báðar 2,3% í vikunni til 16. mars 2012. Eftir það fylgja þrjár vikur þar sem verð þeirrar fyrrnefndu sveiflast í þröngu bandi.

Vikukort af S&P 500 sýnir hvíldarstöðu síðustu þrjár vikur eftir allmikla hækkun í fyrstu viku mars 2012. Lækkun í 14. viku til fimmtudags 5. apríl er 0,74% sem er fjarri því að geta talist óeðlileg eftir margra vikna hækkun. Meðaltal stórfyrirtækjanna á Wall Street felur þó nokkur frávik og lækkun hlutabréfa í fjármálafyrirtækjum er 1,6%, svo að dæmi sé nefnt (sjá mynd 5 hér á eftir), og verst er lækkun gullnámufyrirtækja um 6,7%. Auk þess leynast á markaði alvarleg tilvik lækkunar, 4,3% og 4,8% á Spáni og á Ítalíu og 3,8% og 2,9% í Japan og á Taiwan. Heimsvísitala hlutabréfa lækkar um 1,7% í vikunni sem er naumast fréttnæmt. Í vikunni bætist við losunardagur á Wall Street og fjöldi þeirra síðustu fimm vikur í tilviki S&P 500 nær sex. Á mælikvarða CAN SLIM aðferðar Williams O‘Neil og Investors Business Daily færist Wall Street frá „Uptrend under Pressure“ í „Market in Correction“. Bíða þarf snúnings og staðfestingardags til að kaupa megi hlutabréf á ný eftir CAN SLIM aðferðinni.

Í glugga ofan við vikukort á mynd 1er ATR, Average True Range, sem mælir meðalbreytingu S&P 500 í punktum síðustu 14 vikur. ATR er enn fallandi eftir hágildi í lok nóvember 2011 og hefur enn ekki náð lággildi í 14. viku 2012. Neðan við kortið er VIX sem mælir líka flökt í verði hlutabréfa á Wall Street. VIX nær lággildi í fyrri hluta mars en hækkun þaðan frá er er ekki stórvægileg og gildi hennar sem er 16,7 er ennþá á lágum nótum.

Veikleiki leynist á markaði þótt meðaltöl nái að breiða yfir

Á mynd 2 er klukkutímakort af S&P 500 sem sýnir betur hreyfingar innan dagsins og innan síðustu þriggja vikna en vikukort gerir. Þótt aðeins sé um 1,5% á milli efra og neðra bands í hækkunarferli er eins og hér sé viss órói á ferðinni þótt hann sé vægur. Þannig hafa síðustu þrjár vikur allar hafist með hækkun á verði hlutabréfa á Wall Street en í síðari hluta hefur sú hækkun straujast út. Í kortum af Bandaríkjamarkaði bendir margt til þess að hækkun geti haldið áfram eftir þrjár vikur þéttar. Veikleika er þó að finna þar (hlutabréf í olíufyrirtækjum og gullnámufyrirtækjum) en miklu heldur í Evrópu þar sem vísitölurnar tvær (Evrópuvísitala og Euro Stoxx 50) lækka um 3,3 og 3,4% í víkunni.

Mynd 2 Klukkutímakort af S&P 500 sýnir nokkrar sveiflur innan dagsins frá 16. mars 2012. Aðeins eru um 1,5% á milli efra og neðra borðs upphallandi bandsins.

Þrjú næstu kort af Ameríkumarkaði sýna hvað meðaltölin fela. Apple er leiðandi í hækkunarleggnum á fyrsta fjórðungi 2012 og um leið hefur Nasdaq 100 þar sem AAPL vegur yfir 18% hækkað mikið, svo og Nasdaq vísitalan sjálf.

Mynd 3 Apple Computers Inc. hækkar yfir 50% á árinu 2012 úr um $400 á hlut í $633 við lokun fimmtudags 5. apríl. Takið eftir ATR sem fer að jafnaði lækkandi í hækkunarferli hlutabréfa en lokar hér í hæsta gildi í sögu AAPL eða 26,7.

Hlutabréf þjónustufyrirtækja á olíumarkaði eru á dagkorti á mynd 4 ásamt sexgreindum hlaupandi meðaltölum (13, 20, 50, 65, 170 og 200 dagar). Segja má að meðaltölin sýni þrjú bönd, það stysta sem túlkar dagstefnu (13 og 20 daga), það lengsta (170 og 200 daga) sem túlkar langtímastefnu, og í miðjunni 50 daga og 65 daga sem sýna millistefnu hlutabréfa. Hér er enginn vafi á því að hágildi næst í síðari hluta febrúar og nú er a.m.k. dagstefna og millistefna hlutabréfanna til lækkunar.

Fjármálageirinn á mynd 5 er betra dæmi um framvindu á árinu 2012 en Apple sem hefur hækkað meira en önnur hlutabréf og fyrirtæki í olíuþjónustu sem ekki hafa notið hylli fjárfesta. Hlutabréf í fjármálafyrirtækjum hafa hækkað um 18,9% á árinu 2012 að meðtalinni 1,6% lækkun í vikunni til fimmtudags 5. apríl. Þrjú hágildi myndast með fárra daga millibili í síðari hluta mars en lækkun tekur við í fjóra daga í apríl. Á hinn bóginn er harla erfitt að draga

Mynd 4 Hlutabréf fyrirtækja í þjónustu á olíumarkaði. MACD sker merkjalínu á leið niður síðast í febrúar 2012 og gefur merki um sölu.

Mynd 5 Hlutabréf fyrirtækja í fjármálageira S&P 500 hafa verið leiðandi á fyrsta fjórðungi 2012 en gætu verið að mynda topp og búast til lækkunar. MACD á dagkorti gefur sölumerki í fyrstu viku apríl 2012.

þá ályktun af kortinu á mynd 5 einu sér að alvarleg leiðrétting eða lækkun sé framundan. Þær ályktanir verður að draga af framvindu á þeim hluta markaðsins sem mest er veikburða, Kína, og fáeinum löndum í Evrópu, auk gullnámufyrirtækja á Wall Street og olíugeiranum þar.

Hver er staðan? Í litakerfi Eignastýringar færast fjórir á gult, einn á rautt ljós

Það ber vott um snúning sem er að verða á alþjóðlegum markaði hlutabréfa að í 14. viku 2012 færast fjórir þættir markaðsins á gult ljós af grænu en einn af gulu af rautt. Á gult ljós færast Evrópuvísitalan, Euro Stoxx 50 og Frakkland og á Vesturlöndum færist Kanada einnig á rautt ljós. Á dræm eftirspurn eftir hrávörum síðustu mánuði sinn þátt í því. Í Austurlöndum fjær færist Taiwan á gult ljós þótt mjótt sé á munum en þess má geta í fagnaðarskyni á móti að Ástralía, sem löngum hefur verið veiki hluti markaðsins síðasta skeiðið, er aðeins hársbreidd frá því að færast af gulu ljósi á grænt.

Þess má geta að Daryl Guppy, einn af Asíu- og Kyrrahafssérfræðingum CNBC sjónvarpsstöðvarinnar í tæknigreiningu, bendir á að S&P ASX 200, Ástralíuvísitalan, hefur nýlega brotist upp úr gildinu 4300 eftir hálfs árs barning þar fyrir neðan. Sölupressa við 4300 hefur þannig verið brotin á bak aftur og næsta viðnám, telur Guppy, er við 4700 sem er eftir um 9% hækkun. Daryl Guppy er einmitt höfundur kerfis með margliða hlaupandi meðaltölum sem við lítum aðeins nánar á hér fyrir neðan.

Þrátt fyrir að Taiwan færist af grænu ljósi á gult og þrátt fyrir 1,4% lækkun Asíu- og Kyrrahafsvísitölunnar í 14. viku má ekki missa sjónar af því að hækkun er á verði hlutabréfa á sex af tólf þáttum í efstu blokk töflunnar 4x12 – en lækkun í Japan og í Taiwan vegur þungt og dregur meðaltalið niður. Ríkisskuldabréf í Bandaríkjunum hækka lítillega eftir lækkun frá síðustu áramótum – og olía hækkar einnig lítillega þrátt fyrir 1,3% hækkun á meðalgengi dollarans. Þannig verður einmitt smávægileg hækkun á hlutabréfum í Rússlandi og í Kanada – þrátt fyrir að Kanada falli niður á rautt ljós af gulu.

Tafla 4x12 Alvarleg lækkun er í Kína og Taiwan, og á Spáni og á Ítalíu og Norðurlöndum. Aðrir þættir hlutabréfamarkaðs eru eðlilegir.

Margliða meðaltalakerfi Daryls Guppy hjá CNBC sjónvarpsstöðinni

Hér að framan var minnst á Daryl Guppy sem er sérfræðingur í tæknigreiningu hjá CNBC og fjallar einkum um Asíu- og Kyrrahafslönd og hrávörur en einnig um hlutabréf á Wall Street. Mynd 6 sýnir meðaltalakerfi Guppy á einfölduðu formi, hér eru stuttu meðaltölin sýnd með þremur línum og þau löngu með þremur en Guppy sjálfur notar sex línur fyrir hvort sett. Aðferð og reglur í kerfi Guppy eru eftirfarandi.

Mynd 6 Einfölduð mynd af meðaltalakerfi Guppy. Sjá nánar á www.guppytraders.com.

Aðferð:

• Kaupið eftir að stefna er staðfest en tímasetjið kaup er verð styrkist eftir veikingu.
• Kaupið eftir að stefna er staðfest og verð brýst upp á nýtt svið.
• Kaupið þegar hlutabréf brjótast upp eftir dýfu.
• Kaupið í hækkun þegar stefna er til lækkunar en gleymið ekki að stefna er til lækkunar.
• Veitið snúningi á stefnu nána athygli þegar að honum dregur.

Reglur:

• Hægu meðaðtöl og bil á milli þeirra skilgreina stefnu hlutabréfa, styrk eða veikleika.
• Hröðu meðaltöl og bil á milli þeirra skilgreina tækifæri til að kaupa eða selja.
• Stefna þeirra hröðu og þeirra hægu og bil á milli skilgreina einkenni stefnu.
• Að línur þéttast ber vott um jafnvægi á milli framboðs og eftirspurnar.
• Að línur þéttist í báðum flokkum á sama tíma ber vott um að breyting á meginstefnu hlutabréfa er í aðsigi.
• Kaupið og seljið aðeins eins og stefna hægu meðaltala segir til um.
• Samband á milli hröðu og hægu meðaltala varpar ljósi á einkenni stefnunnar.
• Meðaltalasettin ber ekki að nota sem ,,crossover tool“.

Síðasta reglan vísar til þess að stundum er hlaupandi meðaltölum beitt til að gefa kaupa- og sölumerki, t.d. þegar hraðara meðaltal sker hægara. Í litakerfi Eignastýringar er tímasetningu þegar græna 13 vikna meðaltal sker rauða 34 vikna meðal beitt til að skilgreina langtímastefnu hlutabréfa.

Mynd 7 Guppy er óhræddur að fara ótroðnar slóðir. Hér sýnir hann hvernig Dow Jones Industrials hefur nýlega brotist yfir stefnulínu sem er hálslína frá haus- og axlamynstri frá apríl til júlí 2011. Stefnulínan veitir nú stuðning eftir að mótstaða er brotin.

Vikukort af Dow Jones Industrials á mynd 7 sýnir að bil á milli hægu meðaltalanna er enn að gleikka og gefur til kynna að stefna til hækkunar sé sterk. Þétting í hröðu meðaltölum gæti þá merkt kauptækifæri í kerfi Guppy. Mjög athyglisvert er hvernig hann beitir stefnulínu frá árinu 2011, gömlu hálslínu frá H&S sem þá var toppmynstur, til að sýna fram á stuðning við há gildi Dow Jones núna. Lokaverð Dow fimmtudaginn 5. apríl er 13060 og telur Guppy að næsta viðnám liggi við 13900 sem er við hágildi ársins 2007.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita